Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1__791950__
Tekst van het document
Bijstelling begroting 2026 Concept
Voorlopige vaststelling in de vergadering van het algemeen bestuur op 26 maart 2026. Voor te leggen aan de raden van de deelnemende gemeenten en het algemeen bestuur van het Waterschap Limburg per 27 maart 2026. Definitief vast te stellen in de vergadering van het algemeen bestuur op 9 juli 2026.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
2
Inhoudsopgave
A. Inleiding .............................................................................................................................4 1. Algemeen ...................................................................................................................... 4 2. Het Gegevenshuis, missie en visie ................................................................................ 4 3. Organisatie .................................................................................................................... 5 4. Ontwikkelingen .............................................................................................................. 5 B. Beheer van Het Gegevenshuis ..........................................................................................7 Taakvelden ingevolge het BBV .......................................................................................... 7 Controle en verantwoording ............................................................................................... 7 C. Financieel ..........................................................................................................................8 1.
De bijgestelde begroting 2026 .......................................................................................8
1.1
Toelichting op de lasten van de bijgestelde begroting 2026.........................................10
1.2
Toelichting op de baten in de bijgestelde begroting 2026 ............................................12
1.3
Overzicht van baten en lasten, totaal en verdeeld naar de taakvelden ........................14
1.4
Risico’s........................................................................................................................17
D. Verplichte paragrafen.......................................................................................................18 Ad 1. Lokale heffingen ..........................................................................................................18 Ad 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing..................................................................18 Ad 3. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................21 Ad 4. Financiering ................................................................................................................21 Ad 5. Bedrijfsvoering ............................................................................................................27 Ad 6. Verbonden partijen ......................................................................................................27 Ad 7. Grondbeleid ................................................................................................................27 Ad 8. Taakstellingen, ombuigingen en/of bezuinigingen .......................................................27 Ad 9.
Openbaarheidsparagraaf ............................................................................................27 Bijlage A ...............................................................................................................................28 Bijlage B ...............................................................................................................................33 Bijlage C ...............................................................................................................................34 Lijst afkortingen ....................................................................................................................35
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
3
A. Inleiding 1. Algemeen Voor 2026 werd de begroting vastgesteld op basis van voorcalculatie met behulp van de toen bekende gegevens en cijfers (februari 2025). Voor de indexering werd gebruik gemaakt van het bij de opmaak laatst bekende prijsindexpercentage bruto binnenlands product (3,3%). De totale lasten van Het Gegevenshuis worden voor drie kwart gedeelte veroorzaakt door het benodigde budget voor salarissen. Over de hele linie zien we dat de gehanteerde uitgangspunten bij de primaire begroting 2026 nog steeds valide zijn. Er zijn echter een aantal ontwikkelingen op het gebied van uitbreidingen die tot bijstelling van de begroting 2026 aanleiding geven. Op de eerste plaats is per 1-1-2026 de gemeente Beek toegetreden tot Het Gegevenshuis. De dienstverlening jegens Beek betekent een verhoging van de lastenkant, met name op het gebied van personeel, ondersteuning bedrijfsvoering en licenties, maar daar staan uiteraard baten tegenover, de bijdrage van de gemeente Beek. Verder zien we nog een uitbreiding bij bestaande klanten: het betreft het beleggen van de mutatiedetectie WOZ-BGT-BAG door Kerkrade en het afnemen van de dienstverlening in het kader van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen door Landgraaf. Ook hiervoor geldt een ophoging aan de lasten- en batenkant.
Tenslotte is bijstelling nodig omdat het implementatietraject/migratietraject ICT voor fase 2 ook in 2026 plaatsvindt. In de oorspronkelijke planning en de financiële vertaling daarvan was voorzien dat dit project in het geheel in 2025 zou worden afgerond. Derhalve nemen we in deze bijstelling mee de onvoorziene lasten in dit kader die gedekt worden door het restant van de hiervoor eerder gevormde reserve. Voor een begrotingswijziging geldt net als bij de primaire begroting dat deze ingevolge de Wet gemeenschappelijke regelingen aan de Gemeenteraden en het algemeen bestuur van het Waterschap Limburg dient te worden gezonden voor hun zienswijze, waarvoor op basis van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen een termijn van 12 weken geldt. Het besluitvormingstraject bij Het Gegevenshuis is zodanig opgezet dat feitelijk 12 weken ruimte is tussen de voorlopige vaststelling door het algemeen bestuur en de definitieve vaststelling. Door strikte planning kan dit voor het zomerreces gebeuren. Daarna wordt de begrotingswijziging gezonden aan GS. De begroting van Het Gegevenshuis moet in totaliteit als een éénprogrammabegroting worden gezien. Er is bij deze uitvoeringsorganisatie geen sprake van verschillende programma’s die verschillende maatschappelijke, economische, sociale of culturele effecten beogen.
De sturing op dit soort programma’s berust bij de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het Gegevenshuis levert een bijdrage aan de verantwoordelijken voor programma’s van de in de vorm van wettelijke uitvoeringstaken of het leveren van geo-data. Vanuit die optiek zijn de lasten en baten wel verdeeld naar de taakvelden als bedoeld in het BBV.
2. Het Gegevenshuis, missie en visie Het Gegevenshuis ontzorgt (lokale) overheden op het gebied van het opzetten en het beheren van object- en ruimtegerelateerde (Basis-)registraties en geometrie, alsmede het daarmee samenhangende beeldmateriaal. Hiermee kunnen (lokale) overheden voldoen aan wettelijke verplichtingen op dit gebied en kunnen dienstverlening en bedrijfsvoering kwalitatief hoogwaardig en kosteneffectief worden uitgevoerd. Het Gegevenshuis is door de opdrachtgevende overheden tevens opgericht om innovatie in technologieën te vertalen naar de toepassing van object- en ruimtegerelateerde data in het publieke domein, waardoor Het Gegevenshuis een substantiële bijdrage kan leveren aan het imago van de regio en de regionale (economische) ontwikkelingen en bijbehorende werkgelegenheid.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
4
Als openbaar lichaam fungeert Het Gegevenshuis als shared service centre in het publieke domein en ligt de focus om continu te innoveren, de dienstverlening te verbeteren en lasten te reduceren. Het Gegevenshuis is een kwalitatief hoogwaardige en innovatieve uitvoeringsorganisatie die werkt op basis van dienstverleningsovereenkomsten met bijbehorende productbladen met duidelijk gedefinieerde kwaliteiten en kwantiteiten. Een en ander wordt onderstreept door het feit dat Het Gegevenshuis zowel ISO 9001 als ISO 27001 gecertificeerd is. Het onderscheidend vermogen van Het Gegevenshuis zit enerzijds in de integrale benadering van (basis)registraties in administratieve en geometrische zin en waar mogelijk en relevant bij te dragen aan datagestuurd beleid, - uitvoering en – dienstverlening door de deelnemers, anderzijds in het vermogen om nieuwe ontwikkelingen, nieuwe technologieën, nieuwe bedrijfsvoeringconcepten van lagere overheden en nieuwe vormen van (publieke) dienstverlening toepasbaar aan te bieden (uiteraard via de gemeentelijke portal). Nieuwe producten, nieuwe diensten en nieuwe afnemers vloeien hieruit voort. Voor alles geldt dat de levering van producten en diensten de marktconformiteitstoets moet doorstaan. Het Gegevenshuis fungeert als ware het in een profit-organisatie, solide en betrouwbaar.
Hierbij staat evenwel de status, verplichtingen en (wettelijke) verantwoording als openbaar lichaam voorop.
3. Organisatie Per 1 juli 2015 hebben de gemeenten Brunssum, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Nuth, Onderbanken, Simpelveld en Voerendaal de gebiedsonafhankelijke gemeenschappelijke regeling opgericht en per die datum werden alle rechten, plichten, goederen en personeel overgenomen van de GBRD/BAG-Geo, onderdeel van de Stadsregio Parkstad Limburg. Per 1 januari 2016 is de gemeente Schinnen toegetreden, per 1 januari 2017 het Waterschap Limburg en per 1 januari 2018 de gemeente Eijsden-Margraten. Per 1 januari 2019 is de gemeente Vaals toegetreden en als gevolg van de gemeentelijke herindeling de gemeente Beekdaelen. Per 1 april 2020 is de gemeente Sittard-Geleen toegetreden. Per 1 januari 2023 is de gemeente Gulpen-Wittem toegetreden. Per 1-1-2026 is de gemeente Beek toegetreden. Het algemeen bestuur van Het Gegevenshuis wordt gevormd door de portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het aantal stemmen is gerelateerd aan de bijdrage aan Het Gegevenshuis en de bijdrage is gebaseerd op de afname van producten en diensten. Hiertoe wordt jaarlijks een dienstverleningsovereenkomst met iedere deelnemer apart afgesloten met daarbij behorende productbladen waarin per product de te leveren kwaliteiten, doorlooptijden en lasten zijn bepaald. Het aantal stemmen per deelnemer is terug te vinden in de bijlage.
Het Gegevenshuis is dan ook een typische uitvoeringsorganisatie, waarbij de deelnemers de rol van opdrachtgever en Het Gegevenshuis de rol van opdrachtnemer vervult. Behoudens de uitvoering van de BGT staat het de deelnemers vrij om de soort en omvang van de af te nemen producten te bepalen. Het dagelijks bestuur informeert het algemeen bestuur jaarlijks over de voortgang en legt verantwoording af over de bestede middelen. De directeur van Het Gegevenshuis is onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur belast met de leiding van de uitvoeringsorganisatie en met de zorg over de juiste taakvervulling. In de formatie is een organisatiemanager en coördinator opgenomen die voor de operationele sturing zorgen. Ondersteunende functies op het gebied van de PIOFAH-taken zijn voor een belangrijk deel belegd bij de deelnemende gemeente dan wel worden op ad hoc basis ingehuurd. Voor financiën, informatiemanagement en privacy alsmede ICT zijn 2,8 fte in eigen dienst. Daar waar bedrijfsvoeringstaken zijn uitbesteed, hebben deze medewerkers een regierol.
4. Ontwikkelingen
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
5
Strategische pijler groei Groei blijft één van de pijlers van de strategische agenda. Groei dient verantwoord te zijn. Het uitgangspunt is en blijft dat de overeengekomen dienstverlening met de huidige deelnemers nimmer in het gedrang mag komen. Groei wordt nagestreefd door primair nieuwe toetreders en secundair uitbreiding van producten en diensten bij de huidige deelnemers. Dit is de aanleiding/ noodzaak tot het bijstellen van deze begroting. Bij de opmaak van deze bijgestelde begroting zijn er verder geen meldingen te maken over nieuwe potentiële toetreders. Wel zijn er contacten geweest met het Ministerie van BZK voor het beheer van basisregistraties voor Bonaire, St. Eustatius en Saba door Het Gegevenshuis. Dit heeft echter nog niet tot een concrete opdracht geleid. Strategische pijler innovatie Op 3 juli 2025 heeft het algemeen bestuur besloten om Het Gegevenshuis opdracht te geven voor de ontwikkeling van een programma innovatie waarbij het bestuur in stelling wordt gebracht om op basis van businesscases, usecases, kosten-/batenanalyses plus maatschappelijke impactanalyses de innovatierichting te bepalen en concrete besluiten kan nemen om projecten uit te voeren. Het eerste beslismoment in deze wordt medio 2026 verwacht. Dit besluit is meegenomen in de organisatieontwikkeling naar Het Gegevenshuis 2.0 waarbij innovatie in de structuur is verankerd.
Het algemeen bestuur is zich er bewust van dat serieus innoveren ook serieuze middelen vereist en dat derhalve in eerste instantie het bestuur de richting van de innovatie dient te bepalen. Indien dit aan de orde is, zal – afhankelijk van de besluitvorming – een tweede bijstelling van deze begroting en een aanpassing van de begroting 2027 en meerjarenraming noodzakelijk zijn. Organisatieontwikkeling In 2025 werden in het kader van het toekomstproof maken van de organisatie stevige fundamenten gelegd op het gebied van structuur, werkoverleggen, competenties en vaardigheden zittend en nieuw aan te trekken personeel, bedrijfscultuur, branding en communicatie. Daarenboven werden ook nog megagrote projecten uitgevoerd zoals de migratie naar de nieuwe ICT-omgeving, de implementatie van een nieuwe BOR-applicatie en de opstart van het programma innovatie. Grote veranderingen dus over de hele linie die – hoe goed ook verlopen – natuurlijk ook veel tegenslagen en tijdsuitloop kenden. Niet onderschat mag worden hoeveel dit heeft gevergd (en nog steeds) van het zittend personeel. Het is lovenswaardig dat het personeel in volle omvang in al deze veranderingen is gedoken. Voor 2026 staat vooral verankering van al deze vernieuwingen op de agenda, alsmede het verstevigen van het fundament door rust en ruimte in het primaire proces.
Daarbij zullen afwegingen worden gemaakt, uiteraard in overleg met bestuur en contractmanagers, die passen binnen deze richting van 2026. Een groot compliment aan de medewerkers die zo vol overgave hun schouders hebben gezet onder het leggen van het fundament om toekomstproof te zijn. Daar kun je als bestuur en management alleen maar trots op zijn.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
6
B. Beheer van Het Gegevenshuis Taakvelden ingevolge het BBV Een gemeenschappelijke regeling dient te voldoen aan de eisen van het BBV. In een programmabegroting geeft de gemeente of de gemeenschappelijke regeling aan wat ze willen bereiken, hoe ze dat gaan doen en hoeveel geld daarvoor wordt uitgetrokken. Bij hetgeen men wil bereiken gaat het om maatschappelijke, economische, sociale, of culturele effecten. In zoverre zou een programmabegroting voor een organisatie als Het Gegevenshuis enigszins gekunsteld overkomen. Het is immers een uitvoeringsorganisatie die levert aan de gemeentelijke afdelingen en functionarissen die sturing geven aan de programma’s als hiervoor bedoeld. Het is niet aan Het Gegevenshuis om te bepalen welke maatschappelijke of economisch effecten worden beoogd noch om verantwoording te nemen voor de uitvoering daarvan. Dit is en blijft de exclusieve verantwoordelijkheid van de deelnemende gemeenten en het Waterschap Limburg. Het Gegevenshuis levert hiervoor ondersteuning. In feite wordt de programmabegroting bepaald door de optelsom van de gesloten dienstverleningsovereenkomsten met bijbehorende productbladen. Hierin staat wat Het Gegevenshuis moet bereiken in elk begrotingsjaar van welke kwaliteit en met welke doorlooptijden en hiervoor stellen de deelnemers de middelen beschikbaar op basis van een transparante voorcalculatie.
Wat dan nog rest is de strategische agenda van Het Gegevenshuis die rust op de pijlers groei en innovatie. In de inleiding zijn de ontwikkelingen in dit kader opgenomen. Als deze ontwikkelingen tot positieve besluitvorming leiden, krijgen deze ook weer hun vertaling in de dienstverleningsovereenkomsten en bijbehorende productbladen en volgt de structurele beheersituatie. Bij Het Gegevenshuis is sprake van een hoofdtaak: het beheren van geo-data van object- en ruimtegerelateerde (basis)registraties. Het uitvoeren van deze taken vloeit voort uit de wettelijke verplichtingen binnen het stelsel van basisregistraties (b.v. BAG, BGT, Wkpb) dan wel uit het ondersteunen van beleid, uitvoering en publieke dienstverlening bij overheidstaken, zoals grijs, groen en riool. In het nieuwe BBV is sprake van een verdeling in taakvelden. De BAG en de BGT zijn één op één te koppelen aan taakvelden, maar dat geldt niet voor alle basisregistraties. Het geo-databeheer is volgens de beschrijvingen te koppelen aan het taakveld 040 Overhead. Dit betekent dan ook dat alle uitvoeringstaken die Het Gegevenshuis behartigt en niet rechtstreeks aan een taakveld te koppelen zijn, worden ondergebracht in het taakveld 040.
De (bijgestelde) begroting kent de volgende taakvelden: 040 Overhead 210 Verkeer en vervoer (databeheer grijs) 570 Openbaar groen (databeheer groen) 720 Riolering (databeheer statische rioolgegevens) 810 Ruimtelijke ordening (beheer BGT) 830 Wonen en bouwen (beheer BAG) Voor de uitvoering van deze taken worden 3 hoofdactiviteiten onderscheiden: het inwinnen, het beheren en het uitleveren/informeren. Kernkwaliteit van Het Gegevenshuis is de integrale benadering van deze hoofdactiviteiten. Als een landmeter een gebied, gebouw of objecten gaat inmeten of als er sprake is van een bouwvergunning, dan is die inwinning zodanig opgezet dat meteen de data voor alle (basis-)registraties beschikbaar komen. Dit is uiteraard efficiënt, maar belangrijk is dat met deze kernkwaliteit tevens de belangrijke uitgangspunten gerealiseerd kunnen worden: actuele, juiste en volledige geo-data in de bestanden. De kans dat in 2 (basis-)registraties verschillende data voorkomen (toch een behoorlijk probleem in Nederland) wordt hiermee sterk gereduceerd. Met het toewerken naar een integrale objectenregistratie zet Het Gegevenshuis sterk in op uniforme en actuele data in alle registraties. Voor wat betreft het betrekken van de WOZ wordt nauw samengewerkt met BsGW.
Controle en verantwoording Zoals eerder aangegeven, vormen de dienstverleningsovereenkomsten en bijbehorende productbladen de kern van de relatie opdrachtgever – opdrachtnemer. Deze kern heeft alleen maar zin als opdrachtnemer periodiek en transparant over de overeengekomen prestaties en aantallen rapporteert. Afgesproken is om deze dienstverleningsovereenkomsten en de productbladen twee keer per jaar met de contractmanagers te evalueren en te actualiseren. Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
7
C. Financieel Algemeen De begroting 2026 is vastgesteld en gebaseerd op voorcalculatie op basis van de feitelijk in te zetten middelen behorende bij de eigen ontwikkelde kengetallen op het moment van de opmaak van de begroting. De ontwikkelingen in hoofdlijnen die nopen tot bijstelling van de begroting 2026 zijn in hoofdstuk A.1 benoemd. Voor de leesbaarheid worden ze hier nog eens opgenomen: -
Dit betreft op de eerste plaats de bijstelling van de post personeel, onderdeel salarissen totaal met het bedrag ad € 112.566,- als gevolg van toetreding van de gemeente Beek en uitbreiding van producten bij de gemeenten Kerkrade (mutatiedetectie) en Landgraaf (Wkpb/BRK-PB). Dan de bijstelling op de bedrijfsvoering met € 96.069,- voor een beperkt deel als gevolg van voornoemde uitbreiding en voor het grootste deel voor afronding van de implementatie van ICT (o.a. dataplatform) met Solido. Tegenover de extra lasten van de 2e fase van ICT-implementatie staat de dekking voor deze bijstelling het restant van de bestemmingsreserve voor een bedrag van € 68.452,-. De overige dekking hangt samen met de bijdrage van Beek, c.q. de hogere bijdrage van Kerkrade en Landgraaf. Tot slot de bijstelling bij de software en inhuur derden met respectievelijk € 14.862,- en € 15.109,als gevolg van de toetreding van de gemeente Beek en uitbreiding producten. Hierdoor worden er vanaf 2026 meer licenties afgenomen. De post inhuur derden is bijgesteld bij productie (regulier) en om administratieve reden niet verdeeld over de overige posten inhuur derden. Ook deze lasten worden gedekt door de hogere bijdrage.
-
-
Een en ander betekent dat de begroting aan zowel de lasten- als de batenkant moet worden aangepast op de onderdelen personeel, inhuur derden, ondersteuning bedrijfsvoering en aan batenkant via de bijdrage door de gemeente Beek die per 1-1-2026 is toegetreden tot Het Gegevenshuis en door het aanwenden van restant bestemmingsreserve implementatie ICT. Voor de overige deelnemers zijn de bijdragen ongewijzigd.
1.
De bijgestelde begroting 2026 2026 primair
2026 bijgesteld
€ €
5.339.850 € 5.339.850 €
5.578.455 5.578.455
€ € € € €
5.261.921 52.387 25.542 5.339.850 -
€
-
5.432.074 52.387 25.542 5.510.003 -68.452 68.452 -
Begroting Lasten Personeel, PIOFAH, Software, Inhuur Totaal Baten Bijdragen deelnemers Bijdragen derden Rentebaten schatkistbankieren Totaal Geraamd totaal saldo van baten en lasten Aanwenden van het restant reserve ICT-implementatie Structureel en reëel evenwicht
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
€ € € € € € €
8
Incidentele lasten en baten In 2026 zal de doorontwikkeling van de ICT migratie (dataplatform) via Solido worden afgerond. Deze incidentele kosten worden gedekt door het aanwenden het restant van de reserve ICT-implementatie.
Incidentele lasten en baten Lasten Implementatiekosten ICT
2026 bijgesteld €
68.452
Totaal Baten
€
68.452
Totaal Saldo incidentele baten en lasten Aanwenden restant reserve ICT-implementatie Structureel en reëel evenwicht
€ € € €
- 68.452 68.452 -
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
9
1.1 Toelichting op de lasten van de bijgestelde begroting 2026 Lasten Het Gegevenshuis
2026 primair
2026 bijgesteld
Personeel Salarissen totaal Vorming opleiding Wagenpark/reiskosten Overige personeelskosten Arbo-verstrekkingen personeel Kosten medezeggenschap Totaal personeel
€ € € € € € €
3.342.771 79.371 45.959 26.620 3.571 8.925 3.507.218
€ € € € € € €
3.455.337 79.371 45.959 26.620 3.571 8.925 3.619.783
Ondersteuning bedrijfsvoering Huisvesting, facilitaire diensten, ICT/KA Applicaties bedrijfsvoering Facilities, randapparatuur buiten contracten Totaal bedrijfsvoering
€ € € €
792.323 33.552 34.621 860.496
€ € € €
888.392 33.552 34.621 956.565
Licentiekosten bedrijfsapplicaties Afschrijvingen Stelpost innovatie Totaal software
€ € € €
418.889 44.159 463.047
€ € € €
433.751 44.159 477.910
Inhuur derden Productie (regulier) Productie (privacy en informatie) Inhuur i.v.m. uitvoering strategische agenda Inhuur trainees en detachering Accountant P&O/Boekhouding Archivering Totaal inhuur derden
€ € € € € € € €
29.238 8.998 151.551 181.769 19.042 63.343 16.799 470.740
€ € € € € € € €
44.347 8.998 151.551 181.769 19.042 63.343 16.799 485.849
Onvoorzien
€
38.348
€
38.348
Totaal
€
5.339.850
Software
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
€ 5.578.455
10
Personeel Lasten Het Gegevenshuis
2026 primair
Personeel Salarissen totaal Vorming opleiding Wagenpark/reiskosten Overige personeelskosten Arbo-verstrekkingen personeel Kosten medezeggenschap Totaal personeel
€ 3.342.771 € 79.371 € 45.959 € 26.620 € 3.571 € 8.925 € 3.507.218
2026 bijgesteld
Verschil
€ 3.455.337 € € 79.371 € € 45.959 € € 26.620 € € 3.571 € € 8.925 € € 3.619.783 €
112.566 112.566
De post personeel is aangepast. Dit is het gevolg van de toetreding van de gemeente Beek als deelnemer aan Het Gegevenshuis per 1-1-2026. Daarnaast nemen de gemeenten Kerkrade en Landgraaf per 1-1-2026 respectievelijk de producten mutatiedetectie en Wkpb/WRK-PB af. De dekking van deze lasten vindt plaats via de deelnemersbijdrage. Ondersteuning bedrijfsvoering Lasten Het Gegevenshuis
2026 primair
Ondersteuning bedrijfsvoering Huisvesting, facilitaire diensten, ICT/KA Applicaties bedrijfsvoering Facilities, randapparatuur buiten contracten Totaal bedrijfsvoering
€ € € €
792.323 33.552 34.621 860.496
2026 bijgesteld € € € €
888.392 33.552 34.621 956.565
Verschil
€ € € €
96.069 96.069
De post ondersteuning bedrijfsvoering is aangepast. Naast de uitbreiding met name voor de afronding van de implementatie van ICT (o.a. dataplatform) met Solido. De dekking van deze lasten komt voor uit de baten van de groei (Beek, mutatiedetectie Kerkrade, Wkp Landgraaf) alsmede uit het restant van de reserve ICT-migratie. Software Lasten Het Gegevenshuis Software Licentiekosten bedrijfsapplicaties Afschrijvingen Stelpost innovatie Totaal software
2026 primair € € € €
418.889 44.159 463.047
2026 bijgesteld € € € €
433.751 44.159 477.910
Verschil
€ € € €
14.862 -
De licentiekosten zijn gewijzigd als gevolg van extra licentie door de toetreding van de gemeente Beek als deelnemer van Het Gegevenshuis en uitbreiding van producten bij deelnemers.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
11
Inhuur derden Lasten Het Gegevenshuis
2026 primair
2026 bijgesteld
Verschil
Inhuur derden Productie (regulier) Productie (privacy en informatie) Inhuur i.v.m. uitvoering strategische agenda Inhuur trainees en detachering Accountant P&O/Boekhouding Archivering Totaal inhuur derden
€ € € € € € € €
29.238 8.998 151.551 181.769 19.042 63.343 16.799 470.740
€ € € € € € € €
44.347 8.998 151.551 181.769 19.042 63.343 16.799 485.849
€ € € € € € € €
15.109 15.109
De post inhuur derden is bijgesteld bij productie (regulier) en om administratieve reden niet verdeeld over de overige posten inhuur derden. De lasten worden gedekt door de hogere bijdrage ls gevolg van de toetreding van de gemeente Beek en uitbreiding producten. Onvoorzien De post onvoorzien is niet bijgesteld en blijft op € 38.348,-.
1.2 Toelichting op de baten in de bijgestelde begroting 2026 Baten Het Gegevenshuis Bijdrage deelnemers Bijdrage Beek Bijdrage Beekdaelen Bijdrage Brunssum Bijdrage Eijsden-Margraten Bijdrage Gulpen-Wittem Bijdrage Heerlen Bijdrage Kerkrade Bijdrage Landgraaf Bijdrage Simpelveld Bijdrage Sittard-Geleen Bijdrage Vaals Bijdrage Voerendaal Bijdrage Waterschap* Bijdrage deelnemers ad hoc opdrachten Totaal bijdrage deelnemers
2026 primair
2026 bijgesteld
€ - € € 568.186 € € 167.292 € € 338.402 € € 187.707 € € 1.573.834 € € 181.762 € € 316.073 € € 163.700 € € 1.156.268 € € 151.414 € € 217.712 € € 141.804 € € 97.767 € € 5.261.921 €
154.883 568.186 167.292 338.402 187.707 1.573.834 193.763 319.342 163.700 1.156.268 151.414 217.712 141.804 97.767 5.432.074
Verschil
€ € € € € € € € € € € € € € €
154.833 12.001 3.269 170.153
In bovenstaande tabel de bijstelling van de baten 2026. Respectievelijk de bijdrage van de gemeente Beek (toetreding per 1-1-2026) en aanpassing bijdrage bij de gemeente Kerkrade en Landgraaf door uitbreiding afname producten van Het Gegevenshuis.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
12
Bijdrage deelnemers Bijdrage deelnemers Bijdrage Beek Bijdrage Beekdaelen Bijdrage Brunssum Bijdrage Eijsden-Margraten Bijdrage Gulpen-Wittem Bijdrage Heerlen Bijdrage Kerkrade Bijdrage Landgraaf Bijdrage Simpelveld Bijdrage Sittard-Geleen Bijdrage Vaals Bijdrage Voerendaal Bijdrage Waterschap* Bijdrage deelnemers Bijdrage deelnemers ad hoc opdrachten Totaal bijdrage deelnemers
2026 primair € € 568.186 € 167.292 € 338.402 € 187.707 € 1.573.834 € 181.762 € 316.073 € 163.700 € 1.156.268 € 151.414 € 217.712 € 141.804 € 5.164.154 € 97.767 € 5.261.921
Aandeel primair 3% 11% 3% 6% 4% 30% 4% 6% 3% 22% 3% 4% 3% 100%
2026 bijgesteld € 154.883 € 568.186 € 167.292 € 338.402 € 187.707 € 1.573.834 € 193.763 € 319.342 € 163.700 € 1.156.268 € 151.414 € 217.712 € 141.804 € 5.334.307 € 97.767 € 5.432.074
*Let op: voor het Waterschap Limburg is in deze bijgestelde begroting het bedrag opgenomen exclusief btw. De bijdrage inclusief btw bedraagt in de primaire begroting en de bijgestelde begroting € 147.008,Alle structurele lasten worden toegerekend naar de producten en diensten waarvoor voor elk product/dienst een apart productblad is opgesteld. Sommige lasten, zoals personeel primaire proces en software- of licentiekosten zijn rechtstreeks toe te rekenen aan een product of dienst. Sommige lasten, met name de lasten voor ondersteuning bedrijfsvoering worden via een verrekensleutel toebedeeld aan de producten en diensten. Incidentele lasten worden niet in de kostprijs van de producten en diensten meegenomen. Per product of dienst zijn met de deelnemers afspraken gemaakt over de te hanteren onderlinge verdeelsleutel. Zo worden bijvoorbeeld de lasten van het product BAG tussen de deelnemers die dit product afnemen, verdeeld op basis van het aantal verblijfsobjecten en de BGT op basis van het aantal hectaren bebouwd. Voor het Waterschap Limburg is een apart productblad gemaakt omdat de te maken lasten voor het beheer van de BGT voor het waterschap een andere dimensie kent dan voor het gemeentelijk beheer van de BGT.
Bijdrage ad hoc opdrachten deelnemers Deelnemers die niet structureel een bepaald product of bepaalde dienst afnemen, geven wel soms op ad hoc basis opdracht voor een dergelijk product of dienst. Hierbij gaat het veelal om incidentele landmeetopdrachten, het inmeten van huisaansluitingen riool, het vervaardigen van thematische kaarten, het laten uitvoeren van GIS-analyses, of het laten actualiseren en opwerken van bepaalde bestanden.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
13
Overige baten Overige baten Bijdragen derden Rentebaten schatkistbankieren Totaal overige baten
2026 primair 52.387 25.542 77.929
€ € €
2026 bijgesteld 52.387 25.542 77.929
€ € €
Bij de overige baten is een prognose van de rentebaten uit het schatkistbankieren opgenomen. Bijdragen derden Bijdrage derden
2026 primair
Brandweer Parkstad Mijnwater Overige opdrachtgevers Totaal bijdrage derden
2026 bijgesteld
€ 3.612 € 14.475 € 2.846 € 31.453 € 52.387
€ € € € €
14.475 2.846 35.066 52.387
De veiligheidsregio (brandweer) heeft aangegeven per 1-1-2026 geen gebruik meer te maken van de diensten (kaartviewer) van Het Gegevenshuis. Aanwending restant reserve ICT-implementatie Mutaties reserve Aanwenden restant reserve ICT-implementatie Totaal
2026 primair -
€ €
€ €
2026 bijgesteld 68.452 68.452
In 2026 volgt afronding (dataplatform etc.) van de ICT implementatie via Solido. De incidentele kosten worden gedekt door het aanwenden van het restant van de bestemmingsreserve.
1.3 Overzicht van baten en lasten, totaal en verdeeld naar de taakvelden Totalen taakvelden lasten baten
€ €
2026 primair 5.339.850 5.339.850
geraamd totaal saldo
€
-
€
- 68.452
onttrekkingen aan reserves aanwenden resultaatbestemming
€ €
-
€ €
68.452
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
€ €
2026 bijgesteld 5.578.455 5.510.003
14
Taakveld 040 Overhead lasten baten
€ €
2026 primair 1.238.129 1.238.129
€ €
2026 bijgesteld 1.346.034 1.277.582
geraamd totaal saldo
€
-
€
- 68.452
aanwenden resultaatbestemming
€
-
€
68.452
structureel en reëel evenwicht
€
-
Taakveld 210 Verkeer en vervoer (databeheer grijs) lasten baten
€
-
€ €
2026 Primair 201.900 201.900
€ €
2026 bijgesteld 208.333 208.333
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 570 Openbaar groen (databeheer groen) lasten baten
€ €
2026 primair 188.974 188.974
€ €
2026 bijgesteld 194.996 194.996
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 720 Riolering (databeheer statische rioolgegevens) lasten baten
€ €
657.936 657.936
€ €
678.901 678.901
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
2026 Primair
2026 bijgesteld
15
Taakveld 810 Ruimtelijke ordening (BGT) lasten baten
€ €
2026 primair 1.657.253 1.657.253
€ €
2026 bijgesteld 1.710.061 1.710.061
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Taakveld 830 Wonen en bouwen (BAG) lasten baten
€ €
2026 primair 1.395.657 1.395.657
€ €
2026 Bijgesteld 1.440.129 1.440.129
geraamd totaal saldo
€
-
€
-
onttrekkingen aan reserves
€
-
€
-
structureel en reëel evenwicht
€
-
€
-
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
16
1.4
Risico’s
Huisvesting Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 4 november 2022 besloten dat het huidig huisvestings- en kantoorconcept niet past bij een innovatieve geodata-organisatie en contraproductief werkt om invulling te geven aan de strategische agenda. Bovendien heeft in het kader van het hybride werken en de krapte op de arbeidsmarkt het belang van een inspirerende werkomgeving aan kracht toegenomen. Door diverse omstandigheden buiten de beïnvloedingssfeer van Het Gegevenshuis, is de planvorming pas eind 2025 op gang gekomen. Medio 2026 zullen deze plannen zodanig uitgewerkt zijn dat het algemeen bestuur op basis van inhoud en financiële consequenties een besluit kan nemen. Omdat het hier om investeringen gaan die lineair worden afgeschreven over een termijn van 40 jaar (gebouw) dan wel 10 jaar (meubilair) zullen de financiële consequenties van de besluitvorming door het algemeen bestuur geen invloed hebben op de begroting 2026, maar wel op de begroting van 2027 en volgende jaren. Op dit moment wordt voor de begroting 2027 en meerjarenraming een stelpost hiervoor opgenomen en als besluitvorming tot afwijking daarvan leidt, worden de begroting 2027 en meerjarenraming bijgesteld. Pensionadogat In 2026 verlaten 6 medewerkers de organisatie wegens (pré)pensioen.
Het gaat daarbij om 6 fte die in de transitie van de WNRA als gevolg van overgangsrecht hun leeftijds- en schaaldagen zijn blijven behouden en daarmee conform de rechtspositie grote hoeveelheden bovenwettelijk verlof hebben opgebouwd welke verlofdagen aangewend worden om eerder te stoppen met werken. Hierdoor ontstaat een zogenaamd pensionadogat. Dit betekent dat er per fte maanden hiaten ontstaan tussen het feitelijk vertrek van de medewerker en het invullen van de vacature, danwel een overlap van salarislasten. Voor 2026 is de verwachting dat dit binnen de begroting kan worden opgevangen c.q. temporisering van de invulling van vacatures mogelijk is. Dit opvangen kan via de post salarissen of inhuur derden. De ruimte daartoe is echter beperkt en als op personeelsgebied nog een andere onvoorziene tegenvaller zich zou aandienen, dan lijkt bijstelling van de begroting onvermijdelijk.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
17
D. Verplichte paragrafen In het Besluit Begroting- en Verantwoording staat aangegeven dat in de Programmabegroting ten minste de navolgende paragrafen opgenomen moeten zijn: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid De paragrafen “lokale heffingen” en “grondbeleid” zijn op Het Gegevenshuis niet van toepassing, omdat Het Gegevenshuis niet wordt gefinancierd door heffingen en geen gronden in bezit heeft. De overige paragrafen worden hieronder toegelicht.
Ad 1. Lokale heffingen Niet van toepassing.
Ad 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het Gegevenshuis is een openbaar lichaam als bedoeld in de Wet op de gemeenschappelijke regelingen en is verplicht in de begroting en jaarstukken de risico’s te vermelden die de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling kunnen beïnvloeden. Bij het opstellen van de begroting en de jaarstukken moet met deze voorzienbare en kwantificeerbare risico’s rekening worden gehouden. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het Gegevenshuis is een uitvoeringsorganisatie die ten behoeve van de deelnemers wettelijke taken uitvoert in het kader van het stelsel van basisregistraties: (geo-)data worden ingewonnen, beheerd en weer uitgeleverd. Met deelnemers en afnemers worden vooraf afspraken gemaakt over de hoeveelheden en kwaliteiten van producten en diensten die in dit kader worden geleverd. Hieraan is gekoppeld een transparante voorcalculatie die de hoogte van de bijdrage van de deelnemers bepaalt. Dit alles is vervat in een dienstverleningsovereenkomst met productbladen. Het Gegevenshuis levert alleen vooraf overeengekomen producten en diensten waar de bijdrage van de deelnemer tegenover staat.
Dit maakt ook de risicobenadering van Het Gegevenshuis enigszins afwijkend ten opzichte van de meeste andere gemeenschappelijke regelingen. Weerstandscapaciteit gaat over de dekkingsmiddelen en -mogelijkheden waarover de dienst kan beschikken om niet begrote, onvoorziene lasten (risico’s) af te dekken, waarbij de weerstandscapaciteit in redelijke verhouding dient te staan tot de risico’s waarvoor geen voorziening is gevormd. De kans dat er sprake is van niet begrote, onvoorziene lasten (risico’s) is op basis van de inrichting en werkwijze van Het Gegevenshuis klein. Tegenover alle te leveren producten en diensten staan baten in de zin van bijdragen van de deelnemers. Alle lasten worden toegerekend naar deze producten en diensten via voorcalculatie op basis van ervaringsgegevens. Daar waar deze laatste ontbreken wordt een risicomarge in de prijs per product/dienst opgenomen. Mocht er desondanks nog sprake zijn van onvoorziene lasten (risico’s) dan dragen de deelnemers naar rato van de afname van het desbetreffend product of dienst bij aan deze onvoorziene lasten. Dit stelt het bij een gemeenschappelijke regeling op te bouwen weerstandsvermogen in een geheel ander daglicht. De oprichters hebben niet de bedoeling gehad om onvoorziene tekorten te voldoen via een weerstandsvermogen, maar via het bijstorten op basis van de feitelijke afname van producten en diensten.
Dit vloeit ook voort uit het feit dat Het Gegevenshuis als een shared service centre functioneert en dat de pakketten van afname van producten en diensten per deelnemer zelf is samen te stellen (behalve de verplichte afname van de BGT). Uiteraard zijn hieraan voorwaarden gekoppeld via de gemeenschappelijke regeling en de dienstverleningsovereenkomsten. Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
18
Zo komen bijvoorbeeld risico’s voor Het Gegevenshuis bij een vermindering van de afname van producten en diensten te liggen bij de deelnemer die hiertoe besluit. Bovendien zullen alleen structurele verplichtingen worden aangegaan of medewerkers in vast dienstverband worden genomen als hier via een dienstverleningsovereenkomst structurele afname van producten en diensten tegenover staan. Bij incidentele afname van producten en diensten zal er altijd gewerkt worden met huur van applicaties en licenties en inhuur van personeel. Algemene reserve De deelnemers aan Het Gegevenshuis zijn verantwoordelijk voor een eventueel overschot of tekort in een bepaald jaar naar rato van de afname van producten en diensten en de daaraan gekoppelde bijdrage. Daar waar sprake is van een reserve is dit een door het algemeen bestuur gelabelde reserve (bestemde reserve), maar géén algemene reserve. In de eerder aangegeven systematiek is hier ook geen noodzaak voor. Reserve aanbesteding, migratie en implementatie ICT Voor incidentele kosten voortvloeiend uit het besluit om over te gaan tot een Europese aanbesteding om te komen tot een nieuwe ICT leverancier werd bij de vaststelling van de jaarrekening 2022 een bestemmingsreserve ad € 169.000,- gevormd. De aanbesteding is in 2024 uitgevoerd en de implementatie van Parkstad IT naar Solido heeft voor een deel plaatsgevonden in 2025, evenwel fase 2 (o.a.
het dataplatform) is ten opzichte van de oorspronkelijke planning verschoven naar 2026. Dit betekent dat het restant van de reserve hiervoor zal worden aangewend in 2026. Indicatoren Aan de hand van de volgende indicatoren kan een beeld gegeven worden van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio betreft de verhouding tussen het eigen vermogen en het totaal vermogen op de balans. Op basis van de solvabiliteit kan worden beoordeeld of de organisatie in staat is om op korte en lange termijn te voldoen aan haar betalingsverplichtingen. Solvabiliteitsratio Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio
€ €
01-01-2026 68.451,727.277,9,41 %
€ €
01-01-2027 68.451,727.277,9,41 %
€ €
01-01-2028 68.451,727.277,9,41 %
€ €
01-01-2029 68.451,727.277,9,41 %
Vanaf 1 januari 2024 wordt er gefactureerd op basis van voorschotten om de liquiditeit te verhogen. Doordat Het Gegevenshuis geen algemene reserves kent zal het eigen vermogen van Het Gegevenshuis echter niet toenemen.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
19
De netto schuldquote (NSQ) Een goed aanvullende indicator om de hoogte van de schulden van een organisatie te beoordelen is de netto schuld als aandeel van de baten (netto schuldquote). De netto schuld betreft de totale schuld met in mindering de omvang van de geldelijke bezittingen die niet zijn ingezet t.b.v. de publieke zaak. Omdat dit per organisatie sterk kan verschillen is het raadzaam de netto schuld te gebruiken. De hoogte van de baten bepaalt in belangrijke mate hoeveel schulden een organisatie kan dragen. Hoe hoger het inkomen des te meer schuld een organisatie kan aangaan. Dit kengetal uitgedrukt in procenten wordt de netto schuldquote genoemd. Netto schuldquote 01-01-2026 Schulden -/vorderingen Baten voor bestemming reserves
01-01-2027
01-01-2028
01-01-2029
€
-279.507
€
-279.507
€
-279.507
€
-279.507
€
5.578.455
€
5.731.889
€
5.919.775
€
6.113.863
Netto schuldquote
5,01%
4,88%
4,72%
4,57%
In meerjarig perspectief wordt niet verwacht dat de netto schuldquote toeneemt, aangezien Het Gegevenshuis geen langlopende leningen gaat afsluiten. Structurele exploitatieruimte Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de (structurele) vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Daarnaast geeft het ook aan of een organisatie in staat is om structurele tegenvallers op te vangen, dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Het Gegevenshuis begroot op basis van de overeengekomen dienstverleningsovereenkomsten en productbladen. Elk jaar vindt een afrekening plaats met de deelnemers, waardoor Het Gegevenshuis weinig reserves kent. De vaststelling van het kengetal structurele exploitatieruimte in % gaat als volgt: ((B-A) + (D-C)) / (E)*100% A: structurele lasten (gerealiseerd totaal van lasten); B: structurele baten (gerealiseerd totaal van baten); C: totaal structurele toevoegingen aan de reserves; D: totaal structurele onttrekkingen aan de reserves; E: gerealiseerd totaal van de baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Structurele exploitatieruimte 2026
2027
2028
2029
structurele lasten
€
5.578.455,-
€
5.731.899
€
5.919.775
€
6.113.863
structurele baten totaal structurele toevoegingen aan de reserves totaal structurele onttrekkingen aan de reserves gerealiseerd totaal van de baten structurele exploitatieruimte
€
5.578.455,-
€
5.731.899
€
5.919.775
€
6.113.863
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
€
0,-
0%
0%
0%
0%
Voor de jaren 2026 t/m 2029 worden verder weinig incidentele lasten en/of baten verwacht.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
20
Belastingcapaciteit Op basis van de begroting dragen de deelnemers bij in de kosten van de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. Het Gegevenshuis heft géén belastingen. De indicator “belastingcapaciteit” is dan ook niet van toepassing.
Ad 3. Onderhoud kapitaalgoederen Het Gegevenshuis heeft bij haar formele start per 1 juli 2015 alle goederen en contracten overgenomen van de GBRD/BAG-Geo. Voor wat betreft het wagenpark betreft het auto’s via een leaseconstructie. In de begroting is voorzien in de kosten voor het onderhoud. De overgenomen (kantoor)inventaris was ook al afgeschreven. Hardware wordt via dienstverleningsovereenkomst afgenomen van Solido waar een jaarlijkse vergoeding tegenover staat. De te activeren investeringen zijn beperkt tot de landmeetkundige apparatuur en bijbehorende software en alle overige applicaties. In de toekomst zullen de afschrijvingskosten rechtstreeks aan de producten en diensten worden toegerekend Alle kosten die Het Gegevenshuis maakt, worden toegerekend naar de te leveren producten en diensten conform dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende productbladen. Dit geldt ook voor de kapitaalgoederen. Zo worden de kosten voor apparatuur en het wagenpark volledig toegerekend. Hiermee wordt dus steeds voorzien in de onderhoudskosten van de kapitaalgoederen. Bij verandering in de omvang b.v. bij uitbreiding of de hoogte van de kosten b.v. bij vervanging, verandert dus naar evenredigheid ook de bijdrage voor de afnemers. Vandaar dat ook jaarlijks de dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende productbladen worden vastgesteld alvorens de begroting kan worden opgemaakt.
Ad 4. Financiering Algemeen De in januari 2001 in werking getreden Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) verplicht een gemeenschappelijke regeling om een financieringsparagraaf in begroting en jaarrekening op te nemen. Voor Het Gegevenshuis is de financieringssystematiek dat de deelnemers een voorschot per kwartaal betalen, gebaseerd op de totale bijdrage conform begroting/dienst-verleningsovereenkomst. Betalingen werden tot 2022 verricht door de gemeente Landgraaf, aan welke gemeente de financiëleen salarisadministratie en het uitvoeren van het betalingsverkeer is uitbesteed. Hiervoor is destijds een rekening courant verhouding ontstaan tussen Het Gegevenshuis en de gemeente Landgraaf. Sinds 2022 werkt Het Gegevenshuis op basis van voorschotnota’s, om zodoende zelf over liquide middelen te beschikken. De hoogte van de voorschotnota’s en de datum van verzending is gericht op het steeds over voldoende liquide middelen te kunnen beschikken. Hierdoor is de rekening courantpositie met de gemeente Landgraaf volledig vereffend. Risicobeheer Met risico’s worden bedoeld renterisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitenrisico’s, koersrisico’s en debiteurenrisico’s. Om het risico in algemene zin in te perken dient de uitvoering van de financieringsfunctie alleen de publieke taak.
Het beheersen van risico’s komt tot uitdrukking via het gebruik van de instrumenten kasgeldlimiet en renterisiconorm. Beide instrumenten hebben tot doel het renterisico te begrenzen dat verbonden is aan de financiering door middel van korte en lange schuld. Renterisico op vlottende schuld Om het renterisico op de netto vlottende schuld te beheersen mogen gemeenschappelijke regelingen voor hun financieringsbehoefte niet onbeperkt kort geld aantrekken. Het aantrekken van kort geld is normaliter goedkoper dan lang geld, maar is ook sterker aan fluctuaties onderhevig. De maximaal toegestane netto vlottende schuld wordt bepaald door de zogenaamde kasgeldlimiet. Onder kasgeldlimiet wordt verstaan het bedrag dat maximaal als kasgeld mag worden opgenomen. Voor 2026 bedraagt de kasgeldlimiet voor Het Gegevenshuis: a. Omvang van de programmabegroting per 01-01-2026: € 5.578.455 b. Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage: 8,20% Toegestane kasgeldlimiet voor 2026 (a) x (b): € 457.433
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
21
Dit bedrag wordt berekend door middel van een door het Ministerie van Financiën vastgesteld percentage van 8,2% te vermenigvuldigen met tot totaal van de jaarbegroting van Het Gegevenshuis bij aanvang van het jaar. Bij overschrijding van deze limiet moet er in langlopende financieringsmiddelen worden voorzien. De kasgeldlimiet wordt aan het begin van het dienstjaar vastgesteld en geldt voor het gehele jaar. De kasgeldlimiet bedroeg de afgelopen jaren: Jaar 2022 2023 2024 2025
Kasgeldlimiet € € € €
360.331 384.663 410.654 446.202
Renterisico op vaste schuld De renterisiconorm is bestemd om het renterisico op de vaste schuld inzichtelijk te maken. De wettelijk vastgestelde renterisico-norm van 20% houdt in dat in enig jaar de aflossing van de lange schuld niet hoger mag zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Omdat Het Gegevenshuis geen langlopende leningen heeft aangetrokken komt dit risico niet voor. Omslagrente De omslagrente wordt bepaald door de externe rentelasten te delen door het totaal van de activa. Zoals aangegeven heeft Het Gegevenshuis geen externe rentelasten. De berekening van de omslagrente is daarmee niet van toepassing voor Het Gegevenshuis. Kredietrisico's Dit betreft de risico’s op een waardedaling van verstrekte kredieten ten gevolge van het niet (tijdig) na kunnen komen van de verplichtingen door de tegenpartij. Omdat Het Gegevenshuis geen leningen en garanties aan derden verstrekt speelt dit risico niet. Liquiditeitenrisico’s De liquiditeitenrisico's houden verband met mogelijke wijzigingen in de meerjarenliquiditeitenplanning waardoor renteresultaten kunnen afwijken van de verwachtingen. Omdat in de meerjarenbegroting tegenover iedere afgesproken prestatie ook een afgesproken vergoeding staat blijft het liquiditeitenrisico beperkt tot de extra opdrachten die niet waren voorzien in de begroting. Veelal hebben deze extra opdrachten een geringe financiële omvang.
Koers- en valutarisico Koersrisicobeheer is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid dat de financiële activa van de organisatie in waarde verminderen door negatieve koersontwikkeling. Dit is voor Het Gegevenshuis niet van toepassing. Valutarisicobeheer is het beheersen van de risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid dat op een bepaald moment de waarde van de vreemde valutastromen, uitgedrukt in eigen valuta, afwijkt van hetgeen verwacht werd op het beslismoment. Het Gegevenshuis bezit evenwel geen vreemde valuta, dus dit is voor Het Gegevenshuis niet van toepassing. Debiteurenrisico’s Dit betreft het risico dat we vorderingen op debiteuren niet kunnen innen en dus moeten afboeken. Aangezien Het Gegevenshuis voornamelijk diensten verleend aan gemeenten en andere openbare lichamen is het debiteurenrisico klein. In het geval dat een vordering, ook na aanmaning en ingebrekestelling, niet via het minnelijke traject geïnd wordt, zal een dwanginvorderingstraject opgestart worden. Dit is sinds haar oprichting nog nooit aan de orde geweest. Kasbeheer / kasgeldlimiet Dit betreft het beheer van saldi en liquiditeiten voor een periode korter dan één jaar. De uitvoering ligt bij de kassier van de gemeente Landgraaf die er onder andere op toe ziet dat de kasgeldlimiet niet wordt overschreden.
Als uitgangspunt geldt verder, dat zoveel mogelijk het contante geldverkeer wordt beperkt en de elektronische betaalvormen worden gestimuleerd.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
22
Voor het beheer van de financiële middelen houdt Het Gegevenshuis een rekening-courant aan bij de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank. De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) fungeert als huisbank. Het Gegevenshuis verricht haar betalingsverkeer volledig via elektronisch bankieren bij de BNG. Op basis van de regelgeving rondom het zogenaamde schatkistbankieren werden limieten hoger dan € 250.000,- afgeroomd door de schatkist. Financieringsrisico’s Omdat de deelnemers gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het financiële beleid van Het Gegevenshuis naar rato van de afname van producten en diensten en zich verplicht hebben eventuele tekorten volgens deze verdeelsleutel te dragen, zijn er geen financieringsrisico’s. EMU-saldo Sinds Nederland deel uitmaakt van de Economische en Monetaire Unie (EMU) wordt voor het begrotingssaldo een definitie gebruikt die binnen de gehele EMU hetzelfde is, namelijk het EMU-saldo. Met het EMU-saldo wordt het saldo van inkomsten en uitgaven van de totale overheid bedoeld. In het verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag zijn. Het BBP is de totale (geld-)waarde van alle in een land geproduceerde goederen (en diensten) gedurende een bepaalde periode (meestal een jaar). Actiever sturen op het EMU-saldo Het EMU-saldo is gebaseerd op kasbasis.
Omdat de sturing op basis van het baten- en lastenstelsel geschiedt, krijgt het EMU-saldo niet de aandacht in de begrotings- en verantwoordings-cyclus die nodig wordt geacht. Voor gemeenschappelijke regelingen is het van belang te weten of de individuele referentiewaarden van het EMU-saldo die voor de individuele gemeenschappelijke regeling berekend zijn, meerjarig overschreden worden. Omdat het consequenties heeft als de macronorm overschreden wordt, is het voor individuele overheden van belang om meerjarig op de individuele referentiewaarden te sturen. Landelijk is bepaald dat het gezamenlijk aandeel van gemeenten, provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen in het landelijk EMU-tekort (van 3 %) maximaal 0,3 % van het BBP mag bedragen. Omdat overheden (nog) niet afgerekend worden bij overschrijding de referentiewaarde worden vanaf 2016 geen individuele referentiewaarden per overheidslichaam berekend. Wel is het mogelijk ons EMU-saldo aan de hand van de begroting of jaarrekening te berekenen. Voor de meerjarenbegroting gebeurt dit tevens door middel van de geprognosticeerde balans.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
23
Omschrijving
2026
2027
2028
2029
+/+ +/+ -/+/+ +/+
Resultaat van de rekening van baten en lasten Saldo stortingen in reserves Saldo aanwendingen van reserves Saldo afschrijvingen ten laste van de exploitatie Saldo stortingen in voorzieningen
68.452 68.452 -
-
-
-
+/+
Baten en bijdragen die niet in de exploitatie zijn opgenomen
-
-
-
-
-/-
Investeringen in vaste activa die worden geactiveerd
-
-
-
-
+/+
Desinvesteringen voor zover niet in de exploitatie verantwoord
-
-
-
-/-
Aankoop/lasten grond en bouwrijp maken, niet in de exploitatie
-
-
-
-
+/+
Baten grondexploitatie voor zover niet in de exploitatie verantwoord
-
-
-
-
-/-
Lasten die rechtstreeks ten laste van voorzieningen worden gebracht
-
-
-
-
-/-
Boekwinst op verkopen effecten voor zover verantwoord in de exploitatie
-
-
-
-
EMU-saldo (- = tekort, + = overschot)
0
-
In 2023 werd € 169.000,- en in 2024 127.811,- gestort in de bestemmingsreserve voor de aanbesteding, migratie en implementatie ICT met een deel van het positieve resultaat uit respectievelijk 2022 en 2024. In 2025 volgden de eenmalige implementatiekosten, kosten ontvlechting en overige kosten ICT in relatie tot de overgang naar Solido. De incidentele kosten worden gedekt door het aanwenden van een deel van de bestemmingsreserve. Een deel van de bestemmingsreserve blijft vanuit de jaarrekening 2025 behouden voor de afronding van de ICT-migratie (dataplatform) in 2026.
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
24
Saldo 1-1-2026
Mutatie 2026
Saldo 1-1-2027
Vaste activa
0
0
Materiële vaste activa
0
Investeringen met een economisch nut
0
ACTIVA
Mutatie 2027
PASSIVA
Saldo 1-1-2026
Mutatie 2026
Saldo 1-1-2027
Mutatie 2027
0
0 Vaste passiva
68.451
-68.451
0
0
0
0
0 Eigen vermogen
68.451
-68.451
0
0
0
0
0 Bestemmingsreserves
68.451
-68.451
0
0
Saldo van baten en lasten 2025
0
0
0
0
Voorzieningen
0
0
0
0
Ontvangen waarborgsommen
0
0
0
0
Vlottende activa
795.729
-68.451
795.729
0 Vlottende passiva
727.277
0
727.277
0
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
586.666
0
586.666
0 Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
307.159
0
307.159
0
Vorderingen op openbare lichamen
585.253
0
585.253
0
Overige vorderingen
1.413
0
1.413
0
Overige schulden
307.159
0
307.159
0
Liquide middelen
74.439
0
74.439
0
Uitzettingen ’s Rijks schatkist
33.896
0
33.896
0
Overlopende activa
100.728
-68.451
32.276
0 Overlopende passiva
420.118
0
420.118
0
2.013
0
2.013
0 Vooruit ontvangen bijdragen van het Rijk
4.229
0
4.229
0
0
0
0
415.889
0
415.889
0
Overige overlopende activa
98.714
-68.451
30.263
0 Overige overlopende passiva
0
0
0
0
Totaal activa
795.729
-68.451
727.277
0 Totaal passiva
795.729
0
727.277
0
Nog te ontvangen bijdragen van het Rijk Nog te ontvangen bijdragen van overige overheid
Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
0 Vooruit ontvangen bijdragen van overige overheid
Saldo 1-1-2028
Mutatie 2028
Saldo 1-1-2029
Vaste activa
0
0
0
Materiële vaste activa
0
0
Investeringen met een economisch nut
0
0
ACTIVA
Mutatie 2029
Saldo 1-1-2028
Mutatie 2028
Saldo 1-1-2029
Mutatie 2029
0 Vaste passiva
0
0
0
0
0
0 Eigen vermogen
0
0
0
0
0
0 Bestemmingsreserves
0
0
0
0
Voorzieningen
0
0
0
0
Ontvangen waarborgsommen
0
0
0
0
727.277
0
727.277
0
517.774
0
517.774
0
517.774
0
517.774
0
683.897
0
683.897
0
0
0
0
0
PASSIVA
Vlottende activa
727.277
0
727.277
0 Vlottende passiva
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
586.666
0
586.666
0
Vorderingen op openbare lichamen
585.253
0
585.253
0
Overige vorderingen
1.413
0
1.413
0 Overige schulden
Liquide middelen
74.439
0
74.439
0
Uitzettingen ’s Rijks schatkist
33.896
Overlopende activa
32.276
0
32.276
0 Overlopende passiva
Nog te ontvangen bijdragen van het Rijk
2.013
0
2.013
0 Vooruit ontvangen bijdragen van het Rijk
Nog te ontvangen bijdragen van overige overheid
Netto vlottende schuld met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
33.896
0
0
0
0 Vooruit ontvangen bijdragen van overige overheid
670.184
0
670.184
0
Overige overlopende activa
30.263
0
30.263
0 Overige overlopende passiva
13.713
0
13.713
0
Totaal activa
727.277
0
727.277
0 Totaal passiva
727.277
0
727.277
0
Uit deze geprognosticeerde balans blijkt dat het saldo van liquide middelen niet negatief wordt. Een EMU-tekort wordt derhalve niet verwacht. Alle financiële kengetallen in acht genomen, kunnen we stellen dat de financiële positie van Het Gegevenshuis gezond is. Bijgestelde begroting 2026 versie 0.1
Ad 5. Bedrijfsvoering De financiële- en salarisadministratie en het betalingsverkeer zijn uitbesteed aan de gemeente Landgraaf. Hiertoe werden procesafspraken gemaakt met de directie van Het Gegevenshuis. Voor ondersteuning op het gebied van personeel- en organisatie alsmede voor ondersteuning door bedrijfsarts/ARBO wordt gebruik gemaakt van private aanbieders. Voor financiën, informatiemanagement, privacy, procesmanagement heeft Het Gegevenshuis aan eigen formatie 2,8 fte. De dienstverlening op het gebied van ICT/kantoorautomatisering wordt afgenomen bij Solido. Het Gegevenshuis verzorgt zelf het applicatiebeheer van de pakketten die ingezet worden in het primaire proces. Ook de softwarepakketten voor managementinformatie, postregistratie, tijd- en verlofregistratie worden zelf beheerd. Op het gebied van huisvesting en facilitaire ondersteuning is een overeenkomst tussen de gemeente Landgraaf en Het Gegevenshuis afgesloten. In de totale bedrijfsvoering van Het Gegevenshuis zijn voorcalculatiemodellen verder ontwikkeld, werd op het gebied van financiën een verplichtingenadministratie ingevoerd en werd een uniforme inrichting van een administratie met betrekking tot opdrachten buiten de dienstverleningsovereenkomsten ontwikkeld.
Ad 6. Verbonden partijen Het Gegevenshuis heeft medio januari 2025 een meerjarige overeenkomst gesloten met Solido. Deze overeenkomst vloeit voort uit de afgeronde Europese aanbesteding waarbij de opdracht aan Solido is gegund op basis van de geldende aanbestedingscriteria. Het Gegevenshuis is daarmee geen deelnemer in het openbaar lichaam Solido. Dit betekent dat de relatie niet (meer) publiekrechtelijk van aard is, maar privaatrechtelijk. Dit betekent ook dat Het Gegevenshuis niet deelt in eventuele tekorten of overschotten. Daarmee is Solido ook geen verbonden partij (meer). Ook is er geen sprake van andere verbonden partijen.
Ad 7. Grondbeleid Niet van toepassing.
Ad 8. Taakstellingen, ombuigingen en/of bezuinigingen Het Gegevenshuis geeft reeds invulling aan een aantal suggesties van de colleges die in 2024 in het kader van het ravijnjaar zijn gegeven. Omdat Het Gegevenshuis enkel taken uitvoert in opdracht van de deelnemers (in hoofdzaak wettelijk verplichte taken), kan een eigen taakstelling niet aan de orde zijn. Dit laat onverlet dat Het Gegevenshuis permanent bezig is met het optimaliseren van de eigen processen en de organisatie-inrichting zodat de kostprijs van de producten neerwaarts kan worden bijgesteld, dan wel (incidentele) hogere kosten kunnen worden opgevangen zonder dat de productprijs hoeft te worden aangepast. Dit zien we ook nadrukkelijk terug in deze begroting. De meerkosten van het pensionadagat als beschreven in hoofdstuk 1.4 kunnen worden opgevangen binnen de begroting zonder dat de productprijs (in dit geval incidenteel) zou moeten worden verhoogd. Daarnaast is een programmalijn in het programma innovatie volledig gericht op efficiëncywinst in de eigen bedrijfsprocessen. De resultaten daarvan zullen worden meegenomen in de besluitvorming rondom innovatie die voor medio 2026 staat gepland. In deze combinatie zullen ook de structurele effecten die nu reeds gerealiseerd zijn op de kostprijs van de producten worden meegenomen.