Conceptnotulen raadsvergadering gemeente Heerlen d.d 3 juni 2026
Tekst van het document
Vergadering: Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum: 3 juni 2026 Tijdstip vergadering: 18.00 uur Conceptnotulen raadsvergadering Presentielijst Aanwezig: Leden: F. Al Hassouni, A.P.A. van Bavel, R.G.W. Beaujean, H.A.F. Beckers, M.M.M. van den Berg, S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, F.W.S. Daamen, T. Dragstra, H. Ermers, C. Gelderblom, T.G.M.M. de Groot, J.T.M. Hendriks, J.A. Heine-van Dartel, P.E.J. Hoogers, K. Hooiveld, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, A.W.A. Keulen, H.J.M. van de Laar, R.H.F. Leers, J.A. Leppink, P.C.H. Louppen, H.L.G. Marell, R.J.G. Mertens, R.J.F.M. Mullenders, R.J.G.W. Offermans, A. Oulad Lmaroudia, A.L. Ozerova, M.P.G.M. Peters, A.A. Ploeg, T. Reijnders, P.F. Reijns, R.W.T.A. Rozestraten, M.H. Schreurs, S. Smits, A.H.G. Souren, A.A.M. Stöcker-Bus en T. Vandeberg Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: J.H.C.J. Toirkens Afwezig: Leden: H.M.J. Leenen en A.E.H.T. Vrusch Pagina 2 van 35 Agenda 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering | 3 2. Vaststellen notulen raadsvergadering | 3 2.1 Notulen raadsvergadering d.d. 30 maart 2026 | 3 2.2 Notulen raadsvergadering d.d. 1 april 2026 | 3 3. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening | 3 4. Benoeming leden commissie onderzoek geloofsbrieven raadsleden en benoeming leden commissie onderzoek benoembaarheidsvereisten wethouders | 3 5.
Coalitieakkoord 2026-2030 | 3 6. Benoeming en beëdiging wethouders | 24 7. Toelating en beëdiging nieuwe raadsleden (i.v.m. benoeming raadsleden tot wethouder) | 31 8. Aanwijzen wnd. voorzitter(s) raad | 33 9. Benoeming voorzitters, plv. voorzitters en (plv.) leden raadscommissies | 34 10. Benoeming leden en plv. leden werkgeverscommissie | 34 11. Benoeming leden klankbordgroep NP Heerlen Noord | 34 Pagina 3 van 35 1. Opening en vaststellen agenda raadsvergadering De voorzitter Dames en heren, we gaan beginnen. Van harte welkom, ook aan de mensen op de publieke tribune. Deze is zeer goed gevuld. We gaan er een gezellig vermaak voor u van maken vanavond tot 0.00 uur. Sorry, we gaan proberen om het wat sneller te doen met u allen. Maar we gaan traditiegetrouw beginnen met twee mensen te feliciteren die jarig zijn. Mevrouw Heine en Mevrouw Hooiveld, van harte gefeliciteerd. Ik zou zeggen conform de traditie: (de hele zaal zingt Lang zal ze leven). Die hebben we gehad, dames en heren. Fijn hè, Kim, om in de raad aanwezig te zijn. Afwezig vanavond zijn mevrouw Vrusch en de heer Leenen. Dan zijn we dus met 35 mensen aanwezig. Ik moet enorm wennen aan de nieuwe opstelling, dus als ik u af en toe even niet zie of hoor, dan komt dat doordat u echt gemiddeld genomen op een andere plek zit. Dat is even wennen. We hebben een agenda voor vanavond.
Kunt u daarmee instemmen? Dat is het geval. Dan gaan we die agenda rustig doornemen. We bespreken straks een akkoord en daarna gaan we over tot het installeren van de nieuwe wethouders en het nieuwe college. Dat heeft uiteindelijk ook weer consequenties voor de raad. Dus we gaan ook weer wat mensen installeren in de raad. We gaan ook wat mensen benoemen in allerlei commissies en dergelijke. Dat zijn allemaal stukken die vrij makkelijk kunnen gaan, lijkt mij. Dus we gaan er een vlotte en fijne vergadering van maken. De notulen van de raadsvergadering van 30 maart. Heeft daar nog iemand op- of aanmerkingen op? Dat is niet het geval. Dan zijn die vastgesteld. Dan de raadsvergadering van 1 april. Ook daar geen probleem. Vastgesteld. Dan de lijst met ingekomen stukken. Vastgesteld. Dan komen we bij enkele voorbereidende werkzaamheden, want anders kunnen we deze avond niet goed laten lopen. We hebben namelijk leden voor de commissie onderzoek geloofsbrieven raadsleden en leden voor de commissie onderzoek benoembaarheidsvereisten wethouders nodig. Dat zijn dezelfde mensen, maar we moeten ze formeel netjes in een commissie zetten, want anders kunnen we dat niet doen voordat we overgaan tot de installatie. Kunt u daarmee instemmen? Ja. Dat is goed voorbereid door het presidium. Dank u wel. 2. Vaststellen notulen raadsvergadering 2.1 Notulen raadsvergadering d.d.
30 maart 2026 Hamerstuk. 2.2 Notulen raadsvergadering d.d. 1 april 2026 Hamerstuk. 3. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening Hamerstuk. 4. Benoeming leden commissie onderzoek geloofsbrieven raadsleden en benoeming leden commissie onderzoek benoembaarheidsvereisten wethouders Hamerstuk. 5. Coalitieakkoord 2026-2030 De voorzitter Pagina 4 van 35 Even voor alle duidelijkheid, dit is een zaak van de betrokken partijen en staat eigenlijk niet ter discussie, want het is ter kennisname. Dat ziet u ook bij bespreekpunt 1. Alleen het gaat erom of u ook bij punt 2 de opdracht wil geven om dit te gebruiken als kader voor het opstellen van een meerjarig bestuurlijk programma. Het is dus geen debat met vak K, want vak K is leeg, zullen we maar even zeggen. Dat heet officieel natuurlijk niet vak. Maar het is een debatje tussen u onderling, waarbij ik als eerste de leider van de coalitie, de heer De Groot, het woord wil geven om even wat toelichting te geven. Daarna kijk ik wie wil reageren namens welke fractie. Meneer De Groot, aan u het woord. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Het nieuwe coalitieakkoord ‘Voor een Heerlen in balans en bloei’. Voor ons ligt een nieuw coalitieakkoord voor de gemeente Heerlen.
Het is een akkoord dat tot stand is gekomen na een intensieve periode van gesprekken, onderhandelingen en samenwerking sinds de gemeenteraadsverkiezingen in maart. De Ouderenpartij, SP, Jongerenpartij, PRO, Partij voor de Dieren en D66 presenteren hiermee een coalitieakkoord met duidelijke keuzes voor de toekomst van Heerlen. In een tijd vol uitdagingen zijn belangrijke stappen gezet voor Heerlen en haar inwoners. In dit akkoord wordt gekozen voor bloei en balans, voor meer en betere woningen en sterkere wijken, voor publieke regie op kwaliteit, betaalbaarheid en leefbaarheid. Wonen gaat immers niet alleen over stenen, maar over buurten waar mensen zich thuis voelen, waar jong en oud prettig kunnen leven en waar voorzieningen dichtbij zijn. Tegelijkertijd zal het uiteindelijk niet gaan om wat je opschrijft of zegt, maar om wat je doet in de wijken en buurten van Heerlen. Inwoners verwachten terecht een bestuur dat zichtbaar is, luistert en levert. Juist in een stad als Heerlen waar veel mensen dagelijks bezig zijn met bestaanszekerheid, wonen, zorg en veiligheid, moet het effect van plannen ook daadwerkelijk merkbaar worden. Helderheid over wat nog niet gerealiseerd kan worden, hoort hier voor onze inwoners ook bij. Gezondheid is een groot goed. Heerlen kiest nadrukkelijk voor zorg dichtbij: van geboorte tot en met het waardig ouder worden.
Het is verstandig dat dit akkoord inzet op vroeg investeren in kinderen, jongeren en gezinnen, want hoe eerder problemen worden aangepakt, hoe groter de kans op een bloeiend leven. Het blijft essentieel om balans te houden tussen sociale ambities en economische ontwikkeling. Heerlen wordt sterker door kennis, werk, ondernemerschap en participatie als één gezamenlijke economische ontwikkelingsagenda te behandelen. Heerlen heeft behoefte aan zorg en ondersteuning, maar ook aan groei, ondernemerschap en nieuwe kansen voor werkgelegenheid. Het moet een plek zijn waar mensen graag willen blijven wonen, werken en leren, maar het moet ook een stad zijn waar nieuwe inwoners, ondernemers en talenten zich graag vestigen. Kortom, in Heerlen gaan en willen we verder vooruit. Stap voor stap bouwen we aan een sterke stad die klaar is voor de toekomst. Daarom moeten we scherp blijven op wat mogelijk is, wat prioriteit heeft en in welk tempo we zaken oppakken. Niet alles kan tegelijk. Juist in een tijd waarin de druk op financiën en uitvoering groot is, vraagt dat om focus, rust en samenwerking. Uiteindelijk zal de kracht van dit akkoord niet alleen blijken uit de ambities die zijn opgeschreven, maar zoals gezegd, ook uit de resultaten die inwoners straks daadwerkelijk ervaren. De komende jaren zullen bepalend zijn voor de verdere ontwikkeling van Heerlen in balans en bloei.
Juist daarom is het belangrijk dat bestuur, gemeenteraad, de ambtelijke organisatie en samenleving samen blijven werken aan vertrouwen, verbinding en vooruitgang voor onze stad. Heerlen heeft de afgelopen jaren moedige stappen gezet en verdient het dat die positieve beweging wordt voortgezet met vertrouwen in de kracht van onze inwoners en met trots op de stad die Heerlen is en kan zijn. Dank u wel, voorzitter. Pagina 5 van 35 De voorzitter Dank u wel. Dan begin ik bij meneer Peters. De heer Peters, CDA Voorzitter, dank u wel. Het is een complete deceptie. Dat is de kern van ons betoog. Als grootste winnaar van deze verkiezingen met het beste resultaat voor onze partij in de afgelopen 20 jaar en als tweede partij van deze stad, heeft u ons aan het begin van deze coalitieonderhandelingen buiten de deur gezet. En hoe, voorzitter? Niet op basis van inhoud, maar op de persoon, tijdens de campagne, maar ook daarna. De neuzen van sommigen in deze zaal groeien sneller dan die van Pinokkio en dat voor een zeteltje in het pluche. Het niveau van de Heerlense politiek is daarmee echt door een ondergrens gezakt. Dat is niet onze politiek, voorzitter. U doet onze stad en haar mensen hiermee tekort. Dat snappen mensen in onze buurten beter dan u denkt.
Tegelijkertijd doorspekt u het voorliggend coalitieakkoord met allerlei sociaal wenselijke uitspraken over meer inwoners naar de stembus krijgen of het respect voor de lokale democratie. Welk waarheidsgehalte heeft dit, uitgaande van uw eigen gedrag? Met de inhoud die er nu instaat had u het ook kunnen reduceren tot A4-formaat, want het lijkt nu wel een complete opsomming van wat de gemeente wel niet allemaal doet. Al doet, wel te verstaan. Dat geldt namelijk voor ongeveer 95% van wat erin staat. Een coalitie en college zonder duidelijke ambitie, met uitzondering van de keuzes op het gebied van thema’s als duurzaamheid en circulariteit, van windenergie tot deelmobiliteit. Het is eigenlijk het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA waar u allemaal uw handtekening onder hebt gezet. Wij snappen wel hoe dat komt. Eerst de poppetjes en portefeuilles en dan de inhoud. Met een worst voor jullie neus delfde de inhoud het onderspit. In het akkoord worden weinig keuzes gemaakt. Wel wordt aan bepaalde zaken prioriteit gegeven, maar staat er vervolgens niet bij waar dan geen prioriteit meer aan gegeven wordt. Wees daar dan ook transparant over. Zeg wat u minder of niet meer doet. Doe er vooral een financiële vertaling bij, want met het huidige akkoord laat u mensen in het ongewisse, dekt u uzelf in door taalkundige trucjes en schept u verkeerde verwachtingen.
In het kader van transparantie – dat is een vraag aan de burgemeester – zouden wij het ook zeer op prijs stellen om alle gedeelde informatie die met de formatietafel gedeeld is vanuit het gemeentelijk apparaat met de gehele raad te delen. We hebben een paar voorbeelden van wat ons in het coalitieakkoord opvalt. Eén. Politiek gevoelige kwesties worden vooruitgeschoven. Onze burgers wachten nóg vier jaar op een besluit over het Centrumbad. Tegelijkertijd staat de ambitie fier overeind. Er is dus geen daadkracht. Twee. Geen woord over meer boa’s, waar menig partij tijdens de campagne de mond van vol had. Drie. Worden de lokale lasten bij de woorden van de OZB-belasting niet één keer genoemd. Vier. Valt het sociaal domein niet meer onder de categorie heilige huisjes waarop niet meer bezuinigd mag worden. Vijf. Gaan wij scholen met een bovenregionale functie wel helpen met uitbreiden, want elke basisschool met een capaciteitsvraagstuk wordt volgens dit akkoord gelijkwaardig behandeld. We lossen de problemen van andere gemeentes op, op onze kosten. Weet u de discussie over de islamitische school nog? Zes. Valt definitief het doek voor de oude muziekschool, terwijl voor de verkiezingen het heftig geflirt van sommige partijen met het burgerinitiatief eerder leek op een aflevering van First Dates. Pagina 6 van 35 Zeven.
Is de verhouding compleet zoek tussen het centrum en onze buurten, o ja, en prioriteert u het onderhoudsniveau van de openbare ruimte daar waar deze zichtbaar onder druk staat. Minder voor Bekkerveld en meer voor andere wijken dus. Acht. Het gemeenschapshuis Welten wordt niet één keer genoemd. Negen. U heeft tot 2050 de ambitie om 7.000 woningen te realiseren, maar hoeveel woningen realiseert u tot 2030? Daar hebben de inwoners namelijk wél iets aan. Dan natuurlijk het ziekenhuis. Twee partijen, D66 en de Jongerenpartij, die eerst onderbouwd afscheid genomen hebben van de Ziekenhuisalliantie, melden zich nu spontaan, al dan niet onder druk, weer aan. Want ja, dan mag je wethouder worden. Hoezo principes? Of de heer De Groot en de heer Reijnders die een week geleden afscheid namen als kartrekkers van de Ziekenhuisalliantie. Het is een nieuwe fase. De buit is binnen. Vanavond wordt er ook een nieuw college benoemd. Uw nieuwe bijnaam wordt team Heerlen Zuid. Geen Heerlerheide, geen Hoensbroek en geen Heerlerbaan. Zes wethouders met minimale continuïteit, waarvan één met een mini-, heel kleine portefeuille die de gemeente overigens wel rond 200.000 euro per jaar kost.
Had dat niet gewoon met vijf wethouders gekund, voorzitter? Of was het de laatste strohalm die u aangreep om maar niet met het CDA Heerlen in zee te hoeven gaan? De Heerlense inwoners hebben op 18 maart een hele andere keuze gemaakt, voorzitter. Het CDA Heerlen stemt ook tegen dit coalitieakkoord. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Een punt van orde, want waarschijnlijk heb ik dat niet goed begrepen. U gaf net na het betoog van de heer De Groot aan dat er geen vragen mogen worden gesteld en er geen interrupties mogen worden gepleegd. De voorzitter Volgens mij heb ik dat niet gezegd. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Volgens mij staken een aantal mensen hun vingers op en toen kwam het volgende betoog. Dus ik weet even niet wat de bedoeling is. Dan heb ik het misschien verkeerd begrepen. De voorzitter Ik heb hier niets over gezegd. Nog even voor alle duidelijkheid, wat ik wel heb gezegd, is dat het een coalitieakkoord is van de coalitie dat we voor kennisgeving aannemen. Dus we stemmen niet over het akkoord. Dat is voorstel één. Voorstel twee is of u akkoord bent om het als opdracht mee te geven om het te vertalen in het meerjarig bestuurlijk kader, financieel kader. Ik geef u het woord, meneer Jacobs.
De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Zou ik dan alsnog twee interrupties mogen plegen op het eerste betoog van de heer De Groot? Meneer De Groot, via de voorzitter, volgens mij was u tijdens de algemene beschouwingen nog behoorlijk kritisch op cultuur. U gaf aan dat we bijna het grootste cultuurbudget van Nederland hebben. Dat zou volgens u best wel een onsje minder kunnen. Ik zie daar niets van terugkomen in het coalitieakkoord. Betekent dit dat we op de oude voet verdergaan? Dat is vraag één. Pagina 7 van 35 Vraag twee is dat u net als onze partij tijdens de algemene beschouwingen heel kritisch was op de verhoging van de OZB. Wij vinden ook dat die OZB niet meer verhoogd moet worden. Ik zie daar ook niets van terugkomen in het coalitieakkoord. Betekent dit dat burgers dadelijk op het einde van het jaar een verhoging van 5 tot 10% kunnen verwachten? De voorzitter Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Ten aanzien van de eerste vraag cultuur, hebben wij daar bij de beschouwingen duidelijk op ingezet. Daar heeft de heer Jacobs gelijk in. Laat ik duidelijk maken dat dit een onderhandelingsakkoord is. Dat betekent dat je hier en daar wat dingen moeten geven en nemen. Laat ik dat vooropstellen.
Ten aanzien van cultuur is het wel zo dat wij heel duidelijk in het akkoord op hebben genomen dat we in ieder geval hetgeen dat nu gebeurt, handhaven. Dat is jarenlang niet het geval geweest. We hebben jarenlang steeds gezien dat in de begroting op de post cultuur er telkens sprake was van een verhoging. Dat gaan we in ieder geval nu niet doen. Wat we ook gaan doen binnen het totale cultuurbudget, is kijken – dat staat ook in het akkoord – dat met name die grote projecten of cultuuruitdragers meer hun best zullen moeten gaan doen om externe gelden binnen te halen. Wij willen binnen dat budget ervoor zorgen dat er meer budget gaat naar de wijken om daar cultuurzaken op te pakken. Dat ten aanzien van cultuur. De OZB. Wij hebben daar hier inderdaad geen melding van gemaakt. Waarom niet? Belastingen zijn een onderdeel van de Ladder van Lodewijks die wij dadelijk gaan toepassen op elk dossier. Er werd net al gezegd dat er geen heilige huisjes zijn. Dat klopt. Alle dossiers staan open. Wij gaan de Ladder van Lodewijks toepassen, waarbij ook een eventuele lastenverhoging voor de burgers een plek kan krijgen. Wij kunnen nu nog niet concreet invulling geven ten aanzien van de financiële gevolgen hiervan, omdat we nog de tijd nodig hebben om de uitvoering goed in elkaar te steken en toe te werken naar een begroting 2027. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs.
De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Als ik het verkiezingsprogramma van de OPH even voor mij haal, dan was de verdere lastenstijging voor burgers één van de grote punten van de OPH, maar ik begrijp nu dat dit in de oppositie was. Nu zit u in de coalitie en dat is – als ik uw woorden goed begrijp – iets wat geen heilig huisje meer is. Het was een heilig huisje in het verkiezingsprogramma, maar dat laat u nu als het ware los. Zie ik dat goed? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Nee, dat ziet u niet goed. We laten dat niet los. Dat is wat ik net aangeef. Wij kijken naar alle mogelijke bezuinigingen die eventueel van toepassing zijn per thema en per dossier. Daar hoort ook een eventuele lastenverhoging bij. Voor onze partij is het nog steeds zo dat we daar primair niet voor zouden willen gaan. Dat is zo, maar we zullen moeten kijken hoe we daar onderling uit gaan komen. De voorzitter Interruptie van de heer Reijnders, waarschijnlijk naar de heer Jacobs. Pagina 8 van 35 De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik wilde reageren op het betoog van de heer Peters. Kan dat? De voorzitter Dat had eigenlijk zonet bij de interrupties gemoeten. Neem dat straks even mee in uw termijn, want anders wordt het wel een hele rommelige vergadering. Eigenlijk was meneer Jacobs nu aan zijn termijn. Anders ga ik echt dwars door alles heen. Meneer Jacobs.
De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Na ruim drie maanden zonder raadsvergadering zou je bijna denken dat in Heerlen de problemen inmiddels opgelost zijn. Blijkbaar was de bestuurlijke rust zo groot dat drie maanden lang vergaderen niet nodig werd geacht. Maar wie alleen naar die rust kijkt, mist de richting die ondertussen is gekozen. Voorzitter, in een artikel van L1 gaf de heer De Groot van de OPH aan dat samenwerking met onze partij mede vanwege onze visie op marktwerking, lastig zou zijn. Eerlijk gezegd begrijp ik na het lezen van dit coalitieakkoord precies wat hij hiermee bedoelde. Want wie dit akkoord leest, ziet op veel plekken dezelfde reflex terugkeren. Meer gemeentelijke sturing, meer programma’s, meer fondsen en meer bestuurlijke regie. De reflex is hier te vaak: als iets niet lukt, dan doen we er meer beleid bij. Wat hier voorligt, is wat ons betreft geen akkoord waarin de kracht van inwoners centraal staat. Het is vooral een akkoord waarin opnieuw de gemeente zelf centraal staat. We lezen over een Woonfonds, een integraal woonhandhavingsteam, een probleempandenploeg, een data warehouse voor wonen, nieuwe uitvoeringsprogramma’s, participatiekaders, gebiedsagenda’s en fondsen voor uiteenlopende opgaven. Bij vrijwel ieder probleem is het antwoord: meer overheid. Vrijwel nergens lezen wij dat de overheid zelf een stapje terugdoet.
Precies daar verschillen wij fundamenteel van inzicht. Wij geloven niet dat Heerlen sterker wordt door een steeds groter gemeentelijk apparaat. Wij geloven dat Heerlen sterker wordt wanneer inwoners, ondernemers, verenigingen en buurten juist meer ruimte krijgen om verantwoordelijkheid te nemen, wanneer mensen eigenaarschap voelen over hun omgeving en wanneer de gemeente niet alles wil organiseren, maar ruimte geeft aan initiatief vanuit de stad zelf. Door het hele akkoord heen zien wij een groot vertrouwen in bestuurlijke maakbaarheid alsof de gemeente de woningmarkt moet sturen, economische groei moet organiseren en maatschappelijke samenhang moet vormgeven via plannen, fondsen en programma’s. Maar inwoners ervaren de werkelijkheid vaak anders. Zij merken iedere dag wat regels betekenen, wat bureaucratie betekent en wat lange procedures betekenen. Neem de woningmarkt. Het akkoord spreekt over stevige publieke regie, woonfondsen en een actieve grondpolitiek. Maar laten we eerlijk zijn, de woningmarkt loopt niet vast omdat de gemeente te weinig doet. De woningmarkt loopt juist vast door lange vergunningstrajecten, stapelende regels en steeds hogere eisen waardoor bouwen duurder, ingewikkelder en trager wordt. Wat is vervolgens opnieuw het antwoord? Meer sturing, meer beleid en meer gemeentelijke invloed. Misschien moeten we eindelijk de omgekeerde vraag stellen.
Hoe zorgen we ervoor dat bouwen in Heerlen eenvoudiger wordt? Hoe zorgen we ervoor dat ondernemers sneller kunnen ontwikkelen? Hoe geven we inwoners meer ruimte om te bouwen, te splitsen en te investeren? Hoe zorgen we ervoor dat de gemeente minder in de weg zit? Want iedere extra regel klinkt op papier misschien logisch, maar uiteindelijk betaalt de inwoner de rekening. Hetzelfde zien we terug in de economie. Economische groei ontstaat volgens ons niet vanuit het stadshuis. Welvaart ontstaat wanneer ondernemers ruimte krijgen, wanneer regels voorspelbaar zijn, wanneer vergunningen snel worden afgegeven en wanneer lasten beheersbaar blijven. Ondernemers zijn geen verlengstuk van gemeentelijk beleid. Pagina 9 van 35 Ondernemers zijn de motor van onze stad. Juist in Heerlen moeten ondernemers merken dat de gemeente naast hen staat in plaats van tegenover hen. Dit akkoord roept ook de fundamentele vraag op: hoeveel invloed ervaren inwoners nog echt op de koers van Heerlen? Want eerlijk gezegd voelt dit akkoord voor ons op veel punten niet als een echte koerswijziging. Het voelt vooral als voortzetting van dezelfde bestuurlijke richting. Eens in de vier jaar stemmen is belangrijk, maar inwoners verdienen naar onze mening meer dan inspraakmomenten waarbij de richting feitelijk al vastligt. Vertrouwen herstel je niet met campagnes of nieuwe overlegvormen.
Vertrouwen herstel je door inwoners daadwerkelijk invloed terug te geven. Participatie is iets anders dan zeggenschap. Meedenken is iets anders dan meebeslissen. Juist daarom zullen wij de komende periode blijven pleiten voor een referendum waarvan de raad de uitslag respecteert, zodat inwoners niet alleen gehoord worden wanneer het bestuur dat wenselijk vindt, maar daadwerkelijk invloed krijgen op de koers van onze stad. We zullen over dit onderwerp een motie indienen, voorzitter. Daarnaast zien we een bestuurlijke cultuur waarin vaak dezelfde oplossingsrichtingen terugkomen. Wanneer fundamenteel andere vragen worden gesteld over woningbouw, klimaatbeleid of de omvang van de gemeentelijke organisatie, ontstaat soms eerder weerstand dan een open debat. Maar democratie hoort juist ruimte te bieden aan verschillen van inzicht. Juist in deze raad moeten uiteenlopende ideeën naast elkaar kunnen bestaan. Ook buiten deze raad leeft het gevoel dat verkiezingen uiteindelijk weinig veranderen en dat steeds dezelfde bestuurlijke reflex terugkomt. Dat gevoel moeten we serieus nemen, want wanneer inwoners het idee hebben dat hun stem weinig verandert, wordt iedere vorm van participatie uiteindelijk uitgehold. Wat ons de afgelopen periode opviel, is dat in het publieke debat regelmatig aandacht uitging naar de vraag of er voldoende vrouwen in het college zouden zitten.
Eerlijk gezegd begrijpen wij die nadruk niet goed. Wat ons betreft moet niet worden gekeken naar of iemand man of vrouw is, maar naar de vraag wie het meest geschikt is voor de functie. Hetzelfde geldt voor afkomst, achtergrond of welke andere persoonlijke kenmerken dan ook. Bestuurlijke functies zijn geen prijs die verdeeld moeten worden op basis van identiteit, maar een verantwoordelijkheid die moet worden ingevuld door de beste kandidaat. De voorzitter Interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, dank u wel. Via u aan de heer Jacobs. De heer Jacobs kan naar aanleiding van zijn betoog natuurlijk wel begrijpen dat als je met zes wethouders aan de slag wil en er geen enkele vrouw bij zit, terwijl ook genoeg kennis en kunde bij de dames zit, dit op zijn minst apart genoemd kan worden. Of ziet u dat toch heel anders? De voorzitter Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik was er ook wel een beetje verbaasd over, maar wij blijven bij ons standpunt dat je een functie moet inkleden op basis van wie is de beste persoon op die functie? Of dat nou een man of een vrouw is, interesseert ons niet. Als dat zes mannen zijn, is dat ook prima. Als dat zes vrouwen zijn, is dat wat ons betreft ook prima, als het maar de beste mensen zijn op die plek. De voorzitter Pagina 10 van 35 Gaat u verder.
De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik ga nog even door. Volgens ons zijn de vragen die voor inwoners echt tellen heel andere vragen. Is een bestuurder deskundig? Neemt hij of zij verantwoordelijkheid? Worden problemen opgelost? Worden besluiten genomen? Gaat de stad er daadwerkelijk op voorruit? Dat zou wat ons betreft leidend moeten zijn bij de beoordeling van bestuurders. Daarnaast stellen wij ook de vraag of de uitbreiding van vijf naar zes wethouders op dit moment werkelijk nodig is. Inwoners verwachten van de gemeente dat ze efficiënt, slagvaardig en betaalbaar blijft. Dan is het logisch dat ook het gemeentebestuur kritisch kijkt naar haar eigen omvang. Meer bestuurders betekent immers ook meer kosten, meer bestuurlijke afstemming en meer overleg. Dit, terwijl inwoners uiteindelijk niet kijken naar het aantal bestuurders, maar naar de resultaten die worden geleverd. Worden problemen opgelost? Worden besluiten sneller genomen? Merken inwoners daadwerkelijk verbetering in hun wijk, in de veiligheid en in de dienstverlening? Dat is uiteindelijk waar het om draait. Juist daarom vinden wij dat uitbreiding van het college goed onderbouwd moet worden. Wij vinden geen enkele onderbouwing hiervan in het akkoord. Niet vanuit politieke verdeling, maar vanuit aantoonbare noodzaak en vanuit de vraag wat inwoners daar concreet van terugzien.
Ook over dit onderwerp zullen wij een motie indienen, voorzitter. Voorzitter, wat in dit akkoord vooral ontbreekt, is een duidelijke ambitie om de gemeentelijke organisatie zelf eenvoudiger te maken. Waar staat het schrappen van regels? Waar staat het inkorten van procedures? Waar staat het verminderen van bureaucratie? Vrijwel ieder hoofdstuk voegt opnieuw iets toe. Nog een programma. Nog een overleg. Nog een coördinator en nog een werkgroep. Voor ieder probleem een team. Voor ieder team een overleg. Voor ieder overleg een plan. Voor ieder plan uiteindelijk weer een evaluatie. Als plannen problemen zouden oplossen, was Heerlen inmiddels waarschijnlijk de best functioneerde gemeente van Nederland. Maar inwoners vragen niet om structuren. Zij willen nogmaals dat vergunningen sneller worden afgegeven, dat de straten schoon zijn en dat probleempanden daadwerkelijk worden aangepakt, dat ondernemers vooruit kunnen en dat de gemeente hen niet onnodig belemmert. Ook over dit onderwerp zullen we een motie indienen, voorzitter. Ik ben bijna aan het eind van mijn verhaal. Voorzitter, ook op het gebied van digitalisering … De voorzitter U hebt een interruptie van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik hoor de heer Jacobs zeggen dat hij op elke bladzijde nieuwe werkgroepen leest. Dat verbaast mij een beetje. Het zijn 36 bladzijden.
Kan de heer Jacobs vijf nieuwe werkgroepen noemen? Want ik ken ze niet. De voorzitter Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Volgens mij heb ik ze opgenoemd in het eerste stuk van mijn betoog. Ik wil u dat betoog daadwerkelijk wel overhandigen. Dan kunt u het nog een keer nalezen. Ik heb het woord wat ik bijna niet kon uitspreken … Probleempandenploeg. Dat vond ik trouwens wel goed gevonden eerlijk gezegd. Is daarmee de vraag beantwoord? Pagina 11 van 35 De heer Reijnders, SP Dat is een ploeg die aan het werk gaat. Dat is geen werkgroep. Dat is er één van de vijf, waarvan akte. De voorzitter Maakt u uw betoog af, meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ook op het gebied van digitalisering moeten we wat ons betreft scherp blijven. Technologie biedt kansen, ongetwijfeld, maar technologie geeft overheden ook steeds meer mogelijkheden om gegevens te verzamelen en systemen te koppelen. Dat klinkt efficiënt, maar vrijheid en privacy zijn geen bijzaken. Dat zijn fundamentele rechten. Een slimme stad mag nooit veranderen in een controlerende stad. De gemeente hoort inwoners te dienen en niet voortdurend te volgen of te controleren. Dan het klimaat- en energiebeleid. Zorgvuldig omgaan met onze leefomgeving is vanzelfsprekend, maar we moeten ook eerlijk blijven over wat een gemeente wel en niet kan. De gemeente Heerlen stuurt het wereldklimaat niet.
Ondertussen ervaren inwoners wel hogere lasten en stijgende energiekosten. Terwijl woningen, apparaten en technieken steeds efficiënter zijn geworden, betalen veel huishoudens nog altijd fors meer voor energie dan dat vroeger het geval was. Dat roept de vraag op of de energietransitie voor inwoners wel altijd leidt tot lagere lasten. Daarom moeten we naar onze mening bij iedere klimaat- en energiemaatregel dezelfde vraag stellen. Helpt het inwoners daadwerkelijk vooruit of maken we energie uiteindelijk duurder voor mensen die het nu al moeilijk hebben? Leidt deze maatregel aantoonbaar tot lagere lasten voor inwoners of leidt zij vooral tot hogere bouwkosten, hogere investeringen en meer regelgeving? Want goede bedoelingen betalen geen energierekening. Misschien moeten we stoppen met het idee dat ieder vermeend maatschappelijk probleem wordt opgelost door er steeds meer gemeentelijk geld tegenover te zetten, want uiteindelijk is dat geld van inwoners en ondernemers. Iedere euro kan maar één keer worden uitgegeven. Milton Friedman zei ooit: one of the great mistakes is to judge policies and programs by their intentions, rather than their results. Daar draait het uiteindelijk om. Niet om hoeveel plannen we schrijven, niet om hoeveel programma’s we optuigen, niet om hoeveel overlegstructuren we organiseren, maar om wat inwoners daadwerkelijk merken.
Voelen ze zich veiliger? Wordt ondernemen makkelijk? Kunnen mensen sneller bouwen? Want resultaten zijn belangrijker dan bedoelingen. Uitvoering is belangrijker dan ambitie. Ik ga langzaam afsluiten, voorzitter. Heerlen heeft wat ons betreft een enorme potentie. Juist daarom moeten we oppassen dat we die niet verstikken onder steeds meer regels, beleidskaders, fondsen en bestuurlijke ambities. Niet iedere uitdaging vraagt om meer overheid. Soms vraagt vooruitgang juist om meer vertrouwen, meer vrijheid en meer ruimte voor inwoners, ondernemers, verenigingen en buurten om zelf verantwoordelijkheid te nemen en initiatief te tonen. Wij zullen voorstellen steunen die Heerlen veiliger, sterker en economisch krachtig maken, maar we zullen ons blijven verzetten tegen een gemeentebestuur dat steeds groter, duurder en controlerender wordt. Uiteindelijk gaat het niet om hoeveel plannen we schrijven, hoeveel programma’s we optuigen of hoeveel overlegstructuren we organiseren. Het gaat om wat inwoners daarvan maken. Niet de woorden in dit akkoord, maar de resultaten in de praktijk bepalen uiteindelijk het succes van dit college. Precies daarop zullen wij dit college beoordelen. Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Pagina 12 van 35 De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, even een punt van orde als het mag. De voorzitter Gaat uw gang.
De heer Leers, Hart-Leers De vorige keer kreeg de heer Reijnders een berichtje dat de vergadering niet te volgen was. Ik zag net toevallig op mijn telefoon die nog heel ouderwets is, maar het af en toe ook nog doet, twee berichtjes staan van een geïnteresseerde Heerlenaar dat in ieder geval op enig moment gedurende deze vergadering, de vergadering niet te volgen zou zijn. Waarschijnlijk is dat nu inmiddels opgelost. Mocht dat niet zo zijn, dan kunnen we dat wellicht alsnog verhelpen. De voorzitter We hadden in de aanvang van de vergadering wat last van de livestream, heb ik begrepen. Dat schijnt nu verholpen te zijn. Dank voor uw bericht, want daar gaat het natuurlijk wel om. De moties die zijn aangekondigd zullen uiteindelijk in iBabs verschijnen. Die zullen straks in stemming worden gebracht. Dan ga ik naar meneer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Ik zal heel eerlijk zijn, toen ik het coalitieakkoord voor de eerste keer, zeker de voorkant, voor m’n ogen kreeg, was ik bang dat we binnenkort een begrafenis of crematiebijeenkomst hebben. Toen ik het opensloeg op de tweede bladzijde werd alleen maar dat gevoel bevestigd. Ik weet niet wie daarvoor de zorg heeft gedragen, maar ik had een andere keuze gemaakt. Inhoudelijk. Voorzitter, laat ik beginnen waar het hoort met eerlijkheid en transparantie.
PHB heeft het coalitieakkoord zorgvuldig gelezen en ja, we zien in het akkoord onderwerpen terug die belangrijk zijn voor onze stad. Lees: aandacht voor ziekenhuiszorg, Heerlen Noord, wonen, Hoensbroek Centrum, dienstverlening en participatie. Het akkoord wil een sociaal, veilig, gezond, duurzaam, bloeiend en betrokken Heerlen zijn. Dat klinkt mooi. Misschien wel te mooi, want precies daar begint voor PHB het probleem. Dit is geen stevig coalitieakkoord, maar in onze ogen vooral een mooi opgeschreven verzameling bedoelingen. Een stad bestuur je echter niet alleen met mooie woorden. Voorzitter, wat PHB in het akkoord en in dit stuk mist, is allereerst scherpte. Er staat heel veel in en bijna alles lijkt prioriteit. Het akkoord wil inzetten op ziekenhuiszorg, kennisstad, grote gebiedsontwikkelingen, cultuur en sport, woningbouw, Buurtgericht Werken, energietransitie, mobiliteit, sterke kernen, Heerlen Noord, Hoensbroek Centrum, een doelgroepenbad, circulariteit, een integraal programma jeugd, een integraal programma ouderen, een integraal programma jongeren en een integraal programma voor buurten. Je zou bijna ervan zeggen dat je niets zou kunnen vergeten, maar ik mis alleen nog maar de thuiszittersvoorziening waar we het ook uitgebreid in de commissies over hebben gehad. Zo kunnen we kunnen nog wel even doorgaan.
Als alles belangrijk is, dan is uiteindelijk niets echt prioriteit. Dat is precies het probleem van dit akkoord. PHB vindt dat een coalitieakkoord keuzes moet maken, juist in een periode waarin de financiële ruimte beperkt is en de uitvoeringskracht van de organisatie onder druk staat. Op dat punt schrijft de coalitie zelfs nota bene op dat niet alles tegelijk kan, dat ambities uitvoerbaar en financieel haalbaar moeten zijn en dat nieuwe ambities getoetst moeten worden op dekking, risico’s en uitvoeringskracht. Maar vervolgens wordt in dit akkoord alsnog Pagina 13 van 35 een enorme stapeling van ambities op tafel gelegd, terwijl een echte uitwerking wordt doorgeschoven naar een later bestuurlijk programma 2027-2030 en een ontwikkeling met de lijnen oogsten, groeien en zaaien. Met andere woorden, de moeilijke keuzes zijn nog niet gemaakt. Voorzitter, dat vinden we zwak. Een coalitieakkoord moet richting geven. Dit akkoord schuift op cruciale punten de richting juist vooruit. Eerst een akkoord, dan het bestuurlijk programma, dan een ontwikkelingsagenda, dan een uitvoeringsagenda en dan nadere afwegingen. Dat is voor ons te veel bestuurlijke mist. Een stad als Heerlen heeft geen behoefte aan mist, maar meer behoefte aan duidelijkheid. Voorzitter, een tweede punt is dat het akkoord inhoudelijk vaak te abstract en vrijblijvend is. Neem de bestuurscultuur en dienstverlening.
Er staan verstandige zinnen in over begrijpelijke taal, persoonlijke dienstverlening en respect voor de raad. We steunen dat natuurlijk in de basis, maar tegelijkertijd blijft het wel allemaal erg algemeen. Er staat dat de dienstverlening hybride moet zijn, de fysieke dienstverlening actiever onder de aandacht moet worden gebracht, dat de Stadskrant wordt doorontwikkeld en dat men leert van de zaterdagopenstelling. Maar wat zijn de harde keuzes voor inwoners die nu verdwalen in systemen? Waar is de concrete garantie dat buurten daadwerkelijk vaste en herkenbare steunpunten krijgen? Waar is de bestuurlijke keuze om dienstverlening echt naar de mensen toe te brengen? Dat is dan niet alleen in woorden, maar ook in structuur. We hebben altijd gezegd: dienstverlening moet niet alleen digitaal zijn. Mensen moeten ergens terug kunnen. Ouders, laaggeletterden en inwoners die niet vanzelfsprekend meekomen, moeten niet in een sluitstuk van digitalisering behoren. In dit akkoord wordt dat wel benoemd, maar niet stevig genoeg vastgelegd. Voor een coalitie die zegt dienstbaar te willen zijn, vinden wij dit te mager. Voorzitter, een derde punt is de onevenwichtigheid in dit stuk.
De PHB leest veel ambitie voor Heerlen Centrum, gebiedsvisies, erfgoedprojecten, onderwijs naar het centrum, bestuursteunpunten in het centrum en zelfs het doelgroepenbad blijft nadrukkelijk in beeld, al is het dan niet concreet, maar een pas op de plaats op dit moment. Tegelijkertijd wordt Hoensbroek Centrum wel genoemd, maar opnieuw in het kader van uitvoeren, onderzoeken voorbereiden, versterken en subsidies verzilveren. Dat klinkt goed, maar we vragen ons af waar de harde garantie in zit dat Hoensbroek niet opnieuw moet wachten, terwijl Heerlen Centrum de bestuurlijke en financiële zwaarte houdt. PHB staat pal voor Hoensbroek. Een akkoord is wel helder wat betreft de toekomst van de muziekschool in Hoensbroek. Die wordt verkocht, maar hoe en wanneer wordt dat gecommuniceerd? Voor ons moet Hoensbroek niet een hoofdstuk zijn van waar mooie woorden over identiteit en karakter worden opgeschreven, maar als stadsdeel waar zichtbaar en voelbaar wordt geleverd. Dat vertrouwen geeft het akkoord ons onvoldoende. Een vierde punt is dat het akkoord op meerdere plekken tegenstrijdig is. Er wordt gesproken over financiële discipline, focus en uitvoerbaarheid, maar tegelijkertijd wordt een zeer concrete agenda uitgerold. Er wordt gesproken over geen uitbreiding van het cultureel aanbod. Maar tegelijkertijd blijft men grote erfgoed- en cultuurprojecten opstapelen.
Er wordt gesproken over sterke buurten, maar de uitwerking blijft vaak hangen in visies, programma’s en verkenningen. Er wordt gesproken over de hele stad, maar in toon en zwaartepunt blijft heel veel trekken naar centrale projecten en systeemtaal. Voorzitter, PHB vindt bovendien dat dit akkoord stilistisch en bestuurlijk geen sterk punt is. Het is lang, zwaar aangezet en staat vol begrippen, principes, slogans en ideologische formuleringen, maar juist daardoor wordt het op belangrijke punten minder duidelijk. Een coalitieakkoord hoort duidelijk te zijn. Het moet bestuurlijk scherp zijn. Het moet voor inwoners leesbaar zijn waar het college voor kiest, wat er eerst komt, wat later komt, wat niet doorgaat en hoe dat wordt betaald. Daar ontbreekt het hier te vaak. Kortom, wij missen de bestuurlijke nuchterheid die Heerlen nu nodig heeft. Pagina 14 van 35 Voorzitter, laat ik ook fair zijn. Er zijn onderdelen waar wij inhoudelijk best iets van kunnen steunen. Aandacht voor een ziekenhuiszorg, erkenning voor Heerlen Noord, het belang van begrijpelijke communicatie, de waarde van sterke buurten en de lijn dat participatie geen schijnvertoning mag zijn. Dat zijn op zich hele verstandige elementen, maar een coalitieakkoord beoordeel op je niet op losse zinnen waar je alleen maar een vinkje bij kunt zetten. Je beoordeelt het op koers, samenhang, realisme en betrouwbaarheid.
Precies daar schiet het tekort. Het is te breed. Er is te weinig geprioriteerd. We schuiven te veel door naar later. Er mist op veel punten financiële en bestuurlijke hardheid. Dit alles geeft ons onvoldoende vertrouwen dat Hoensbroek, Heerlen Noord en de gewone inwoner echt voorop komen te staan in plaats van opnieuw te moeten concurreren met grootstedelijke ambities. Voorzitter, daarom komen we tot een heldere conclusie. We gaan dit akkoord niet steunen. Wij zullen tegenstemmen. Niet omdat we tegen vooruitgang zijn. Niet omdat we tegen samenwerking zijn, maar omdat we vinden dat Heerlen het recht heeft op een beter, scherper en eerlijker stuk dan dit. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Even ter informatie, als u op verversen klikt in iBabs, dan krijgt u nu de drie moties ook in beeld. Dus dat is handig voor degenen die al tijd hebben om te lezen. Dan geef ik nu het woord aan meneer Beaujean. De heer Beaujean, PVV Dank u, voorzitter. Allereerst wil de PVV de nieuwe coalitie en de voorgedragen wethouders feliciteren. Wij hebben kennisgenomen van het coalitieakkoord. Het akkoord bevat ambities die wij op onderdelen kunnen steunen, maar op een aantal belangrijke punten missen wij nog concrete antwoorden. Daarom willen wij enkele aandachtspunten meegeven aan het nieuwe college. Voorzitter, één observatie kunnen wij niet onvermeld laten.
In een tijd waarin representatie en diversiteit hoog op de politieke agenda staat, telt het college zes mannen en één vrouw. Als bij de OPH toch nog één vrouwelijke wethouder benoemd kon worden, dan had met goede wil twee of drie ook gekund. Er is talent genoeg. Daarnaast lezen wij in het akkoord veel plannen en ambities. De vraag die daarbij hoort, is hoe deze plannen betaald gaan worden. De financiële positie van Heerlen staat onder druk. Daarom vragen wij het college om bij de uitvoering van het akkoord steeds duidelijk inzicht te geven in de financiële gevolgen en dekking van de nieuwe plannen. Het akkoord spreekt de ambitie uit om door te groeien naar 100.000 inwoners. De PVV vindt dat dit aantal inwoners geen doel op zichzelf mag zijn. Voordat wij ons richten op verdere groei, moeten we ervoor zorgen dat de inwoners die nu in Heerlen wonen, merken dat hun stad veiliger, leefbaarder en aantrekkelijker wordt. Eerst de basis op orde, daarna pas nieuwe ambities. Op het gebied van zorg spreekt het akkoord terecht over het behoud van een volwaardig ziekenhuis. Wij steunen dit van harte. Voor de PVV is het behoud van een volwaardig ziekenhuis in Heerlen geen luxe, maar een noodzaak. Wij verwachten van het college dat het zich hier de komende jaren onverhinderd voor blijft inzetten. Ook onderschrijven wij de aandacht voor preventie. Voorkomen is beter dan genezen.
Verder lezen wij in het akkoord aandacht voor crisisbeheersing en weerbaarheid. De PVV vindt daarbij ook dat de lokale energievoorzieningen een plaats verdienen. Wanneer het stroomnet uitvalt, moet Heerlen zo goed mogelijk voorbereid zijn. Wij vragen het college daarom om deze mogelijkheden actief te onderzoeken. Het akkoord noemt Heerlen Noord als een belangrijkste opgave voor de komende jaren. Dat is terecht. Tegelijkertijd zien veel inwoners nog Pagina 15 van 35 onvoldoende resultaat in hun dagelijkse leefomgeving. Daarom roepen wij het college op om zichtbaar tempo te maken en aan de inwoners duidelijk te laten zien welke verbeteringen worden gerealiseerd. Ook op het gebied van veiligheid liggen er nog grote uitdagingen. De situatie rondom de Hoofdstraat in Hoensbroek vraagt al lange tijd om een stevigere aanpak. Inwoners en ondernemers hebben het recht op een veilige omgeving. Wij vragen het college daarom welke concrete maatregelen op korte termijn worden genomen om de situatie te verbeteren. Ten slotte lezen wij veel over woning en woningbouw. Wat wij missen, is een duidelijke aanpak van de leegstaande ruimtes boven de winkelpanden. Terwijl de woningdruk hoog blijft, staan op veel plekken waardevolle vierkante meters leeg.
Wij vragen het college om te onderzoeken hoe deze ruimtes sneller kunnen worden omgezet naar woonruimtes, bijvoorbeeld door knelpunten in de vergunningsverlening weg te nemen. Voorzitter, wij zullen het college de komende jaren kritisch en constructief volgen en beoordelen op de resultaten die voor de inwoners van Heerlen worden bereikt. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, ik zet eerst even m’n bril op. Er is een coalitie en er ligt een coalitieakkoord. Dat is op zichzelf geen verrassing. Dat is ongeveer de minimale verwachting van een coalitie. In deze versnipperde raad is dat een prestatie. Voorzitter, laten we het niet mooier maken dan het is. Er ligt een coalitie, maar de vraag is vooral of er ook een richting ligt. Voorzitter, als je kijkt naar de samenstelling OPH, PRO, Partij voor de Dieren, SP, JPH en D66, is dat leuk en aardig, maar dan zie je geen balans. Je ziet vooral meer van hetzelfde. Meer overheid. Meer beleid. Meer goede bedoelingen. Wat ontbreekt? Geen serieuze tegenkracht of uitgaven. Er is geen partij die zegt: dit kan niet allemaal tegelijk. Er is geen partij die structureel opkomt voor ondernemers. Dat is opmerkelijk, want voorzitter, Heerlen groeit niet van plannen. Heerlen groeit van prestaties. Prestaties beginnen bij een sterke economie.
Voorzitter, het akkoord leest als een verlanglijstje zonder prijskaartje. Bestaanszekerheid, duurzaamheid en investeringen. Voor iedereen overal tegelijk. Dat klinkt prachtig, maar de simpele vraag blijft: wat doen we niet? Want voorzitter: iedereen weet, als alles prioriteit is, dan is niets prioriteit. Zonder keuzes is er maar één uitkomst voorspelbaar. De rekening komt gewoon bij onze inwoners terecht. We kijken dan handenwrijvend uit naar de toepasbaarheid van de Ladder van Lodewijks door dit college en naar de financiële doorrekening naar aanleiding van dit coalitieakkoord. Voorzitter, dit akkoord wil groeien, maar slaat tegelijkertijd de motor over. Want waar zijn de ondernemers? Geen ondernemersagenda. Geen serieuze aanpak van regeldruk. Geen versnelling van vergunningen. Sterker nog, hoe vaker ik het akkoord lees, hoe meer ik denk: ondernemers komen alleen voor als doelgroep en niet als drager. Dat is een probleem, want zonder ondernemers geen banen, geen groei en geen geld voor al die plannen, maar blijkbaar denkt deze coalitie: eerst beleid en dan zien we wel wie betaalt. Voorzitter, we lezen over positieve veiligheid. Het is een mooie term, maar als je ’s avonds door een wijk loopt, heb je niet zoveel aan positieve termen. Dan wil je zichtbare handhaving, duidelijke grenzen en gewoon iemand die optreedt.
In dit akkoord krijgen we meer visie, meer samenhang en meer preventie. Maar de vraag blijft simpel: wordt Heerlen veiliger of alleen het beleid? Voorzitter, er wordt gebouwd. Dat is goed, maar bouwen alleen is niet genoeg. Wat volledig ontbreekt, is een ambitie rondom doorstroming. Wat gebeurt er straks? Starters zitten vast. Pagina 16 van 35 Gezinnen blijven wachten. Ouderen blijven zitten waar ze zitten. Gelukkig hebben we wel meer regie, meer kaders en meer systemen. Voorzitter, zonder beweging op de woningmarkt is dit gewoon een beleid op papier. Duurzaamheid. Ook de VVD wil verduurzamen. Daar zijn we helder over, maar het verschil zit hem in één woord: realisme. Want als duurzaamheid betekent: hogere lasten, langzamere bouw en meer regels, dan verlies je draagvlak. Dus de vraag is simpel: waar ligt de grens voor dit college? Voorzitter, ik moet toch één ding even kwijt. Termen zoals public, private en people partnership, data warehouses en maatschappelijke positionaliteit moest ik soms twee keer lezen. Dus stel u de vraag: voor wie is dit akkoord geschreven? Want het is in ieder geval niet voor de ondernemer, de inwoners of bijvoorbeeld de woningzoekenden. Als je beleid niet kunt uitleggen, dan kun je het meestal ook niet uitvoeren. Tot slot, voorzitter, de VVD wil vooruit met Heerlen.
Meer banen, meer woningen, veilige wijken, een sterke economie en een overheid die betrouwbaar is, maar die niet alles wil overnemen. Onze oproep is simpel: houd oog voor balans. Zonder economische kracht geen sociaal beleid. Zonder financiële discipline geen toekomst. Zonder veiligheid geen leefbare stad. Wij blijven dit college daarop toetsen. Scherp en constructief, en altijd in het belang van Heerlen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Tot slot, meneer Leers. Ik was u echt niet vergeten. Gaat uw gang. De heer Leers, Hart-Leers Dat stemt mij weer heel erg vrolijk. Om daarmee te beginnen, ik heb het stuk twee keer gelezen. Ik was blij dat we het uiteindelijk hebben gekregen, want ik weet dat in het verleden als er delen werden afgerond, die delen dan ook werden rondgedeeld, zodat langzamerhand er één geheel kwam. Dan was het niet afwachten wat er gebeurt, maar dat tot daaraantoe. Er is een behoorlijk lange stilte geweest. Nu ligt er een stuk. De vraag is – die vraag is ook al eerder gesteld – welke informatie er ambtelijk is of in ieder geval vanuit dit huis is aangereikt gedurende het maken van dit stuk. Als ander partijen of andere raadsleden geïnformeerd worden en vragen stellen, dan zou het natuurlijk ook zo fijn zijn als diegenen die daar niet bij waren, daar ook in kunnen meedelen. Die oproep werd ook al door de heer Peters gedaan.
Ik meen ook dat anderen erop toespeelden. Ik zou vriendelijk willen vragen om in het kader van de informatieplicht die informatie, die vragen, die antwoorden en die andere stukken met ons te delen. Wat betreft het gedicht – meneer Daamen had het daar al over – is het voor mij alleen maar gissen wie het gedicht heeft geschreven. Ik denk niet meneer Gelderblom. Hij knikt van nee. Wat dat betreft is het apart. Op de volgende pagina: wilt u het in begrijpelijke taal, doe het dan met de app van leessimpel.nl. Dan had ik eigenlijk gezegd: had het dan meteen in die versie gestuurd, dan hadden we die app niet nodig gehad. Maar dat tot daaraantoe. Ik heb het tot twee keer toe gelezen. Dat vertelde ik al. Ik kan u zeggen dat hoewel ik natuurlijk her en der wat opmerkingen geplaatst heb en heb aangegeven waar we het nog eens over moeten hebben, dat ik positief gestemd was en positief gestemd ben over het feit dat het stuk nagenoeg begint met het feit dat we het samen moeten doen, we willen samenwerken, we willen het als hele raad doen. Op een gegeven moment toen ik dacht: dat is een goede opmaat, maar wanneer komt men daar nog eens op terug? Nou, op één van de laatste pagina’s, pagina 43, heb ik een uitroepteken gezet.
Voor degenen die het niet meer heel helder voor ogen hebben, staat daar: “Het college bestuurt niet namens een coalitie alleen, maar draagt verantwoordelijkheid voor de hele stad en opereert in dienst van de Pagina 17 van 35 volledige gemeenteraad, coalitie en oppositie. Dat vraagt om tijdige informatie. Openheid richting de raad en het besef dat controle onderdeel is van goed bestuur.” Ik heb daaronder nog een aantal uitroeptekens gezet. Die zal ik aan iedereen laten zien. Kijk dan eens op pagina 43. Ik denk dat dit de enige juiste insteek is. Als dat in de praktijk gebracht wordt, dan kunnen we het op die momenten hebben over de zaken die tot discussie leiden. U hoorde van voorgaande sprekers dat het er meer dan een paar zijn. Als we er samen de schouders onder kunnen zetten, we tijdig geïnformeerd worden en er serieus naar de hele raad geluisterd wordt om samen te bekijken hoe we zo veel mogelijk en zo goed mogelijk iets voor deze stad kunnen betekenen, dan heb ik er vertrouwen in dat we samen vooruitgang kunnen boeken. Ik denk dat het van belang is dat we bij het begin van deze periode dat signaal afgeven, omdat het tegendeel altijd nog kan.
Laten we van het positieve uitgaan, want zoals ik het stuk gelezen heb, stonden er natuurlijk dingen in waar ik m’n vraagtekens bij gezet heb of waarvan ik dacht: is dat wel hetgeen waar wij als lokale partij achter kunnen staan? Maar daar gaan we het over hebben. Als u ons tijdig informeert, ons meeneemt en niet per getal 22 we hebben het voor het zeggen, want er zou zomaar één partij moeilijkheden kunnen raken en kunnen zeggen: hier ben ik het niet mee eens. Dan blijven er wellicht nog maar 18 voor over. Dan staan er 19 tegenover de coalitie. Dat geef ik u dan wel mee. Het is van belang om het samen te doen. Dat het samen kan, daar ben ik van overtuigd. Dat moeten wij met z’n allen bewijzen. Dat moeten onze voorgangers bewijzen die dadelijk benoemd worden. Wat dat betreft denk ik dat er kansen te over zijn voor onze stad. Er zijn natuurlijk bedreigingen. Er zijn er een aantal net al met naam en toenaam genoemd, maar als we het samen doen, kunnen we meters maken. Maar dat moet dan ook niemand vergeten en iedereen constant in de praktijk willen brengen, of je nu coalitie of oppositie bent. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Ik kijk even naar de coalitie en als eerste naar de heer De Groot. Is er nog behoefte aan een reactie? Mevrouw Keulen, gaat uw gang. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter.
Het zal u niet verbazen dat de OPH blij is met dit mooie akkoord. Hier ligt voor ons een solide basis voor de toekomst waarin ook duidelijk wordt dat we moeten prioriteren en verstandige keuzes moeten maken. Wij zijn benieuwd naar de uitwerking in het MBP en dadelijk in de concrete uitvoeringsplannen, want wat telt – dat hebben we al een aantal keren naar voren gebracht en dat is ook door de heer De Groot naar voren gebracht – wat nu in ons coalitieakkoord staat zijn inderdaad onze ambities. Wij zijn ons er terdege van bewust dat datgene wat telt, dadelijk de resultaten zijn en het verschil – dat ben ik ook met de heer Van den Berg eens – dat we dadelijk gaan maken voor inwoners en ondernemers. Daarnaast natuurlijk ook een groot dankjewel. Niet alleen aan de coalitiepartners die dit hebben opgesteld, maar ook aan de griffie en aan de ambtelijke ondersteuning. Dan sluit ik ook heel even aan bij meneer Leers. Zeker hopen wij samen met onze collega raadsleden tot een mooie samenwerking te komen. U geeft ook duidelijk aan dat we samen voor vooruitgang moeten gaan. Als het aan de OPH ligt, zijn we daartoe bereid en willen we zowel met onze coalitiepartners als met de oppositie alles in het belang van de inwoners van Heerlen tot een mooie samenwerking komen. De voorzitter Dank u wel. Nog anderen behoefte om het woord te voeren? Dat is niet het geval.
Dan gaan we toch echt naar de stemming, maar ik heb begrepen … Meneer Peters. Pagina 18 van 35 De heer Peters, CDA Voorzitter, toch even terug naar de vraag van de heer Leers en ondergetekende over het verstrekken van de informatie die ook aan de formatietafel is verstrekt. Kunt u daar een toezegging op doen? De voorzitter Ja, wij kunnen er een toezegging op doen dat we een informatiedossier maken van wat er allemaal over tafel is gegaan. Ik heb begrepen dat er behoefte is om heel even te schorsen om even naar de moties te kunnen kijken. Is dat akkoord? Hoelang heeft u nodig? Vijf minuten. Dan schors ik de vergadering voor vijf minuten. Schorsing De voorzitter De vergadering is heropend, dames en heren. Ik begin met het voorstel. Dat is het voorstel van het coalitieakkoord. Dat is kennisnemen van het coalitieakkoord 2026-2030 en het college van b en w opdragen het coalitieakkoord als kader te gebruiken bij het opstellen van het meerjarig bestuurlijk programma. Wenst u daar stemming over? Dat is het geval. Wie stemt in met dit voorstel? Dat zijn de fracties van D66, PRO Heerlen, Partij voor de Dieren, OPH, Jongerenpartij en SP. Wie stemt ertegen? Dat zijn de fracties VVD, Forum voor Democratie, CDA, Partij Hoensbroeks Belang, PVV en Hart-Leers. Dan is het voorstel met 21 voor en 14 tegen aanvaard. Dank u wel. Dan gaan we nu naar de drie moties.
De eerste motie gaat over het referendum. Wilt u nog kort iets toelichten? Meneer Hoogers. De heer Hoogers, Forum voor Democratie Voorzitter, dank u wel. Vrijwel iedere partij in deze raad spreekt over burgerparticipatie, betrokkenheid en het verkleinen van de afstand tussen bestuur en inwoner. Vandaag kunnen we laten zien dat dit meer is dan een mooie verkiezingsbelofte. Met deze motie zeggen wij dat inwoners niet alleen mogen meepraten, maar dat hun stem ook daadwerkelijk gewicht moet krijgen. Wij beseffen heel goed dat een juridisch bindend referendum binnen de huidige wetgeving niet mogelijk is. Wat wij vragen, is daarom geen juridische verplichting, maar een politieke afspraak. Een gentlemen’s agreement. Een afspraak dat wanneer inwoners zich in een referendum uitspreken, de raad die uitspraak respecteert en opvolgt. Dat is geen teken van zwakte. Dat is een teken van vertrouwen. Vertrouwen in onze inwoners en vertrouwen in de democratie. Daarom verzoeken wij een hoofdelijke stemming, zodat inwoners kunnen zien hoe woorden over participatie en zeggenschap zich vertalen naar concrete keuzes in de raad, want uiteindelijk stemmen wij vandaag over één eenvoudige vraag. Hoeveel vertrouwen hebben wij werkelijk in onze inwoners? Dank u wel.
De voorzitter Heeft nog iemand behoefte aan een korte reactie? Zullen we hem dan maar meteen in stemming brengen? U wilt daar een reactie op geven. Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Volgens mij gaat de raad hier zelf over. Als je dit zou willen, zou dat dan niet via een initiatiefvoorstel moeten? Het is een beetje gek dat de raad een motie aan zichzelf geeft. De voorzitter Pagina 19 van 35 Ja, maar ja, dat doen we natuurlijk wel vaker hier dat we iets uitspreken dat we ook zelf moeten uitvoeren. Dat is dit ook als u voor stemt in ieder geval. Er werd een hoofdelijke stemming gevraagd. Dan gaan we dat doen over de motie referendum. De griffier geeft aan waar we beginnen. Eerst een lootje trekken. Het is net een voetbalpool. Maar dat waren met ballen en dit is met staafjes. Het is de halve finale. We beginnen bij meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Tegen. De voorzitter Griffier, lees maar voor, want jij hebt het boek bij je. Het boek van Sinterklaas ligt naast mij. De griffier Nog één keer voor de band. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Tegen. De griffier Mevrouw Bottenberg. Mevrouw Bottenberg-Brylka, SP Tegen. De griffier Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Tegen. De griffier Mevrouw Heine-Van Dartel. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Voor.
De griffier De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Tegen. De griffier Pagina 20 van 35 De heer Ermers. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Ik stem tegen de motie. De griffier De heer Gelderblom. De heer Gelderblom, PRO Heerlen Tegen. De griffier De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Hoogers. De heer Hoogers, Forum voor Democratie Voor. De griffier Mevrouw Hooiveld. Mevrouw Hooiveld, PRO Heerlen Tegen. De griffier De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Voor. De griffier De heer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Karabacak. Pagina 21 van 35 De heer Karabacak, CDA Voor. De griffier Mevrouw Keulen. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Van de Laar. De heer Van de Laar, PVV Tegen. De griffier De heer Leenen is er niet. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Voor. De griffier De heer Leppink. De heer Leppink, Ouderenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Marell. De heer Marell, Ouderenpartij Heerlen Tegen. De griffier De heer Mullenders. De heer Mullenders, Forum voor Democratie Voor de motie. De griffier De heer Offermans. De heer Offermans, CDA Voor. De griffier De heer Oulad Lmaroudia. Pagina 22 van 35 De heer Oulad Lmaroudia, D66 Tegen. De griffier Mevrouw Ozerova.