presentatie commisie EBF definitief

Programma duurzaamheid 2024 - 2027 Raadscommissie EBF 9-4-2024

Nieuw Programmaplan Duurzaamheid Waarom? • Looptijd voorgaand programmaplan afgelopen • Nieuwe focus aanbrengen • Aansluiten bij recenteontwikkelingen Doel vandaag? • Informeren over voornemende plan • Uw bevindingen ophalen

Opbouw van het programmaplan 2024-2027 Gericht te werken aan maatschappelijke opgaven binnen een dynamische context

Opgave

Bij opgavegericht werken wordt vanuit opgaven terug geredeneerd naar ambities, resultaten en activiteiten: Ambitie

Ambitie

• Drie opgaven: Energietransitie, Circulaire economie en Klimaatadaptatie • Ambitie = uitkomst. Dit is een gewenst maatschappelijk effect, wat de gemeente niet alleen kan bewerkstelligen. • Resultaten = output. Die de gemeente (zelf of samen) oplevert die bijdragen aan de ambitie. Er wordt gemonitord op het behalen van de resultaten. • Activiteiten zijn de projecten / werkzaamheden om te komen tot de resultaten.

Resultaat

Resultaat

Resultaat

Activiteit

Activiteit

Activiteit

Activiteit

Activiteit

Activiteit

De bijdrage aan duurzaamheid gaat breder dan het programma •

Ook vanuit de lijn en de regio wordt bijgedragen aan duurzaamheid

•

Niet alle activiteiten zijn dus onderdeel van het programma.

•

Wel borgt het programma de integraliteit en heeft aanjagende functie

Drie opgaven met ambities als stip op de horizon

Ambities gemeente

Duurzaamheid Energietransitie

Circulair

Klimaatadaptatie

samenleving in DeDe samenleving inHeerlen Heerlen woont, vervoert en woont, vervoert enwerkt werkt energieneutraal in 2040 energieneutraal * Vastgesteld Paletin 2040

WeWe hebben in 2050 een circulaire hebben in 2050 een economie

We hebben in 2050 een groene, gezonde, klimaatbestendige en water robuuste stad

circulaire economie * klimaatakkoord

* klimaatakkoord

In 2040 is Heerlen een energierechtvaardige stad zonder energiearmoede * Vastgesteld Palet

Ambities Programma

Programma Duurzaamheid De samenleving in Heerlen woont en werkt energieneutraal

Heerlen is een energierechtvaardige stad zonder energiearmoede

We hebben een volledige circulaire economie

Heerlen is een hittebestendige stad

Scope van het programma Energietransitie - Heerlen is een energierechtvaardige stad zonder energiearmoede – - De samenleving in Heerlen woont en werkt energieneutraal Resultaten warmtetransitie ➢ In 2024 ligt er een strategie 1.0 voor de toepassing van warmtenetten en princiepekeuze inzake kavel toedeling. ➢ Uiterlijk 2025 is een verkenning uitgevoerd naar de haalbaarheid van een regionaal en lokaal warmtenet met restwarmte van bijvoorbeeld Chemelot, Mijnwater of een andere aanbieder. ➢ In 2027 is voor minimaal 2 buurten het proces van een wijkuitvoeringsplan opgestart en daarnaast de verkenning gestart voor 4 aanvullende buurten. ➢ Eind 2026 heeft de gemeente bijgedragen aan het isoleren van circa 1.400 slecht geïsoleerde particuliere koopwoningen en / of voorzien van duurzame installaties (op weg naar de Standaard). ➢ Uiterlijk 2027 heeft Heerlen een dekkend Soortenmanagementplan (SMP) voor de hele gemeente. Resultaten Energiemaatregelen & energierechtvaardigheid ➢ In 2026 zijn 50% van de woningen die gebruik maken van het IVP voorzien van kleine verduurzamingsmaatregelen. ➢ In 2024, 2025, 2026 en 2027 vindt er communicatie en participatie plaats over het Heerlens narratief gericht op bewustwording en handelingsperspectief.

Resultaten energiesystemen ➢ In 2024 is een onderzoek afgerond naar eco-energetische daken. ➢ Uiterlijk 2025 is een uitvoeringsstrategie zon opgesteld, met als doel het versneld volleggen van (grote) daken met zonnepanelen en bevorderen van multifunctioneel ruimtegebruik. ➢ In 2025 hebben we 2 pilotprojecten gefaciliteerd met betrekking tot het oplossen en in de toekomst voorkomen van netcongestie. ➢ In 2027 zijn vergunningen afgegeven voor de realisatie van 25 MW (0,21 TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteitsopwekking (zon op land, parkeerterreinen en 8 windturbines in Parkstad Zuid). ➢ In 2027 zijn vijf gemeentelijke projecten (mogelijk in samenwerking met energiecoöperaties) opgestart met als doel grootschalige zon-opwek op daken of gronden te realiseren.

Scope van het programma Circulariteit - Heerlen heeft een volledig circulaire economie Resultaten vermindering huishoudelijk afval en hergebruik grondstoffen

➢ In 2024 onderzoek naar de mogelijkheden van een circulair ambacht centrum.

Resultaten Circulair bouwen & slopen ➢ In 2024 heeft Heerlen een Circulaire agenda:

• • •

Referentie materialenflowchart Circulaire KPI’s, met toetswaarden interviews & stakeholdersessie voor share- en stakeholders

•

Concept-routekaarten voor GWW-projecten en gebiedsontwikkeling

•

Actieve monitoring van KPI’s

• • •

Bij een aantal aanbestedingen en projecten meegenomen Bewustwording medewerkers doormiddel van toolbox Samenwerkplatform Circulovallum 1.0 operationeel voor ondernemers Informatiewebsite gemeente Heerlen voor circulariteit.

•

Scope van het programma klimaatadaptatie - Heerlen is een hittebestendige stad Resultaten hittestress In 2026 is de nul-situatie in kaart gebracht m.b.t. de ervaring van bewoners met hittestress in de binnen-en buitenruimte. In 2027 is het beleid voor een hittebestendige stad vastgesteld (waaronder het Beleidsplan Hittebestendige Buitenruimte en het Beleidsplan Heerlense Hitte).

Scope versus andere gemeentelijke taken Relaties

Programma duurzaamheid

Relaties

Circulariteit

Klimaatadaptatie

Dierenwelzijn

Volledig circulaire economie

Hittebestendige stad

Programmapijlers

Energietransitie

Vastgoed Landbouw & landgebruik

Ambities Woont en werkt energieneutraal

Energierechtvaardige stad zonder energiearmoede

MVOI (+SROI, inclusie)

Milieu (lucht, water, bodem)

Mobiliteit Thema’s Warmtetransitie

Sociaal domein

Ruimte

Energiemaatregelen & energierechtvaardigheid

Circulair bouwen / slopen

Hittestress

Droge voeten

Vermindering huishoudelijk afval & hergebruik grondstoffen

Energiesysteem (energieopwekking & netcongestie)

Gezondheid

Resultaten

…

…

…

…

…

…

…

Omgevingsdienst

Wonen: Prestatieafspraken WoCo’s

Meer groen & biodiversiteit

Activiteiten

…

Afval wettelijke taken

Regionale taken en activiteiten PALET & RES

Overige regionale betrokkenheid

•

Energiearmoede

•

Vergroening en klimaat

•

Parkstad energiebedrijf

•

Hemelwaterverordening

•

Zon op land

•

Aanbesteden afval

•

Zon op dak

•

Energy systems en opslag

•

Windenergie

•

Netcongestie

•

Isolatieverduurzamingsprogramma

•

Communicatie

•

Verduurzaming maatschappelijk en gemeentelijk vastgoed

•

Verduurzamen bedrijven

•

Energieloket

Klimaatbegroting programma Duurzaamheid Heerlen 2024 De samenleving in Heerlen woont en werkt energieneutraal

Energietransitie

Circulariteit

Klimaatadaptatie

Heerlen is een energierechtvaardige stad zonder

Heerlen heeft een volledig circulaire economie

Heerlen is een hittebestendige stad

energiearmoede De samenleving in Heerlen woont en werkt energieneutraal

Warmtetransitie

Energiesysteem

Circulair bouwen en

Vermindering

(opwekking &

slopen

huishoudelijk afval &

netcongestie)

Energiemaatregelen en energierechtvaardigheid

Hittestress

Meer groen

Droge voeten

Opvangen droogte

hergebruik grondstoffen

Maatschappelijk verantwoord inkopen

Deelplatformen

Klimaatbegroting programma Duurzaamheid Heerlen 2024 CO2 uitstoot Elektriciteit

Gebouwde Omgeving

Industrie

Landbouw

Landgebruik

Mobiliteit

Klimaatbegroting programma Duurzaamheid Heerlen 2024 Projecten Energietransitie Warmtetransitie Naam project • Afronding Transitievisie Warmte 2.0 •

Uitwerken plan voor eerste wijkaanpak van de Transitievisie warmte

Energieopwekking en netcongestie Naam project • Ontwikkelen lokaal, duurzaam, publiek-coöperatief energiebedrijf in Parkstad •

2.0

Stimuleren zon op daken, onder andere door middel van blauwdrukken per gebouwtype

•

Verkenning samenwerking regionaal warmtenet

•

Verdere verkenning naar windenergie in Parkstad

•

Stimuleren verduurzamen scholen, VVE’s, gebouwen van (culturele)

•

Blauwdruk ontwikkelen voor zon op daken (grootschalig)

instellingen en verenigingen

•

EU Horizon 2020 POWERUP

Energielabel C voor kantoren: samen met ondernemers kantoorpanden

•

Innovaties stimuleren in kader van netcongestie

•

verduurzamen

Energiemaatregelen en energierechtvaardigheid Naam project • Energiebesparing bij inwoners en bedrijven i.s.m. WoonWijzerWinkel • Lange termijnaanpak energiearmoede en energierechtvaardigheid, onder andere door lancering platform Parkstadverduurzaamt.nl • Uitvoeren isolatie en verduurzamingsprogramma Heerlen • EU Horizon 2020 Wellbased ontwikkelen stedelijk programma en pilot in de wijk

Klimaatbegroting programma Duurzaamheid Heerlen 2024 Circulariteit Vermindering huishoudelijk afval & hergebruik grondstoffen

Circulair bouwen en slopen Naam project • We stellen een Circulaire Agenda voor Heerlen op, met waar mogelijk

Naam project • We upgraden ons materialendepot aan de Imstenraderweg stapsgewijs om

meetbare indicatoren (KPI’s, zoals % hergebruik) en (sectorale) ontwikkel-

meer uitwisseling en verduurzaming te faciliteren

paden richting circulaire ontwikkeling •

Met stakeholders en shareholders in de bouwsector werken we aan routekaarten met ontwikkelstappen

•

D.m.v. een materialenregisseur en uitwisseling van materialen tussen projecten wordt in pilotprojecten voor de buitenruimte meer hergebruik gerealiseerd

•

Door het toepassen van ontwerpinstrumenten zoals GPR, BCI en MPG wordt in meer gemeentelijke bouwprojecten duurzaam en circulair ontwerpen toegepast

Maatschappelijk verantwoord inkopen Naam project • Met actieplan MVOI wordt in meer gemeentelijke inkopen impact gemaakt

Deelplatformen Naam project • We werken aan mogelijkheden om circulaire ecosystemen te laten

voor circulaire economie, d.m.v. monitoring, training, workshops en ken-

groeien, m.b.v. stakeholdersanalyse, platformontwikkeling, en samen-

nisdeling. Onze GGW-projecten voor de openbare ruimte worden waar mogelijk circulair aanbesteed, d.m.v. circulaire ontwerpstrategieën, busi-

werkingsverbanden zoals Betonketensamenwerking, SPL en Cirkelstad •

nessmodellen en aanbestedingsvormen.

We hebben de ambitie om in Heerlen een Circulair Ambachtscentrum te realiseren

•

FairTrade-werkgroep gaat verder als Heerlen Local Goals en promoot Global Goals, Zero Waste en de ketenverantwoordelijkheid, waaronder FairTrade. En werken we samen met SDGHouse Maastricht om meer aandacht voor relevante issues te genereren

Klimaatbegroting programma Duurzaamheid Heerlen 2024 Klimaatadaptatie Hittestress Naam project • Actualisatie Actieprogramma Klimaatadaptatie Limburg •

Beleidsontwikkeling en ondersteuning van beleidsimplementatie rondom

Meer groen Naam project • Beleidsontwikkeling rondom natuurinclusiviteit onder andere in de vorm van het soortenmanagementplan

hittestress en klimaatbestendig bouwen

Droge voeten Naam project • In 2024 wordt het watertakenplan 2025-2029 opgesteld •

Voeren van Bewustwordingscampagne Waterklaar, met als onderdeel de afkoppelregeling op Parkstadniveau

•

Voortzetting onderzoek bovenregionale samenwerking waterketen Limburg

Opvangen droogte Naam project • Uitvoeren van verschillende projecten zoals Operatie Steenbreek, stimuleringsregeling afkoppelen, stimuleringsregeling voor groene daken en gevels, afkoppelen gemeentelijk vastgoed en afkoppelen openbare ruimte bij renovatie en/of vernieuwingsprojecten

Klimaatbegroting programma Duurzaamheid Heerlen 2024 Overzicht 2024 Energietransitie

Warmtetransitie

Circulariteit

Klimaatadaptatie

Energiesysteem

Circulair bouwen en

Vermindering

(opwekking &

slopen

huishoudelijk afval &

netcongestie)

Hittestress

Meer groen

hergebruik grondstoffen

Begroting

€ 255

Begroting

€ 36

Begroting

€ 205

Begroting

€ 50

Begroting

€ 30

Begroting

€ 120

Dekking

€ 255

Dekking

€ 36

Dekking

€ 205

Dekking

€ 50

Dekking

€ 30

Dekking

€ 120

Energiemaatregelen en energierechtvaardigheid

Maatschappelijk verantwoord inkopen

Deelplatformen

Begroting

€ 2.131.

Begroting

€0

Begroting

€ 85

Dekking*

€ 2.131

Dekking

€0

Dekking

€ 85

Bedragen x 1000 Begroting 2024 opgenomen in gemeente begroting 2024 en omvat geen personeelskosten * Kosten gefinancierd vanuit SPUK energiearmoede en SPUK LAI