CConstaterende datHeerlen
Koppel je AI →
Document · PDF

Novembernota 2026

Commissie Economie, Bestuur en Financiën 1 december 2026, gemeente HeerlenBij agendapunt: Vaststellen novembernota 202614.377 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Novembernota 2026 2 Inhoudsopgave Bestuurssamenvatting ........................................................................................................3 1. Leeswijzer ...............................................................................................................6 2. Ontwikkelingen ........................................................................................................7 3. Novembernota 2026 .................................................................................................9 4. Ontwikkelingen per programma ................................................................................11 4.1 Toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma ..................12 4.1.0 Bestuur en Ondersteuning .......................................................................................13 4.1.1 Veiligheid ..............................................................................................................15 4.1.2 Verkeer en Vervoer .................................................................................................16 4.1.3 Economie ..............................................................................................................17 4.1.4 Onderwijs ..............................................................................................................18 4.1.5 Sport, cultuur

en recreatie .......................................................................................19 4.1.6 Sociaal Domein ......................................................................................................20 4.1.7 Volksgezondheid en Milieu .......................................................................................23 4.1.8 Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing (VHROSV) ...................24 5. Bedrijfsvoering .......................................................................................................25 5.1 Post onvoorzien ......................................................................................................25 5.2 Inhuur derden ........................................................................................................26 5.3 Ziekteverzuim ........................................................................................................26 5.4 Bezuinigingen ........................................................................................................26 6.

Budgettaire neutrale begrotingswijzigingen ................................................................27 Bijlagen ........................................................................................................................28 1.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen op kernthemaniveau ....................................28 2.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen - detail .......................................................31 3.0 Ontwikkeling gemeenschappelijke regelingen .............................................................35 3 Bestuurssamenvatting Inleiding De Novembernota 2026 is de tweede en laatste tussentijdse rapportage binnen de begrotingscyclus 2026 van de gemeente Heerlen. De nota geeft inzicht in de financiële afwijkingen, actuele stand van zaken en de belangrijkste ontwikkelingen die zich gedurende de periode tot en met 30 september hebben voorgedaan in onze stad. Sinds de installatie van het nieuwe college in juni 2026 is met veel enthousiasme en voortvarendheid gewerkt aan de uitvoering van de ambities voor Heerlen. In korte tijd zijn verschillende belangrijke besluiten genomen en projecten in uitvoering gebracht. De rode draad daarbij is het versterken van de brede welvaart van Heerlen en Parkstad: investeren in wonen, duurzaamheid, innovatie, leefbaarheid, onderwijs, erfgoed en economische ontwikkeling.

Deze Novembernota laat zien dat het college, ondanks financiële uitdagingen, actief bouwt aan een sterke, duurzame en toekomstbestendige stad. Financiële duiding De Novembernota sluit af met een verwacht nadelig resultaat van € 2,6 miljoen. Dit saldo komt voort uit een combinatie van positieve en negatieve ontwikkelingen gedurende het begrotingsjaar. Aan de positieve zijde is sprake van een aantal substantiële voordelen. Vanuit het gemeentefonds ontvangt Heerlen in 2026 naar verwachting € 1,6 miljoen meer dan oorspronkelijk begroot, voornamelijk als gevolg van de effecten uit de mei- en septembercirculaire. Ook zijn als gevolg van de bijstelling investeringen, de kapitaallasten € 1,5 miljoen voordeliger. Daarnaast ontstaat een rentevoordeel als gevolg van hogere rentebaten (€ 0,25 miljoen) en lagere rentelasten op geleend geld (€ 0,7 miljoen). Ook binnen het sociaal domein doen zich enkele ontwikkelingen voor. De daling van het aantal leerlingen dat gebruikmaakt van het leerlingenvervoer zet door (voordeel € 0,4 miljoen). Vooral het afnemende aantal kostbare maatwerktrajecten leidt tot lagere uitgaven. Daarnaast zien we dat de Participatiewet per saldo een nadeel laat zien van € 3,4 miljoen. Naast het aantal uitkeringen is ook de hoogte van het door het Rijk toegekende budget bepalend voor het uiteindelijke financiële resultaat.

Als het budget lager uitvalt dan op basis van eerdere verwachtingen is aangenomen, kan ondanks een dalend aantal uitkeringen toch een tekort ontstaan. Op basis van de huidige inzichten wordt voor 2026 een financieel tekort verwacht. Daarnaast blijven de uitgaven voor Hulp bij Huishouden onder druk staan. Het totale financiële nadeel bedraagt € 0,8 miljoen en wordt voornamelijk veroorzaakt door de groei van het aantal inwoners dat gebruik maakt van de voorziening en de ontwikkelingen rondom de invoering van het nieuwe normenkader. Daarnaast is sprake van een groot incidenteel nadeel bij de Taskforce Woningbouw, waar circa € 1,2 miljoen aan plankosten in 2026 niet volledig kan worden verhaald, dit als gevolg van de kosten gaan voor de baat. Het verwachte tekort van € 2,6 miljoen onderstreept het belang van blijvende aandacht voor de financiële beheersing en voor de risico’s bij onder meer woningbouw, zorg en inhuur. Belangrijke ontwikkelingen 2026 kenmerkt zich door een reeks ontwikkelingen die niet alleen van betekenis zijn voor Heerlen, maar ook voor de positie van Parkstad als innovatieve, duurzame en aantrekkelijke regio. Een van de meest veelbelovende ontwikkelingen van dit jaar is de ondertekening van een gezamenlijke Letter of Intent voor de ontwikkeling van een Europees MedTech-ecosysteem in Parkstad en Zuid-Limburg.

In deze unieke samenwerking bundelen vooraanstaande publieke en private partners, waaronder APG, ABP, CZ, Maastricht University, Maastricht UMC+, Philips, 4 Zuyderland, de Provincie Limburg en de gemeente Heerlen, hun krachten om de regio te ontwikkelen tot een toonaangevend centrum voor zorginnovatie, medische technologie en brede welvaart. De ambitie richt zich op vier samenhangende opgaven: het versnellen van zorginnovatie en digitale zorg, de gebiedsontwikkeling rondom het Zuyderland-ziekenhuis, het stimuleren van hoogwaardige werkgelegenheid en bedrijvigheid en het terugdringen van gezondheidsverschillen. Daarmee ontstaat een kans die ver uitstijgt boven een afzonderlijk project. De samenwerking biedt perspectief op nieuwe economische groei, versterking van het innovatieve vermogen van de regio en een structurele verbetering van gezondheid en welzijn voor inwoners van Parkstad. De regio ontwikkelt zich hiermee nadrukkelijk als proeftuin voor de zorg van de toekomst en als potentiële Europese koploper op het snijvlak van gezondheid, technologie en maatschappelijke impact. Ook de verlenging van de samenwerking met de Brightlands Smart Services Campus tot 2040 vormt een belangrijke mijlpaal. Hiermee investeert Heerlen langdurig in kunstmatige intelligentie, ondernemerschap, talentontwikkeling en kennisintensieve werkgelegenheid.

Deze keuze versterkt de positie van Heerlen als kennisstad en draagt bij aan een sterke economische toekomst voor de gehele regio. Op het gebied van wonen zijn eveneens belangrijke stappen gezet. In de voormalige ING-locatie aan de Geerstraat worden plannen ontwikkeld voor 81 nieuwe woningen in het centrum. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over de herontwikkeling van de Kasteelbuurt in Hoensbroek en is verdere voortgang geboekt binnen de woningbouwopgave. Binnen de verduurzamingsaanpak is na Vrieheide ook gestart met een buurtgerichte aanpak in Eikenderveld, waar honderden woningen worden ondersteund bij energiebesparende maatregelen. Tegelijkertijd zijn verdere stappen gezet richting het energiebedrijf BronsGroen, waarmee lokaal eigendom, betaalbare energie en de bestrijding van energiearmoede worden gecombineerd. Ook sport, onderwijs en leefomgeving kregen in 2026 een impuls. Zo komt op Sportpark Kaldeborn een nieuwe duurzame padelhal met veertien banen, werd het voorlopig ontwerp van de nieuwbouw van het Herle College vastgesteld en zijn nieuwe regels ingevoerd voor natuurinclusief bouwen. Op sociaal terrein wordt verder gebouwd aan sterke buurten en een inclusieve samenleving. De uitbreiding van 't Heerlens Heitje met sociale klussen stimuleert ontmoeting en maatschappelijke betrokkenheid.

Daarnaast wordt het project ‘Handle with Care’ uitgebreid naar alle middelbare scholen in Parkstad, waardoor kwetsbare jongeren sneller passende ondersteuning kunnen krijgen. Bijzonder is bovendien de aankoop van de voormalige Heerlense synagoge, waarmee een belangrijke erfgoedlocatie voor de stad behouden blijft. Samen met de ontwikkelingen rond het Romeins Museum en Royal draagt dit bij aan een sterker cultureel profiel van Heerlen. Slotconclusie De Novembernota 2026 onderstreept het belang van blijvende aandacht voor de financiële beheersing en risico’s, terwijl tegelijkertijd volop wordt geïnvesteerd in de toekomst van stad en regio. Sinds de start van het nieuwe college in juni is met energie en ambitie gewerkt aan de uitvoering van het coalitieprogramma. De gemeente bouwt aan nieuwe woningen, duurzame wijken, sterke voorzieningen, innovatief ondernemerschap en een aantrekkelijk woon- en werkklimaat. Tegelijkertijd ontstaan kansen die verder reiken dan Heerlen alleen. De samenwerking rond het Europese MedTech-ecosysteem en de verlenging van de Brightlands-samenwerking onderstrepen dat Parkstad zich steeds nadrukkelijker ontwikkelt als regio waar innovatie, gezondheid en economische ontwikkeling samenkomen. Daarmee vormt 2026 niet alleen het eerste jaar van een nieuwe bestuursperiode, maar ook een belangrijke stap naar een sterke, gezonde en toekomstbestendige regio.

5 6 1. Leeswijzer De voorliggende Novembernota 2026 bevat de afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2026. Hoofdstuk 2 beschrijft de belangrijkste ontwikkelingen. Deze hebben niet altijd direct financiële gevolgen. In hoofdstuk 3 is de actuele prognose tot en met 31 december 2026 opgenomen. Hoofdstuk 4 licht deze prognose per programma toe. Hoofdstuk 5 gaat in op relevante onderwerpen binnen de bedrijfsvoering. Hoofdstuk 6 bevat de budgettair neutrale begrotingswijzigingen. De bijlagen bevatten de begrotingswijzigingen per kernthema en de afzonderlijke detailwijzigingen. Daarnaast is een informatiebrief opgenomen met de actualisaties en ontwikkelingen binnen de gemeenschappelijke regelingen. In de tabellen worden lasten weergegeven met een minteken (-) en baten met een plusteken (+). Een minteken bij baten betekent dat de baten lager zijn dan begroot. Dit leidt tot een financieel nadeel. In de prognosetabellen wordt met een I aangegeven dat een afwijking incidenteel is. Met een S wordt aangegeven dat een afwijking structureel is. 7 2. Ontwikkelingen In dit hoofdstuk worden de belangrijkste inhoudelijke en beleidsmatige ontwikkelingen in relatie tot de begroting 2026 beschreven. Opvang Ontheemden uit Oekraïne Met ingang van 1 april 2022 zijn de Nederlandse gemeenten verantwoordelijk voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne.

De gemeente Heerlen vervult deze taak via twee sporen: de exploitatie van Gemeentelijke Opvanglocaties (GOO) en de ondersteuning van ontheemden die particulier verblijven (POO, gastgezinnen of zelfstandige huur). De bekostiging verloopt via een specifieke uitkering (SPUK) van het ministerie van Asiel en Migratie / Justitie en Veiligheid, die jaarlijks via de SiSa-systematiek (Single information, Single audit) definitief wordt verantwoord. Financiële raming en rijksvergoeding 2026 (Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (BooO) Voor het begrotingsjaar 2026 bedraagt de totale geraamde rijksbijdrage € 3.507.000,00, uitgesplitst over de volgende hoofdcomponenten: Dit bedrag is gebaseerd op 196 bedden tot 1-10-2026 en 210 bedden van 1-10-2026. Tariefontwikkeling en historische realisatie (2022–2025) De landelijke vergoeding per bed per dag staat onder zware neerwaartse druk. Waar gemeenten bij aanvang in 2022 € 100,00 per bed per dag ontvingen, is dit tarief via € 83,00 (2023) en € 61,00 (2024) verlaagd naar het huidige sobere normbedrag van € 44,00 per dag. Dekkingsomvang en inningsrisico eigen bijdrage Het normtarief van € 44,00 dekt uitsluitend de sobere basiskosten van de opvanglocaties: huisvestingslasten, beveiliging, nutsvoorzieningen, basale inrichting en regulier locatiemanagement.

Het normtarief is niet de enige bekostigingscomponent die er aangevraagd kan worden, echter moet deze de voorgaande kosten dekken. Specifieke zorg- en welzijnskosten, kosten leefgeld GOO en POO, tolkdiensten, maatschappelijke begeleiding en leegstandskosten buiten de geaccepteerde marges vallen buiten deze normvergoeding. Onderdeel Totaal 2026 Gemeentelijke Opvang (GOO) Normbedrag € 3.212.000 Leefgeld GOO en POO € 400.000 Uitvoeringskosten POO € 20.000 Totaal baten € 3.632.000 Te innen eigen bijdrage € -125.000 Netto aanvraag rijksbijdrage € 3.507.000 8 Jaartal Aangevraagd/ ontvangen Gerealiseerd Overschot/ Tekort Overschot: € 419.659 (naar de algemene middelen gegaan) Terugbetalingsverplichting: € 1.131.545 Overschot/ terugbetalingsverplichting: € 158.118 2024 € 5.380.650 € 3.829.446 2025 € 3.364.580 € 3.206.462 Afrekening SPUK 2024 en 2025: Innen eigen bijdrage: Conform de landelijke regeling innen wij sinds 1 januari 2025 een eigen bijdrage voor gas, water en licht bij werkende ontheemden in de gemeentelijke opvang (€ 244,22 per volwassene per maand anno 2026). Voor 2026 ramen wij een opbrengst van € 125.000. Gezien het verloop van de inning, verwachten wij einde van het jaar ongeveer € 155.000 aan opbrengsten eigen bijdrage te hebben. Aangezien dit bedrag 1-op-1 in mindering wordt gebracht op de rijksvergoeding, levert dit de gemeente geen extra middelen op.

Financieel risico en meerkostendeclaratie Feitelijke meerkosten die boven het normbedrag uitstijgen, kunnen pas achteraf via de SiSa- einddeclaratie worden ingediend. Dit brengt het risico met zich mee van Liquiditeits- en voorfinancieringsrisico. De gemeente financiert alle meerkosten gedurende het kalenderjaar integraal voor uit eigen kasmiddelen. In alle jaren is er nog nooit gebruik gemaakt van de meerkostenregeling. Wij schatten dit risico dan ook zeer laag in. Een beheersmaatregel, bij twijfel over daadwerkelijke ontstane meerkosten, is het vooraf overleggen met de Nationale Opvang Organisatie (NOO) over de te maken meerkosten. Op deze wijze kun je vooraf schriftelijke garantie verkrijgen over de te maken meerkosten en afwegen of de kosten dan daadwerkelijk gemaakt gaan worden/ noodzakelijk zijn. De gemeente Heerlen houdt de kostenposten aan van de in 2026 BooO welke wijzigt in 2027 naar de Doelgroep flexibele Regeling DfR. 9 3. Novembernota 2026 In deze Novembernota tonen wij de prognose ultimo 2026 ten opzichte van de begroting 2026. Daarmee geeft dit hoofdstuk uit de Novembernota voornamelijk inzicht op de financiële afwijkingen. In voorgaande P&C-producten hebben wij al verbeteringen doorgevoerd, door ook op het gebied van beleidsontwikkeling (hoofdstuk 2), inzichtelijkheid en duiding afwijkingen, verheldering te geven.

De toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting komt in hoofdstuk vier aan de orde. Voor de leesbaarheid hebben we de bedragen afgerond op duizendtallen, met uitzondering van de in de bijlage opgenomen bedragen. Hierdoor kunnen mogelijk afrondingsverschillen ontstaan. In de begroting 2026 is een stelpost van € 1,5 miljoen opgenomen voor autonome ontwikkelingen die destijds nog niet inzichtelijk waren. Deze stelpost is programma‑overstijgend en kan niet aan één specifiek programma of kernthema worden toegerekend. Gezamenlijk tellen de afwijkingen in autonome ontwikkelingen op tot genoemd voordeel. Onderstaande tabel geeft de prognose weer. Programma Prognose Novembernota 2026 0. Bestuur en Ondersteuning 1.322.000 1. Veiligheid - 2. Verkeer en Vervoer 400.000 3. Economie - 4. Onderwijs 34000 5. Sport Cultuur en Recreatie -500.000 6. Sociaal Domein -3.705.000 7. Volksgezondheid en Milieu -220.000 8. VHROSV -1400000 Stelpost Autonome ontwikkelingen 1.500.000 Totaal -2.569.000 In onderstaande grafische weergave geven wij inzicht in de grootste mutaties ten opzichte van de primitieve begroting en op de volgende pagina ten opzichte van de zomernota 2026: Wijzigingen t.o.v. de begroting 2026

10 Wijzigingen t.o.v. de zomernota 2026 * In miljoenen euro’s. De prognose voor bestemming van de programma’s bij de novembernota telt op tot € 2,6 miljoen nadeel. De programma’s waar de meeste afwijkingen te melden zijn in de novembernota betreffen programma 6. Sociaal Domein en programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Hieronder melden we de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting. In programma 6. Sociaal Domein valt vooral Participatiewet op. Waar bij de Zomernota nog geen betrouwbare prognose mogelijk was, wordt nu een nadeel van € 3,4 miljoen verwacht. Dit hangt samen met hogere lasten dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. In de begroting waren juist voordelen opgenomen van € 1,5 miljoen en aanvullend € 1,2 miljoen vanuit de Parkstadwet, gebaseerd op de verwachting van een daling van het aantal bijstandsuitkeringen. Daarnaast valt ook te melden het nadeel in aanpassing van woningen van € 270.000. De voornaamste impact daarvan zijn de prijzen in de woningbouwsector. Als laatste afwijking in programma 6 valt te noemen een nadeel van hulp bij huishouden (€ 0,8 miljoen), hier blijft de reden de aanzuigende werking van het abonnementstarief. In programma 8.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing zijn de volgende grote afwijkingen te melden; het nadeel Taskforce Woningbouw € 1,2 miljoen waar al plankosten gemaakt zijn voor projecten maar er nog een intentieovereenkomst of anterieure overeenkomst moet worden aangegaan met de initiatiefnemers. Voor een kleiner deel heeft dit te maken met wettelijke maximumbedragen in de Omgevingsregeling waardoor niet alle gemaakte kosten doorberekend mogen worden. Ook kan daar worden genoemd de lagere legesinkomsten als gevolg van vertraging (€ 0,2 miljoen). Voor programma 0. Bestuur en ondersteuning is de algehele afwijking minimaal maar zijn de volgende ontwikkelingen nog te noemen; het gemeentefonds geeft voor geheel 2026 een voordeel van € 1,6 miljoen ten opzichte van begroot (en € 1,15 miljoen ten opzichte van de zomernota), de voornaamste reden betreft de doorrekening van de mei- en septembercirculaire. Ook zijn als gevolg van de bijstelling investeringen, de kapitaallasten € 1,5 miljoen voordeliger. Daarnaast een voordeel voor de rente van € 0,95 miljoen ten opzichte van de begroting (ten opzichte van de zomernota € 0,7 miljoen). Door lagere investeringsvolumes en vooruit ontvangen middelen zijn de rentelasten voordeliger.

11 4. Ontwikkelingen per programma In dit hoofdstuk komen de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting 2026 aan de orde. Indien een kernthema niet voorkomt in dit hoofdstuk, dan zijn er geen, dan wel geringe afwijkingen ten opzichte van de lopende begroting te melden. In paragraaf 4.1 komt de prognose van financiële ontwikkelingen per programma aan bod, deze posten zijn onvermijdelijk. Programma Kernthema Onderwerp Novembernota 2026 I/S Dividend BNG -467.000 I Gemeentefonds 1.567.000 I Onderuitputting kapitaallasten 1.500.000 I Inhuur binnensportaccommodaties -250.000 S Inhuur diverse locaties -250.000 I Overige posten bedrijfsvoering -420.000 I/S Renteinkomsten Solido 250.000 S Rente 700.000 I Solido-IT bijdrage -593.000 S Specifieke uitkering sport -250.000 S Wet open overheid -400.000 I/S Ambtenarenhuisvesting -200.000 I BsGW 385.000 I Onroerend zaak belasting -250.000 I Personele budgetten PM I 0. KT Middelen en heffingen 1.322.000 Kosten / opbrengsten nutbedrijven 400.000 I 2. KT Wegen, Straten en pleinen 400.000 Bijdrage Bureau Leren en Doorstromen (BLD) -366.000 S Leerlingenvervoer 400.000 S 4. KT Onderwijs 34.000 Historisch Goud -500.000 I/S 5. KT Cultureel erfgoed -500.000 Individuele Voorzieningen Jeugd PM S Financiele afrekening herstelplan Xonar 362.000 I 6.

KT Jeugdzorg 362.000 Huiselijk gew eld 244.000 I Hulp bij huishouden -800.000 I/S Hulpmiddelen -188.000 I Woningvoorzieningen -270.000 I 6. KT Volwassenenzorg -1.014.000 Participatiew et -3.388.000 I Schuldhulpverlening 335.000 I 6. KT Inkomensondersteuning -3.053.000 Prijsstijgingen projecten -220.000 I 7. KT Begraafplaatsen -220.000 Baten Omgevingsvergunningen -200.000 I Taskforce Woningbouw -1.200.000 I 8. KT Ruimtelijke Ordening -1.400.000 Stelpost Autonome ontw ikkellingen 1.500.000 I Totaal -2.569.000 7. Volksgezondheid en Mileu 8. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuw ing 0. Bestuur en Ondersteuning 2. Verkeer en Vervoer 4. Onderw ijs 5. Sport, Cultuur en Recreatie 6. Sociaal Domein 12 4.1 Toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma In deze paragraaf komen de financiële ontwikkelingen per programma aan bod. De structurele (S) afwijkingen hebben een meerjarig effect op onze begroting. Incidentele (I) afwijkingen hebben betrekking op 2026 of zijn vanaf 2027, indien hierover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden, opgenomen in de Begroting 2027. Daarnaast is het van belang om te vermelden dat veel van de posten reeds in de Zomernota 2026 zijn benoemd. Deze zijn bij de ontwikkelingen opgenomen om de volledige aansluiting met de afwijkingen op totaalniveau te kunnen maken.

4.1.0 Bestuur en Ondersteuning Kernthema Middelen en Heffingen Dividend BNG -/- € 467.000 Het dividend Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) werd op basis van het dividend in 2025 begroot. De daadwerkelijke dividenduitkering in 2026 is beduidend lager. Een lager renteresultaat, een negatief resultaat financiële transacties, hogere bedrijfslasten en bijzondere waardeverminderingen hebben bijgedragen aan de daling van de nettowinst. Gemeentefonds € 1.567.000 Conform Zomernota is het effect van de septembercirculaire 2025 en decembercirculaire 2025 voor jaarschijf 2026 € 183.000 positief. Het effect van de meicirculaire op het resultaat 2026 is € 1,0 miljoen nadelig (Raadsinformatiebrief meicirculaire) en van de septembercirculaire bijna € 1,8 miljoen positief (Raadsinformatiebrief septembercirculaire). De taakmutaties en bijstellingen van integratie- en decentralisatie-uitkeringen voor 2026 zijn inmiddels onderzocht hetgeen een positief effect oplevert. De prognose voor het gemeentefonds in 2026 wordt bijgesteld tot € 1.567.000 positief conform onderstaande tabel.

Bedragen * € 1.000 Gemeentefonds | 2026 Zomernota 2026 | 183 Meicirculaire 2026 cf Raadsinformatiebrief | -983 Vrijval taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen meicirculaire | 356 Septembercirculaire 2026 cf Raadsinformatiebrief | 1.776 Vrijval taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen septembercirculaire | 235 Totaal | 1.567 Onderuitputting kapitaallasten € 1.500.000 Er is sprake van een aantal projecten die op een later moment starten met het genereren van kapitaallasten, dit heeft in eerste instantie niet direct wat te maken met de projectrealisatie/ uitvoering. De voordelige bijstelling komt onder andere voort uit het actualiseren van de investeringskalender van het meerjarig bestuurlijk programma. Inhuur binnensportaccommodaties -/- € 250.000 Dit betreft structureel hogere kosten voor inhuur door uitbreiding dienstverlening en toename van het aantal sporthallen en/of brede maatschappelijke voorzieningen in de afgelopen jaren en daarnaast uitbreiding van de openingstijden (ochtendopenstelling) in verband met de wettelijke verplichte toename uren bewegingsonderwijs vanuit scholen (o.a. BMV Heerlerbaan, sportzaal Pronsebroek, MAB A gene Bek, Sporthal Varenbeuk, In de Biessen en Palemig).

Inhuur diverse locaties -/- € 250.000 De incidenteel hogere kosten voor de inhuur van personeel bij sporthallen, de fietsenstalling en skatehal worden met name veroorzaakt door het wegvallen van vrijwilligers en (langdurig) zieken waardoor er, vanwege het handhaven van de ruime openingstijden (7 dagen in de week) er inhuur noodzakelijk is om de bezetting te garanderen. Overige posten bedrijfsvoering -/- € 420.000 Betreft diverse posten van o.a. druk- en bindwerk, abonnementen, contributies en beveiliging. Naast hoger eigen gebruik (drukwerk bulk communicatie) is er daarnaast sprake van autonome verhogingen van o.a. contributies. Om de veiligheid van burgers en ambtenaren te faciliteren en incidenten te voorkomen zijn er hogere beveiligingskosten voor met name de publiekshal, CBS-weg en promenade. Rente-inkomsten Solido € 250.000 Daarnaast is er een voordeel op de rentebaten, dit betreft grotendeels de rente-inkomsten voor de verstrekte lening aan de gemeenschappelijke regeling Solido (conform het raadsbesluit d.d. 17 december 2025). 13 14 Rente € 700.000 Door de ontvangen subsidies en het lagere investeringsvolume is minder vreemd vermogen benodigd dan oorspronkelijk begroot. Hierdoor vallen naar verwachting de rentelasten € 700.000 lager uit dan begroot. Solido-IT bijdrage -/- € 593.000 De jaarlijkse bijdrage van de gemeente Heerlen aan Solido neemt toe met € 432.000.

Dit komt vooral door prijsstijgingen en hogere kosten voor beveiliging (zoals softwarelicenties). Tegelijkertijd is er een bezuiniging afgesproken van € 105.000 voor Heerlen. Solido moet deze besparing zelf realiseren. Per saldo komt de structurele tegenvaller daarmee uit op € 327.000. In 2026 zijn de kosten eenmalig € 266.000 hoger. Dit komt doordat de overstap naar een nieuw softwaresysteem is uitgesteld. Hierdoor moeten langer licenties worden betaald. De besparing die deze overstap zou opleveren, was al wel opgenomen in de begroting. Specifieke uitkering sport -/- € 250.000 Nadeel btw-compensatie door aanpassing voorwaarden specifieke uitkering sport. De door de gemeente Heerlen aangespannen fiscale procedure omtrent dit onderwerp heeft niet geleid tot de gewenste gerechtelijke uitkomst (Raad van State, december 2025). Wet open overheid -/- € 400.000 Er is een fors stijgende lijn van het aantal omvangrijke en complexe Woo-verzoeken. Verzoeken hebben steeds vaker betrekking op inhoudelijk zware dossiers en spelen zich in toenemende mate af in juridische procedures. Ze raken meerdere organisatieonderdelen en gaan over langere tijd. Dit leidt tot een intensievere en bredere zoekslag binnen de organisatie, een zwaardere inhoudelijke en juridische beoordeling van documenten. De afhandeling van deze verzoeken vraagt daarmee een substantiële inzet van capaciteit en expertise.

Om dit zorgvuldig te kunnen uitvoeren, is externe ondersteuning noodzakelijk. Ambtenarenhuisvesting -/- € 200.000 De hogere uitgaven zijn het gevolg van onder andere incidentele klachten en storingen die buiten het gecontracteerde onderhoud van het Stadskantoor vallen. Daarnaast zijn er diverse bouwkundige en installatietechnische aanpassingen uitgevoerd onder andere in verband met het verbeteren van de toegankelijkheid van het gebouw en interne verhuizingen. BsGW € 385.000 Het jaarrekeningresultaat van BsGW over 2025 is € 4,5 miljoen positief. In de algemeen bestuursvergadering van juni 2026 is besloten om het weerstandsvermogen met € 260.468 aan te vullen en het restant uit te keren aan de deelnemers; aandeel Heerlen betreft € 385.000. Onroerende Zaak Belasting (OZB) -/- € 250.000 Bij het opstellen van de begroting wordt gerekend met concept herwaarderingscijfers van de BsGW. Het herwaarderingsproces (waardebepaling) van woningen en niet-woningen is dan nog niet volledig afgerond. De definitieve herwaardering valt lager uit, waardoor een nadeel op de OZB- inkomsten voorzien wordt. Personele budgetten PM De totale personele lasten laten op dit moment geen materiële afwijkingen zien ten opzichte van de begroting. Binnen de salariskosten, inhuur en centrale personeelsbudgetten bewegen de ontwikkelingen zich grotendeels binnen de verwachte bandbreedtes.

Wel zien we dat de uitvoering binnen de woonopgave leidt tot extra capaciteitsdruk, wat in de loop van het jaar mogelijk tot hogere inzet of verschuivingen kan leiden. 15 4.1.1 Veiligheid Geen financiële afwijkingen. 16 4.1.2 Verkeer en Vervoer Kernthema Wegen, Straten en Pleinen Nutsbedrijven € 400.000 Er zijn meer aanvragen glasvezel. De reële inkomsten overstijgen de begrote inkomsten met € 900.000. Door de hogere aanvragen worden er ook meer kosten gemaakt in de uitvoering waardoor deze voor € 500.000 overschrijding zorgen. Per saldo derhalve een voordeel van € 400.000. 17 4.1.3 Economie Geen financiële afwijkingen. 18 4.1.4 Onderwijs Kernthema Onderwijs Bijdrage Bureau Leren en Doorstromen (BLD) -/- € 366.000 De gemeentelijke bijdrage aan Bureau Leren en Doorstromen (BLD) valt € 366.000 hoger uit dan begroot. Dit komt doordat BLD de begroting voor 2026 heeft ingediend nadat de gemeentelijke begroting van Heerlen al was samengesteld. De hogere bijdrage kon daardoor niet meer in de gemeentelijke begroting 2026 worden verwerkt. Leerlingenvervoer € 400.000 De dalende trend van het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer die wij zien vanaf de zomer 2025, zet door in 2026. We zien een forse afname van het aantal dure vervoerstrajecten van leerlingen en een afname van de kosten doordat kinderen jonger dan 12 jaar gratis gebruik kunnen maken van het OV (openbaar vervoer).

19 4.1.5 Sport, cultuur en recreatie Kernthema Cultureel erfgoed Historisch Goud -/- € 500.000 Bij Historisch Goud wordt een financieel nadeel van € 500.000 verwacht. Dit komt door hogere kosten voor inhuur, vervanging van en onderhoud aan verouderde apparatuur, tijdelijke huisvesting van verenigingen en de voorbereiding op de verzelfstandiging van het Romeins Museum. Hogere kosten voor inhuur Historisch Goud heeft door het seizoensgebonden werk flexibele medewerkers nodig. De kosten hiervoor zijn gestegen door nieuwe cao-regels en wetgeving. Ingehuurde medewerkers moeten dezelfde beloning en onregelmatigheidstoeslagen krijgen als gemeentelijke medewerkers. Ook andere arbeidsvoorwaarden worden doorberekend in de tarieven. De kosten voor inhuur blijven deels structureel. Historisch Goud werkt aan een betere balans tussen vaste en flexibele medewerkers. Hierdoor kunnen in de toekomst de inhuurkosten dalen. Kosten voor verouderde apparatuur Een deel van de apparatuur en systemen in Kasteel Hoensbroek is verouderd. Om deze apparatuur te kunnen blijven gebruiken, zijn kosten gemaakt, onder andere voor het in stand houden van het camerasysteem. Voor vervanging zijn niet altijd investeringsbudgetten beschikbaar. De kosten komen dan ten laste van het exploitatiebudget. Deze kosten hangen samen met een structurele vervangingsopgave.

Historisch Goud werkt aan een meerjarenplan om de noodzakelijke vervangingen in beeld te brengen en de kosten over meerdere jaren te spreiden. Tijdelijke huisvesting van verenigingen Kasteel Hoensbroek biedt tijdelijk ruimte aan Hoensbroekse verenigingen met huisvestingsproblemen. De kosten voor het gebruik van deze ruimten zijn hoger dan de vergoedingen die de verenigingen betalen. Het verschil komt voor rekening van de gemeente. Gevolgen van de verzelfstandiging van het Romeins Museum Door de aankomende verzelfstandiging van het Romeins Museum kunnen kosten tussen kasteel Hoensbroek en het Romeins museum niet langer worden gecompenseerd. Eerder behaalde efficiencyvoordelen vallen hierdoor weg. Dit heeft een structureel financieel effect. De inkomsten uit museumbezoek en horeca zijn onvoldoende om alle gestegen kosten op te vangen. Vervolg en begroting 2027 In 2026 en 2027 werkt Historisch Goud aan een betere balans tussen vaste en flexibele medewerkers en aan een meerjarenplan voor de vervanging van apparatuur. Ook wordt de begroting geactualiseerd. De structurele financiële gevolgen zijn in de begroting van 2027. Daarbij wordt rekening gehouden met de mogelijkheden om de inhuurkosten te verlagen en noodzakelijke vervangingsinvesteringen over meerdere jaren te spreiden. De kosten voor de tijdelijke huisvesting van verenigingen zijn incidenteel.

20 4.1.6 Sociaal Domein Kernthema Jeugdzorg Individuele Voorzieningen Jeugd PM Ook in 2026 zien we forse toename van niet-gecontracteerd maatwerk (o.a. gezinsopnames en kleinschalige groepen met 1 op 1 begeleiding). Dit wordt mede veroorzaakt door een tekort aan passend en tijdig gecontracteerd aanbod en de landelijke transformatie van gesloten jeugdzorg (afbouw) omdat maatwerk buiten de reguliere contracten om gaat brengt dit risico's met zich mee. Op basis van de actuele data lijkt het erop dat er een beweging naar lagere aantallen/kosten verblijf is waardoor de hogere kosten maatwerk nagenoeg worden gecompenseerd. We zien met name doorstroom bij gesloten verblijf (GIK-J) naar niet gecontracteerd Maatwerk. Ook bij de ambulante trajecten tijdens verblijf lijkt het op basis van de huidige dataset dat er een trendbreuk plaatsvindt door afname van het aantal zorgtrajecten. We hebben in 2026 een SPUK ontvangen van het Ministerie inzake niet beoogde kosten jeugdzorg 2024-2025 (voordeel). We verwachten van Maastricht nog een afrekening oude jaren over 2023 (nadeel). Over dossier JENS heeft u recent een raadsinformatiebrief ontvangen (22 september). Financiële afrekening Herstelplan XONAR en dekking risico Mutsaersstichting € 362.000 De afrekening van het regionale Herstelplan XONAR leidt voor onze gemeente tot een netto voordeel van afgerond € 362.000 in deze Novembernota.

Van de in 2023 regionaal beschikbaar gestelde € 8 miljoen (aandeel Heerlen: € 2.577.236) valt na een hersteltraject geld vrij. Voor Heerlen betekent dit een bruto terug ontvangst van € 639.713. De resterende regionale garantstelling voor de vergoedingen (van opgebouwde rechten) aan medewerkers die – ten gevolge van het herstelplan – zijn overgegaan naar JENS (aandeel Heerlen: € 579.878) blijft conform afspraak lopen tot 1 januari 2029; de afrekening hiervan is nu nog niet aan de orde. Voorgesteld wordt volgens de kanttekening uit het raadsvoorstel van 13 januari 2026 deze bruto vrijval in te zetten om het onzekere financiële perspectief van de Mutsaersstichting op te vangen. De aan hen verstrekte lening van € 277.501 wordt hiermee volledig financieel afgedekt. Per saldo resteert een voordeel van afgerond € 362.000. Kernthema Volwassenenzorg Huiselijk geweld € 244.000 De regiomiddelen GIA die de gemeente ontvangt op basis van de septembercirculaire leiden tot een voordeel. Wij stellen voor om dit voordeel over te hevelen bij de jaarrekening 2026. Hulp bij huishouden -/- € 800.000 Ook dit jaar verwachten we een verdere toename van het aantal inwoners dat gebruik maakt van hulp bij het huishouden. Dit wordt met name veroorzaakt door de aanzuigende werking van het abonnementstarief en de vergrijzing.

Sinds medio 2025 wordt bij de indicatiestelling gebruik gemaakt van het nieuwe HHM-normenkader. Dit normenkader biedt de mogelijkheid om de ondersteuning beter af te stemmen op de individuele situatie van inwoners en daarmee meer maatwerk te leveren. De invoering hiervan vraagt om aanpassingen in de uitvoering en werkprocessen. Het totale financiële nadeel bedraagt € 800.000 en wordt voornamelijk veroorzaakt door de groei van het aantal inwoners dat gebruik maakt van de voorziening en de ontwikkelingen rondom de invoering van het nieuwe normenkader. Nagenoeg de helft van het nadeel houdt verband met de implementatie van het nieuwe normenkader en de daarmee samenhangende uitvoeringsvraagstukken, waaronder de tijdelijke uitval van enkele medewerkers. Inmiddels wordt gewerkt aan een inhaalslag om de ontstane achterstanden weg te werken en de uitvoering verder op orde te brengen. Daarnaast zijn we medio 2026 samen met onze zorgaanbieders gestart met een pilot waarbij een meer persoonlijke aanpak bij de huishoudelijke ondersteuning centraal staat. Met deze initiatieven 21 willen we de uitvoering verbeteren en tegelijkertijd bijdragen aan de financiële beheersbaarheid van de voorziening. Dit is van belang om ook op langere termijn passende ondersteuning te kunnen blijven bieden, zeker gezien de toenemende druk op de arbeidsmarkt.

Binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), wordt door gemeenten de indicatiestelling nauwelijks nog gebaseerd op de verouderde methodiek van het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg), maar steeds vaker gekozen voor de HHM-methodiek of vergelijkbare normenkaders. Ook landelijk staat de betaalbaarheid en toekomstbestendigheid van de huishoudelijke ondersteuning onder druk. In het landelijke coalitieakkoord zijn maatregelen aangekondigd die vanaf 2028 en 2029 gevolgen kunnen hebben voor de Wmo. Zo is het voornemen om vanaf 2028 een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Daarnaast is het kabinet voornemens om huishoudelijke hulp per 1 januari 2029 niet langer als reguliere maatwerkvoorziening binnen de Wmo aan te bieden. Voor inwoners die niet zelf in hun hulp kunnen voorzien, blijft een gemeentelijk vangnet bestaan. De precieze invulling en voorwaarden hiervan moeten nog nader worden uitgewerkt. De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage is overigens al meerdere keren uitgesteld. Hulpmiddelen -/- € 188.000 Het aantal verstrekte hulpmiddelen blijft nagenoeg gelijk. De hogere uitgaven worden vooral veroorzaakt door de overgang naar de nieuwe contractuele afspraken. Hierbij is sprake van een ingroeimodel: voor de langer bestaande verstrekkingen blijven nog de oude, hogere tarieven gelden.

Deze voorzieningen worden namelijk pas tegen de nieuwe tarieven afgerekend wanneer ze worden vervangen. Hierdoor wordt het financiële voordeel van de nieuwe contractafspraken geleidelijk zichtbaar. Dit vertraagde besparingseffect leidt in 2026 naar verwachting tot een nadeel van circa 9% ten opzichte van de begroting (€ 188.000). Woningvoorzieningen -/- € 270.000 Het aantal woonvoorzieningen neemt licht toe. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de vergrijzing en het beperkte aanbod van alternatieve huisvesting, waardoor inwoners vaker aangewezen zijn op aanpassingen van hun woning. Daarnaast zijn er dit jaar vier à vijf omvangrijke woningaanpassingen nodig waarvan de kosten kunnen oplopen tot circa € 100.000. Ook gestegen prijzen in de bouwsector dragen bij aan de hogere uitgaven. Deze ontwikkelingen leiden gezamenlijk tot een overschrijding van het beschikbare budget. De groei van het aantal woonvoorzieningen is ook op langere termijn zichtbaar. Het aantal uitstaande woonvoorzieningen, inclusief trapliften waarvoor de gemeente onderhoudskosten betaalt, is in de afgelopen twee jaar met ruim 200 toegenomen. Om inwoners zo passend mogelijk te kunnen huisvesten, onderhouden we nauw contact met woningcorporaties. Hierdoor kunnen we snel schakelen wanneer geschikte woningen beschikbaar komen.

Tegelijkertijd beoordelen we de bestaande werkafspraken en beleidskaders voor woonvoorzieningen en passen we deze waar nodig aan de huidige ontwikkelingen aan. Daarbij onderzoeken we onder andere hoe we tot betere en meer structurele afspraken kunnen komen met woningverhuurders en de bouwsector. Daarnaast zijn we voornemens om vanaf 2027 ook bij woonvoorzieningen strakker volgens bestaand beleid toe te wijzen. Dit maakt onderdeel uit van een bredere Wmo-besparingsopgave van € 290.000 die momenteel voorligt. Kernthema Inkomensondersteuning Participatiewet -/- € 3.388.000 Heerlen heeft jarenlang een financieel voordeel gehad op de middelen die het Rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van de bijstand. Mede op basis van deze positieve resultaten is vanaf 2025 een structureel voordeel van € 1,5 miljoen in de begroting opgenomen. Daarnaast werd, in verband met de invoering van de Parkstadwet, gerekend op een aanvullend voordeel van € 1,2 miljoen. Dit aanvullende voordeel was gebaseerd op de verwachting dat de instroom in de bijstand zou afnemen. In totaal is daarmee een voordeel van € 2,7 miljoen in de begroting verwerkt. Gemeenten ontvangen voor de uitvoering van de Participatiewet van het Rijk een budget op grond van de Wet bundeling uitkeringen inkomensvoorzieningen aan gemeenten (BUIG).

Uit dit budget 22 betalen gemeenten onder meer de reguliere bijstandsuitkeringen en andere inkomensvoorzieningen die onder deze regeling vallen. Het Rijk stelt de hoogte van het BUIG-budget vast op basis van een verdeelmodel. Daarbij wordt rekening gehouden met verschillende factoren die van invloed zijn op de verwachte bijstandsuitgaven. Het budget is daarmee niet rechtstreeks gelijk aan de daadwerkelijke kosten van de bijstand in een gemeente. De gemeente moet de uitgaven betalen uit het toegekende budget en draagt zelf het financiële risico wanneer de uitgaven hoger uitvallen. Wanneer de uitgaven lager zijn dan het beschikbare budget, ontstaat juist een financieel voordeel. De gemeente heeft de afgelopen jaren van deze systematiek kunnen profiteren. De verwachting was dat dit voordeel zich zou voortzetten en dat de invoering van de Parkstadwet bovendien zou leiden tot een lagere instroom in de bijstand. Inmiddels lijkt echter sprake van een verandering in deze ontwikkeling. Begin oktober heeft het Rijk het definitieve BUIG-budget vastgesteld op € 74,3 miljoen. Hoewel vanaf medio 2026 een daling zichtbaar is in het aantal inwoners dat gebruikmaakt van de reguliere bijstandsuitkeringen en inkomensvoorzieningen, blijkt het definitief beschikbare rijksbudget ontoereikend om de verwachte uitgaven te dekken én het begrote voordeel van € 2,7 miljoen te realiseren.

Dit betekent dat een daling van het aantal bijstandsontvangers niet automatisch leidt tot een financieel voordeel. Naast het aantal uitkeringen is ook de hoogte van het door het Rijk toegekende budget bepalend voor het uiteindelijke financiële resultaat. Als het budget lager uitvalt dan op basis van eerdere verwachtingen is aangenomen, kan ondanks een dalend aantal uitkeringen toch een tekort ontstaan. Op basis van de huidige inzichten wordt voor 2026 een financieel tekort verwacht van € 3.388.000. Dit betekent dat de werkelijke financiële ontwikkeling ongunstiger is dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Schuldhulpverlening € 335.000 Het overschot van € 335.000 op de novembernota voor Schuldhulpverlening komt voort uit een voorzichtig opgestelde begroting voor 2026. Door het uittreden uit de Gemeenschappelijke Regeling Kredietbank Limburg moet de dienstverlening op een andere manier worden georganiseerd. Deze nieuwe werkwijze moet leiden tot een efficiëntere en goedkopere uitvoering van de schuldhulpverlening. In de begroting houden we bij gelijkblijvende dienstverlening rekening met een besparing van € 120.000 in 2026, oplopend tot € 472.000 in 2027. Omdat de gevolgen van deze nieuwe werkwijze (nog) onzeker zijn en historische gegevens ontbreken, is in de begroting een financiële marge aangehouden.

Deze marge is nagenoeg gelijk aan het overschot op de novembernota. 23 4.1.7 Volksgezondheid en Milieu Kernthema Begraafplaatsen Prijsstijgingen -/- € 220.000 Als gevolg van een nieuwe aanbesteding voor het onderhoud op de begraafplaatsen, zijn de kosten significant hoger dan begroot. 24 4.1.8 Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Stedelijke vernieuwing (VHROSV) Kernthema ruimtelijke ordening Taskforce Woningbouw -/- € 1.200.000 We verwachten een tekort van € 1.200.000 voor het kostenverhaal bij de woningbouwprojecten. Oorzaak van het tekort is tweeledig. Grotendeels komt dit tot stand doordat we al plankosten gemaakt hebben voor projecten waarbij er nog een intentieovereenkomst of anterieure overeenkomst moet worden aangegaan met de initiatiefnemers. De kosten gaan hier voor de baat, waarvan de inkomsten worden verwacht in 2027. De financiële afwijking wordt veroorzaakt doordat de kosten van de Taskforce Woningbouw op de post kostenverhaal zijn verantwoord, terwijl de oorspronkelijk beoogde dekking uit grondverkoop en subsidies niet volledig op deze post beschikbaar komt en op een later moment. Voor een kleiner deel heeft dit te maken met wettelijke maximumbedragen in de Omgevingsregeling waardoor niet alle gemaakte kosten doorberekend mogen worden, de richtlijn is dat in een ideale situatie maximaal 80% van de kosten kan worden verhaald.

De resterende toekomstige dekking moet vooral komen uit grondverkoop binnen het ONP en aan de Diepenbrockstraat. Deze opbrengsten zijn echter afhankelijk van de verdere planuitwerking en besluitvorming en worden daarom niet op korte termijn verwacht. Hierdoor ontstaat op dit moment een tekort op de post kostenverhaal. Baten Omgevingsvergunningen -/- € 200.000 Minder legesinkomsten omgevingsvergunningen doordat een aantal grotere projecten die voor dit jaar verwacht en geraamd worden zijn vertraagd. De legesinkomsten voor 2026 zijn begroot op € 2,3 miljoen. De verwachte legesinkomsten voor dit jaar zijn € 2,1 miljoen. Dat betekent dat we € 200.000 minder dan begroot aan baten gaan ontvangen. Dat verschil wordt veroorzaakt door een lopende bezwarenprocedure ten aanzien van een grote legesheffing van € 390.000. In dat dossier is hangende de bezwarenprocedure een betalingsregeling getroffen waardoor een groot deel (€ 303.000) pas vanaf 2027 zal worden betaald (mits het bezwaar ongegrond is). 5. Bedrijfsvoering In dit hoofdstuk komen de bedrijfsvoeringsposten en indicatoren aan bod. Paragraaf 5.1 de post onvoorzien, 5.2 inhuur derden, 5.3 ziekteverzuim en 5.4 bezuinigingen. 5.1 Post onvoorzien Bij de begroting 2026 hebben wij de post onvoorzien opgenomen als structurele post in de begroting ter grootte van € 1.500.000.

De post is gevormd om incidentele uitgaven die als onvoorzien en of onuitstelbaar en/of onvermijdbaar worden aangemerkt, op te vangen. Het benutten van de post onvoorzien vergt een collegebesluit. Door gebruik te maken van de mogelijkheid tot mandatering wordt de snelheid van besluitvorming (en uitvoering) bevorderd. Wij hebben aangegeven tijdens de P&C-producten (zomernota en novembernota) te rapporteren over de uitputting van de post onvoorzien. Onderstaande tabel geeft de uitputting weer t/m november 2026. In geval van voorfinanciering wordt bij toezegging gelden (mogelijk in het volgende jaar) het reeds bestede/besloten bedrag teruggestort in de post onvoorzien. Onvoorzien – Totaalbudget | €1.500.000 Collegevoorstel | Nummer Vaststellingsovereenkomst en bruikleenovereenkomst | College d.d. 21-4- | € 20.000 2026 Huisvesting Grotiuscollege en Vrijeschool Parkstad | Raad | d.d. | 25-2- | € 317.841 2026 Herijking zwembad | College d.d. 30-6- | € 700.000 2026 Verwerving voormalig synagoge | College d.d. 7-7- | € 100.000 2026 Budget | renovatie | en | onderhoud | Spoorweghuisje, | College d.d. 3-11- | € 86.500 Barbarakapel en Grafmonument | 2026 Onvoorzien – totaal voorstellen | € 1.224.341 Vrije ruimte onvoorzien | € 275.659 * Indien de post onvoorzien niet (volledig) wordt benut is dit nog een extra voordeel bij de jaarrekening 2026.

De gemelde vrije ruimte is nog niet als voordeel in deze forecast meegenomen. 25 26 5.2 Inhuur derden De externe inhuur blijft naar verwachting binnen de vastgestelde norm van 10%. Op dit moment ligt de omvang van de inhuur dicht tegen deze norm aan. Voor het einde van 2026 wordt verwacht dat de inhuur zich rond de 10% zal bevinden. 5.3 Ziekteverzuim Het verzuim (7,3%) is ten opzichte van vorig jaar toegenomen. Deze stijging is met name zichtbaar in het langdurig (>6 weken) verzuim. Psychische klachten vormen ook in 2026 de belangrijkste oorzaak van het verzuim. Deze klachten kunnen zowel werk- als privé gerelateerd zijn en ontstaan vaak door een combinatie van factoren. Hierdoor is regelmatig sprake van complexe en meervoudige problematiek, wat ook van invloed kan zijn op de duur van het verzuim. Dit beeld sluit aan bij de landelijke ontwikkeling. Ook landelijk is sprake van een toename van het ziekteverzuim en spelen psychische klachten een belangrijke rol bij langdurige uitval. 5.4 Bezuinigingen De bezuinigingen zijn verwerkt in de betreffende programma’s en meegenomen in de forecast. 6. Budgettaire neutrale begrotingswijzigingen Dit hoofdstuk beperkt zich tot de budgettair neutrale mutaties. In de novembernota worden geen voorstellen tot wijziging van de begroting gedaan die impact hebben op het saldo.

In de ontwikkelingen worden alleen de belangrijkste afwijkingen tot op heden gegeven. Onderstaande tabel laat het effect van deze budgettair neutrale mutaties op programmaniveau zien. In bijlage 1.0 is een tabel opgenomen op kernthema en bijlage 2.0 laat de wijzigingen op taakveld niveau zien. Deze budgettair neutrale begrotingswijzigingen zijn een onderdeel van de novembernota omdat deze, conform de financiële verordening en de begrotingsrechtmatigheid, aan de Raad ter accordering voorgelegd moeten worden. Alle wijzigingen zijn slechts administratieve verschuivingen en bevatten géén nieuw beleid en géén wijziging van het bestaande beleid. Lasten | Baten | Saldo Programma | Prim. | Bijgest. | November | Realisatie | Prim. | Bijgest. November | Realisatie | Prim. | Bijgest. | November | Realisatie Begroting | Begr. Tot | nota 2026 | t/m sept. | Begroting | Begr. Tot | nota 2026 | t/m sept. | Begroting | Begr. Tot | nota 2026 | t/m sept. november | 2026 | november | 2026 | november | 2026 nota | nota | nota 0. Bestuur en Ondersteuning | -75.008 | -75.441 | 1.955 | -52.908 | 407.000 | 410.891 | 4.688 | 328.859 | 331.993 | 335.450 | 6.643 | 275.951 1. Veiligheid | -17.828 | -17.829 | -4.751 | -18.234 | 180 | 509 | 4.242 | 127 | -17.648 | -17.319 | -509 | -18.107 2.

Verkeer en Vervoer | -17.445 | -17.144 | -186 | -14.743 | 1.805 | 1.805 | 0 | 2.012 | -15.640 | -15.339 | -186 | -12.731 3. Economie | -9.235 | -8.705 | -1.803 | -8.025 | 866 | 1.441 | 1.622 | 677 | -8.369 | -7.263 | -181 | -7.349 4. Onderwijs | -23.562 | -33.317 | -6.428 | -22.982 | 6.330 | 15.881 | 6.286 | 12.790 | -17.232 | -17.437 | -142 | -10.192 5. Sport, Cultuur en Recreatie -46.930 | -47.678 | -686 | -37.539 | 7.763 | 8.008 | 155 | 6.844 | -39.166 | -39.670 | -531 | -30.695 6. Sociaal Domein | -297.374 | -304.887 | -14.777 | -259.279 | 75.994 | 81.716 | 9.761 | 63.744 | -221.380 | -223.171 | -5.016 | -195.535 7. Volksgezondheid en Milieu | -28.507 | -32.105 | -7.009 | -22.417 | 26.236 | 26.546 | 5.826 | 23.451 | -2.271 | -5.559 | -1.183 | 1.034 8. VHROSV | -14.890 | -11.912 | -1.755 | -13.233 | 3.209 | 4.216 | 3.247 | 2.400 | -11.681 | -7.696 | 1.492 | -10.833 Totaal saldo van baten en | -530.779 | -549.016 | -35.440 | -449.361 | 529.384 | 551.013 | 35.828 | 440.904 | -1.395 | 1.996 | 389 | -8.457 lasten 0. Bestuur en Ondersteuning | -325 | -325 | 0 | 0 | -44 | -44 | 1.219 | 0 | -369 | -369 | 1.219 | 0 1. Veiligheid | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2. Verkeer en Vervoer | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Economie | -200 | -200 | -252 | 0 | 200 | 200 | 0 | 0 | 0 | 0 | -252 | 0 4.

Onderwijs | -209 | -209 | 0 | -191 | 602 | 602 | 0 | 619 | 393 | 393 | 0 | 429 5. Sport, Cultuur en Recreatie | -60 | -60 | -310 | -318 | 678 | 778 | 359 | 759 | 619 | 719 | 49 | 440 6. Sociaal Domein | -11 | -11 | 0 | -9 | 70 | 70 | 0 | 31 | 59 | 59 | 0 | 22 7. Volksgezondheid en Milieu | 0 | 0 | 0 | 0 | 967 | 967 | 700 | 0 | 967 | 967 | 700 | 0 8. VHROSV | -395 | -3.967 | -2.412 | -3.889 | 446 | 357 | 308 | 103 | 51 | -3.611 | -2.104 | -3.787 Bestemming | -1.201 | -4.773 | -2.974 | -4.407 | 2.920 | 2.930 | 2.586 | 1.511 | 1.719 | -1.842 | -389 | -2.896 0. Bestuur en Ondersteuning | -75.333 | -75.766 | 1.955 | -52.908 | 406.956 | 410.847 | 5.907 | 328.859 | 331.623 | 335.081 | 7.862 | 275.951 1. Veiligheid | -17.828 | -17.829 | -4.751 | -18.234 | 180 | 509 | 4.242 | 127 | -17.648 | -17.319 | -509 | -18.107 2. Verkeer en Vervoer | -17.445 | -17.144 | -186 | -14.743 | 1.805 | 1.805 | 0 | 2.012 | -15.640 | -15.339 | -186 | -12.731 3. Economie | -9.435 | -8.905 | -2.055 | -8.025 | 1.066 | 1.641 | 1.622 | 677 | -8.369 | -7.263 | -433 | -7.349 4. Onderwijs | -23.772 | -33.527 | -6.428 | -23.173 | 6.932 | 16.483 | 6.286 | 13.410 | -16.839 | -17.044 | -142 | -9.764 5. Sport, Cultuur en Recreatie -46.990 | -47.738 | -996 | -37.857 | 8.442 | 8.786 | 514 | 7.602 | -38.548 | -38.952 | -482 | -30.255 6.

Sociaal Domein | -297.385 | -304.898 | -14.777 | -259.288 | 76.063 | 81.786 | 9.761 | 63.774 | -221.321 | -223.112 | -5.016 | -195.514 7. Volksgezondheid en Milieu | -28.507 | -32.105 | -7.009 | -22.417 | 27.203 | 27.513 | 6.526 | 23.451 | -1.304 | -4.592 | -483 | 1.034 8. VHROSV | -15.285 | -15.879 | -4.167 | -17.122 | 3.656 | 4.573 | 3.555 | 2.503 | -11.630 | -11.306 | -612 | -14.619 Resultaat | -531.980 | -553.789 | -38.414 | -453.768 | 532.304 | 553.943 | 38.414 | 442.416 | 324 | 154 | 0 | -11.353 Bedragen x € 1.000 27 28 Bijlagen 1.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen op kernthemaniveau Totaal Lasten Baten Lasten -204.405 Baten Lasten 2.086.508 Baten 1.141.690 3.023.794 Lasten 0 Baten 1.218.837 1.218.837 4.242.631 Bestemming Resultaat na bestemming KT Bestemming P. 0 0. Bestuur en Ondersteuning KT Bestuurskracht (Comm.+reg. samenw) KT Dienstverlening KT Middelen en heffingen Resultaat voor bestemming Totaal Lasten Baten Lasten -4.751.230 Baten 4.241.880 -509.350 Lasten 0 Baten 0 0 -509.350 1. Veiligheid KT Crisisbeheer KT Veiligheid Resultaat voor bestemming Bestemming Resultaat na bestemming KT Bestemming P. 1 Totaal Lasten Baten Lasten -185.500 Baten -185.500 Lasten 0 Baten 0 0 -185.500 KT Bestemming P. 2 Bestemming Resultaat na bestemming Resultaat voor bestemming 2.

Verkeer en Vervoer KT Mobiliteit KT Wegen, straten en pleinen 29 Totaal Lasten -1.680.428 Baten 1.621.999 Lasten -122.092 Baten -180.521 Lasten -252.344 Baten 0 -252.344 -432.865 KT Bestemming P. 3 3. Economie KT Economie KT Economische promotie Resultaat voor bestemming Bestemming Resultaat na bestemming Totaal Lasten -6.428.396 Baten 6.286.371 -142.025 Lasten 0 Baten 0 0 -142.025 KT Bestemming P. 4 Resultaat na bestemming Bestemming 4. Onderwijs KT Onderwijs Resultaat voor bestemming Totaal Lasten -243.908 Baten 47.823 Lasten -45.117 Baten -129 Lasten -239.145 Baten 107.555 Lasten -157.931 Baten -530.852 Lasten -310.000 Baten 359.181 49.181 -481.671 KT Bestemming P. 5 5. Sport, Cultuur en Rereatie KT Sport KT Cultuur KT Cultureel Erfgoed KT Groen Resultaat voor bestemming Bestemming Resultaat na bestemming 30 Totaal Lasten -3.799.588 Baten 3.383.853 Lasten -632.733 Baten 72.687 Lasten -784.005 Baten 572.674 Lasten -3.493.739 Baten 3.539.809 Lasten -2.334.919 Baten 2.079.219 Lasten -192.000 Baten 192.000 Lasten 79.285 Baten -79.285 -1.396.741 Lasten 0 Baten 0 0 -1.396.741 KT Bestemming P. 6 KT Volwassenenzorg KT Arbeidsmarktbeleid KT Inkomensondersteuning KT Integraal ouderenbeleid Resultaat voor bestemming Bestemming KT Buurtgericht werken Resultaat na bestemming KT Jeugdzorg 6.

Sociaal Domein KT Sociale basisvoorzieningen Totaal Lasten Baten Lasten -6.980.525 Baten 5.826.322 Lasten -28.357 Baten -1.182.560 Lasten 0 Baten 700.000 700.000 -482.560 KT Bestemming P. 7 Resultaat voor bestemming Bestemming Resultaat na bestemming 7. Volksgezondheid en Milieu KT Volksgezondheid KT Duurzaamheid, afval, riool en milieubeheer KT Begraafplaatsen Totaal Lasten -1.182.000 Baten 746.031 Lasten -40.263 Baten -52.431 Lasten -532.445 Baten 2.553.495 1.492.387 Lasten -2.412.000 Baten 307.694 -2.104.306 -611.919 KT Bestemming P. 8 Resultaat voor bestemming Bestemming Resultaat na bestemming 8.Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) KT Ruimtelijke Ordening KT Centrum KT Wonen 2.0 Budgettair neutrale begrotingswijzigingen - detail Onderstaande tabel laat alle budgettair neutrale wijzigingen op taakveld niveau zien. In de laatste kolom ‘Afletteren’ is te zien welke posten bij elkaar horen. Bijvoorbeeld letter | ‘a’ | hoort | bij | ‘a’ | en | valt | onder | taakveld | ‘0.4 | Overhead’. | Sommige begrotingswijzigingen gaan over taakvelden en kernthema’s heen. 0.4 Overhead – Overheveling budget handhaving naar IM | - 105.000 a 1.2 Openbare orde en Veiligheid – Overheveling budget handhaving naar IM | 105.000 a Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal.

Kernthema | Taakveld | Omschrijving | Lasten/ | Saldo 2026 Aflette Baten | ren Programma 0. Bestuur en Ondersteuning 0. KT Dienstverlening | 0.2 Burgerzaken | Bijstelling salaris naar taakvelden | L | -204.405 i 0. KT Middelen en | 0.3 Beheer ov. gebouwen en | Verschuiving budget binnen team | L | 16.500 aa heffingen | gronden | Sloop woningen hoogspanning | L | -77.092 aj Sloop Bruinkoolweg | L | -16.745 aj 0.4 Overhead | Verschuiving budget binnen team | L | -16.500 aa 1fte Medewerker Ontwikkeling I | L | 55.495 ac 1fte Medewerker Ontwikkeling I | B | -55.495 ac Herverdeling budget onderwijs i.v.m. vervallen oude afspraak | L | -65.931 ag Correctie medewerker Handhaving preventie met gezag | L | 50.916 ak Afroep sept circ.-26 Uitvoeringskosten inburgering | L | -200.000 al Diverse ICT projecten 2026 uit reserve ICT | L | -1.000.000 aq Opvoeren diverse functies arbeidsmarktregio | L | -218.162 h Bijstelling salaris naar taakvelden | L | 3.965.619 i 1fte Mdw Ontwikkeling I | L | -55.495 n 1fte Mdw Ontwikkeling I | B | 55.495 n Opvoeren 3,67fte Medewerker beleidsuitvoering I | L | -176.687 r Opvoeren 3,67fte Medewerker beleidsuitvoering I | B | 176.687 r Onttrekking uit reserve meubilair thuiswerkplekken | L | -125.000 s Bedrag Roxit SGIV aandeel Heerlen | L | -50.410 u 0.5 Treasury | Bijstellen kapitaallasten Giesen Bautsch | B | 18.255 v 0.7 AU en ov.

uitkeringen | Afroep sept circ.-26 Vrouwenopvang (DU) | B | 244.019 al Gemeentefonds | Afroep sept circ.-26 Uitvoeringskosten inburgering | B | 200.000 al Afroep sept circ.-26 Impulsbudget arbeidsmarktregio's | B | 158.307 al Afroep sept circ.-26 Beschermd wonen | B | 33.707 al Afroep sept circ.-26 Wet versterking regie volkshuisvesting: uitvoeringskosten | B | 225.950 am Afroep mei-26 CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid)B2.166l Afroep mei-26 Actieagenda mkb-dienstverlening | B | 82.600 o Subtotaal Programma 0 | 3.023.794 Kernthema | Taakveld | Omschrijving | Lasten/ | Saldo 2026 Aflette Baten | ren Programma 1. Veiligheid 1.

KT Veiligheid | 1.2 Openbare orde en | 1fte Medewerker Ontwikkeling I | L | -55.495 ac Veiligheid | 1fte Medewerker Ontwikkeling I | B | 55.495 ac Correctie medewerker Handhaving preventie met gezag | L | -50.916 ak Bijstelling salaris naar taakvelden | L | -458.434 i Begroten Regiodeal Sociaal Veilig | L | -510.159 x Begroten Citicess 2026 | L | -42.000 x Begroten Kansrijke Wijk 2026 | L | -464.226 x Begroten Pulse Twin 2026 | L | -80.000 x Begroten Preventie met Gezag | L | -2.700.000 x Begroten RD Aanpak Jeugdcriminaliteit | L | -390.000 x Begroten Kansrijke Wijk 2026 | B | 464.226 x Begroten Preventie met Gezag | B | 2.700.000 x Begroten Regiodeal Sociaal Veilig | B | 510.159 x Begroten RD Aanpak Jeugdcriminaliteit | B | 390.000 x Begroten Pulse Twin 2026 | B | 80.000 x Begroten Citicess 2026 | B | 42.000 x Subtotaal Programma 1 | -509.350 Kernthema | Taakveld | Omschrijving | Lasten/ | Saldo 2026 Aflette Baten | ren Programma 2. Verkeer en Vervoer 2. KT Wegen, straten en | 2.1 Verkeer en vervoer a | Bijstelling salaris naar taakvelden | L | -174.473 i pleinen | 2.2 Parkeren | Bijstelling salaris naar taakvelden | L | -11.028 i Subtotaal Programma 2 | -185.500 31 Kernthema | Taakveld | Omschrijving | Lasten/ | Saldo 2026 Aflette Baten | ren Programma 3. Economie 3.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://heerlen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5c8de7c8-80b5-402d-abf8-e33c776f183d?agendaItemId=991a9148-8f05-4efc-949c-69c4c9c733ce