CConstaterende datHeerlen
Koppel je AI →
Document · PDF

MBP 2027-2030 Begroting 2027

Commissie Economie, Bestuur en Financiën 6 oktober 2026, gemeente HeerlenBij agendapunt: Vaststellen Meerjarig Bestuurlijk Programma90.034 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 10

We treden bestuurlijk op tegen drugscriminaliteit en sluiten panden die hiervoor worden gebruikt. In Parkstad werken we samen met het ACT!-interventieteam om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Via het Informatieknooppunt Leefbaarheid en Veiligheid gebruiken we gegevens om ontwikkelingen vroeg te herkennen. Dit helpt ons om mensen en middelen gericht in te zetten. Bij jeugdcriminaliteit werken we met Preventie met Gezag. We signaleren risico’s vroeg, voorkomen dat jongeren afglijden en gebruiken repressieve interventies indien dit noodzakelijk is. We zorgen voor zichtbaar en buurtgericht toezicht. Buitengewoon opsporingsambtenaren, waaronder jeugd- en ondermijningsboa’s, en toezichthouders reageren op signalen en controleren de naleving van regels. Dat doen zij in de openbare ruimte en bij woningen en bedrijven. Als regels worden overtreden, treden we snel en duidelijk op. We versterken onze toezicht- en handhavingsorganisatie zodat deze professioneel, daadkrachtig en dichtbij inwoners kan werken. We versterken positieve veiligheid in buurten. We verbinden veiligheid aan sociale samenhang, in- clusie en gelijke kansen. We willen dat inwoners zichzelf kunnen zijn en zich veilig voelen. Daarom hebben we aandacht voor het voorkomen van discriminatie, intimidatie en uitsluiting. 2.

Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Vei- ligheid? We zetten de aanpak Sociaal Veilig voort. In Heerlen -Noord gebruiken we veiligheidsanalyses bij ruimtelijke plannen. Zo krijgt het voorkomen van onveiligheid al bij het ontwerp aandacht. Gezins- coaches ondersteunen gezinnen met meerdere problemen om vastgelopen situaties te doorbreken. We voeren Preventie met Gezag uit volgens het uitvoeringsplan. We zetten onder meer de Integrale Jeugdaanpak Parkstad, jeugdboa’s, straatcoaches en Halt in. We zetten Alleen Jij Bepaalt, re -inte- gratieofficieren en intensieve begeleiding naar opleiding, werk of dagbesteding voort. Deze inzet helpt voorkomen dat jongeren verder afglijden in criminaliteit. Het Jeugdinterventieteam zorgt voor een gecoördineerde aanpak van actuele jeugdoverlast door grenzen te stellen en te handhaven. We zetten daarbij in op een regionale en gemeentegrensoverschrijdende aanpak, omdat jongeren niet alleen binnen gemeentegrenzen bewegen. We pakken ondermijning en ernstige overlast gericht aan. Bij drugscriminaliteit sluiten we panden. Bij ernstige overlast zetten we gebiedsverboden in. Tegen straatdealers leggen we een last onder dwangsom op. We verhogen de bestuurlijke boetes.

Bij complexe situaties op het gebied van zorg en veiligheid werken we samen met het Zorg - en Veiligheidshuis Parkstad en binnen de aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Waar nodig combineren we preventieve en handhavende maat- regelen rond personen. 43 We werken met de politie en andere parkstad gemeenten aan een ‘Deltaplan politie parkstad’ om de veiligheidssituatie, met intensievere en gerichtere politie inzet, te verbeteren. We openen het Centrum Veiligheid, Leefbaarheid, Zorg en Recht in Hoensbroek. Hierdoor zijn politie, buitengewoon opsporingsambtenaren en andere partners zichtbaarder en beter bereikbaar voor in- woners. We versterken dat ondersteunend werken via Pulse Twin. We onderzoeken digitale technieken om integriteitsonderzoeken sneller te behandelen. We maken toezichthouders zichtbaarder en aan- spreekbaarder in buurten. Daarnaast bereiden we de aanbesteding van het cameratoezicht voor en voeren deze uit. 3.

Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Veiligheid om dit te rea- liseren? • Algemene Plaatselijke Verordening (APV); • Kadernota Leefbaarheid en Veiligheid 2024 – 2027; • Evenementenbeleid facilitering en locaties; • Damoclesbeleid Heerlen; • Verordening bestuurlijke boete handhaving overlast in de openbare ruimte 2024; • Beleidsregels dwangsommen straathandel drugs en meevoeren inbrekerswerktuigen; • Horecasanctiebeleid; • Beleidsregels beoordeling norm slecht levensgedrag; • Beleidsregels verdeling exploitatievergunningen coffeeshops Heerlen; • Coffeeshopbeleid Heerlen; • Handhavingsbeleid Digitaal Opkopers Register Heerlen; • Sanctiebeleid Heerlen - (illegale) seksinrichtingen, escortbedrijven en thuisprostitutie; • BIBOB-beleid; • Handhavingsbeleid Experiment gesloten coffeeshopketen; • VTH-Beleid Omgevingsrecht 2023-2026, Alcoholwet en APV met betrekking tot Wet op de kans - spelen en terrasvergunning); • Plan van Aanpak Preventie met Gezag juni 2026-2029. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? 5.

MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Welke investeringen gaan we daarvoor doen? KT Veiligheid Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -10.504 -8.859 -9.921 -10.328 -10.363 -10.354 Baten 3.777 180 260 261 261 261 Totaal -6.727 -8.679 -9.661 -10.067 -10.102 -10.093 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Omschrijving Begroting 2027 2028 2029 2030 Migratie camerasysteem handhaving 1.250 Bodycams 50 Totaal 1.300 0 0 0 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 44

45 2.1.2 Programma Verkeer en ver- voer Portefeuillehouder: Trudy Janssen 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat willen we in deze bestuursperiode bereiken (maatschappelijk effect, ambities) binnen het programma Verkeer en vervoer? We willen een bereikbaar, verkeersveilig en leefbaar Heerlen. Inwoners en bezoekers moeten zich veilig, makkelijk en betaalbaar kunnen verplaatsen. Daarbij hebben we aandacht voor verschillen tussen buurten en doelgroepen. We willen goede verbindingen binnen Heerlen, met de regio en grensoverschrijdend. Lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto hebben hierin ieder een plek. Goede bereikbaarheid ondersteunt de toe- gang tot werk, onderwijs, zorg en voorzieningen. Tevens draagt bereikbaarheid bij aan de economi- sche ontwikkeling van onze stad en gezondheid van onze inwoners. We willen de verkeersveiligheid verbeteren. Daarbij hebben we extra aandacht voor kwetsbare ver- keersdeelnemers en voor veilige en toegankelijke routes en oversteekplaatsen. Een goed onderhouden openbare ruimte draagt bij aan bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid. Daarom streven we naar wegen, straten en pleinen die veilig, toegankelijk en goed bruikbaar zijn. We willen het beheer en onderhoud meer laten aansluiten op wat buurten , bewoners en ontwikke- lingen zoals klimaatadaptatie nodig hebben.

We werken daarnaast aan een duurzame en toekomstbestendige openbare ruimte. Daarbij houden we rekening met de overgang naar duurzame energie en een doelmatig gebruik van grondstoffen en materialen. 2. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Hoe gaan we in deze bestuursperiode onze inspanningen meten binnen het programma Verkeer en vervoer? (indicatoren) Verkeer en Vervoer Beleidsindicatoren NL Heerlen

46 3. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat zijn de risico’s binnen het programma Verkeer en vervoer gedurende deze bestuurs- periode? • Stijgende kosten kunnen het beheer, onderhoud en geplande investeringen in de openbare ruimte onder druk zetten; • Uitstel van noodzakelijk onderhoud kan de kwaliteit en veiligheid van de openbare ruimte ver- minderen en op termijn leiden tot hogere kosten; • De uitbreiding van het elektriciteits- en warmtenet is afhankelijk van samenwerking met energie- en warmtebedrijven. Vertraging kan gevolgen hebben voor werkzaamheden en ontwikkelingen in de openbare ruimte; • Werkzaamheden aan kabels en leidingen kunnen leiden tot vertraging, extra kosten en hinder voor inwoners; • Extreem weer kan gevolgen hebben voor de kwaliteit, veiligheid en bereikbaarheid van de open- bare ruimte en leiden tot extra onderhoud; • Registratiegraad van de verkeersongevallen. 4. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) / begroting 2027: Wat gaat het programma Verkeer en vervoer kosten?

47 Programma 2 - Verkeer en vervoer Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -17.403 -17.144 -18.119 -18.457 -18.770 -18.901 Baten 2.912 1.805 1.872 1.910 1.910 1.910 Totaal saldo van baten en lasten -14.490 -15.339 -16.247 -16.547 -16.860 -16.991 Toevoeging reserves -64 0 0 0 0 0 Onttrekking reserves 785 0 0 0 0 0 Resultaat -13.769 -15.339 -16.247 -16.547 -16.860 -16.991 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Mobiliteit -446 -469 -475 -446 -445 -444 Wegen, straten en pleinen -14.044 -14.869 -15.772 -16.101 -16.415 -16.548 Bestemming 721 0 0 0 0 0 Totaal -13.769 -15.339 -16.247 -16.547 -16.860 -16.991 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 48 Kernthema Mobiliteit 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Mobiliteit? We werken aan een veilig, bereikbaar en leefbaar Heerlen. Verkeersveiligheid staat daarbij voorop, met extra aandacht voor scholen en kwetsbare verkeersdeelnemers. Op wegen waar dit de veiligheid en leefbaarheid verbetert en het mogelijk te maken is, verlagen we stapsgewijs de maximumsnelheid van 50 naar 30 kilometer per uur. We verbeteren routes voor voetgangers en fietsers en maken oversteken veiliger en toegankelijker.

We zorgen voor goede verbindingen binnen Heerlen en met de regio. Daarbij hebben we aandacht voor belangrijke economische locaties, zoals Avantis en Trilandis. We zetten ons samen met onze partners in voor goed openbaar vervoer en betere aansluitingen tussen openbaar vervoer, fietsen en lopen. We ontwikkelen het parkeerbeleid en deelmobiliteit verder. Daarbij houden we rekening met bewo- ners, bezoekers, ondernemers en nieuwe ontwikkelingen. We breiden de laadinfrastructuur uit in aansluiting op de vraag en de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Bij woningbouw en gebiedsontwikkeling nemen we mobiliteit vanaf het begin mee. Voor gemeente- grensoverschrijdende opgaven werken we samen met de regio, provincie en het Rijk. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Mo- biliteit? In 2027 richten we ons op locaties waar de verkeersveiligheid het meest onder druk staat. We ver- beteren veilige schoolroutes en pakken prioritaire schoolomgevingen aan. We bereiden de omzetting van 50 naar 30 kilometer per uur voor op wegen waar dit de verkeersveiligheid en leefbaarheid aantoonbaar verbetert. We verbeteren fietsverbindingen en verbindingen met het openbaar vervoer. Daarbij werken we onder meer aan de verbinding tussen woonwijken, Avantis en Trilandis en aan de doorfietsroute Sittard-Avantis.

We werken andere belangrijke verbindingen verder uit. We zetten de lobby voor de intercityverbinding Eindhoven-Heerlen-Aken voort. De parkeerplaats CBS weg wordt niet als zelfstandige voorziening aangelegd, maar zal onderdeel uit gaan maken van de nieuwe ontwikkelingen binnen de gebiedsontwikkeling Oranje Nassaupark. Gelet hierop zal thans ook de verdere uitwerking van straatparkeren in het centrum niet afzonderlijk wor- den opgepakt, maar betrokken worden bij de verdere uitwerking van het centrum. We dragen bij aan de voorbereiding van de nieuwe concessie voor het openbaar vervoer vanaf 2032. Daarbij kijken we eveneens naar goede aansluitingen tussen verschillende vormen van vervoer. We evalueren het parkeerbeleid en werken dit verder uit. Daarbij bieden we ruimte voor maatwerk als dat verantwoord is. We ontwikkelen deelmobiliteit verder als aanvulling op lopen, fietsen en openbaar vervoer. We pakken gevaarlijk verkeersgedrag gerichter aan, vooral in het centrum. Daarbij hebben we onder meer aandacht voor scooters en fietsen met brede banden. We breiden laadvoorzieningen uit, reke- ning houdend met de behoefte en de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet. Tot slot werken we met regionale partners aan mobiliteitsopgaven die over gemeentegrenzen heen gaan en aan gezamenlijke lobby. 49 3.

Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Mobiliteit om dit te rea- liseren? • Mobiliteitsvisie ‘Heerlen in Beweging’ 2019; • ‘Visie op Mobiliteit’ Parkstad 2020; • Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg 2020; • Mobiliteitsplan Limburg “Slim op weg naar morgen” 2018; • Parkeernota ‘Visie en Ambitiedocument’ 2016; • Fietsplan Heerlen ‘Van Autostad Heerlen naar fietsstad Heerlen’ 2022; • Nota Mobiliteitsnormen Heerlen 2023; • Verkeersveiligheidsplan Heerlen 2024. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? KT Mobiliteit Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -456 -469 -475 -446 -445 -444 Baten 9 0 0 0 0 0 Totaal -446 -469 -475 -446 -445 -444 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 50 Kernthema Wegen, straten en pleinen 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Wegen, straten en pleinen? We zorgen voor een schone, veilige en een onderhouden openbare ruimte. Daarbij werken we buurt- gericht en betrekken we inwoners bij hun leefomgeving. We onderzoeken of we het onderhoud meer in eigen regie kunnen uitvoeren. Daarbij sluiten we aan bij wat in buurten nodig is. We stimuleren initiatieven van bewoners die bijdragen aan hun leefom- geving.

We pakken afvaldumpingen aan en richten de handhaving daarop structureel in. We voorkomen en bestrijden invasieve exoten die schade veroorzaken aan de openbare ruimte en natuur. Voor de regie op de ondergrond stellen we de Algemene verordening Ondergronds Infrastructuur op. Dit wordt aangevuld met een handboek kabels en leidingen Heerlen, dit geeft duidelijke regels voor werkzaamheden in de ondergrondse infrastructuur. Samen met energie- en warmtebedrijven zetten we in op uitbreiding van het elektriciteits- en warm- tenet. Daarbij houden we rekening met de gevolgen en impact op de openbare ruimte. We voeren het duurzaamheidsbeleid en de circulaire routekaart uit. Daarmee zetten we in op herge- bruik van grondstoffen en materialen en verminderen we het gebruik van nieuwe grondstoffen. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema We- gen, straten en pleinen? In 2027 werken we aan de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van de openbare ruimte. We bereiden het onderhoud en de benodigde investeringen voor de komende jaren voor. We evalueren de verhouding tussen de gewenste kwaliteit van de openbare ruimte en de beschikbare middelen. De uitkomsten gebruiken we voor eventuele beleidsmatige en financiële keuzes.

We stellen investeringsnota’s voor 2027-2031 op voor verhardingen, openbare verlichting en civiel- technische kunstwerken. We maken een meerjarige integrale investeringsplanning voor het onder- houd van de openbare ruimte. Daarmee brengen we de onderhoudsopgaven en benodigde investe- ringen voor de komende jaren in samenhang in beeld. We hebben extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers. Daarom stellen we een plan op voor de aanpassing van trottoirs en oversteekplaatsen. Hiermee brengen we in beeld welke aanpassingen nodig zijn om de veiligheid en toegankelijkheid te verbeteren. 3. Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Wegen, straten en plei- nen om dit te realiseren? • Integrale nota kwaliteit voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte (IBOR); • Visie Waardevolle Buitenruimte; • Handboek Openbare Ruimte; • Nota Gladheidbestrijding en Uitvoeringsplan Gladheidbestrijding 2027; • Wegenlegger; • Wegverhardingsnota 2027-2032; 51 • Beleidsplan Openbare Verlichting 2016; • Beheerplan civieltechnische kunstwerken 2023-2027; • OGN-overeenkomst gemeente en nutsbedrijven; • Samenwerkingsovereenkomst KPN; • Nota inrittenbeleid 2025; • Nota drempelvrees 2004; • Beleidsregels rijden in voetgangersgebied 2014; • Voetgangers-oversteekvoorzieningen 2005. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? 5.

MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Welke investeringen gaan we daarvoor doen? KT Wegen, straten en pleinen Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -16.947 -16.675 -17.645 -18.011 -18.325 -18.458 Baten 2.903 1.805 1.872 1.910 1.910 1.910 Totaal -14.044 -14.869 -15.772 -16.101 -16.415 -16.548 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Omschrijving Begroting 2027 2028 2029 2030 Mobiliteitsvisie Heerlen in beweging 2.530 2.060 1.500 1.500 IBOR 1.720 1.720 1.720 1.720 Civieltechnische kunstwerken 698 562 562 562 Actieplan fiets 465 5 Pleintjes 300 Verkeersregelinstallaties 280 220 253 260 Openbare verlichting vvi masten 188 188 188 188 Openbare verlichting vvi armaturen 79 79 79 79 Sportcluster Nieuw Lotbroek 500 Totaal 6.259 4.829 4.302 4.809 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 52

53 2.1.3 Programma Economie Portefeuillehouder: Alain Janssen 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat willen we in deze bestuursperiode bereiken (maatschappelijk effect, ambities) binnen het programma Economie? We willen een sterke en toekomstbestendige economie die bijdraagt aan brede welvaart. Economi- sche ontwikkeling moet (toekomstige) inwoners perspectief bieden en de leefbaarheid van onze stad versterken. We willen dat Heerlen een aantrekkelijke stad is om te ondernemen, werken en innoveren. Bestaande bedrijven moeten zich kunnen ontwikkelen en nieuwe bedrijvigheid moet ruimte krijgen. Een sterk midden- en kleinbedrijf en aantrekkelijke werklocaties dragen hieraan bij. We versterken Heerlen als kennis- en innovatiestad. Daarbij richten we ons op sterke economische clusters rond medische technologie (logistiek), data en kunstmatige intelligentie, zorginnovatie en vrijetijdseconomie. Kennis, innovatie en ondernemerschap versterken samen onze economische po- sitie. We willen aantrekkelijke en compacte kernwinkelgebieden met een passend winkelaanbod in ieder stadsdeel. We willen dat Heerlen zichtbaar en aantrekkelijk is voor bedrijven, ondernemers en talent. Een her- kenbaar economisch profiel draagt bij aan een sterk vestigingsklimaat. We versterken onze positie binnen en onze samenwerking met Parkstad, Zuid-Limburg en de Euregio.

Heerlen ontwikkelt zich verder als motor van de grensovers tijgende kenniseconomie. Zo verbinden we economische ontwikkeling, kennis en innovatie aan brede welvaart. 2. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Hoe gaan we in deze bestuursperiode onze inspanningen meten binnen het programma Economie? (indicatoren) Economie Beleidsindicatoren NL Heerlen

54 3. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat zijn de risico’s binnen het programma Economie gedurende deze bestuursperiode? • Netcongestie kan de vestiging, uitbreiding en verduurzaming van bedrijven beperken; • Tekorten aan personeel en onvoldoende aansluiting tussen vraag en aanbod kunnen de ontwik- keling van bedrijven en economische clusters belemmeren; • Een tekort aan geschikte ruimte voor bedrijven kan nieuwe vestigingen en uitbreiding van be- staande bedrijven beperken; • Economische onzekerheid kan ertoe leiden dat bedrijven investeringen uitstellen of aanpassen; • Stijgende kosten kunnen investeringen van bedrijven en economische projecten onder druk zet- ten; • Economische ontwikkeling is afhankelijk van samenwerking met bedrijven, kennisinstellingen en regionale partners. Onvoldoende uitvoeringskracht of vertraging bij partners kan de voortgang beperken; • Toenemende regeldruk.

55 4. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) / begroting 2027: Wat gaat het programma Economie kosten? Programma 3 - Economie Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -7.759 -8.879 -8.852 -9.168 -10.136 -10.100 Baten 2.828 1.441 1.116 1.116 1.116 1.116 Totaal saldo van baten en lasten -4.931 -7.438 -7.736 -8.052 -9.020 -8.984 Toevoeging reserves -1.607 -200 -200 -200 -200 -200 Onttrekking reserves 150 200 200 200 200 200 Resultaat -6.387 -7.438 -7.736 -8.052 -9.020 -8.984 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Economie -3.998 -5.518 -5.913 -6.231 -7.215 -7.192 Economische promotie -933 -1.920 -1.823 -1.821 -1.805 -1.792 Bestemming -1.457 0 0 0 0 0 Totaal -6.387 -7.438 -7.736 -8.052 -9.020 -8.984 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 56 Kernthema Economie 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Economie? We werken aan een toekomstbestendige economie die bijdraagt aan brede welvaart. We versterken bestaande bedrijven en geven ruimte aan nieuwe bedrijvigheid en ondernemerschap. Op Zuid-Lim- burgse schaal werken we aan de versterking van de economisch structuur en de daarbij behorende uitvoeringsagenda.

We zetten in op kwalitatieve werkgelegenheid. We versterken economische clusters rond medische technologie (logistiek), data en kunstmatige intelligentie, zorginnovatie en vrijetijdseconomie. We verbinden bedrijven en kennisinstellingen en stimuleren kennis, innovatie en nieuwe bedrijvigheid in samenwerking met Brightlands Campus. Zo versterken we Heerlen als kennis- en innovatiestad. We ondersteunen het midden - en kleinbedrijf en bieden ruimte aan startende en groeiende onder- nemers. Daarbij richten we ons op innovatie en het versterken van de productiviteit van bedrijven. We werken aan aantrekkelijke en toekomstbestendige werk- en kantoorlocaties, bedrijventerreinen en voorzieningenclusters. Zo versterken we het vestigingsklimaat voor bestaande en nieuwe bedrij- ven en werknemers. We versterken de economische samenwerking binnen Parkstad, Zuid-Limburg en over de landsgren- zen. We verbinden Heerlen met bedrijven, kennisinstellingen en economische netwerken in de Eure- gio. Daarmee versterken we de positie van Heerlen binnen de grensoverstijgende kenniseconomie. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Eco- nomie? In 2027 stellen we een economische visie op die is gebaseerd op de versterking van de economische structuur van Zuid-Limburg. Daarnaast dragen we bij aan de gezamenlijke uitvoeringsagenda Zuid- Limburg.

We versterken de economische positie van Heerlen door gericht te investeren in kennis, innovatie, ondernemerschap en werkgelegenheid. We geven prioriteit aan de ontwikkeling van Heerlen als kennisstad en versterken de verbinding tussen Brightlands, kennis- en onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven, met bijzondere aandacht voor data en kunstmatige intelligentie, medische logistiek en zorginnovatie. Tegelijkertijd ondersteunen we bestaande werkgevers, het lokale en regionale midden - en kleinbe- drijf, startende en groeiende ondernemers en benutten we de ontwikkelkansen van onder meer Avantis en Trilandis. Ook versterken we Hoensbroek-Centrum volgens de lijn van het vastgestelde centrumplan en zetten concrete stappen richting oplevering van de nieuwbouw Giesen-Bautsch Heerlenbaan. En faciliteren we de plannen rondom de nieuwbouw Lidl Molenberg. We versterken de economische samenwerking binnen Parkstad, Zuid-Limburg en de Euregio en zet- ten actief in op lobby en externe financiering. Daarmee werken we aan een toekomstbestendige economie die bijdraagt aan meer en kwalitatief betere werkgelegenheid, talentbehoud, brede wel- vaart en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. We versterken de samenwerking binnen Parkstad, Zuid-Limburg en over de landsgrenzen. Daarmee verbinden we Heerlen aan economische kansen, kennis en innovatie in de regio en de Euregio. 57 3.

Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Economie om dit te rea- liseren? • Talentstrategie van het Rijk 2026; • Omgevingsvisie Limburg (2021); • Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (SVREZL) 2017; • Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg (2020); • Agenda Zuid-Limburg (2024); • Economische Samenwerking Zuid-Limburg; • Strategische meerjarenagenda arbeidsmarktregio Zuid-Limburg; • Structuurvisie Parkstad Limburg (2009); • Omgevingsvisie Heerlen 2050; • Nota Economie (2012); • Bedrijventerreinenvisie Heerlen (2025); • Kantorennota Heerlen (2017); • Leegstand in breder verband, kansen pakken met beleid 2016 (leegstandsvisie commercieel en maatschappelijk vastgoed); • Horecavisie Heerlen (2018); • Beleidsnota vestigingslocaties internethandel (2019); • Beleidsregel beroeps- en bedrijfsmatige activiteiten in de woonomgeving (2019); • Ambitiedocument Centrum (2022). 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? 5.

MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Welke investeringen gaan we daarvoor doen? KT Economie Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -6.428 -6.567 -6.436 -6.755 -7.739 -7.716 Baten 2.430 1.048 523 524 524 524 Totaal -3.998 -5.518 -5.913 -6.231 -7.215 -7.192 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Omschrijving Begroting 2027 2028 2029 2030 Giesen Bautsch openbare ruimte 500 1.000 2.255 Totaal 500 1.000 2.255 0 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 58 Kernthema Economische promotie 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Economische promotie? We versterken de economische positie en zichtbaarheid van Heerlen. We laten bedrijven, onderne- mers en talent zien welke kansen Heerlen biedt om te ondernemen, werken en innoveren. We profileren Heerlen als economische motor van Parkstad en als onderdeel van de grensover stij- gende kenniseconomie. Daarbij bouwen we voort op onze sterke economische clusters rond medische technologie (logistiek), data en kunstmatige intelligentie, zorginnovatie en vrijetijdseconomie. We zetten Heerlen op de kaart als aantrekkelijke plek om te ondernemen en te investeren.

Daarbij geven we aandacht aan onze kennis- en innovatiekracht, aantrekkelijke werklocaties en ruimte voor ondernemerschap voor zowel het groot- als midden- en kleinbedrijf. We versterken de zichtbaarheid van Heerlen binnen Parkstad, Zuid -Limburg en de Euregio. Samen met bedrijven, kennisinstellingen en regionale partners dragen we een herkenbaar economisch ver- haal uit. Zo ondersteunt economische promotie een aantrekkelijk vestigingsklimaat en een sterk economisch profiel van Heerlen. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Eco- nomische promotie? In 2027 versterken we de positionering en zichtbaarheid van Heerlen als aantrekkelijke stad om te ondernemen, investeren, werken en verblijven. We bouwen voort op de samenwerking met Heerlen Partners en andere stedelijke en regionale partners om het economische profiel van de stad te ver- sterken. Daarnaast profileren we Heerlen actief richting bedrijven en investeerders, onder meer via Bright- lands, Medlands, Parkstad en de Euregio, en benutten we landelijke en internationale netwerken en evenementen voor acquisitie en promotie. Daarbij leggen we de verbinding met onze sterke economische thema’s, zoals data en kunstmatige intelligentie, medische technologie en logistiek, kennisontwikkeling, toerisme, cultuur en evenemen- ten.

Zo vergroten we de aantrekkingskracht van Heerlen voor on dernemers, talent, bezoekers en investeerders en dragen we bij aan een sterker vestigingsklimaat en duurzame economische groei. 3. Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Economische promotie om dit te realiseren? • Agenda Zuid-Limburg (2024); • Economische Samenwerking Zuid-Limburg; • Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg (2020); • Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (SVREZL) (2017); • Nota Economie (2012); • Bedrijventerreinenvisie Heerlen (2025); • Horecavisie Heerlen (2018); • Stadsmarketing. 59 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? KT Economische promotie Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -1.331 -2.312 -2.416 -2.413 -2.398 -2.384 Baten 398 393 593 593 593 593 Totaal -933 -1.920 -1.823 -1.821 -1.805 -1.792 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 60

61 2.1.4 Programma Onderwijs Portefeuillehouder: Timoer Reijnders 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat willen we in deze bestuursperiode bereiken (maatschappelijk effect, ambities) binnen het programma Onderwijs? We willen dat onderwijs bijdraagt aan gelijke kansen, talentontwikkeling en maatschappelijke voor- uitgang. Ieder kind en iedere jongere moet zich kunnen ontwikkelen, ongeacht achtergrond, wijk, onderwijsvorm of levensbeschouwing. We willen achterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen en verminderen. Kinderen krijgen tijdig pas- sende ondersteuning, bij voorkeur dichtbij huis en in hun eigen omgeving. Onderwijs, zorg en andere ondersteuning sluiten daarvoor goed op elkaar aan. Jongeren krijgen de kennis en vaardigheden om zelfstandig en zelfbewust deel te nemen aan de samenleving. We willen dat zij hun talenten ontdekken en een goede overgang kunnen maken naar vervolgonderwijs of duurzaam werk. Volwassenen krijgen kansen om hun basisvaardigheden te ontwikkelen. Taal, rekenen en digitale vaardigheden helpen inwoners om zelfstandig mee te doen in de samenleving en op de arbeidsmarkt. We investeren in mogelijkheden voor inwoners om zich een leven lang te ontwikkelen. Daarbij richten we ons extra op mensen met praktische beroepen en lage basisvaardigheden.

Met scholing en on- dersteuning vergroten we hun kansen op duurzaam werk en versterken we de arbeidsmarkt in Zuid- Limburg. Ten behoeve van Heerlen Kennisstad verbinden we hoger onderwijsinstellingen aan onze kennisinstellingen. We organiseren afstemming tussen de verschillende onderwijsniveaus en brengen de verschillende onderwijsniveaus met elkaar in balans. We willen gezonde, veilige en toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen. Scholen zijn daarbij meer dan plekken om te leren. Waar dit past, dragen zij bij aan ontmoeting, ouderbetrokkenheid en sterke buurten. Zo verbinden we onderwijs aan gezondheid, bestaanszekerheid, participatie en leefbaarheid en ver- groten we de ontwikkelkansen van inwoners. 62 2. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Hoe gaan we in deze bestuursperiode onze inspanningen meten binnen het programma Onderwijs? (indicatoren) 3. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat zijn de risico’s binnen het programma Onderwijs gedurende deze bestuursperiode? • We hebben niet op alle onderwijsresultaten directe invloed. Het behalen van doelen is mede af- hankelijk van scholen en andere partners; • Nieuwe beleidskaders en resultaatafspraken zijn aan het begin van de bestuursperiode nog niet allemaal vastgesteld.

Hierdoor kan sturing op resultaten tijdelijk beperkt zijn; • Voor onderwijsachterstanden en volwasseneneducatie zijn we mede afhankelijk van middelen van het Rijk. Veranderingen in deze middelen hebben invloed op de uitvoering; • Aanbestedingen kunnen duurder uitvallen dan de beschikbare budgetten. Hierdoor kunnen keuzes of aanpassingen in de uitvoering nodig zijn; • Stijgende bouwkosten, hogere materiaalprijzen en langere levertijden kunnen investeringen in onderwijshuisvesting duurder maken; • Vertragingen in de voorbereiding en uitvoering van huisvestingsprojecten kunnen leiden tot ho- gere kosten en latere oplevering. Onderwijs Beleidsindicatoren NL Heerlen

63 4. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) / begroting 2027: Wat gaat het programma Onderwijs kosten? Programma 4 - Onderwijs Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -39.127 -33.317 -21.714 -21.882 -22.551 -23.590 Baten 22.888 15.881 6.318 6.320 6.320 6.320 Totaal saldo van baten en lasten -16.239 -17.437 -15.395 -15.562 -16.231 -17.270 Toevoeging reserves -180 -209 -203 -197 -191 -185 Onttrekking reserves 630 602 597 593 588 584 Resultaat -15.788 -17.044 -15.001 -15.166 -15.834 -16.871 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Onderwijs -16.239 -17.437 -15.395 -15.562 -16.231 -17.270 Bestemming 451 393 394 396 397 399 Totaal -15.788 -17.044 -15.001 -15.166 -15.834 -16.871 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 64 Kernthema Onderwijs 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Onderwijs? Onderwijs en ontwikkeling We zetten in op goed en toegankelijk onderwijs en gelijke ontwikkelkansen. We voeren onze wette- lijke onderwijstaken uit en vervullen onze regionale rol voor Parkstad en Zuid -Limburg. Waar nodig actualiseren we ons beleid. Daarbij maken we afspraken over re sultaten en volgen we vooral de maatschappelijke effecten.

We werken toe naar inclusief onderwijs. Kinderen en jongeren moeten zoveel mogelijk dichtbij huis onderwijs kunnen volgen en tijdig passende ondersteuning krijgen. We nemen hierin regie en ver- binden onderwijs, zorg en gemeentelijke ondersteuning. We pakken laaggeletterdheid over generaties heen aan. Via de Gemeentelijke Gezinsaanpak Gelet- terdheid (GGG) versterken we de basisvaardigheden van ouders en stimuleren we een taalrijke om- geving thuis. Samen met de bibliotheek en andere partners signaleren we taalachterstanden vroeg en bieden we passende ondersteuning. We werken aan minder schoolverzuim en schooluitval. We voeren het regionale programma Van School naar Duurzaam Werk uit. Daarmee verbeteren we de overgang van onderwijs naar werk. We verbinden dit met basisvaardigheden, scholing en passende begeleiding voor jongeren en volwasse- nen. We versterken de basisvaardigheden van inwoners die extra ondersteuning nodig hebben. We voeren het Regioplan Basisvaardigheden Zuid-Limburg 2025-2030 uit en signaleren lage basisvaardigheden eerder. We bieden scholing aan op de werkplek. Zo vergroten we de kans op duurzaam werk. Onderwijshuisvesting We voeren de integrale huisvestingsplannen voor het primair en voortgezet onderwijs uit. We reali- seren nieuwbouw, renoveren en verduurzamen schoolgebouwen, vervangen noodlokalen en breiden voorzieningen uit.

Goede schoolgebouwen zijn meer dan huisvesting. Ze bieden een gezonde en inspirerende omgeving voor ontwikkeling, ontmoeting en gelijke kansen. Waar dit past, verbinden we scholen met maat- schappelijke voorzieningen en de ontwikkeling van buurten. We vergroten de capaciteit voor bewegingsonderwijs. Goede sport- en beweegvoorzieningen onder- steunen de gezondheid en ontwikkeling van kinderen en versterken ontmoeting en sociale samen- hang. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema On- derwijs? Kansengelijkheid en taal We stellen nieuw onderwijsachterstandenbeleid en nieuw beleid voor Voor- en Vroegschoolse Edu- catie (VVE) vast. We maken afspraken over kwaliteit, kwantiteit, ouderbetrokkenheid en een goede overgang naar de basisschool. Tevens stellen we nieuw subsidiebeleid voor VVE vast. Hierbij zorgen we dat het VVE-aanbod passend is voor kinderen van werkende ouders. We stellen de Lokale Edu- catieve Agenda 2027-2030 vast. We versterken daarnaast de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid en de samenwerking tussen zorg, bibliotheek, voorschool en onderwijs. We versterken Taalrijke Start door de bewustwording van 65 ouders over het belang van een taalrijke thuisomgeving te vergroten.

We onderzoeken met scholen hoe de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid en ondersteuning rond bestaanszekerheid passen binnen het concept familieschool. We actualiseren de Educatie Agenda Parkstad en stellen een meer- jarenvisie op het bibliotheekwerk vast. Inclusief onderwijs en talentontwikkeling We maken nieuwe afspraken tussen onderwijs, jeugdgezondheidszorg, jeugdhulp, buurtteams en gemeente. Zo ondersteunen we kinderen eerder en werken we verder aan inclusief onderwijs. We stimuleren talentontwikkeling op scholen en ondersteunen beroepenoriëntatie in buurten met minder kansen. We volgen de resultaten van de Rijke Schooldag en zoeken aanvullende financiering voor verdere toepassing. Onderwijs en werk We voeren het programma Van School naar Duurzaam Werk uit en onderzoeken een Jongerenpunt Parkstad. We versterken basisvaardigheden en bieden waar nodig scholing tijdens ontwikkeltrajec- ten. Daarbij sturen we op doelmatigheid en duurzame uitstroom naar werk . We maken regionale afspraken over leren en ontwikkelen voor volwassenen. Tegengaan van thuiszitters We versterken de aanpak van schoolverzuim en thuiszitters. De aanbevelingen uit het onderzoek Perspectief Thuiszitters verwerken we in de regionale aanpak. Onderwijshuisvesting Voor projecten in het primair en voortgezet onderwijs werken we plannen verder uit en starten we waar nodig ruimtelijke procedures.

Daarmee bereiden we de uitvoering van nieuwbouw, renovatie, uitbreiding en verduurzaming voor. 3. Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Onderwijs om dit te rea- liseren? Wettelijk Kader • Wet Kinderopvang; • Wet OKE (Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie); • Wet op het Primair Onderwijs; • Wet op het Voortgezet Onderwijs; • Wet Passend Onderwijs; • Wet Educatie en Beroepsonderwijs; • De Leerplichtwet 1969 en de RMC-regelgeving; • Wet van School naar Duurzaam Werk en de bijbehorende regiotaken voor het Doorstroompunt; • Wet op de Expertise Centra; • Wet Stelsel Openbare Bibliotheken; • Participatiewet; • Wet Inburgering 2021; • Jeugdwet. Gemeentelijke Kaders • Coalitieakkoord 2026-2030; • Verordening leerlingenvervoer; • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs; • Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs; • Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs; • Bestuursovereenkomst 2020 inzake samenwerking uitvoering Leerplichtwet en RMC; • Publiek-Publieke Samenwerking gemeente Heerlen (namens Zuid-Limburg) en VISTA college; • Lokaal Educatieve Agenda 2022-2023; • VVE-beleid 2019-2022; • Beleidsregel Subsidiëring Schakelklassen 2022-2026; 66 • Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang Gemeente Heerlen 2022.

Regionale Kaders • Agenda passend onderwijs-jeugd; • Regionaal programma van School naar Duurzaam Werk Zuid-Limburg 2026-2029; • Ambitiedocument Parkstad ‘Wie de Jeugd heeft, heeft de Toekomst’; • Educatieve Agenda Parkstad 2024-2026; • Onderwijsachterstandenbeleid Parkstad 2020-2024; • Regioplan basisvaardigheden Zuid-Limburg 2025-2030; • Subsidieregel Volwassenenonderwijs Zuid-Limburg vanaf 2025; • Regiodeal Parkstad. Aankomende ontwikkelingen 2027-2030 • Wet Terugdringen Schoolverzuim; • Gemeentelijke zorgplicht bij de wijziging van de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? KT Onderwijs Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -39.127 -33.317 -21.714 -21.882 -22.551 -23.590 Baten 22.888 15.881 6.318 6.320 6.320 6.320 Totaal -16.239 -17.437 -15.395 -15.562 -16.231 -17.270 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 67 5.

MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Welke investeringen gaan we daarvoor doen? Omschrijving Begroting 2027 2028 2029 2030 Noodzakelijke renovatie BS de Wegwijzer 3.538 3.538 Uitbreiding Sintermeertencollege 1.944 1.944 Vervangende unilocatie Helianthus 1.500 5.856 Voorbereidingskrediet Grotius/VSP 1.500 Vervangende nieuwbouw Windekind 1.000 7.822 Voorbereidingskrediet Herle College 784 Vervangende Nieuwbouw Mgr Hanssenschool 750 10.448 4.000 Vervangende Nieuwbouw BS de Schakel 750 5.000 1.484 Vervangende Nieuwbouw de Regenboog 750 4.793 1.500 Vervangende Nieuwbouw de Vlieger 750 4.160 1.000 0 Vervangende Nieuwbouw BS Eikenderveld 750 4.035 Noodzakelijke uitbreiding El Wahda 575 365 VervangendeUniLoc Taalschool Werelddelen 500 2.000 3.599 Aanpassing OBS de Droomboom 500 Aanpassing BS de Ganzerik 500 Aanpassing Frans Postmaschool 400 MJOP Vastgoed BMV's 376 376 376 376 Sterrenwacht aankoop 300 Verduurzamen diverse panden 225 225 225 225 Noodzakelijke uitbreiding Broederschool 500 Verduurzaming onderwijsvastgoed 250 250 Herle College nieuwbouw 10.000 22.025 3.000 Totaal 17.391 61.061 34.459 3.851 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 68

69 2.1.5 Programma Sport, cultuur en recreatie Portefeuillehouders: Alain Janssen, Theo de Groot, Trudy Janssen 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat willen we in deze bestuursperiode bereiken (maatschappelijk effect, ambities) binnen het programma Sport, cultuur en recreatie? We vergroten de brede welvaart in Heerlen. Inwoners krijgen ruimte en kansen om te bewegen, ontmoeten, ontspannen en zich te ontwikkelen. Sport, cultuur, cultureel erfgoed en groen dragen bij aan gezondheid, gelijke kansen, sociale samenhang, leefbaarheid en de aantrekkingskracht van Heerlen. Samen met Heerlen Partners verbinden we sport, cultuur en evenementen aan de profilering van Heerlen, om de aantrekkingskracht en het imago van de stad verder te versterken. Sport We willen dat meer inwoners kunnen sporten en bewegen, ongeacht leeftijd, inkomen, beperking of achtergrond. Sport draagt bij aan gezondheid, ontmoeting en verbondenheid. Een toegankelijk en gevarieerd sportaanbod en goede voorzieningen ondersteunen dit. Sport en sportevenementen ver- sterken daarnaast de trots en aantrekkingskracht van Heerlen. Cultuur We willen een hoogwaardig, veelzijdig en toegankelijk cultureel klimaat. Inwoners kunnen cultuur beleven, zelf beoefenen en hun talenten ontwikkelen. Cultuur draagt bij aan gelijke kansen, welzijn, ontmoeting, identiteit en een levendige stad.

Cultureel erfgoed We willen het materiële en immateriële erfgoed van Heerlen behouden, beschermen en zichtbaar maken. Door het verhaal van Heerlen beleefbaar te maken, versterken we historisch bewustzijn, identiteit en trots. Erfgoed draagt tevens bij aan ruimtelijke kwaliteit en aantrekkingskracht. Groen We willen een groene, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Groen draagt bij aan biodiversiteit, klimaatbestendigheid, gezondheid en leefbaarheid. Een groene omgeving biedt ruimte voor bewegen, ontmoeten en ontspannen en versterkt de kwaliteit van buurten. 70 2. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Hoe gaan we in deze bestuursperiode onze inspanningen meten binnen het programma Sport, cultuur en recreatie? (indicatoren) 3. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat zijn de risico ’s binnen het programma Sport, cultuur en recreatie gedurende deze bestuursperiode? • Stijgende personeels-, energie-, huisvestings- en onderhoudskosten zetten culturele instellingen en evenementenorganisaties financieel onder druk. Dit kan gevolgen hebben voor continuïteit, kwaliteit, toegankelijkheid en publieksbereik. • Nieuwe en vernieuwde voorzieningen, zoals Het Romeins Museum en Royal, brengen structurele kosten mee voor exploitatie, programmering en onderhoud. Als investeringen en structurele mid- delen niet in balans zijn, kunnen voorzieningen niet op het gewenste niveau functioneren.

• Culturele en erfgoedprojecten zijn mede afhankelijk van eigen inkomsten en externe financiering. Als bijdragen van Rijk, provincie, fondsen en partners achterblijven, kunnen projecten vertragen, kleiner worden of niet doorgaan. • Een mogelijke kandidatuur van Heerlen en Parkstad voor Europese Culturele Hoofdstad 2033 vraagt voldoende regionaal, provinciaal, maatschappelijk en financieel draagvlak. Sport, Cultuur en Recreatie Beleidsindicatoren NL Heerlen

71 • Klimaatverandering, beperkte flexibiliteit in contracten, krapte op de arbeidsmarkt, prijsstijgingen en veranderende verwachtingen van inwoners kunnen de gewenste kwaliteit van het onderhoud in de openbare ruimte onder druk zetten. • Een groot deel van de openbare ruimte sluit niet meer aan op huidige opgaven, zoals klimaat- adaptatie, duurzaamheid, veranderende mobiliteit en leefbaarheid. Regulier beheer en onderhoud zijn daardoor niet altijd voldoende. Dit kan leiden tot een grotere investeringsopgave om de open- bare ruimte toekomstbestendig te maken. 4. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) / begroting 2027: Wat gaat het programma Sport, cultuur en recreatie kosten? Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -49.392 -47.678 -49.157 -49.588 -49.586 -49.400 Baten 9.007 8.008 6.975 6.998 6.979 6.979 Totaal saldo van baten en lasten -40.385 -39.670 -42.182 -42.590 -42.607 -42.421 Toevoeging reserves -60 -60 -64 -63 -62 -62 Onttrekking reserves 683 778 113 113 112 111 Resultaat -39.763 -38.952 -42.132 -42.540 -42.557 -42.371 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Sport -7.255 -6.470 -7.374 -7.408 -7.435 -7.410 Cultuur -15.623 -16.532 -16.737 -16.865 -16.864 -16.726 Cultureel erfgoed -7.717 -6.963

-7.299 -7.289 -7.289 -7.266 Groen -9.789 -9.705 -10.772 -11.027 -11.019 -11.018 Bestemming 622 719 50 50 50 50 Totaal -39.763 -38.952 -42.132 -42.540 -42.557 -42.371 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 72 Kernthema Sport 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Sport? We ontwikkelen een strategische visie op sport en bewegen. Daarnaast stellen we een integraal maatschappelijk huisvestingsplan voor sport vast. Hiermee sturen we op toekomstbestendige sport- voorzieningen en een goed gebruik daarvan. We herijken het beleid voor sportevenementen. Voor onze ambities zoeken we actief naar financiering van het Rijk en andere partijen. We stimuleren inwoners van jong tot oud om te sporten en bewegen. Samen met onze nieuwe uit- voeringspartner (De MoveFactory) verbeteren we bestaande programma’s en ontwikkelen we nieuwe activiteiten. We ondersteunen sportaanbieders en versterken hun rol in de stad. We zetten de regi- onale samenwerking Iedereen Kan Sporten Zuid -Limburg voort. Heerlen neemt daarnaast deel aan het Regionaal Sport- en Beweegakkoord. We verbeteren onze sportparken en maken de openbare ruimte aantrekkelijker voor bewegen. Daar- bij richten we plekken in die inwoners uitnodigen om laagdrempelig te sporten.

We regisseren de gebiedsontwikkeling van Sportpark De Varenbeuk in afstemming met pr ogrammabureau Heerlen- Noord. En we realiseren een sportpark voor Urban Sports in het Oranje Nassaupark. We onderzoeken hoeveel overdekt zwemwater Heerlen nodig heeft in relatie tot een te onderzoeken stadsbad. Daarbij betrekken we de ambitie voor een Stadsbad. We werken aan de herontwikkeling van sportcluster Nieuw Lotbroek. We realiseren daar de inpassing van tennis en eventueel padel. We zetten skatehal The Promise voort. Daarnaast geven we onze lokale sporthelden aandacht en waardering. Zij kunnen andere inwoners inspireren om te sporten en bewegen. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Sport? In 2027 ontwikkelen we een strategische visie op sport en bewegen. We starten met het integraal huisvestingsplan voor sport. Dit plan geeft richting aan de ontwikkeling van onze sportvoorzieningen. We evalueren de landelijke pilot met de Sportpas in afstemming met programmabureau Heerlen - Noord. We onderzoeken hoe we de opgedane inzichten kunnen opnemen in ons beleid. Voor Sportpark Varenbeuk werken we de plannen verder uit. Hiervoor bereiden we de benodigde besluitvorming voor. Daarnaast starten we met de herontwikkeling van Sportpark Nieuw Lotbroek. We voeren bestaande programma ’s voor sport en bewegen voort.

Dit betreft het uitvoeringspro- gramma sport en bewegen van The Move Factory, Iedereen Kan Sporten Zuid-Limburg en het Zwem- project Heerlen. We ondersteunen sportverenigingen en sportevenementen met subsidies. 3. Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Sport om dit te realise- ren? • Beleidsregel Subsidiëring Amateursportverenigingen; • Beleidsregel Subsidiëring Evenementen; • Herstructurering Buitensport; 73 • Beleidsnotitie Binnensportaccommodaties Heerlen 2015-2020; • Integraal Maatschappelijk Accommodatiebeleid 2018-2022; • Sportakkoord Heerlen; • Sportakkoord II Heerlen; • Gezond en Actief Leven Akkoord Heerlen. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? 5. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Welke investeringen gaan we daarvoor doen? KT Sport Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -12.471 -11.790 -11.713 -11.753 -11.791 -11.766 Baten 5.216 5.320 4.338 4.345 4.356 4.356 Totaal -7.255 -6.470 -7.374 -7.408 -7.435 -7.410 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming Omschrijving Begroting 2027 2028 2029 2030 Buitensportaccommodaties 1.430 715 715 715 MJOP Vastgoed Sport 842 842 842 842 Varenbeuk voorbereidingskrediet 500 Stadsbad voorbereidingskrediet 50 Totaal 2.822 1.557 1.557 1.557 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 74 Kernthema Cultuur 1.

MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Cultuur? We stellen een nieuwe Cultuurvisie en de Culturele Uitvoeringsagenda op en maken de betekenis van cultuur en erfgoed voor het welzijn en de welvaart van inwoners leidend in ons beleid. Cultuur is er voor alle inwoners van Heerlen. We willen dat iedereen zich in het culturele aanbod kan her- kennen en de mogelijkheid heeft om mee te doen. Daarbij werken we nadrukkelijk samen met onze partners binnen Parkstad, zowel bestuurlijk als op het niveau van culturele instellingen en andere organisaties. We onderhouden onze culturele basis in de huidige vorm , veelzijdig en toegankelijk , maar breiden deze niet uit. Met dragende culturele instellingen maken we waar passend meerjarige afspraken. We herijken het cultuursubsidiekader en maken duidelijke keuzes tussen structurele en tijdelijke onder- steuning. Waarbij we tegelijkertijd kritisch zijn op financiële verantwoording binnen het domein "Cul- tuur' in relatie tot de totale begrotingsopgave van de gemeente. Daarnaast kijken we naar maat- schappelijke waarde, publieksbereik, spreiding, samenwerking en bijdragen van andere financiers. Kleine cultuursubsidies blijven laagdrempelig.

We versterken cultuureducatie, muziekonderwijs, erfgoededucatie en leesbevordering, zodat inwo- ners van alle leeftijden laagdrempelig kunnen kennismaken met kunst en cultuur en hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen. We versterken de bibliotheek als t oegankelijke basisvoorziening voor taal, lezen, leren, digitale vaardigheden en ontmoeting en geven uitvoering aan de gemeente- lijke visie op het bibliotheekwerk en de toekomstige wettelijke zorgplicht. We ondersteunen ama- teurkunst, verenigingen, carnaval, lokale tradities en de Limburgse taal. We bieden ruimte aan makers en versterken het productie - en ontwikkelklimaat, in het bijzonder voor popmuziek, podiumkunsten, urban cultuur en creatief ondernemerschap. We bezien hoe we ruimte voor makers en culturele ontwikkeling kunnen ondersteunen, ook in samenwerking op Park- stadniveau. We ontwikkelen het AV-kwartier verder als plek voor film, fotografie, beeldcultuur en nieuwe media. Met de restauratie van Royal en nieuwbouw van Rivoli werken we aan een toekomstbestendige film- voorziening. We beheren en ontwikkelen kunst in de openbare ruimte, met aandacht voor kwaliteit, Street Art, regionaal talent en onderhoud. We ondersteunen een herkenbaar en evenwichtig evenementenaanbod, met ruimte voor traditie en vernieuwing.

Bij een positief bestuurlijk besluit werken we verder aan de mogelijke kandidatuur van Heerlen en Parkstad voor Europese Culturele Hoofdstad 2033. Daarbij is een breed gedragen aanpak op Park- stadniveau en voldoende bestuurlijk en financieel commitment van alle betrokken partners een voor- waarde. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Cul- tuur? In 2027 stellen we de nieuwe Cultuurvisie en de Culturele Uitvoeringsagenda vast. We starten met de uitvoering van de daarin opgenomen prioriteiten. Daarnaast ronden we het nieuwe cultuursubsi- diekader af. We vertalen dit naar subsidieregelingen en afspraken met culturele instellingen. Kleine cultuursubsidies blijven laagdrempelig. Met dragende culturele instellingen maken we meerjarige afspraken. 75 We werken verder aan een nieuw kader voor evenementen en evenementensubsidies. We streven ernaar deze kaders eind 2027 vast te stellen. Daarna voeren we de nieuwe subsidieregelingen staps- gewijs in. We zetten cultuureducatie en leesbevordering voort. Kinderen en jongeren maken via scholen en culturele partners kennis met verschillende vormen van kunst en cultuur. We ondersteunen ama- teurkunstverenigingen en zetten de cultuurcoach zo breed mogelijk in. Hun structurele positie be- trekken we bij de Culturele Uitvoeringsagenda.

Samen met SCHUNCK stellen we een gemeentelijke visie op het bibliotheekwerk vast en werken deze uit in een meerjarenplan. Daarin leggen we vast hoe de bibliotheekvoorzieningen in Heerlen toekomstbestendig worden vormgegeven en bijdragen aan lezen, taal, ba sisvaardigheden, digitale vaardigheden en ontmoeting. We bieden ruimte aan makers en versterken het productie - en ontwikkelklimaat, in het bijzonder voor popmuziek, podiumkunsten, urban cultuur en creatief ondernemerschap. We ontwikkelen beleid voor ateliers en culturele broedplaatsen en onderzoeken hoe we ru imte voor makers en culturele ontwikkeling duurzaam kunnen ondersteunen. Daarbij werken we aan kwalitatief sterke broedplaat- sen met een helder profiel, duurzaam beheer en ruimte voor ontmoeting en uitwisseling. We ontwik- kelen het audiovisuele kwartier verd er en werken door aan Royal en Rivoli als plekken voor film, beeldcultuur, talentontwikkeling, productie en ontmoeting. We beheren en onderhouden kunst in de openbare ruimte en bieden ruimte aan vernieuwing, regio- naal talent en nieuwe straatkunst. Bij een positief bestuurlijk besluit zetten we met Parkstad de volgende fase van de kandidatuur voor Europese Culturele Hoofdstad 2033 in gang en werken we mee aan de inhoudelijke, bestuurlijke, organisatorische en financiële basis voor het bidbook. 3.

Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Cultuur om dit te reali- seren? • Heerlens Akkoord 2026–2030; • Verbeelding op straat – Kunst in de Openbare Ruimte in Heerlen met kwaliteit, identiteit en ex- periment 2024–2028; • Beleidsregels subsidiëring evenementen gemeente Heerlen, vastgesteld in 2014 en geldend totdat deze worden vervangen; • Subsidieregel Amateurkunstverenigingen 2025; • Subsidieregel Cultuureducatie met Kwaliteit in het primair onderwijs; • Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? KT Cultuur Rekening Bijgestelde begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Lasten -16.874 -17.464 -17.703 -17.835 -17.834 -17.696 Baten 1.251 933 966 970 970 970 Totaal -15.623 -16.532 -16.737 -16.865 -16.864 -16.726 Bedragen x € 1.000 Meerjarenraming 76 Kernthema Cultureel erfgoed 1. MBP meerjarig perspectief (2027-2030) Wat gaan we de komende 4 jaar doen om onze maatschappelijke effecten/ambities te bereiken binnen het kernthema Cultureel erfgoed? We zetten in op het structurele behoud van cultuurhistorisch waardevolle plekken, gebouwen, ker- ken, begraafplaatsen, mijnkoloniën, gebouwgebonden kunst en bijzondere objecten. Dat doen we onder meer door nieuwe gemeentelijke monumenten en, waar passend, st adsgezichten aan te wij- zen.

Daarnaast ondersteunen we eigenaren en beheerders waar mogelijk bij het behoud van monu- mentaal erfgoed en bouwen we aan een netwerk met partners in de stad om deze opgave gezamen- lijk aan te pakken. We voeren onze wettelijke taken voor archeologie uit en zetten de regionale samenwerking voort. Tegelijk maken we het Verhaal van Heerlen beter zichtbaar en beleefbaar. Samen met musea en erfgoedpartners vertellen we over het Romeinse verleden, de middelee uwen en het mijnverleden. Waar passende initiatieven ontstaan, ondersteunen we het zichtbaar maken van de geschiedenis van wijken. We realiseren Het Romeins Museum en begeleiden de verdere ontwikkeling van de museumorganisa- tie richting de publieksopening. We verwerven de synagoge in de binnenstad en bereiden de toegan- kelijkheid voor. Voor Kasteel Hoensbroek werken we aan een toekomstbestendige positionering en exploitatie, waar- bij de museale, maatschappelijke en toeristische betekenis van het kasteelcomplex met elkaar in balans worden gebracht. We ondersteunen de verdere ontwikkeling van het Nederlands Mijnmuseum en zijn nationale betekenis voor het vertellen en doorgeven van het mijnverleden. We zetten de exploitatie van de Schelmentoren voort en houden deze toegankelijk voor publiek. We zetten de samenwerking rond VIA VIA voort.

Vanaf 2028 geven we, afhankelijk van de besluit- vorming in 2027, uitvoering aan een nieuw meerjarig beleidsplan voor Via Belgica óf aan de verdere ontwikkeling van een gezamenlijke Europese Romeinse route met re gionale en internationale part- ners. We besteden aandacht aan minder zichtbare delen van onze geschiedenis. Samen met Kerkrade laten we onafhankelijk onderzoek doen naar Joods vastgoed, de Jodenvervolging, rechtsherstel en de rol van Heerlen en Hoensbroek tijdens en direct na de Tweede Wereldoo rlog. We maken de re- sultaten openbaar en toegankelijk. 2. Begroting 2027 Wat gaan we doen om onze doelstellingen in 2027 te bereiken binnen het kernthema Cul- tureel erfgoed? In 2027 wijzen we nieuwe gemeentelijke monumenten aan. We brengen alle kapellen en wegkruisen in Heerlen in beeld. We maken deze informatie toegankelijk en doen voorstellen voor structureel instandhouding. Ook onderzoeken we de cultuurhistorische waarde va n erfgoed op begraafplaatsen en beschermen waardevolle onderdelen. Voor de historische mijnkoloniën ontwikkelen we een visie waarin we de balans zoeken tussen behoud en houdbaarheid. We voeren onze wettelijke archeologische taken uit en zetten de regionale samenwerking voort.

Per 1 januari 2027 effectueren we de organisatorische ontvlechting van Het Romeins Museum en richten we de structurele subsidie- en budgetrelatie met Stichting Het Romeins Museum in. Stichting Het Romeins Museum wordt verantwoordelijk voor de museumorganis atie, de exploitatie en het werkgeverschap van de overgaande medewerkers. De gemeente blijft eigenaar van gebouw en col- lectie. We zetten de bouw voort en bereiden de publieksopening in 2028 voor. 77 Voor Kasteel Hoensbroek voeren we een visietraject uit om te komen tot een toekomstbestendige positionering van het museum in relatie tot maatschappelijke opgaven. Daarnaast voeren we een voorverkenning uit voor een duurzame en toekomstbestendige exploitat ie van het kasteelcomplex. De economiegebouwen stellen we tijdelijk beschikbaar aan Hoensbroekse verenigingen met huisves- tingsproblemen. We zetten de ondersteuning van het Nederlands Mijnmuseum en zijn rol in het vertellen en doorgeven van het mijnverleden voort. We zetten de exploitatie van de Schelmentoren voort en houden deze toegankelijk voor publiek. Als penvoerder voeren we het laatste jaar van het beleidsplan Via Belgica 2024–2027 en het Euregio Maas-Rijnproject VIA VIA uit.

In 2027 onderzoeken we samen met de betrokken regionale en inter- nationale partners of Via Belgica vanaf 2028 zelfstandig wordt voortgezet of samen met Erlebnisraum Römerstraße en Fruitspoor kan doorgroeien naar een gezamenlijke Europese Romeinse route. Daar- bij onderzoeken we de financiële haalbaarheid en een passende organisatiestructuur en bereiden we de besluitvorming over de koers vanaf 2028 voor. Samen met Kerkrade begeleiden we onafhankelijk historisch onderzoek naar Joods vastgoed, Joden- vervolging, rechtsherstel en de rol van beide gemeenten, inclusief Hoensbroek, tijdens en direct na de Tweede Wereldoorlog. We bewaken het proces zonder de onafhankelijkheid van de onderzoekers aan te tasten. 3. Begroting 2027 Over welk bestaand beleid beschikken wij binnen het kernthema Cultureel erfgoed om dit te realiseren? • Heerlens Akkoord 2026–2030; • Erfgoedverordening Heerlen 2023; • Erfgoed is identiteit – Beleidsnota archeologie gemeente Heerlen; • Archeologische verwachtings- en beleidskaart gemeente Heerlen; • Beleidsplan Via Belgica 2024–2027 en het bijbehorende convenant; • Beleidsplan VIA VIA 2025–2027. 4. MBP 2027-2030 / Begroting 2027 Wat gaat dat kosten? 5.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://heerlen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/902f8456-ed12-499b-8b5e-189b9af8d860?agendaItemId=3db1414c-3204-412e-8034-aa3392f92856