Inspraak dhr. Pennino namens Stichting PLUS en RTV Parkstad

Correspondentie-adres: Rechtstraat 34, 6221 EJ Maastricht

Geachte voorzitter, Fijn dat ik namens de Stichting PLUS en RTV Parkstad de gelegenheid krijg om in te spreken op één van de agendapunten van vanavond. Namelijk het Voorkeursadvies zendmachtiging voor lokale media instelling. Toen wij twee weken geleden dit advies onder ogen kregen, waren we zowel tevreden als verbaasd. Graag licht ik dit toe. Afgelopen zomer kreeg de gemeente Heerlen twee aanvragen ter beoordeling voorgelegd. Aanvragen die getoetst moeten worden aan de criteria die u afgelopen zomer heeft geformuleerd. Wij, Stichting PLUS/RTV Parkstad, hebben ons in de periode daarna zeer constructief opgesteld om alle relevante informatie aan te leveren, zodat u vanavond over een goed advies kon beschikken. Wij hebben, om precies te zijn, in die 6 maanden één keer een gesprek met uw gemeente mogen voeren. Dat was met een externe adviseur. Dat was geen gesprek dat vertrouwen gaf, want die adviseur bleek in recente jaren voor de andere aanvrager, ZO-Nieuws, gewerkt te hebben. Dat had die adviseur zelf niet vermeld. De gemeente Heerlen heeft, nadat wij tegen deze adviseur bezwaar hadden gemaakt, een andere externe adviseur ingeschakeld. Deze nieuwe adviseur zou, ik citeer, “opnieuw het proces doorlopen”. Echter, wij kregen niet de kans om in een open en transparant gesprek onze aanvraag toe te lichten.

We kregen namelijk te horen dat onze aanvraag beoordeeld zou worden op basis van “ingekomen stukken”. Deze adviseur hebben wij nooit gesproken. Het gevolg daarvan is dat er nu een advies (en dat betreft de puntenwaardering) op tafel ligt dat op belangrijke punten tekort schiet. Onze aanvraag bij het Commissariaat voor de Media, en onze stukken die wij later nog eens separaat bij de gemeente hebben ingediend, gingen uit van de zeven criteria die uw gemeenteraad in 2023 heeft geformuleerd. In het advies dat nu voorligt, zien we echter dat een aantal criteria op een onjuiste wijze zijn geïnterpreteerd. Zo lezen we in dit advies dat wij zijn beoordeeld op onze kwaliteiten als ‘nieuwszender’. Daarin zouden we slechter scoren dan de andere aanvrager. Daar kunnen wij ons niet in vinden. Die conclusie verbaast ons om een aantal redenen.

1. Deze conclusie klopt niet. We richten ons niet op méér commercie dan ZO-Nieuws, om de eenvoudige reden dat er strenge regels zijn voor reclame en sponsoring voor een publieke omroep. En ook wij brengen volop nieuws, zeker niet minder dan in het aanbod van de andere aanvrager. 2. Deze conclusie mag niet. Er wordt namelijk een oordeel uitgesproken over de inhoud van ons media-aanbod. Maar dat mag een gemeente niet doen. In het advies staat, ik citeer: “Er is aandacht voor lokaal nieuws maar vaak in de vorm van infotainment”. Maar een gemeente, zegt de wet, mag geen bemoeienis hebben met de inhoud of vorm van het media-aanbod, dus ook geen voorkeur uitspreken voor het een of het ander. 3. De conclusie is niet onderbouwd vanuit de door uw raad geformuleerde criteria. Het betreffende criterium stelt dat er gekeken moet worden naar aandacht in de programmering voor actueel lokaal nieuws. Maar óók dat er gekeken moet worden naar lokale activiteiten, cultuur en educatie. Dus niet alleen, of niet in hoofdzaak, nieuws(items). Dat is ook in lijn met de ICE-norm die het Commissariaat voor de Media hanteert. Deze norm bepaalt dat ten minste vijftig procent van de zendtijd een informatief, cultureel of educatief karakter moet hebben. Vreemd genoeg komt deze norm niet terug in het advies aan uw raad.

Omdat de opsteller van het advies de ICE-norm negeert en daar een ander, niet geoorloofde argumentering tegenover zet, worden hier minder punten aan ons toegekend dan wij feitelijk verdienen. En daar zijn we het niet mee eens. Een ander criterium dat onjuist is toegepast, is ‘samenwerking met lokale partners of organisaties’. In de beoordeling wordt een heel extra punt toegekend aan ZO-Nieuws vanwege de samenwerking met Omroep Landgraaf. Maar dat is wel een heel beperkte interpretatie van dit criterium, waarin niet alleen samenwerking met “andere mediainstellingen” wordt genoemd, maar ook lokale maatschappelijke partners zoals onderwijs, bibliotheken, culturele organisaties en sportinstellingen. Net als bij het vorige criterium wordt hier één aspect zwaarder gewogen dan de andere. En wij vinden dat, ook hier, een ongefundeerde en daarom discutabele, zo niet ongeoorloofde, interpretatie van dit criterium. Nog een ander criterium dat discutabel is geïnterpreteerd. ‘Interactie en participatie inwoners’. Ook hier krijgt ZO-Nieuws een punt extra. Waarom? Bij ZO-Nieuws lezen we in het advies: “Interactie met inwoners vindt plaats via pbo, vrijwilligers en contactmogelijkheden. De stichting werkt aan een nieuwe vorm van interactie waarbij de berichtgeving lezers/kijkers uitnodigt tot reactie”. Bij Stichting PLUS/RTV Parkstad lezen we iets heel anders in het advies.

Ik citeer: “Feedback vanuit pbo en inwoners neemt men serieus. Interactie wordt niet echt genoemd. Het lijkt vooral te gaan om het aanleveren van informatie door anderen”. Maar die interpretatie is pertinent onjuist. Hoezo geen interactie met ons pbo? Hoezo geen interactie met onze vrijwilligers? Hoezo nodigen wij kijkers en luisteraars niet uit om te reageren op onze programma’s? Waarom is dat ‘interactie’ bij ZO-Nieuws maar bij ons alleen maar ‘feedback’? Dat is, zo komt mij voor, meten met twee maten en daardoor vooringenomen. Bij de financiële situatie staat dat er geen begroting is ingediend, doch deze was zowel in het beleidsplan 2023 als het beleidsplan 2024 (laatste pagina) bijgevoegd, dat wij u hebben doen toekomen.

Voorzitter, Ik rond af. Wij hebben nog meer punten van kritiek op dit advies, maar we willen ons bij dit inspreken beperken tot de hoofdconclusie. Namelijk dat we ons onvoldoende gehoord hebben gevoeld in het traject dat heeft geleid tot dit advies. En dat daardoor een beoordeling hier op tafel ligt dat geen recht doet aan wie wij zijn, en wat wij willen, kunnen en doen. En dat daardoor gewoon geen goed advies is. We hebben op diverse momenten aangeboden om in gesprek te gaan met de ambtenaren en de nieuwe adviseur. Wij hebben ze uitgenodigd om bij vragen contact met ons op te nemen, zodat we eventueel ontbrekende informatie hadden kunnen aanleveren. Het is spijtig dat eigenlijk louter op basis van stukken is gereageerd. Wel hebben wij een gesprek gehad met de wethouder. U leest in het advies zinnen als “de inhoud van deze samenwerking is niet altijd helder” en “op basis van de aangereikte informatie kunnen we niet met zekerheid stellen dat…”. Waarom geen communicatie of een verzoek om toelichting. Wij weten het niet. Dit frustreert ons omdat we in de gemeenten Brunssum en Voerendaal wel die ruimte kregen. Ruimte om alle informatie aan te leveren, schriftelijk zowel als mondeling, die hielpen om te komen tot een goed afgewogen en onderbouwd advies. Waarom kon dat niet hier in Heerlen.

Waarom hebben wij nooit met de tweede adviseur om de tafel gezeten? Waarom kregen we hier niet de gelegenheid om ons verhaal te vertellen, vanuit 24 jaar ervaring, vanuit de maatschappelijke positie die we in die 23 jaar hier hebben opgebouwd, vanuit al die blijken van waardering vanuit verenigingen, inwoners, ondernemers, ja, ook vanuit politiek en bestuur? En omdat we die gelegenheid niet hebben gekregen, ligt er nu een analyse aan u voor dat deels onvolledig en deels ook onjuist is. Dat is een gemiste kans. Voor ons, ja. Maar ook voor u en de gemeente Heerlen. Wij willen graag door in Heerlen en Heerlen wil dat ook. Maar dan moet er wel een voorkeursadvies liggen dat recht aan ons doet. Immers, en daar moet u zich van bewust zijn, indien het Commissariaat hiernaar gaat kijken, dan kan het zomaar zijn dat de wens die u hebt niet wordt overgenomen. Het Commissariaat zou kunnen zeggen, wij kijken (louter) naar de puntenverdeling en dan gaat de intentie niet door. Wij hebben alles in huis om dat op een betrouwbare en gedegen manier te doen met kwalitatief hoogwaardige programma’s die herkenbaar zijn voor de burgers. Wij voorzien in de behoefte van de burgers. Dat is bij ons het speerpunt. Eigenlijk is de beste vergelijking wel te halen uit het afstemmen op de beide zenders/radio’s.

In de programmering die voorbij komt, in de actuele thema’s die voorbij komen, maken wij het verschil (ten positieve). Wij willen kwalitatief verder gaan dan geschreven teksten (kabelkrant), niet alleen omdat wij dat een achterhaald medium vinden, maar ook omdat niet elke burger daarmee wordt bereikt. En dat moet wel voorop staan.

Voorzitter, ik dank u.