OPH, antwoordbrief nieuwbouw Mondriaan en kapvergunning Bos hoek Tichelbeekstraat - JK Kennedylaan

De heer R.W.T.A. Rozestraten, Alhier

Heerlen, 24 juni 2025

Documentnummer 416661

Onderwerp

Beantwoording vragen ex. art. 33 RvO.

Geachte heer Rozestraten, Naar aanleiding van uw vragen d.d. 24 april 2025 inzake nieuwbouw Mondriaan en kapvergunning Bos hoek Tichelbeekstraat – JF Kennedylaan delen wij u het volgende mede. Vraag 1 Welke zorginstellingen en doelgroepen/hulpvormen zijn er gesitueerd op het Mondriaan terrein en wilt u de verschillende instanties en hulpvormen/doelgroepen met hoeveelheden cliënten aangeven? Zie ook de toelichting waar al informatie staat. Is deze correct, graag aanvulling? Antwoord Algemeen Mondriaan breed biedt geestelijke gezondheidszorg; van (kortdurende) generalistische zorg tot (hoog) specialistische zorg. Het gaat over preventie, begeleiding, behandeling en ondersteuning. Zoveel mogelijk in de eigen omgeving en (poli)klinisch als het nodig is. Mondriaan heeft ruim 40 locaties verspreid over Zuid-Limburg. Qua doelgroepen is Mondriaan er voor iedereen: van jong tot oud. Ze werken samen met familie, naasten, patiënten/cliënten en ketenpartners. Positieve gezondheid is hun uitgangspunt. In 2024 hebben ze in totaal 9.837 mensen geholpen samen met ruim 2.400 medewerkers en vrijwilligers. Het volledige zorgaanbod staat op de website: https://www.mondriaan.eu/ons-aanbod Zorgvormen op locatie JF Kennedylaan Zie ook de toelichting waar al informatie staat. Is deze correct, graag aanvulling?* Er bevind zich géén verslavingskliniek en TBS kliniek zoals genoemd in de toelichting.

Op het terrein van Mondriaan in Heerlen zijn gevestigd: • Polikliniek verslavingszorg - met voorziening voor methadonverstrekking • Een kliniek voor ouderenpsychiatrie • Een kliniek voor forensische psychiatrie

• • • • • • •

Een kliniek en polikliniek voor kinderen en jeugdigen Jeugd-FACT team (outreachend) Open opname afdeling Polikliniek volwassenen Beschermd Wonen Woonunits (6 zelfstandige woonunits, waarvan momenteel 2 bewoond – andere units tijdelijk niet bewoond) Daghospitaal / Medische Dienst

Om een indicatie te kunnen geven van het aantal patiënten op deze locatie, geven we inzicht in het aantal beschikbare zorgplekken per hulpvorm: • beschikbare intramurale (klinische) zorgplekken, incl. Kind en Jeugd: 257 • beschermde woonvorm plekken, incl. woonunits (voormalige Skaeve Huse): 30 Op het moment dat al deze plekken bezet zijn geeft dit het maximale aantal patiënten dat op de locatie tegelijkertijd kan verblijven. Niet elke beschikbare plek is echter ook op elk moment bezet – in de praktijk is het aantal patiënten op dit moment lager. Verder op het terrein (verhuurd): Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK) en zwemschool van Tongeren. Vraag 2 Wilt u aangeven per zorginstelling en hulpvorm/doelgroep het aantal cliënten die nu intramuraal opgenomen/in behandeling zijn bij Mondriaan, voor wie geen beperkingen gelden en die zich dus vrij kunnen bewegen binnen de dorpsgemeenschap? Antwoord Voor de intramurale plekken in de klinieken, geldt dat ongeacht of iemand op een open of gesloten afdeling verblijft, bewegingsvrijheden buiten de afdeling maatwerk zijn. Voor elke patiënt – beginnend met het moment van opname – wordt regelmatig een inschatting gemaakt van verschillende veiligheidsrisico’s. Bij het toekennen van bewegingsvrijheden worden, afhankelijk van het (juridische) kader, ook relevante ketenpartners betrokken.

Op basis van deze inschatting worden met patiënt (en familie) afspraken gemaakt over bewegingsvrijheden. Dit kan variëren tot geen uitgang van de afdeling, tot uitgang onder begeleiding van verpleging of familie, tot zelfstandige uitgang met afspraken over tijdsduur of locaties. In de meeste gevallen wordt gedurende de behandeling toegewerkt naar herstel/reintegratie en daarmee ook verdere uitbreiding van bewegingsvrijheden. Bij (tijdelijke) terugval of verslechtering van het ziektebeeld, worden de bewegingsvrijheden uiteraard - daar waar nodig - weer meer beperkt. Mondriaan streeft er naar om patiënten zo veel mogelijk bewegingsvrijheden te geven, mits dit uiteraard veilig en verantwoord mogelijk is. Geheel in lijn met de visie: ‘Mondriaan biedt persoonlijke en gespecialiseerde zorg, als mensen onvoldoende eigen vermogen en mentale veerkracht ervaren, met als doel deze te hervinden en te ontwikkelen, met als resultaat autonomie en een zinvol bestaan.’

De aantallen patiënten die zelfstandig buiten het terrein komen, kunnen hiermee dus per dag verschillen afhankelijk van hoe het met de patiënten binnen de kliniek gaat én afhankelijk van het aantal bezette bedden (niet elke beschikbare intramurale plek is ook per definitie op elk moment bezet – in de praktijk is het aantal patiënten momenteel lager). Specifiek vanuit kliniek Kind en Jeugd (en ook relevant in kader van geplande nieuwbouw): het betreft steeds een intensief behandeltraject, wat betekent dat jeugdigen niet zomaar zonder reden of doel het terrein op of af zullen gaan. Kinderen tussen de 5 en 12 gaan in beginsel enkel onder begeleiding naar buiten. Hier kan in individuele gevallen afhankelijk van de leeftijd, het ontwikkelingsniveau en de behandeldoelen van het kind van worden afgeweken. Met de jeugdigen wordt besproken dat het niet de bedoeling is dat ze buiten onze locaties samenkomen of 'hangen’, zoals dit momenteel ook niet gebeurt bij de locaties in Maastricht of Heerlen. Het zich niet houden aan de afspraken op en rond het terrein van Mondriaan, kan gevolgen hebben voor de behandeling en de klinische opname. Wij stellen alles in het werk, samen met de kinderen en jeugdigen, om een aangename en ten minste leefbare omgeving te waarborgen voor henzelf, onze medewerkers en de gemeenschap. Het veroorzaken van overlast in de buurt hoort daar niet bij.

Vraag 3 Zorgt de grotere nieuwbouw bij de divisie Kinder- en Jeugd voor een verdere stijging van het aantal cliënten en/of werknemers? Antwoord De geplande nieuwbouw is vervangende nieuwbouw voor de afdeling Kind en Jeugd. Voorheen had Kind en Jeugd 42 bedden in Heerlen.. Ongeveer 10 jaar geleden zijn 20 bedden tijdelijk naar Maastricht verhuisd, omdat de huisvesting in Heerlen niet meer voldeed voor de doelgroep. De bedoeling was dat deze bedden in 2019 weer terug naar Heerlen zouden verhuizen. Dit is echter vertraagd en kan pas worden gerealiseerd wanneer de nieuwbouw gereed is. Daardoor zijn er momenteel 12 bedden in Heerlen en 20 bedden in Maastricht. In de nieuwbouw worden 30 bedden gerealiseerd. Vraag 4 Bent u het eens met de OPH dat het spreidingsbeleid in de wijken dat de gemeente Heerlen voorstaat ook voor een wijk als Welten geldt en zou dit spreidingsbeleid ook hier van toepassing moeten zijn, omdat er al meer dan voldoende cliënten zijn gezien de forse problematieken van de patiënten en de door de wijk ervaren overlast.? Graag ook een toelichting van uw zijde hoe u hier tegenaan kijkt. Antwoord Het spreidingsbeleid dat de gemeente voorstaat zal van toepassing zijn op de gehele gemeente Heerlen en dus ook op de wijk Welten. Dit spreidingsbeleid moet nog worden uitgewerkt en wordt gestoeld op de beginselen van de Regionale Toekomstvisie Wonen Welzijn en Zorg.

Hierin is bepaald dat we bij huisvesting van aandachtsgroepen kwetsbare buurten en wijken in beginsel ontzien. Wanneer een wijk op basis van objectieve maatstaven laag scoort op veerkracht, kiezen we er in beginsel voor om geen huisvesting voor aandachtsgroepen toe te laten. Wat dit

concreet betekent voor wijk Welten moet nog blijken. De veerkrachtkaarten bij het spreidingsbeleid laten op dit moment in ieder geval zien dat Welten niet wordt aangemerkt als een gebied waar een overconcentratie van kwetsbaarheid aanwezig is. Vraag 5 Waar trekt dit College de grens m.b.t. verdere groei van clustering van zorginstellingen zoals dit plaatsvindt op het Mondriaanterrein, om daarmee uitvoering te geven aan een verantwoord spreidingsbeleid? Antwoord Een verdere groei is afhankelijk van het nog uit te werken spreidingsbeleid. Het spreidingsbeleid wordt momenteel voorbereid. Daarnaast is het aan de raad om door middel van het vaststellen van het omgevingsplan te bepalen waar maatschappelijke functies kunnen landen en in welke vorm. Daar waar een aanvraag ziet op het afwijken van het omgevingsplan zal, bij een voorziening kleiner dan 1500m2 het college, met inachtneming van het dan geldende beleid, een standpunt in moeten nemen over het wel of niet verlenen van de omgevingsvergunning. Bij een grotere voorziening (vanaf 1500m2) heeft de raad bindend adviesrecht over de wenselijkheid van de afwijking van het omgevingsplan ten behoeve van een maatschappelijke voorziening.

Vraag 6 Welke eisen stelt de Gemeente Heerlen aan Mondriaan rondom veiligheid en wie is aansprakelijk in geval van incidenten? Antwoord Wanneer een maatschappelijke voorziening niet direct is toegestaan op basis van het omgevingsplan, moeten bij de beoordeling van het plan factoren zoals sociale veiligheid en te verwachte overlast in overweging worden genomen. Voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het afwijken van het omgevingsplan zal voldaan moeten worden aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De aansprakelijkheid bij incidenten is afhankelijk van de aard van het incident. Bij overlast kan een melding gedaan worden bij de gemeente via https://www.heerlen.nl/meldingen of bij de politie. Vraag 7 Waarom laat de Gemeente in de media (krant) weten dat er overleg geweest is met de buurt in geval van herstart Skaeve Huse terwijl dat in Welten niet het geval is geweest. Zowel met de buurtvereniging als met BWWB is geen contact geweest hieromtrent. Antwoord Om de vraag volledig te kunnen beantwoorden hebben wij het originele artikel uit de krant nodig. Het artikel waarnaar verwezen wordt konden wij niet achterhalen. Extra toelichting vanuit Mondriaan: na het incident van april 2024 heeft de buurt (BWWB en Buurtvereniging De Doom) contact opgenomen met Mondriaan.

Vervolgens hebben op 13 augustus 2024, 19 september 2024, 25 februari 2025 en 25 maart 2025 overleggen met elkaar plaatsgevonden op locatie Mondriaan. . 7 Mei jl. heeft er een bewonersinformatiemarkt plaatsgevonden die in samenwerking met o.a. Gemeente Heerlen, Politie en BWWB was gepland.Bij de vier genoemde overleggen is zowel een vertegenwoordiging van BWWB als Buurtvereniging De Doom aanwezig geweest. De overleggen vanaf 25 februari 2025 zijn in het kader van de nieuwbouw Kind en Jeugd geweest (nadat Mondriaan op dinsdag 10 december 2024 aanwezig is geweest bij het overleg van de wijkraad BWWB om de nieuwbouwplannen toe te lichten en er daarna een stuk hierover in de Welterkoerier is geplaatst op woensdag 22 januari 2025). Vraag 8 Waarom wordt nieuwbouw niet gerealiseerd op de huidige plek waar de divisie Kinder- en Jeugd zich bevindt met een uitbreiding naar het ongebruikte groene gedeelte achter deze locatie?, zodat de grote bomenkap niet noodzakelijk is? I.h.k.v. duurzaamheid en sparen van deze vele grote bomen zou dit toch een veel betere oplossing zijn. Antwoord Zorgcontinuïteit bieden voor deze kwetsbare doelgroep is hierbij het belangrijkste uitgangspunt. In het scenario dat het bestaande gebouw gesloopt zou moeten worden en op dezelfde plek nieuwbouw zou komen, zou een tijdelijke oplossing gevonden moeten worden.

Een tijdelijke huisvesting die voldoet aan de specifieke functies die nodig zijn om de benodigde zorg te kunnen blijven leveren én die gekoppeld is aan het onderwijs (De Buitenhof) is onmogelijk. Daarnaast zou dit betekenen dat de bijkomende extra kosten op 2 à 3 miljoen ingeschat worden. Als voorschrift bij de omgevingsvergunning voor het kappen van de bomen is opgenomen dat Mondriaan 147 bomen moet herplanten. Mondriaan heeft een vergroeningsplan voor het gehele terrein. Daaruit is gebleken dat zij niet alleen kan voldoen aan de herplantplicht, maar hier nog een flinke schep bovenop doet. *Extra toelichting op de veronderstelling dat er geen of te weinig parkeerplaatsen voorzien zijn voor het personeel van de nieuwbouw: Dit is onjuist. Personeel gaat parkeren op de parkeerplaatsen aan de hoofdingang van de John F. Kennedylaan. De huidige parkeerplaats wordt hiervoor uitgebreid.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Heerlen, de burgemeester,

de secretaris a.i.,

drs. R. Wever

drs. R. van Wuijtswinkel