Handboek Omgevingsplan Heerlen

Ondanks de ruime directe bouwmogelijkheden kunnen bewoners behoefte hebben aan uitbreiding over twee lagen aan de zijkant van hun woning óf hun woning willen slopen en op een andere plek op het perceel herbouwen. Voor deze twee gevallen zijn binnen de standaardwoonbestemming afwijkingsbevoegdheden opgenomen, zodat (indien voldaan wordt aan de bijbehorende voorwaarden) via een versnelde procedure een omgevingsvergunning kan worden verkregen. In de standaard systematiek voor de woonfunctie wordt aan woningen van twee lagen met kap standaard een maximum goot- en bouwhoogte (7 meter respectievelijk 12 meter) toegekend. Binnen de bouwvlakken worden deze elk via een aparte locatieaanduiding weergegeven. Bij actualisatie worden in eerste instantie de in het tijdelijke deel van het omgevingsplan (dit zijn de vigerende bestemmingsplannen) toegestane hoogtes overgenomen, tenzij maatwerk gewenst is. Maatwerk is sowieso nodig bij alle woningtypes, anders dan rij-, half vrijstaande of vrijstaande woningen. Ook waardevolle bebouwing kan om maatwerk vragen. Te denken valt aan beeldbepalende bebouwing (bijvoorbeeld met cultuurhistorische waarde) of de regeling voor een

Handboek Omgevingsplan Heerlen

18

gebied waar een specifiek doordacht stedenbouwkundig plan (bijvoorbeeld bij ontwikkelingsplannen) aan ten grondslag ligt. Uit de inventarisatie moet blijken welke gebieden voor de standaard-woonbestemming in aanmerking kunnen komen. Bij elke omgevingsplanwijziging zal vooraf in overleg moeten bepaald waar de standaardwoonbestemming kan worden toegepast en waar maatwerk nodig is. Het gedeelte van het woonperceel dat grenst aan het openbaar gebied wordt aangeduid met de functie Tuin. Deze functie wordt toegepast voor voor- en zijtuinen, waar het oprichten van bebouwing niet gewenst is. De regeling voor Tuin sluit de realisatie van bebouwing (uitgezonderd erkers) uit. De grens tussen de functies Tuin en Wonen ligt bij elk woonperceel op de voorgevelrooilijn. Voor erkers is in de functie Tuin een regeling opgenomen. Zolang een erker qua maatvoering past binnen deze regeling, kan hier zonder problemen de functie Tuin op worden gelegd. Als dit echter niet het geval is (bijvoorbeeld bij een aanbouw van twee lagen hoog), wordt dit gedeelte van de woning tot de hoofdmassa gerekend en ligt deze dus binnen de functie Wonen en binnen de aanduiding bouwvlak.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

19

Rijwoningen

Principe

Praktijkvoorbeeld

Half vrijstaande woningen

Principe

Praktijkvoorbeeld

Vrijstaande woningen

Principe

Praktijkvoorbeeld

Rode stippellijn = bestaande gevel (bij actualiserende wijzing van het omgevingsplan) Opzet begrenzing van de GIO’s per woningtype (GIO = geografische informatie object) Overige functies

Handboek Omgevingsplan Heerlen

20

De overige functies hebben eveneens een belangrijke impact op de ruimtelijke kwaliteit van een gebied. Deze functies vragen echter een meer specifieke benadering dan bij het toekennen van de functie Wonen aan woningen. Dit vanwege onder meer een grotere verscheidenheid van de omvang van bebouwing. Voldoende reden dus om aan te geven wat wij belangrijk vinden om bij de maatvoering te regelen. Bij een actualisatieplan komt na gebiedsinventarisatie en beeldvorming het moment dat men met behulp van de maatvoering de overige functies gaat inrichten (maatvoeren). De maatvoering wordt dan bepaald door de bestaande contouren van de bebouwing, vigerende rechten en het vigerende beleid. Waar mogelijk wordt enige flexibiliteit geboden om toekomstige ontwikkelingen mogelijk te maken. Afwijkingen of voorstellen tot afwijkingen, aangedragen door nieuw beleid of een eventuele ontwikkeling, dienen met de opdrachtgever te worden doorgesproken. Bij een ontwikkelplan gaat het om een geheel (of deels) nieuw in te richten gebied (gebouwen) en wordt de maatvoering bepaald door het stedenbouwkundige ontwerp. Het is dan aan de stedenbouwkundige om aan te geven of en in hoeverre er ten opzichte van het ontwerp nog ruimte voor eventuele (toekomstige) uitbreiding is.

In ieder geval is bij beide, bij op actualisatie en op ontwikkeling gerichte wijzigingen, het aangeven van de locatie van een bouwvlak en de plaats van de maatvoering het uitgangspunt bij het opbouwen van het plan. Specifieke regelingen, bijvoorbeeld het toekennen van een overkoepelende regel voor de fysieke leefomgeving (voorheen: dubbelbestemming), dienen in overleg uitgewerkt te worden. De functiegrens In omgevingsplannen komen gebieden voor, zoals bijvoorbeeld groen, agrarisch of natuur, waar geen sprake is van een bouwvlak en alleen de functielocatie is aangeduid. Voor het aangeven (vastleggen) van een functiegrens dienen de volgende richtlijnen in acht genomen te worden: -

Basisregistratie Grootschalige Topgrafie (BGT); Kadastrale kaart (eigendomsgrenzen) de overige topografische begrenzingen; nieuwe inrichting (ontwikkeling) of vigerende rechten (actualisatie); gemeente-eigendommen; stedenbouwkundig inzicht.

Ook deze keuzes dienen, althans in specifieke gevallen (!), bij het overleg met onze gemeente te worden besproken.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

21

4.6

AVG en Ruimtelijke plannen

Algemene verordening gegevensbescherming De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is een Europese verordening die de regels voor de verwerking van persoonsgegevens door particuliere bedrijven en overheidsinstanties in de hele Europese Unie standaardiseert. Het doel is niet alleen om de bescherming van persoonsgegevens binnen de Europese Unie te garanderen, maar ook om het vrije verkeer van gegevens binnen de Europese interne markt te waarborgen. De verordening geldt wereldwijd voor alle ondernemingen en organisaties die persoonsgegevens bijhouden en verwerken van natuurlijke personen in de Europese Unie, onafhankelijk of er al dan niet betaald wordt voor diensten of producten. Op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming wordt het afgeraden persoonsgegevens elektronisch beschikbaar te stellen, i.e. op internet te publiceren. Inspraakof zienswijzennota’s, raadsbesluiten of in de toelichting opgenomen persoonsgegevens moeten voor publicatie geanonimiseerd worden. Dat betekent dat naam-, adres- en woonplaatsgegevens van natuurlijke personen verwijderd moeten worden. Gegevens mogen niet worden verwerkt tenzij er ten minste één wettelijke basis is om dit te doen. De AVG kent 6 grondslagen voor het verwerken van persoonsgegevens: 1. Toestemming van de betrokken persoon. 2. De gegevensverwerking is noodzakelijk voor de uitvoering van een overeenkomst. 3.

De gegevensverwerking is noodzakelijk voor het nakomen van een wettelijke verplichting. 4. De gegevensverwerking is noodzakelijk ter bescherming van de vitale belangen. 5. De gegevensverwerking is noodzakelijk voor de vervulling van een taak van algemeen belang of uitoefening van openbaar gezag. 6. De gegevensverwerking is noodzakelijk voor de behartiging van de gerechtvaardigde belangen. U bent zelf verantwoordelijk om te beoordelen of u zich voor een verwerking van persoonsgegevens kunt baseren op één van de 6 grondslagen.

4.7

communicatiestijl gemeente Heerlen

Om duidelijkheid en eenduidigheid in de aanduiding van afzender en verantwoordelijken van gemeentelijke media (en door of namens de gemeente te publiceren documenten) te realiseren, dient een gemeentelijk colofon de volgende zaken te bevatten: • uitgave gemeente Heerlen; • datum. Namen of logo’s van afdelingen, medewerkers, vormgevers, drukkers, binders, verspreiders, tekstschrijvers en dergelijke zijn niet toegestaan. Als door beeldrecht de naamsvermelding van de fotograaf/filmproducent vereist is, dan niet in het colofon maar bij voorkeur subtiel onder/in de foto.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

22

Hoofdstuk 5

Omgevingsplan en techniek

Dit hoofdstuk beschrijft in hoofdlijnen de technische eisen aan het omgevingsplan.

5.1

Normen en randvoorwaarden

Omdat ruimtelijke besluitvorming ook digitaal vastgesteld moet worden en digitaal raadpleegbaar en uitwisselbaar moet zijn, dient onder andere aan onze gemeentelijke inhoudelijke vereisten en vormvereisten conform de landelijke STOP/TPOD standaarden te worden voldaan, zoals reeds aangehaald in paragraaf 4.5 De plansystematiek. 5.1.1 Standaard voor officiële Publicaties (STOP) en de Toepassingsprofielen omgevingsdocumenten (TPOD) Voor het publiceren van omgevingsdocumenten, zijn de landelijke Standaard voor officiële Publicaties (STOP) en de Toepassingsprofielen omgevingsdocumenten (TPOD) ontwikkeld. Daarnaast hanteert gemeente Heerlen een Casco voor de omgevingsplanregels en een casco voor de omgevingsplantoelichting. De STOP beschrijft de aspecten waar besluiten en regelingen aan moeten voldoen en hoe deze uitgewisseld worden. Het besluit voor een omgevingsplanwijziging wordt beschikbaar gesteld op de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB). De TPOD legt vast hoe de tekst kan wordt gestructureerd en hoe deze tekst aan locaties wordt gekoppeld. Daarnaast beschrijft de TPOD welke waardelijsten van toepassing zijn. Een waardelijst is een collectie van vooraf gedefinieerde waarden die gebruikt kunnen worden bij het toevoegen van gegevens aan een omgevingsdocument. Dit wordt annoteren genoemd.

De waardelijsten zijn onderdeel van het informatiemodel Omgevingswet IMOW en zijn vastgelegd in de Stelselcatalogus van het DSO-LV. Het omgevingsplan van gemeente Heerlen is door iedereen te raadplegen in het Omgevingsloket van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 5.1.2 Het CASCO Omgevingsplan Gemeente Heerlen Het CASCO voor de omgevingsplanregels van de gemeente Heerlen biedt standaard “bouwstenen” voor toekomstige wijzigingen van het omgevingsplan. Alle wijzigingsprocedures dienen in de basis te voldoen aan het geldende omgevingsplan in het omgevingsloket van het DSO. Strijdigheden met onze standaard voor het omgevingsplan die echter met een passende, reeds aanwezige regeling in het omgevingsplan kunnen worden ingepast, dienen exact aan deze regeling te voldoen. Voor het reguleren van overige specifieke strijdigheden, dient het CASCO voor de omgevingsplanregels met bijbehorende ‘standaard’ locatieaanduidingen te worden gevolgd. Het Casco biedt de structuur van alle activiteiten waarvoor juridische omgevingsplanregels zijn opgenomen. De standaard locatieaanduidingen bevatten de benamingen (Noemer) en kenmerk van locaties voor gebruiks-, bouw- en overkoepelende activiteiten en tevens de omgevingsnormen voor bijvoorbeeld de maximum toelaatbare maatvoering en/of eenheden, zoals respectievelijk: Maximum bouwhoogte en maximum wooneenheden.

Indien er volgens de aanvrager geen passende regeling in het CASCO wordt aangetroffen, dan dient te allen tijde met onze gemeente te worden afgestemd. Wij zullen in overleg met de aanvrager een passend voorstel doen. Voorgaande geeft echter in dit stadium geen enkele garantie op een definitieve vaststelling, hetgeen uitsluitend is voorbehouden aan de raad van gemeente Heerlen. Het CASCO voor de omgevingsplanregels van gemeente Heerlen is (stand van zaken: juli 2024) in bewerking. Een aanvraag voor de afstemming voor een passende regeling kan door een email te sturen naar ro@heerlen.nl.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

23

5.2

Plansoftware voor wijziging, uitwisseling, validatie en publicatie

Gemeente Heerlen heeft plansoftware voor het wijzigen, uitwisselen, valideren en publiceren van het Omgevingsplan. 5.2.1 uitwisseling Stedenbouwkundige bureaus die een licentie hebben voor dezelfde plansoftware als gemeente Heerlen (stand van zaken juli 2024: RX-Base) hebben de mogelijkheid om geautoriseerd te worden voor de wijzigingsprocedure in de Gemeente Heerlen omgeving. Hierdoor is géén technische uitwisseling nodig, waardoor er geen risico op conversieverschillen ontstaat bij uitwisseling. Indien het door een initiatiefnemer ingeschakelde bureau niet over dezelfde software beschikt, zal een proefaanlevering worden beoordeeld op basis van een import van de gegevens in onze testomgeving. Op basis hiervan zullen wij een voorstel doen voor een technische aanlevering. Een aanvraag voor een proefaanlevering kan door een email te sturen naar ro@heerlen.nl.

5.2.2 Planidentificatie Iedere wijzigingsprocedure van het omgevingsplan kent een eigen officiële titel gevolgd door een uniek identificatienummer (idn). De titel van de wijzigingsprocedure dient passend te zijn voor het te wijzigen plandeel en mag door de aanvrager zelf gekozen worden. De titel dient kort en bondig te zijn. De gemeente behoudt zich echter het recht voor om een andere passende naam te gebruiken voor de procedure. Het identificatienummer wordt gegenereerd bij de registratie van de procedure in het zaaksysteem van gemeente Heerlen. De identificatie geeft het besluitgebied een uniek landelijk kenmerk. In de communicatie tijdens en over de procedure zal te allen tijde door de gemeente en de aanvrager verwezen worden naar dit identificatienummer. Tevens zal het identificatienummer bij de besluitvorming alsook bij de beschikbaarstelling worden meegezonden. De technische opbouw van de planidentificatie is: PLANNAAM_ZAAKNUMMER_PLANTYPE. 5.2.3 Begrenzing besluitgebied De eerste fase van het geometrisch vastleggen van het plangebied geschiedt door het bepalen van de plangrens. In de meeste gevallen zal onze gemeente de plangrens aanreiken. Het kan zijn dat wij een voorstel laten doen voor de plangrens of de grens op voorhand krijgen aangereikt. In beide laatste gevallen zullen wij akkoord moeten gaan met de voorgestelde plangrens.

Wij behouden ons het recht voor om - indien daar aanleiding toe is - de plangrens gedurende de procedure te wijzigen. 5.2.4 Vastleggen van Geometrieën (locatiebegrenzingen) Er zijn verschillende manieren om geometrie uit te wisselen. Geometrieën dienen zoveel mogelijk overgenomen te worden uit- of getekend te worden op basis van Basisregistraties zoals BRK, BAG of BGT. Daarnaast kunnen bestaande geometrieën worden overgenomen uit bestaande (IMRO) bestemmingsplannen, beschikbaar in het Omgevingsloket (DSO).

Handboek Omgevingsplan Heerlen

24

5.2.5 Uitwisselen van Geometrieën Vervolgens kunnen de locaties en hun geometrie via bestanden worden uitgewisseld en geïmporteerd in de plansoftware van gemeente Heerlen. Voor het uitwisselen gelden de volgende bestandsformaten en aanvullende eisen aan de data. 5.2.6 Bestandsformaten De bestands-import in de plansoftware van gemeente Heerlen (stand van zaken juli 2024) kan overweg met 3 verschillende bestandsformaten, namelijk ESRI Shapefiles, GeoJSON en GML. Toch kan niet ieder bestand van dit formaat geïmporteerd worden in Rx.Base. Er worden namelijk enkele aanvullende eisen gesteld aan de data. Deze eisen worden hieronder toegelicht. 5.2.7 aanvullende eisen gesteld aan de Geodata • De geometrie dient van het type vlak of multivlak te zijn. Lijn- en Punt geometrieën worden op dit moment nog niet ondersteund door Rx.Base. Dit wordt later overigens wel mogelijk omdat de STOP-TPOD standaarden dit ook toestaan. • De geometrie dient 2D te zijn. De STOP-TPOD standaarden ondersteunen (stand van zaken, mei 2024) nog geen 3D geometrie. • De geometrie mag geen (ernstige) geometrische fouten bevatten. De software kan relatief simpele geometrische fouten zoals zichzelf snijdende vlakken (self intersections) en dubbele coördinaten herstellen. Echter, bij grotere geometrische fouten is het mogelijk dat de import mislukt.

• De geometrie moet volgens het coördinaatsysteem RD new (EPSG:28992) zijn. • Features moeten verplicht een noemer of IMOW-id hebben. Via de bestandsimport worden Locaties geïmporteerd. Locaties bestaan nooit alleen uit geometrie. Een Locatie heeft in Rx.Base altijd een IMOW-id en vaak ook een noemer. Als Locaties geïmporteerd worden via de bestandsimport, moet ieder feature ook voorzien zijn van een noemer en kenmerk, corresponderend aan de noemer en kenmerk zoals opgenomen in de standaard locatieaanduidingen van het CASCO voor de omgevingsplanregels van gemeente Heerlen en een IMOW-id.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

25

Hoofdstuk 6

6.1

Bopa en techniek

Normen en randvoorwaarden

Besluitgebied Elke Bopa wordt door een casemanager Vergunningen van onze gemeente Heerlen voorzien van een locatie, dan wel een besluitvlak. Dit is een geografisch informatieobject, waarmee de locatie of locaties die het werkingsgebied vormen van het bijbehorende Besluit worden aangeduid. Hiermee worden deze zichtbaar het Omgevingsloket - regels op de kaart (https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/). Ten einde deze locatie goed te kunnen bepalen dient aan de vereiste in punt 1 van de 3.2.2 Standaardlijst te worden voldaan. Kennisgeving

In de kennisgeving dient te worden vermeld, hoe en wanneer de (bijbehorende) stukken ter inzage liggen. De terinzagelegging moet zowel elektronisch als op een door de gemeente aan te wijzen locatie plaatsvinden. Dit schrijft de Bekendmakingswet voor (art. 12 en 13 Bekendmakingswet). Onderbouwing en onderzoeken Voor de Bopa geldt dat voorlopig alleen de kennisgeving gepubliceerd kan worden. De gemeente draagt er zorg voor dat de (bijbehorende ) stukken zowel via analoge weg alsook digitale weg beschikbaar zijn. De aanvrager levert de onderbouwing en de bijbehorende stukken in PDF-formaat aan.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

26

F IGUUR 1 PUBLICEREN OMGEVINGSPLANDOCUMENTENN DE VNG VAN 16-01-2023

Handboek Omgevingsplan Heerlen

27

Voor de naamgeving van de bestanden wordt de volgende indeling gehanteerd.

TYPE ONDERDEEL Ruimtelijke onderbouwing

NAAMGEVING Ruimtelijke onderbouwing [straatnaam][huisnummer] en/of [kadastrale perceelnummer/locatieaanduiding].pdf

Bijlagen bij ruimtelijke onderbouwing (optioneel) kaart besluitgebied (optioneel)

Ruimtelijke onderbouwing – bijlage [xxx1)] Besluitgebied.pdf of in CAD/GIS-formaat (DWG,DGN,GML,SHP)

Tabel: naamgeving onderdelen van de omgevingsvergunning met ruimtelijke onderbouwing 1)

6.2

[xxx] opnummering indien meer dan 1 document

Vormgeving en standaarden

Omdat ruimtelijke besluitvorming ook digitaal vastgesteld moet worden en digitaal raadpleegbaar en uitwisselbaar moet zijn, dient onder andere aan onze inhoudelijke en vormvereisten te worden voldaan. In dit kader verwijzen wij onder andere naar hoofdstuk 3 en 4 van dit Handboek. Bij vragen wordt dringend geadviseerd om voor de start met het opstellen van de onderbouwing contact met het cluster ruimtelijke ordening (email: ro@heerlen.nl) op te nemen. 6.3

Digitaal ter inzage leggen

De kennisgeving van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) wordt door de gemeente bekendgemaakt via DROP (Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties). Dit systeem is gekoppeld aan de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB). Voor een correcte beschikbaarstelling langs elektronische weg (als wettelijk voorgeschreven) dient de gemeente:

• •

Deze publicatie gelijktijdig te doen met of zo snel mogelijk na de bekendmaking van het besluit over de omgevingsvergunning. Voor omgevingsvergunningen voor tijdelijke activiteiten, zoals het kappen van bomen of evenementen, is een publicatie op Regels op de kaart niet wenselijk. Het gaat alleen om omgevingsvergunningen voor activiteiten die significante en voortdurende gevolgen voor de fysieke leefomgeving hebben.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

28

Bijlagen Bijlage A

Aanlevering

Het bureau zal per procedurestap van de wijziging van het omgevingsplan moeten aanleveren volgens onderstaande afspraken. Dit houdt in dat bij de volgende planfasen de checklist moet worden doorlopen: • Voorontwerp omgevingsplanwijziging • Ontwerp omgevingsplanwijziging; • Vastgestelde omgevingsplanwijziging Onze gemeente geeft de voorkeur aan het werken binnen de gemeentelijke plansoftware omgeving. Bureaus die een licentie hebben voor RX-Base van Roxit, kunnen toegang krijgen tot de specifieke wijzigingsprocedure. Hierdoor valt het risico van import- en export fouten volledig weg. Dit biedt tevens het voordeel dat de geldende regeling reeds volledig beschikbaar is in de applicatie. 1

2

3 4

5 7 9

Planteksten - de algemene toelichting en de regels - dienen in beginsel één op één overgenomen te worden van het geldende Omgevingsplan ten tijde van de start van het wijzigingsproces. De (wijzgings)plan specifieke toelichting dient om de voorliggende wijziging te motiveren. Indien een nieuwe regeling strijdig is of nog niet past binnen de geldende regeling van het omgevingsplan, dient het CASCO te worden nageslagen. Het CASCO bevat de standaard “bouwstenen” voor de activiteiten en bijbehorende locaties en waardenlijsten. Indien het CASCO niet voorziet in een passende regeling, dient in overleg met de gemeente een passende regeling te worden geformuleerd. De aanvraag hiervoor dient via het emailadres ro@heerlen.nl te worden gedaan. Bijlagen dienen als een Pdf-bestand worden in PDF/A (Portable Document Format Archivable), ook bekend als ISO 19005-1. Deze standaard is specifiek ontwikkeld en benodigd voor archivering. PDF bijlagen dienen in zowel niet-geanonimiseerde (authentieke), als ook in geanonimiseerde vorm voor online publicatie worden aangeleverd. Een en ander conform de wettelijke vereisten van de Algemene verordening gegevensbescherming AVG Binnen de planteksten wordt gebruik gemaakt van interne verwijzingen om dubbelingen te voorkomen. Voor de planidentificatie en naamgeving dient hetgeen in paragraaf 5.2.2 Planidentificatie is bepaald in acht genomen te worden.

Alle geometrische informatie objecten (GIO’s) moeten in het Rijksdriehoekstelsel opgenomen worden;

O

O

O

O O O

10 De huidige plansoftware (RX-Base) ondersteunt 4 exportformaten: DWG, DGN, SHP en GPKG. Bureaus die niet via RX-Base werken dienen de locaties (GIO’s) in O één van deze formaten aan te leveren. De objecten dienden duidelijk geclassificeerd te worden, zodat 11 De werkingsgebieden worden gegenereerd uit een combinatie van de - ten tijde van de opstelling -actuele en ingemeten topografie van de Basiskaart O Grootschalige Topografie (BGT) en de perceelsgrenzen uit de kadastrale kaart. 12 Bureaus die geen gebruik maken van de gemeentelijke softwareomgeving dienen de bronbestanden van de gebruikte applicaties in een separate zip-map aan te O leveren aan gemeente Heerlen via de veilig delenportaal: veiligdelen.parkstad-it.nl 13 naar ro@heerlen.nl Het wachtwoord dat gegenereerd wordt kan in een separate 0 mail of tekstbericht worden verzonden worden aan de contactpersoon.

Handboek Omgevingsplan Heerlen

29