Jaarstukken 2024 - DEF versie Raad

320

I

V

Hulp bij het huishouden Ook in 2024 is het aantal burgers dat gebruikmaakt van hulp bij het huishouden verder toegenomen. Hoewel deze groei doorzet, is de stijging minder sterk dan in het voorgaande jaar.

-219

I

N

Beschermd Wonen/ Maatschappelijke Opvang In de uitvoeringsagenda Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen, vastgesteld in november 2023, zijn de activiteiten voor de jaren 2023 tot en met 2025 beschreven. Deze activiteiten zijn afgestemd op de beschikbare middelen. Er was daarbij geen rekening gehouden met de extra middelen die beschikbaar zijn gekomen in de meicirculaire. We stellen voor de rijksmiddelen voor een bedrag van € 1.584.000 in te zetten voor de (tijdelijke) aankoop (en de onrendabele top, beheer- en onderhoudskosten) van het pand gelegen aan de Dkn. Nicolaijestraat 21 met als primaire doel te verkennen dit pand in te zetten voor beschermd wonen. Daarnaast hebben we door het stopzetten van de Skaeve Huse, geen middelen kunnen inzetten t.b.v. het realiseren van de 21 woonunits. De reeds gerealiseerde units krijgen een andere bestemming. Daar zijn kosten aan verbonden, onder meer verplaatsingskosten units Voerendaal. In het raadsvoorstel van deze jaarrekening, stellen wij voor om een bedrag van € 1.584.000 over te hevelen naar 2025.

2.696

I

V

86

Lasten

Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Volwassenenzorg

PGB beschermd wonen Vanwege een aanzienlijke afname van het aantal afgegeven PGB’s is niet het volledige begrote bedrag benut. Ons Zorg in Natura aanbod (Het samenwerkingsverband Beschermd Thuis Parkstad) heeft een dusdanig breed pallet aan beschermd wonen vormen dat in bijna alle gevallen passende beschermd wonen als zorg in nature geboden kan worden. In 2023 was er nog sprake van 59 afgegeven PGB’s en voor 2024 was er sprake van 13 PGB’s. De verwachting is dat dit aantal gelijk blijft of wellicht iets zal afnemen.

Baten

214

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten.

227

I

V

28

-21

I

V/N

28

2.740

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Volwassenenzorg Bedragen x € 1.000

87

Lasten

I/S

2.768

Kernthema Arbeidsmarktbeleid Wat hebben we gedaan, opgeleverd? Iedereen doet mee: kansen creëren voor een inclusieve arbeidsmarkt In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet om de arbeidsmarkt in Heerlen verder te versterken. Door samen te werken met onze partners, zoals WerkvoorHeerlen, WSP Parkstad en lokale werkgevers, hebben we meer inwoners ondersteund bij het vinden van een baan, het volgen van scholing of het opdoen van praktijkervaring. Meer werk voor meer mensen In 2024 zijn 375 mensen geplaatst via de samenwerking met WerkvoorHeerlen en WSP Parkstad, een toename van 3% ten opzichte van 2023. Hierbij lag de focus op mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij we maatwerktrajecten hebben ingezet om drempels weg te nemen en duurzame plaatsingen te realiseren. Bovengrondse Vakschool (BVS) De Bovengrondse Vakschool heeft zijn aanbod in 2024 verder uitgebreid. Nieuwe praktijkleerroutes in de zorg, techniek en logistiek hebben ervoor gezorgd dat 125 deelnemers praktijkverklaringen hebben behaald. Daarnaast zijn drie nieuwe bedrijfsspecifieke vakscholen geopend, in samenwerking met werkgevers in de regio. Dit model biedt niet alleen werkgelegenheid maar ook opleidingsmogelijkheden die aansluiten bij de vraag van de arbeidsmarkt.

Samenwerking met JD Sports en GXO De samenwerking met JD Sports en GXO, die eerder hun distributiecentra in Heerlen openden, is verder geïntensiveerd. In 2024 zijn 250 nieuwe banen ingevuld, waarvan 75 door kwetsbare werkzoekenden. Het innovatieve model waarin werk en scholing worden gecombineerd, blijft een succes. Deze aanpak zorgt voor bestaanszekerheid voor werkzoekenden en versterkt het economische klimaat in de regio. Projecten voor kwetsbare groepen Naast reguliere trajecten zijn in 2024 diverse projecten gestart om kwetsbare doelgroepen te ondersteunen. Zo hebben 80 deelnemers met een migratieachtergrond fietslessen gevolgd, en is het aantal deelnemers dat een VCA-certificaat behaalde gestegen naar 90. Dit opent nieuwe deuren naar werk in de bouw en logistiek. Inclusieve en toekomstgerichte arbeidsmarkt Aandacht voor ouderen In 2024 zijn speciale trajecten opgezet om werkzoekenden van 55 jaar en ouder te ondersteunen. Dit omvatte gerichte training en begeleiding, waarmee 45 ouderen zijn geplaatst in duurzaam werk. Jeugd en jongeren Voor jongeren zijn in samenwerking met Vista College en JENS stageplekken en leerwerktrajecten opgezet. In totaal hebben 100 jongeren hiervan gebruikgemaakt, met een succespercentage van 70% doorstroom naar werk of een vervolgopleiding. Participatiebanen en sociale werkgelegenheid Het aantal participatiebanen is in 2024 gegroeid naar 250.

Deze banen bieden mensen met een beperking of langdurige afstand tot de arbeidsmarkt een kans om mee te doen. WerkvoorHeerlen heeft samen met werkgevers nieuwe werkplekken gerealiseerd, met name in de zorg en dienstverlening. Duurzaamheid en innovatie Duurzame logistiek In lijn met de regionale economische agenda hebben we in 2024 ingezet op het verduurzamen van de logistieke sector. Dit biedt kansen voor nieuwe werkgelegenheid in een groeiende, toekomstbestendige sector.

88

Innovatieve samenwerking In samenwerking met het Nationaal Programma Heerlen-Noord zijn innovatietrajecten opgezet, gericht op het betrekken van werkzoekenden bij klimaatprojecten zoals het vergroenen van wijken en energiebesparende projecten.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Arbeidsmarktbeleid wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Arbeidsmarktbeleid

Baten Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 1 13.235

Lasten

Saldo

Rekening 2024

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 4.260 -37.468 -57.733 -50.207 -37.467 -44.498

Rekening 2024

Resultaat 2024

-45.947

-1.449

I/S

N

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Arbeidsmarktbeleid

Afrekening rijkssubsidie 2023 WOZL.

Baten

Lasten -402

I

V(oordeel)+ / N(adeel)N

Jaarrekeningresultaat WOZL en WSP.

360

I

V

Extra inspanningen voor inwoners binnen de doelgroep Nieuw Beschut. Er zijn meer trajecten gestart en aanvullende begeleiding geboden om deze kwetsbare groep beter te ondersteunen.

-800

I

N

Lagere rijksbijdrage voor reïntegratie dan verwacht.

-600

I

N

-7

I

N

Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Arbeidsmarktbeleid

0

Bedragen x € 1.000

89

-1.449

-1.449

Kernthema Inkomensondersteuning Wat hebben we gedaan, opgeleverd? Ondersteuning voor bestaanszekerheid in uitdagende tijden In 2024 hebben we ons opnieuw ingezet om inwoners met een laag inkomen te ondersteunen bij het behoud van hun bestaanszekerheid. De stijgende kosten van levensonderhoud en andere maatschappelijke uitdagingen maakten inkomensondersteuning een belangrijk speerpunt in onze aanpak. Daling van bijstandsuitkeringen In onderstaande tabel is de procentuele af- of toename te zien van het aantal lopende bijstandsuitkeringen ten opzichte van het voorgaande jaar, voor de vijf Nederlandse gemeenten met de hoogste bijstandsdichtheid:

Rotterdam Heerlen Arnhem Leeuwarden Den Haag

2020 4,36% 3,23% -0,14% 1,74% 0,46%

2021 -1,46% -1,82% -2,46% -5,13% -3,28%

2022 -5,48% -5,57% -5,93% -4,21% -6,65%

2023 -2,19% -2,25% -2,68% 0,42% -2,15%

2024 -1,07% -3,45% 0,32% 2,71% -0,31%

Hieruit blijkt dat dat het aantal bijstandsuitkeringen, met uitzondering van de coronaperiode, in Heerlen al jaren daalt. Met een daling van 3,45% ten opzichte van 2023, zet Heerlen zijn trend voort als een van de best presterende gemeenten op dit gebied in Nederland. Deze afname wordt mede toegeschreven aan intensieve begeleidingstrajecten en de samenwerking met WerkvoorHeerlen en WSP Parkstad. In onderstaande tabel is zichtbaar hoe het aantal bijstandsuitkeringen in gemeente Heerlen zich heeft ontwikkeld ten opzichte van Nederland:

2020 2021 2022 2023 2024

Nederland 366.480 358.000 339.690 338.330 342.980

1,81% -2,31% -5,11% -0,40% 1,37%

Heerlen 3.840 3.770 3.560 3.480 3.360

3,23% -1,82% -5,57% -2,25% -3,45%

Ook hieruit blijkt dat de procentuele daling in gemeente Heerlen hoger ligt dan de procentuele daling in Nederland. Toegankelijke ondersteuning aan de poort Aan de poort wordt beoordeeld of er mogelijk recht bestaat op een bijstandsuitkering en of er geen sprake is van een voorliggende voorziening. Niet alle inwoners die zich melden aan de poort doen uiteindelijk ook een aanvraag. Uit onderstaande tabel blijkt dat de verhouding tussen het aantal meldingen en het uiteindelijke aantal aanvragen al jaren stabiel is: Meldingen 2020 2021 2022 2023 2024

Aanvragen 2.078 2.647 1.896 1.417 1.663

1.119 1.330 1.095 814 930

90

% aanvragen t.o.v. meldingen 53,85% 50,25% 57,75% 57,45% 55,92%

Handhaving

Gestarte fraudeonderzoeken Afgehandelde fraudeonderzoeken Geresulteerd in een beëindiging Geresulteerd in een besparing

2020 90 89 43 1

2021 85 84 18 7

2022 65 63 11 9

2023 73 71 10 1

2024 93 84 13 4

Debiteuren

Ontvangsten op bijstandsvorderingen

2020 € 1.403.416

2021 € 1.270.164

2022 € 1.631.384

2023 € 1.853.160

2024 € 1.794.165

Onder deze ontvangsten vallen ook aflossingen op Tozo-bedrijfskapitalen. Dit betekent een andere betaalmoraal en hogere bedragen. Dit verklaart hoofdzakelijk de stijging in ontvangsten. Kinderarmoede bestrijden De samenwerking met Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport, Jeugdfonds Cultuur en Stichting Jarige Job heeft geleid tot een recordaantal verstrekkingen. In totaal zijn ruim 6.085 kinderen bereikt met leer-, sport- en cultuuractiviteiten. Het Fietsenplan is uitgebreid, waardoor 873 kinderen een fiets hebben ontvangen om deel te kunnen nemen aan het maatschappelijk verkeer. Kledingbank en Voedselbank De kledingdagen in samenwerking met Kledingbank Limburg trokken wederom veel bezoekers, met 2.307 verstrekte kledingpakketten. Daarnaast ondersteunde de gemeente Heerlen de Voedselbank met een bijdrage voor logistieke kosten, waarbij 13.807 voedselpakketten zijn verstrekt aan huishoudens in financiële nood. Schuldhulpverlening en vroegsignalering Schuldhulpverlening op maat Het aantal meldingen voor schuldhulpverlening is in 2024 gestegen. Mogelijk is dit het gevolg van de aanzienlijke toename van vroegsignalen. Het is niet duidelijk of dit laatste het gevolg is van een groeiende schuldenproblematiek of vanwege een toenemend aantal convenantpartners. Met name het aantal particuliere verhuurders die een signaal afgegeven hebben breidt zich uit.

Door 8.300 meldingen tijdig op te volgen en inwoners vroegtijdig te ondersteunen, kunnen we in veel gevallen huisuitzettingen of afsluitingen van nutsvoorzieningen voorkomen. Schuldhulp aan ondernemers Hulp aan ondernemers met financiële problemen behoort tot een wettelijke gemeentelijke taak. In 2024 hebben 39 ondernemers van onze dienst gebruikgemaakt. Samen met interne en externe partner helpen we ondernemers hun onderneming te behouden en voorkomen we faillissementen. Op deze manier dragen we bij aan een positief ondernemersklimaat en het behoud van werkgelegenheid. Aanpak huisuitzettingen Samen met woningcorporaties hebben we huisuitzettingen verder teruggedrongen. In 2024 hebben 32 huisuitzettingen plaatsgevonden, een aanzienlijke daling ten opzichte van voorgaande jaren. Er bestaat geen zicht op de reden van uithuiszetting zoals overlast of betaalachterstand. Daarnaast kan er ook onderscheid worden gemaakt in particuliere of zakelijke huur. Overeenkomstig de prestatieafspraken maken de corporaties in 2025 het aantal ontruimingen op grond van huurachterstand inzichtelijk. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Het bedrag dat in 2024 is kwijtgescholden verschilt met voorgaande jaren. Het is niet bekend waardoor dit komt. Mogelijk houdt het verband met hogere indexering van de lonen.

91

Kwijtschelding

2020 € 1.506.603

2021 € 1.563.851

2022 € 1.570.897

2023 € 1.538.828

2024 € 1.383.299

Schuldhulpverlening Sinds 1 januari 2021 zijn leveranciers van water, elektriciteit, gas, warmte, zorgverzekering en verhuurders verplicht om achterstanden te melden. Dit meldingssysteem krijgt steeds meer vorm en steeds meer bedrijven weten de gemeente te vinden. Deze twee factoren verklaren voornamelijk de toename in het aantal meldingen Vroegsignalering. Het aantal meldingen Vroegsignalering is fors toegenomen. Ondanks de toename blijft het bereiken van inwoners en het doen van een passend hulpaanbod een intensieve opgave. De drempel om hulp te aanvaarden blijft hoog. Sinds dit jaar ontvangen we ook meldingen van inwoners met een eigen woning die een achterstand hebben in de hypotheek. Door deze pilot krijgen we een groep inwoners in beeld die zich normaliter niet bij de gemeente meldt voor hulp. 2021

2022

2023

2024

698 0

656 0

659 67

730 39

246 2.661 1.083 736

500 1.835 1.739 1.262

998 2.060 2.046 2.029

4.726

5.336

7.133

1.203 2.382 2.713 1.996 10 8.304

Schuldhulpverlening regulier Meldingen particulier Meldingen ondernemers Schuldhulpverlening vroegsignalering Meldingen huur Meldingen water Meldingen energie Meldingen zorg Meldingen hypotheek Totaal

Huisuitzettingen In 2024 zijn 94 ontruimingen aangezegd, waarvan er 62 niet zijn doorgegaan. Dit betekent dat 32 ontruimingen hebben plaatsgevonden. Niet bekend is wat de reden van ontruiming is. Dit kan zijn vanwege een betalingsachterstand maar ook vanwege overlast.

Verhuurder Weller Woonpunt Wonen Zuid Vincio Wonen Limburg Overige Totaal

2019 13 25 5 11 7 20 81

2020 2 14 3 0 5 22 46

2021 4 17 2 7 2 18 50

2022 3 4 1 3 0 6 17

2023 10 9 3 8 1 14 45

2024 12 4 5 1 1 9 32

Bijzondere bijstand en aanvullende regelingen Fit & Fun regeling De Fit & Fun regeling is een extra tegemoetkoming van € 75 per persoon voor alle inwoners met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum. Het bedrag is bedoeld om iets leuks of vitaals mee te doen, maar er wordt bewust niet gecontroleerd hoe het bedrag wordt besteed. Hieronder is zichtbaar aan hoeveel inwoners de Fit & Fun-regeling in de afgelopen jaren is toegekend en welk bedrag hieraan is uitgegeven:

92

Bedrag Aantal inwoners

2020 € 470.850 6.278

2021 € 477.937 6.372

2022 € 643.725 8.583

2023 € 448.575 5.981

2024 € 426.750 5.690

Bewind en mentorschap De dalende trend van het aantal personen dat onder bewind staat en een beroep doet op bijzondere bijstand zet zich voort. Echter door een stijging van het aantal mentorschappen valt er toch een stijging waar te nemen in het aantal dossiers. De toename in kosten is toe te rekenen aan de toename van mentorschappen en een verhoging van het wettelijk tarief voor de vergoeding van bewind kosten en mentorschap.

Kosten Dossiers

2020 € 3.048.816 1.837

2021 € 3.583.299 1.902

2022 € 3.592.498 1.836

2023 € 3.340.317 1.735

2024 € 3.580.589 1.755

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Inkomensondersteuning wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Inkomensondersteuning

Baten Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 2024 71.461 70.533

Lasten

Saldo

Rekening 2024

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 70.577 -88.299 -88.019 -84.133 -16.838 -17.486

Rekening 2024

Resultaat 2024

-13.556

3.930

I/S

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Inkomensondersteuning

Armoedebeleid Een incidentele financiële meevaller in de afwikkeling van subsidie door alternatieve financiering.

Baten

Lasten 72

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

Kwijtschelding belastingen De begroting voor kwijtschelding is verhoogd in verband met aanpassing van de kwijtscheldingsverordening. Op basis van nieuwe wetgeving is de vermogensnorm voor kwijtschelding verhoogd, waardoor meer inwoners in aanmerking zouden kunnen komen voor kwijtschelding. De impact op de kwijtscheldingsregeling blijft binnen de begroting.

193

I

V

Participatiewet In de primitieve begroting 2024 zijn de lasten gelijkgesteld aan de laatst verkregen informatie van het Rijk over het BUIG-budget (budget neutraal). Inmiddels zijn we door het Rijk geïnformeerd over het ‘definitieve BUIG budget 2024’, dit bedraagt € 70 mln. De lasten van de sociale uitkeringen zijn € 67 mln. Per saldo een voordelig financieel effect van € 3 mln. Om de dienstverlening te verbeteren en de inwoner blijvend te kunnen ondersteunen, bouwen wij verder aan het Heerlense Sociaal Domein van Morgen.

203

2.966

I

V/V

Bijzondere bijstand Baten: In de decembercirculaire 2024 is de vangnetregeling Energietoelage verwerkt. Tegenover het voordeel in Programma 0 staat een nadeel in Programma 6. Lasten: Niet benutte incidentele rijksmiddelen (o.a. alleenverdienersproblematiek waarvan de compensatie 2022-2024 doorloopt in 2025).

-240

535

I

N/V

Fit & Fun Er werd bij de aanvragen energietoeslag 2022 ambtshalve beoordeeld of er recht was op de Fit & Fun regeling. Als dat zo was werd die mede uitgekeerd. Het gebruik van de regeling is hierdoor eenmalig toegenomen, terwijl de begroting structureel omhoog is bijgesteld.

158

I

V

Wet kinderopvang (SMI) De vraag voor SMI is niet afgenomen, echter het Team Toegang is sinds een paar jaar betrokken bij de inhoudelijke beoordeling. De afname van de SMI besluiten heeft te maken met meer zicht op de aanvragen en (kritische) beoordeling ervan. SMI betreft immers een tijdelijk inzet en geen structurele.

100

I

V

93

Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Inkomensondersteuning

Bewindvoering Na jaren van stijging is er sprake van stagnatie en daling van het aantal onderbewindgestelden. Deze landelijke trend is het gevolg van een aantal maatregelen waaronder de invoering van het adviesrecht en het inzetten van alternatieve dienstverlening zoals budgetbeheer maatwerk.

Baten

Lasten 110

I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

Schuldhulpverlening Door uittreding (Kredietbank Limburg) is er sprake van door-, en overlopende dienstverlening. Dit betekent dat de kosten hoger zijn uitgevallen.

-342

I

N

88

I

V

81

6

I

V/V

44

3.886

C entrale verantwoording personeelsgerelateerde kosten. Diverse afwijkingen. Totaal kernthema Inkomensondersteuning Bedragen x € 1.000

94

I/S

3.930

Kernthema Buurtgericht werken Wat hebben we gedaan, opgeleverd? Samen voor leefbare en verbonden buurten In 2024 hebben we voortgebouwd op de visie Gelukkig in de Buurt met als doel onze buurten leefbaar, veilig en sociaal verbonden te houden. Het buurtgericht werken staat centraal in onze aanpak om de betrokkenheid van bewoners te vergroten en de sociale cohesie in buurten te verhogen. Samen met onze partners en inwoners hebben we verder gebouwd aan een prettige en veilige leefomgeving. Om partnerschap en goede ideeën te stimuleren zijn er onder andere nieuwe beleidsregels opgesteld, die beter passen bij deze tijd en bij het maatwerk dat gewenst is. De ene buurt is immers de andere niet. 2024 was een ontwikkeljaar, waarbij we verder gewerkt hebben aan een stevig fundament voor het buurtgericht werken voor de toekomst. Meer buurtinitiatieven en betrokkenheid In 2024 zijn er nieuwe subsidieregels ingesteld. Deze regels bieden subsidiemogelijkheden aan buurtorganisaties, samenwerkingsverbanden van buurtorganisaties en losse initiatiefnemers. De bedoeling van de regels is om samenwerking en eigen initiatieven van burgers te stimuleren, zodat de sociale cohesie en leefbaarheid van de buurt verhoogd wordt. Het nieuwe subsidiebeleid heeft geleid tot een diverser palet aan projecten die aansluiten bij de behoeften in verschillende buurten.

De buurtorganisaties hebben allerlei activiteiten voor de inwoners in hun buurt georganiseerd, van een straatspeeldag tot een gezellige middag voor oudere inwoners. Daarnaast konden losse initiatiefnemers goede ideeën aandragen voor hun buurt. Deze buurtinitiatieven zijn activiteiten voor en door de buurt. Het animo om een buurtinitiatief te organiseren voor de buurt was in 2024 hoog, er zijn 187 buurtinitiatieven georganiseerd. Ook in 2024 zijn er netwerkmomenten met de buurtorganisaties georganiseerd en hebben we onder andere gediscussieerd over de nadere invulling van de beleidsregels. Tijdens de netwerkbijeenkomsten kunnen buurtorganisaties met elkaar in gesprek gaan en van elkaars ervaringen leren. Eén loket Het team Buurtregie is verder versterkt en werkt sinds 2024 vanuit een centraal initiatievenloket. Dit loket biedt inwoners een laagdrempelige manier om ideeën aan te dragen en ondersteuning te krijgen bij het uitwerken van buurtprojecten. Het loket heeft dit jaar honderden aanvragen en vragen verwerkt. Ook voor de buurtorganisaties hebben we gewerkt aan een één loket principe, zodat zij zich bij activiteiten die verschillende beleidsthema’s bevatten, slechts op één plek hoeven te melden. Het contact met de andere collega’s pakken wij vervolgens op. Betrokkenheid van jongeren Jongeren betrekken bij buurtactiviteiten bleef ook in 2024 een speerpunt.

Binnen het Europese project InclusEU werkten jongeren uit Heerlen samen met partners uit verschillende EU-landen aan ideeën om buurten aantrekkelijker te maken voor jongeren. Dit project is in september 2024 afgerond met een mooie en leerzame bijeenkomst in Heerlen waarbij internationale jongeren en lokale jongeren samen gepraat hebben over wat hen bezighoudt. Al onze partnersteden in het project waren in Heerlen vertegenwoordigd en wij hebben samen met onze jongeren goed kunnen laten zien waar Heerlen mee bezig is. LPB Congres 2024 was een druk en bijzonder jaar voor het buurtgericht werken. In november kwamen meer dan 500 collega’s en partners uit het land een kijkje in de keuken van het Heerlens buurtgericht werken nemen. Heerlen had namelijk in 2024 de eer om het LPB-congres te organiseren. Dit is een jaarlijks congres voor gemeenten die actief zijn in het buurtgericht werken. De kaarten voor het congres vlogen weg en we hebben Heerlen fantastisch op de kaart kunnen zetten. Het was een zeer leerzaam en onderhoudend congres dat zeer gewaardeerd werd door de deelnemers uit het land. Buurthelden en buurtvrienden Met zo’n 850 actieve buurthelden en buurtvrienden in Heerlen zijn opruimacties, vergroening en sociale initiatieven door bewoners zelf georganiseerd. Er hebben 24 eenmalige schoonmaakacties op initiatief van bewoners plaatsgevonden.

In 2024 is er gezocht naar manieren om buurthelden ook op

95

andere terreinen in te zetten, zoals het ondersteunen van buurtprojecten en het versterken van sociale netwerken. Nieuwe communicatieaanpak Om buurtgericht werken toegankelijker te maken, is in 2024 een nieuwe communicatiecampagne uitgerold onder de noemer ‘Samen in de Buurt’. Een zeer herkenbaar logo, een nieuwe website en informatieve materialen zorgen ervoor dat bewoners eenvoudig hun weg vinden naar het juiste loket. Het is de bedoeling dat Samen in de Buurt, in combinatie met het vrolijke logo, een begrip wordt in Heerlen en iedereen meteen de connectie met het buurtgericht werken legt. Inmiddels heeft de Instagram pagina van Samen in de Buurt, die eind juni 2024 is gelanceerd, al ruim 1.000 volgers. Integrale aanpak sociaal veilig De integrale aanpak van sociale veiligheid is in 2024 verder geoptimaliseerd. Met een combinatie van preventie en repressie hebben we in samenwerking met de politie, woningcorporaties en maatschappelijke partners bijgedragen aan veiliger buurten. Samen zijn een groot aantal casussen opgepakt. We werken ook samen binnen het Europese CITICESS project waarin we in een pilot complexe problemen via de doorbraakmethode oppakken. De aanpak van Sociaal Veilig is verder uitgerold in de wijken Zeswegen, Heerlerheide, MSP en Eikenderveld.

Er is bovendien ruimte gekomen voor de CPTED-aanpak waarin er aandacht is voor een veilige inrichting van de openbare ruimte. Burgerbetrokkenheid en lokale democratie Binnen het programma Burgerbetrokkenheid en Lokale Democratie staat betrokkenheid van onze inwoners centraal. Het bouwen aan vertrouwen is cruciaal en we willen daarom een brug slaan tussen de gemeente en onze inwoners. De mening van onze inwoners is belangrijk als wij beleid maken of projecten opzetten die de inwoners raken. We maken onze plannen en beleid immers voor die inwoner. Daarom hebben we ook in 2024 de dialoog met de inwoner opgezocht. Dit hebben we onder andere via de Hoi Heerlen Bus gedaan die geregeld in onze buurten staat. In de dialoog met de burger wordt er extra aandacht aan jongeren gegeven. We proberen jongeren aan de voorkant meer te betrekken bij plannen van de gemeente en hun participatie te bevorderen. In 2024 is daarom een groep Heerlense jongeren gestart met het bedenken en opstellen van een aantal ideeën met betrekking tot het bevorderen van jongerenparticipatie in de gemeente Heerlen. Deze ideeën gaan we verder uitwerken en waar mogelijk uitvoeren. Ook willen we de groep jongeren nog verder uitbreiden. Er is in 2024 een verordening inwonersparticipatie vastgesteld.

Om deze verordening in de organisatie te laten landen en zo goed mogelijk toe te gaan passen is er een methodiek genaamd het Relevant Gesprek omarmd. Deze methodiek helpt ons om te komen tot kwalitatief goede participatieprocessen met onze inwoners. We hebben hiermee in 2024 een aantal praktijksituaties opgepakt, samen met partners in het veld. Binnen de hele organisatie zijn we aan de slag geweest met het vergrootten en verbreden van onze kennis en expertise rondom participatieprocessen. In 2024 is er hard gewerkt aan de voorbereiding voor het burgerberaad, samen met de klankbordgroep. Zo is er bijvoorbeeld een communicatiekoers gekozen en zijn de selectiecriteria voor de deelnemers opgesteld. We hebben inwoners op de hoogte gebracht en opgeroepen om zich aan te melden voor het aanstaande burgerberaad. In het laatste kwartaal van 2024 heeft de loting van de deelnemers plaatsgevonden, waarbij we een zo gebalanceerd en divers mogelijk deelnemersveld hebben proberen te creëren. Om de lokale democratie te versterken en de dialoog met onze inwoners hierover te voeren zijn er cursussen rondom politiek voorbereid.

96

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Buurtgericht werken wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Buurtgericht werken

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 0 167 178 -908 -1.393 -1.193 -908 -1.226 -1.015

Resultaat 2024

211

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Buurtgericht werken

Buurtregie C onform het raadsvoorstel burgerberaad zijn incidentele middelen toegekend voor de uitvoering van het burgerberaad. Een deel van deze middelen wordt ingezet in 2024, het resterende bedrag is in 2025 benodigd. Vanuit buurtgericht werken zijn in 2024 diverse buurtinitiatieven gestart waarvan het resterende budget in 2025 benodigd is en de strategische communicatie "Samen in de Buurt" loopt nog gedeeltelijk door in 2025.

Baten

Diverse afwijkingen.

Lasten 200

11

Totaal kernthema Buurtgericht werken

11

Bedragen x € 1.000

97

200

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)V

I

V 211

Kernthema Integraal ouderenbeleid Wat hebben we gedaan, opgeleverd? Ouder worden met perspectief Het integraal ouderenbeleid van Heerlen blijft zich richten op het verbeteren van de kwaliteit van leven, sociale verbinding en zelfredzaamheid van onze oudere inwoners. In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet om ouderen meer kansen te bieden om actief deel te nemen aan de samenleving, gezond en gelukkig ouder te worden en langer zelfstandig te blijven wonen. Een aantal belangrijke thema’s zijn hieronder opgesomd. Senior Actief Om ouderen te stimuleren om vitaal en fit te blijven, is het programma 'Senior Actief' voortgezet. Dit programma heeft als doel om ouderen te helpen actief te blijven, ongeacht hun fysieke conditie of achtergrond, en biedt in alle wijken en buurten van Heerlen een gevarieerd aanbod van laagdrempelige sport- en bewegingsactiviteiten aan. Gratis musea op Internationale Dag van de Ouderen Op 5 en 6 oktober 2024, ter gelegenheid van de Internationale Dag van de Ouderen, hebben 55plussers uit Heerlen opnieuw gratis de drie belangrijkste musea van onze stad kunnen bezoeken: Kasteel Hoensbroek, Mijnmuseum en SCHUNCK. Dit jaarlijkse initiatief heeft niet alleen bijgedragen aan het vergroten van de betrokkenheid bij onze culturele schatten, maar ook gezorgd voor ontmoetingen en verbinding.

Continuering bibliotheekabonnement voor 65+’ers Het in 2023 geïntroduceerde gratis bibliotheekabonnement voor 65-plussers is in 2024 gecontinueerd. Dit initiatief geeft ouderen de mogelijkheid om te genieten van verschillende diensten, zoals het lenen van boeken, het gebruik van computers, toegang tot duizenden e-books, luisterboeken, tijdschriften en cursussen. Programma Doortrappen tot je 100e: veilig fietsen voor ouderen Ook in 2024 heeft het programma Doortrappen tot je 100e ouderen gestimuleerd om veiliger en vaker te fietsen. Dit jaar lag de nadruk op e-bikegebruik en praktische fietstrainingen. Deelnemers waardeerden vooral de persoonlijke aandacht en de concrete tips die hen hielpen om hun mobiliteit en zelfvertrouwen op de fiets te vergroten. Sociale dansmatinees en laagdrempelige activiteiten In navolging van het eerste succesvolle dansmatinee voor ouderen in 2023 hebben wij deze in 2024 uitgebreid naar alle stadsdelen, waarbij ook nieuwe activiteiten zoals wandelclubs en ontmoetingsmiddagen zijn toegevoegd. Hiermee hebben we bijgedragen aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van sociale netwerken. Seniorenassistent als luisterend oor De seniorenassistent, die samen met de wethouder op bezoek ging bij ouderen en activiteiten, is ook in 2024 een waardevolle schakel gebleven tussen de gemeente en onze ouderen.

De signalen die tijdens deze bezoeken zijn opgehaald, zijn direct meegenomen in de ontwikkeling van ons nieuwe ouderenbeleid. Ketenaanpak valpreventie In 2024 zijn we gestart met de ketenaanpak valpreventie met als doel om de fysieke en mentale gezondheid van ouderen te waarborgen door het risico op vallen te verkleinen. Door te investeren in valpreventieprogramma’s, aanpassingen in de leefomgeving en voorlichting, wordt ingezet om het aantal valincidenten in Heerlen te reduceren. Deze aanpak draagt bij aan een langer en gezonder zelfstandig leven. Ondersteuning van inspirerende initiatieven In 2024 hebben we diverse verenigingen en inspirerende initiatieven ondersteund met subsidies vanuit het ouderenbeleid. Deze subsidies hebben bijgedragen aan het bevorderen van sociale verbinding,

98

vitaliteit en actieve participatie onder ouderen in Heerlen. Door deze ondersteuning konden verenigingen en initiatieven hun activiteiten uitbreiden en nieuwe initiatieven ontwikkelen die aansluiten bij de behoeften van ouderen. Hiermee hebben we bijgedragen aan een sterker en veerkrachtiger ouderennetwerk in onze stad. Samen sterker De resultaten van 2024 zijn behaald door intensieve samenwerking met onze partners: de welzijnspartner, maatschappelijke partners, seniorenverenigingen, buurtorganisaties en de vele vrijwilligers in onze stad. Gezamenlijk blijven we werken aan een toekomst waarin Heerlen een fijne plek is om ouder te worden, met oog voor de behoeften en wensen van al onze senioren.

Wat heeft het gekost? Het totale resultaat van het kernthema Integraal ouderenbeleid wordt hieronder weergegeven: Programma 6: Sociaal Domein

KT Integraal ouderenbeleid

Baten

Lasten

Saldo

Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening Prim. Bijgest. Rekening begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 begroting begroting 2024 2024 2024 2024 2024 2024 2024 332 192 192 -727 -560 -511 -395 -368 -319

Resultaat 2024

49

V

Bedragen x € 1.000

De grootste afwijkingen binnen het kernthema worden hieronder toegelicht: Kernthema

Afwijkingen worden veroorzaakt door:

Integraal ouderenbeleid

Diverse afwijkingen.

Baten

Lasten 49

Totaal kernthema Integraal ouderenbeleid

0

Bedragen x € 1.000

99

49

I/S I

V(oordeel)+ / N(adeel)V 49