Bijlage HEERLEN-cultuurbeleid.pdf

•

We zoeken in gezamenlijkheid met de musea naar oplossingen voor de depotproblemen.

•

Samen met RHCL bekijken we hoe we hier archieven en collecties die betrekking hebben op de geschiedenis van onze regio kunnen bewaren en het best kunnen ontsluiten voor publiek.

CULTURELE AGENDA HEERLEN 2022 - 2024

-

37

Collectie van het Nederlands Mijnmuseum — Nederlands Mijnmuseum

PASSEND SUBSIDIEBELEID Wij verlenen subsidies aan culturele organisaties voor de instandhouding, ontwikkeling en verspreiding van cultuur. Gebaseerd op de pijlers in deze Culturele Agenda. Inmiddels is Heerlen een cultureel brandpunt in de regio en kennen verschillende instellingen een stevige organisatie. Bij een cultureel brandpunt past een professionele subsidiesystematiek. Een systematiek die ook vertrouwen geeft aan de partners. In de komende jaren werken we toe naar een subsidiecyclus die meer zekerheid biedt voor kernvoorzieningen (zie bijlage 1) en helder onderscheid maakt tussen meerjarige en incidentele subsidies. Wij zoeken aansluiting bij medeoverheden om de subsidiesystematiek en cyclus te harmoniseren en daarmee regeldruk weg te nemen bij culturele partners. Vanaf 2023 subsidiëren we kernvoorzieningen meerjarig, in eerste instantie tweejarig. Tegelijkertijd nemen we de huidige subsidies onder de loep. Zo maakt het filmhuis een grote ontwikkeling door na de verhuizing naar de Royal, heeft het succes van de uitstraling van evenementenstad ertoe geleid dat het culturele evenementenbudget jaarlijks snel uitgeput is, krijgt het Urban Arts festival ruimte om door te groeien en met Cultuurhuis Heerlen zoeken we naar een juiste invulling als podium voor amateurkunsten. De NIEUWE NOR behoeft verdere aanscherping om de rol binnen de popketen te kunnen pakken.

Daarnaast zijn er bij de NIEUWE NOR noodgedwongen ontslagen gevallen tijdens de crisis en is de popsector één van de zwaarst getroffen sectoren binnen de cultuursector. Ook de schil daaromheen is hard getroffen. Dat noopt enerzijds tot meer ondernemerschap van het poppodium en anderzijds behoeft een extra stimulans voor de spilfunctie voor de popmuziek in de regio. Popmuziek is immers een van de meest laagdrempelige en aansprekende cultuurvormen voor een breed publiek.

38

- DE KRACHT VAN CULTUUR

Ook hanteren we al meer dan een decennium de nullijn bij culturele instellingen, terwijl professionele organisaties zich houden aan cao’s die jaarlijks meegroeien en te maken hebben met indexering van producten, vastgoed en programmering. Een stevige basis vraagt om subsidies passend bij een cultureel brandpunt zodat het kwaliteitsniveau op peil blijft en zich verder kan ontwikkelen, waardoor ook individuele makers en gezelschappen eerlijke tarieven ontvangen. De coronacrisis zorgde voor een grote financiële en maatschappelijke impact. De verwachting is dat na 2021 de sector nog last zal hebben van de crisis. Publiek dat voorzichtiger is om te komen, artiesten die niet meer actief zijn, mogelijke internationale varianten van het virus die internationale artiesten beperken om te vliegen, enzovoorts. We maken strakke afspraken met de gesubsidieerde organisaties en stimuleren cultureel ondernemerschap, maar zijn niet blind voor de actualiteit en passen coulance toe als dat nodig is.

Wat gaan we doen •

Vanaf 2023 hanteren we een helder onderscheid tussen een meerjarige en incidentele subsidiecyclus. Dit werken we uit in een beleidsregel.

•

We onderzoeken of de hoogte van de subsidies van de instellingen nog passend zijn bij de ontwikkelingen van de instellingen en zullen zo nodig aanpassingen voorstellen.

•

We bieden ruimte aan het Urban Arts festival en nieuwe evenementen om verder door te groeien en een nog stevigere impact te hebben op de uitstraling van Heerlen.

•

De subsidie van de NIEUWE NOR wordt herijkt passend bij de spilfunctie in de keten van popmuziek.

•

Indien de coronacrisis stevig zal nadreunen bieden we ruimte voor herstart.

Opening Filmhuis de Spiegel in Royal Theater — Filmhuis de Spiegel

CULTURAL GOVERNANCE CODE EN DE CODE DIVER­ SITEIT EN INCLUSIE Aan de professionele culturele organisaties vragen we om beide codes te hanteren en daar nadrukkelijk op te reflecteren in de jaarverslagen, volgens het pas toe leg uit principe. Hiermee stimuleren we dat er gehandeld wordt en publiekelijk verantwoording wordt afgelegd om enerzijds volgens de Cultural Governance code goed te besturen en toezicht te houden en anderzijds volgens de code Diversiteit en Inclusie de brede diversiteit in onze samenleving, en specifiek in Heerlen, te representeren. We vragen de instellingen om aan te geven welke stappen gezet zijn en welke stappen nog gezet moeten worden.

Wat gaan we doen •

We vragen de professionele instellingen om te reflecteren op de diverse codes in de jaarverslagen.

CULTURELE AGENDA HEERLEN 2022 - 2024

-

39

SAMENWERKING Het museale veld in Heerlen bruist van de ambitie om het unieke verhaal van de stad te vertellen. De musea in het centrum liggen relatief dicht bij elkaar en kennen vaak dezelfde vraagstukken, knelpunten en kansen. Dit biedt kansen om elkaar te versterken. Een samenwerking en goede afstemming tussen de musea biedt mogelijk kansen om een grote impact te hebben op publiek.

•

We vragen de musea om nauwer met elkaar samen te werken met als doel een grotere impact te realiseren.

•

Met organisaties die actief zijn op het vlak van talentontwikkeling gaan we in gesprek om Heerlen steviger te positioneren als stad waar cultuur gemaakt wordt.

Ook op andere gebieden zien we voordelen om elkaar op te zoeken en samen te werken, bijvoorbeeld op het gebied van publieksstrategieën (zie pagina 20), samenwerking tussen scholen en de cultuursector (zie pagina 16) en door gezamenlijk op te trekken binnen talentontwikkelings­programma’s (zie pagina 25).

•

We zetten de samenwerking binnen de regio voort met als doel een volwaardig aanbod voor inwoners en bezoekers.

Ons verhaal beperkt zich daarnaast niet alleen tot de gemeentegrenzen. We bieden een breed palet aan, waar iedereen zich thuis kan voelen. We zijn onderdeel van Parkstad, Zuid-Limburg en de Euregio: verschillende gebieden met complementaire verhalen. We zoeken intensief de samenwerking op in de regio. Verschillende overheden ondersteunen gezelschappen, orkesten, festivals en organisaties die in deze hele regio actief zijn. We enthousiasmeren deze overheden om in gezamenlijkheid de verbinding tussen makers en instellingen in de Stedelijke Cultuurregio Zuid intensiever te stimuleren, waarbij beiden zich meer verhouden tot de lokale context en er in gezamenlijkheid gewerkt wordt aan lokaal getinte producties. Zo versterken we samen de culturele infrastructuur voor onze inwoners en bezoekers, blijven we dicht bij hun leefwereld en zoeken we naar aanvullende verhalen en uitingen in plaats van elkaar te beconcurreren.

40

Wat gaan we doen

- DE KRACHT VAN CULTUUR

Het best bewaarde en oudste Romeinse badgebouw in Nederland — Thermenmuseum

MONUMENTEN EN ARCHEOLOGIE BESCHERMEN Er is de decennia na de mijnsluitingen veel erfgoed verdwenen. Soms is de transitie van de stad te rigoureus ingezet en werd voorbij gegaan aan de cultuurhistorische waarde van wat er was. Het behoud en versterking van ons erfgoed draagt in hoge mate bij aan de identiteit van de stad en de herkenbaarheid bij inwoners en bezoekers. We hebben onze blik op de toekomst gericht, maar houden hierbij bewuster rekening met ons verleden. Om plekken van cultuur­his­ torische waarde beter te beschermen wijzen we de komende jaren meerdere gemeentelijke monumenten aan. En om eigenaren van gemeentelijke monumenten tegemoet te komen stellen we in 2022 een regeling op waarop deze eigenaren een beroep kunnen doen. De archeologische beleidskaart blijft een onmisbaar instrument dat een zorgvuldige en verantwoorde omgang met het archeologisch erfgoed mogelijk maakt. Het overige culturele erfgoed (zowel materieel als immaterieel) gaan we op een erfgoedkaart vastleggen. Ons stedelijk erfgoed verdient een plek om bij alle ruimtelijke ontwikkelingen voldoende mee te worden genomen, dat is de grondgedachte van de Heerlense School. Dit krijgt onder meer vorm in de omgevingsvisie en omgevingsplannen.

Wat gaan we doen •

We wijzen komende beleidsperiode meerdere gemeentelijke monumenten aan.

•

We maken zichtbaar waar cultuurhistorisch erfgoed en vondsten liggen door middel van een archeologische beleidskaart en een erfgoedkaart, waarbij we voor de erfgoedkaart op interactieve wijze een lijst opstellen met potentiele monumenten.

•

Materieel en immaterieel erfgoed van de stad staan aan de basis van alle ruimtelijke ontwikkelingen.

•

We stellen een regeling op waarop eigenaren van gemeentelijke monumenten een beroep kunnen doen.

CULTURELE AGENDA HEERLEN 2022 - 2024

-

41

FINANCIËLE DOORVERTALING Begroting Het overgrote deel van de Culturele Agenda wordt gefinancierd uit de huidige middelen die er voor cultuur beschikbaar zijn in de gemeente­begroting. Een deel van onze ambities wordt gerealiseerd door bestaande middelen op een andere manier in te zetten, partijen te laten samenwerken of structuren anders in te richten. Daarnaast behoeft niet iedere ambitie financiële ondersteuning.

Eigen inkomsten voor de cultuursector De cultuursector heeft zich ondernemend getoond de afgelopen jaren. Onze instellingen hebben veel eigen financiering binnengehaald door zich landelijk in de kijker te spelen. Zo hebben zij financiering van rijksfondsen en particuliere fondsen, Europese financiering, provinciale financiering en sponsoring weten binnen te halen. Wij stimuleren cultureel ondernemerschap en onze bijdrage is bedoeld als cofinanciering.

Extra middelen Om het geschetste ambitieniveau van deze agenda te kunnen realiseren is extra geld nodig. Wij stellen voor om middelen beschikbaar te stellen voor onderstaande ambities om Heerlen middels cultuur een extra impuls te geven op sociaal en economisch vlak.

42

- DE KRACHT VAN CULTUUR

WAT GAAN WE DOEN

WAT KOST HET

VANAF

Cultuur is overal en dichtbij

Zowel het voortgezet onderwijs als het MBO werken intensiever samen met de cultuursector om leerlingen in aanraking te laten komen met Heerlense cultuur en erfgoed, zowel voor als achter de schermen. Culturele talentontwikkeling wordt duurzaam in het onderwijs verankerd.

15.000

2023

Cultuur is overal en dichtbij

We stimuleren Heerlense basisscholen die deelnemen aan Pit Cultuurwijzer om stevig in te zetten op lokale cultuureducatie en herijken de beleidsregel ‘Cultuureducatie in het primair onderwijs’ zodat basisscholen 4 euro per leerling kunnen inzetten ten behoeve van cultuurparticipatie. Vanwege het succes van de regeling en de vele aanvragen van het primair onderwijs verhogen we het subsidieplafond.

15.000

2022

Cultuur is overal en dichtbij

Een nieuw platform voor amateurkunsten als onderdeel van het Cultuur­ huis wordt opgericht om amateurkunstbeoefenaars een groter podium te bieden, verbindingen tussen beoefenaars te stimuleren en vraagstukken van verenigingen aan te pakken.

25.000

2022

Cultuur is overal en dichtbij

In het kader van meer geschiedenis op straat zetten we het erfgoed op een eigentijdse, vernieuwende en artistieke wijze in de schijnwerpers.

25.000

2022

Bakermat voor creativiteit

We geven een extra impuls aan lokale makers door hen de kans te geven kunstzinnige en vernieuwende creaties te realiseren die een product zijn van hun relatie tot de stad.

25.000

2022

Bakermat voor creativiteit

We bieden ruimte om naast de grote street art laagdrempelige en visueel aantrekkelijke kunst in de openbare ruimte toe te voegen.

25.000

2022

Stevige basis en hoge kwaliteit

Poppodium NIEUWE NOR is de spil binnen de popketen. In samenwerking met andere podiumaanbieders in Parkstad wordt er ruimte geboden aan startende artiesten tot gevierde acts. Om de popketen te stimuleren en de financiële stabiliteit te waarborgen van het nieuw te openen poppodium vragen we enerzijds meer ondernemerschap van de NIEUWE NOR en anderzijds herijken we de subsidie naar het landelijke niveau volgens de cijfers van de Vereniging Nederlandse Poppodia en Festival.

120.000

2022

Stevige basis en hoge kwaliteit

Jaarlijks vindt er een internationaal Urban Arts festival (IBE) plaats in de stad dat inmiddels ook door het rijk is omarmd. Een festival dat van grote waarde is voor de uitstraling van de stad en dat we de (financiële) ruimte bieden om verder door te groeien (10.000,- euro). Ook maken we ruimte voor extra evenementen die bijdragen aan een pionierende en gezellige stad. Heerlen is immers als evenementenstad onderscheidend, waardoor het een grote aantrekkingskracht heeft. De ruimte om nieuwe evenementen toe te laten is daarentegen beperkt (25.000,- euro).

35.000

2023

Stevige basis en hoge kwaliteit

Om plekken van cultuurhistorische waarde beter te beschermen wijzen we de komende jaren meerdere gemeentelijke monumenten aan. Er komt een regeling waar eigenaren van gemeentelijke monumenten een beroep op kunnen doen.

25.000 100.000

2022

CULTURELE AGENDA HEERLEN 2022 - 2024

Theatervoorstelling in Parkstad Limburg Theaters — LATULACONGA PRODUCTIONS | Johan Latupeirissa |

PIJLER

-

43

BIJLAGEN

44

Heerlense culturele basisinfrastructuur vanaf 2022

Met dank voor de input

•

Romeinsmuseum

•

Mijnmuseum

•

Kasteel Hoensbroek

•

Parkstad Limburg Theaters

•

Poppodium NIEUWE NOR

•

Filmhuis Royal

•

Cultuurhuis Heerlen

•

SCHUNCK

•

The Notorious IBE

•

Schrit_tmacher

•

Cultura Nova

•

Daddy Cool

•

Dutch Mountain Film Festival

•

Via Zuid

Bernardinus college, Bokkeriejesj, Breuker Mannen koor, CCH Gebrook, Cinesud, Cita Verde college, Christelijk Gemengd Koor Heerlen, Collabros, Cultura Nova, Cultuurhuis Heerlen, Dutch Mountain Film Festival, Filmhuis de Spiegel, Harmonie St. Caecilia, Harmonie St. Gerardus Heksenberg, Heerlense Oratoriumvereniging, Herle college, HFC dancestudio, Jachthoorn en trompetterkorps Edelweiss, Koninklijke Harmonie Heerlen, Koninklijk Heerlens Mannenkoor St. Pancratius, Nederlands Mijnmusem, Ondernemersfonds Heerlen, Parkstad Limburg Theaters, Poppodium NIEUWE NOR, SCHUNCK, Schrit_tmacher just dance, Stichting Alterius, Stichting Royal, Streektheater Heerlen, Theaterwerkplaats Zie, The Notorious IBE, Vista College, TOG Welten, H.v.v. de Winkbülle.

•

Parkstad Popstad

•

Cinesud

•

Platform Urban arts

•

Breed palet aan amateurkunstenverenigingen

- DE KRACHT VAN CULTUUR

Tentoonstelling in SCHUNCK museum — SCHUNCK

Corona De aanvankelijke planning was om de nieuwe cultuurnota aan de raad voor te leggen in 2020. Vanwege de coronacrisis is besloten om de ontwikkelingen af te wachten. Nu de hectiek van de eerste periode voorbij is en de vaccinatie­ strategie is uitgerold, is het tijd om de balans op te maken en vooruit te kijken. Tegelijkertijd zijn we niet blind voor de impact van de crisis op de cultuursector. De sector is een van de hardst getroffen sectoren door de coronacrisis. Sinds maart 2020 vielen entreegelden en inkomsten uit horeca en verhuur weg. En naast de financiële schade, veroorzaakte de crisis grote maatschappelijke schade. De gevolgen op lange termijn zijn door de plotselinge crisis ongewis. Herstel kost tijd en indirecte schade wordt mogelijk pas op termijn tastbaar. Dat betekent niet dat cultuur aan kracht verliest. Sterker, juist nu zijn culturele instellingen, verenigingen en makers van enorm belang om Heerlen aantrekkelijk te maken en houden voor inwoners, bezoekers en bedrijven. Cultuur is de katalysator die de stad uitnodigend maakt en de verbinding in de samenleving stimuleert. Daarbij zijn we realistisch dat de crisis nadreunt en een herstart tijd kost. Maar bovenal willen we vooruit en gaan we met goede moed de komende jaren tegemoet.

CULTURELE AGENDA HEERLEN 2022 - 2024

-

45

Danseres op het Pancratiusplein — SCHUNCK

Ontwerp — Stefan Habets

Cultura Nova open het Maankwartier — Luc Lodder