Beleidsplan

Zekerheid als Vertrekpunt Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Voorwoord ‘’Het leven is als een dun koord waarover we ba-

visie met speerpunten/beleidsaccenten, waaruit

lanceren, met slechts een evenwichtsstok in onze

actiepunten zijn voortgekomen. Deze actiepunten

handen. Is die stok te kort dan neemt het risico op

zullen nader worden uitgewerkt in een separaat op

een val in het vangnet toe. Om dit te voorkomen rei-

te leveren uitvoeringsplan, hetgeen gepland staat

ken we elkaar een langere stok aan. Dit biedt meer

voor 2026.

houvast en meer zekerheid.” De concrete actiepunten zijn initiatieven die wij de Wij willen als gemeente dichter bij onze inwoners

komende jaren gaan uitvoeren. Zo willen wij in Heer-

staan. Dat doen we vanuit betrokkenheid, de wil

len armoede verzachten en voorkomen. Dat kunnen

om te werken aan vertrouwen en door middel van

wij echter niet alleen. Hiervoor hebben wij de hulp

een integrale aanpak. Dat heeft ons er toe doen

van iedereen in de stad nodig. Door de buurten in te

besluiten een andere koers te varen om te komen

gaan, naast de inwoner te staan en écht te luisteren,

tot gedragen beleidsvorming. Daarom hebben we

werken we samen toe naar zekerheid als vertrekpunt.

de hulp ingeroepen van inwoners, vrijwilligers en professionals. Door middel van interactieve sessies, verdeeld over meerdere ronden, hebben zij een belangrijke bijdrage geleverd aan de invulling van dit beleidsplan. De geleverde input heeft uiteindelijk geleid tot drie kernthema’s: het verbeteren van de communicatie, het intensiveren van de samenwerking en het inzetten op een vroegtijdige- en duurzame aanpak. Deze kernthema’s hebben geleid tot een nieuwe beleids-

2|

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Ervaringsverhaal Bart (40 jaar) Bart is fulltime huisvader. Na zijn scheiding is hij ziek

De bijstandsuitkering ziet Bart als een hulpmiddel

geworden. Een burn-out belette hem om te werken

waarvoor hij een tegenprestatie wil leveren. Het

en vroeg daarom noodgedwongen de gemeente

krijgen van een uitkering betekent voor hem en de

om financiële ondersteuning. Ook kreeg hij hulp

kinderen rust, zekerheid en stabiliteit. Zijn doel is

van Jeugdzorg bij de zorg over zijn twee kinderen.

om, als de kinderen meer zelfstandig zijn, vast werk

Nu ontvangt hij hulp van Buurtteams Heerlen en

te krijgen. Geleidelijk aan gaat hij meer uren werken

Jens. Vanwege de huwelijkse schulden vroeg hij ook

in de BVS. Bart krijgt nog een jaar hulp en dan stopt

bewindvoering aan. Vanaf het moment dat hij na de

de bewindvoering.

scheiding weer zelfstandige woonruimte kreeg, gaat het met hem bergopwaarts. Zo is hij na bemiddeling

Bart: “Ik ben heel zuinig, drink niet, rook niet, feest

vanuit de gemeente bij de Bovengrondse Vakschool

niet. De gemeente Heerlen heeft voor de kinderen

(BVS) terechtgekomen. Hier werkt hij een paar uur

veel extra regelingen waardoor wij het redden.”

per week als projectleider 3D.

Reflectie op het ervaringsverhaal De bijstand is een noodzakelijk vangnet. In

Het traject bij de BVS laat zien hoe per-

het geval van Bart heeft dit gezorgd voor

spectief eruit kan zien. Hier krijgen mensen

rust, zekerheid en stabiliteit voor hem en

zoals Bart de kans om hun talenten te

zijn kinderen. Die bestaanszekerheid is cru-

benutten, werkritme op te bouwen en ver-

ciaal: pas als de basis op orde is ontstaat

trouwen terug te winnen. Bart laat zien hoe

er ruimte om te herstellen, vooruit te kijken

ontwikkeling stap voor stap kan verlopen.

en stappen te zetten richting participatie

Zijn verhaal onderstreept het belang van

en werk.

maatwerk: een stevig sociaal vangnet in combinatie met betekenisvolle ontwikkelplekken.

3|

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Inleiding Bestaanszekerheid vormt mede de basis van een

leven, komt niet toe aan het werken aan een betere

menswaardig bestaan. In Heerlen staan we als

toekomst.

gemeente voor die zekerheid. Dat betekent onder andere een toereikend inkomen, een dak boven het

Een stevige uitdaging

hoofd, toegang tot zorg en kansen om mee te doen

De cijfers zijn duidelijk. Heerlen telt op 1 januari 2025

in de samenleving. We zien dat bij een grote groep

87.522 inwoners, verdeeld over 46.072 huishoudens.

Heerlenaren deze basis onder druk staat. Mensen

Het aantal Heerlenaren dat moet rondkomen van

hebben te maken met bestaansonzekerheid. De

een laag inkomen is groot, zoals te zien in onder-

huidige economische tijdsgeest en de landelijke

staande tabel. Het verschil ten opzichte van het

politieke keuzes helpen ons vooralsnog onvoldoen-

landelijk gemiddelde is groot. Dit inkomensverschil

de om het tij te keren. Daarom is het aan ons om

wordt nog groter wanneer deze variabelen worden

perspectief en richting te bieden. Zo zetten we in

vergeleken met een gemeente met een vergelijkbaar

Heerlen een belangrijke stap vooruit.

aantal huishoudens, zoals Amstelveen.

Meer dan cijfers: impact op mensenlevens Inkomensproblematiek heeft invloed op alle andere leefgebieden. Het grijpt in op de levens van mensen. Denk aan verhalen van ouders die hun kinderen geen verjaardagscadeautje kunnen geven. Of van jongeren die met een lege maag naar school gaan en van ouderen die moeten kiezen tussen het aandraaien van de verwarming of het koken van eten. Armoede is meer dan alleen financiële nood: het leidt ook tot sociale uitsluiting, stress, gezondheidsproblemen, verminderde ontwikkelkansen en keuzes op de korte termijn. Wie dagelijks bezig is met over-

4|

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Nagenoeg 1 op de 10 huishoudens ontvangt een bij-

Hoopvolle ontwikkelingen en sterke fundamenten

Van verzachten naar voorkomen

standsuitkering. Dat is meer dan twee keer zo hoog

Ondanks de enorme opgaven is er in Heerlen reden

Wij willen dat alle Heerlenaren opgroeien en leven

als het landelijk gemiddelde. En ook de afhanke-

tot optimisme. Zo zien we een toename van het

in een gezonde en veilige woon- en leefomgeving.

lijkheid van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen ligt

gebruik van veel van onze voorzieningen. Ook con-

Vanuit deze visie staan wij voor de financiële be-

beduidend hoger: in Heerlen is dit ruim 1 op 12, in

stateren we een dalende trend van inwoners die een

staanszekerheid van onze inwoners. Daarom bieden

Nederland 1 op 22.

beroep doen op een bijstandsuitkering. De ingezet-

wij inkomensondersteuning en hulp aan inwoners

Het gemiddeld besteedbaar inkomen in Heerlen is

te lijn van ons sociaal beleid begint zodoende zijn

die dat nodig hebben. Het is onze ambitie om de ko-

hierdoor laag en bedraagt slechts 42.600 euro per

vruchten af te werpen.

mende jaren meer in te zetten op interventies waar-

jaar. Dit is 13.000 euro lager dan het gemiddelde in Nederland.

Daarnaast biedt het aanwijzen van Heerlen-Noord

voorkomen. Zo maken wij het mogelijk dat iedereen

als focusgebied voor het Nationaal Programma

zich kan ontwikkelen en naar vermogen kan deel-

Uit bovenstaande blijkt dat het aantal kinderen dat

Leefbaarheid en Veiligheid nieuwe mogelijkheden.

nemen aan de samenleving. Kinderen en jongeren

in Heerlen opgroeit in een gezin met een laag inko-

Door de (financiële) aandacht zijn we beter in staat

hebben hierbij onze prioriteit. Zo werken we samen

men meer dan twee keer zo hoog is als in de rest

om langdurig in te zetten op het bestrijden van ar-

toe naar zekerheid als vertrekpunt.

van Nederland. Kinderen die opgroeien in armoede

moede en het doorbreken van de vicieuze cirkel.

hebben een verhoogd risico op leerachterstanden, gezondheidsklachten en sociale isolatie. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat armoede vaak van generatie op generatie wordt doorgegeven. Dit betekent dat er sprake is van een vicieuze cirkel die we moeten doorbreken. Ook zien we dat het percentage mensen met een geregistreerde, problematische schuld in Heerlen ook fors hoger ligt dan in de rest van het land. Dit bevestigt nogmaals dat de positie van de Heerlenaar ten opzichte van haar landgenoten broos is.

5|

mee we armoede niet alleen verzachten, maar ook

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Ervaringsverhaal Rik (19 jaar)

jongeren heeft hem een leer-werktraject aangebo-

Na de vechtscheiding van zijn ouders, ging Rik op

den om zo ambulant jongerenwerker te worden.

zijn dertiende het huis uit. Sindsdien is hij op zoek

Maar hij heeft geen rijbewijs waardoor hij minder in-

naar een eigen plek om te wonen. Na vele omzwer-

zetbaar is. Hierdoor zou hij te weinig gaan verdienen

vingen slaapt hij nu noodgedwongen in de crisisop-

om zelfstandig te gaan wonen. De rijlessen kan hij

vang. Door het gedrag van zijn kamergenoot voelt

niet betalen omdat hij onder beschermingsbewind

hij zich niet altijd veilig en slaapt hij slecht.

staat. Ook heeft Rik een aantal schulden die hij wil

Rik heeft de havo niet afgemaakt en leeft momen-

terugbetalen. Hij leeft nu van 40 euro per week.

teel van een ziektewetuitkering. In het voorjaar is de diagnose ADHD vastgesteld bij Rik. Hij is voet-

Rik: “Ik wil graag gewoon een rustig leventje; een

baltrainer voor de jeugd en daarom ’s avonds vaak

plekje voor mij zelf, een stabiele baan. Huisje, boom-

op de voetbalclub te vinden. Een zorginstelling voor

pje, beestje”.

Reflectie op het ervaringsverhaal

Zijn verhaal kent een goed einde. Gerichte ondersteuning, maatwerk en inzet van ke-

De situatie van Rik laat zien hoe ontwrich-

tenpartners hebben inmiddels geresulteerd

tend dakloosheid op jonge leeftijd kan zijn.

in een eigen woning voor Rik. Dat is een

Het onderstreept het belang van tijdige

cruciale stap voor stabiliteit, veiligheid en

ondersteuning en het bieden van perspec-

zelfstandigheid. Daar staan wij als gemeen-

tief. Zijn maatschappelijke betrokkenheid

te voor. Jongeren hebben onze prioriteit

laat zijn veerkracht zien.

en wij doen er alles aan om te voorkomen dat problemen uitgroeien tot dakloosheid, schulden of uitval uit het onderwijs.

6|

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Dicht bij onze inwoners ‘’Praat met mij, niet over mij.’’ – Jennifer (35)

Wij vinden het belangrijk om goed te communiceren

gen zichtbaarder, toegankelijker en draagt bij aan

en vooral om goed te luisteren naar onze inwoners.

wederzijds begrip. Door écht te luisteren, zonder

Hiervoor is een persoonlijke benadering noodzake-

oordeel, kunnen we beter inzetten op maatwerk en

lijk. Een benadering zonder oordeel, omdat we in

voorkomen we dat onze regelingen en voorzienin-

Heerlen naast onze inwoners staan. Maar communi-

gen onbenut blijven.

Wat gaan we doen? 1.

We zetten ons actief in voor adequate voorlichting;

2. We verbeteren de inzet en toegankelijkheid van onze

ceren is meer dan alleen zenden en ontvangen. Het

mediakanalen en tools;

gaat ook over verbinden. Daarom werken wij samen

Het doel van Heerlen is ook het verbeteren van

met onze inwoners, vrijwilligers en professionals aan

de toegankelijkheid, actualiteit en relevantie van

effectievere en toegankelijkere communicatievoor-

informatie voor en door onze inwoners. Daarnaast

mensen en organisaties die de

zieningen.

willen we blijvende deelname aan onze samenleving

sociale cohesie bevorderen;

bevorderen en gemeenschapszin vergroten. Wij be-

3. We versterken het contact met

4. We onderzoeken nieuwe

Begrijpelijke informatie, praktische voorlichting en

trekken ervaringsdeskundigen en maatschappelijke

initiatieven die de contacten met

ondersteunende tools dragen bij aan het bieden van

organisaties hierbij actief. Zij helpen ons scherp te

onze inwoners verbeteren;

inkomenszekerheid. Het maakt onze voorzienin-

blijven op wat werkt en wat niet.

5. We stappen af van afstandelijke brieven, ingewikkelde termen en de zakelijke toon in onze communicatie; 6. We betrekken collega’s actief bij onze aanpak; 7.

We evalueren onze inzet structureel en tijdig;

7|

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Opdracht 4 Opdracht 1 We faciliteren en organiseren voorlichtingen over geldzaken voor onder andere inwoners en ketenpartners. Deze voorlichtingen worden aangeboden op laagdrempelige en toegankelijke locaties, zoals scholen, buurtpunten en bibliotheken, met als doel het vergroten van financiële kennis en bewustwording.

Opdracht 2

Opdracht 3

Om het onderlinge contact te versterken, gaan we regelmatig in gesprek met vrijwilligers en professionals om knelpunten te signaleren en te bespreken. Daarbij stemmen we uitvoering en beleid zo goed mogelijk op elkaar af. Op deze manier zorgen we samen voor een zo effectief en passend mogelijke ondersteuning.

Met de Stadskrant, het blad Plussen en Minnen, het boekje Steuntje in de Rug, onze social media kanalen en diverse praktische tools bieden wij actuele en toegankelijke informatie over belangrijke ontwikkelingen en regelingen. Deze communicatie zetten wij strategisch en doelgericht in, zodat de informatie terechtkomt bij inwoners en organisaties die hier het meeste baat bij hebben.

8|

Om het contact met onze inwoners te verbeteren, laten we ons inspireren door bewezen effectieve methodieken, zoals de ‘er-op-af-aanpak’. Daarnaast versterken we de samenwerking met andere beleidsterreinen, zoals duurzaamheid, wonen en zorg, door actief bruggen te bouwen en integraal te werken.

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Opdracht 5 Om onze communicatie persoonlijk, begrijpelijk en toegankelijk te maken, communiceren we zoveel mogelijk op B1-taalniveau. Daarnaast benutten we de kennis van leespanels en ervaringsdeskundigen om onze boodschappen beter aan te laten sluiten bij de leef- en denkwereld van onze inwoners.

Opdracht 6 We betrekken onze interne collega’s actief bij de uitvoering van dit beleidsplan. Daarom organiseren we regelmatig interactieve sessies waarin we het belang van samenhang tussen verschillende beleidsterreinen benadrukken en de vertaalslag van beleid naar uitvoering versterken. Zo vergroten we de betrokkenheid, kennisdeling en effectiviteit van onze gezamenlijke uitvoering.

Opdracht 7 Door structureel en tijdig samen met inwoners, ervaringsdeskundigen en professionals te evalueren, kunnen we onze aanpak snel bijsturen wanneer iets niet blijkt te werken. Op deze manier blijft dit beleidsplan een gezamenlijk gedragen en beweeglijk plan, dat aansluit bij de behoeften en ervaringen van iedereen die erbij betrokken is.

Samen sterk voor inkomenszekerheid “Iedereen is zo bezig met de papierkraam op orde te

huis, een betaalbare energierekening en juridische

krijgen, dat de mens waarover het gaat en alle gevol-

hulp. Daarom brengen we (problematische) schul-

gen die daar voor die persoon en zijn of haar gezin

den eerder in beeld, verlagen we de drempel om

uit voortvloeit worden vergeten.” - Ferry (51 jaar)

hulp te vragen en lossen we problemen op. Ook helpen we Heerlenaren financieel, zodat zij kunnen

In Heerlen geloven we dat je door samen te werken

blijven deelnemen aan onze samenleving.

verder komt. Samenwerking zoeken met inwoners, vrijwilligers en professionals zorgt voor verbinding.

Door onze beleidsvrijheid zo goed mogelijk te

Zo kunnen we gebruik maken van buurtverenigin-

benutten, kunnen we onze ondersteuning zo breed

gen en al bestaande netwerken, waarmee we de

mogelijk toepassen, afgestemd op de leefwereld van

toegang tot onze voorzieningen verbeteren. Door

iedereen die een steuntje in de rug nodig heeft. Zo

te kijken naar alle leefgebieden van inwoners met

kunnen we ook beter vormgeven aan onze geza-

een hulpvraag, signaleren we problemen eerder en

menlijke ambitie om op korte termijn een bijdrage

verwijzen we door waar nodig. Zo bevorderen wij de

te leveren aan het bestrijden van armoede onder

integrale aanpak.

jongeren en gezinnen met kinderen. Vaste samenwerkingspartners, zoals het Nationaal Programma

Wat gaan we doen? 8. We werken actief aan het verbeteren van de samenwerking en relatie tussen schuldhulpverlening en beschermingsbewind; 9. We werken actief aan het verbeteren van de samenwerking en relatie tussen schuldhulp­­verlening en de zorg; 10. We geven prioriteit aan kwetsbare groepen. 11. We stellen de mens centraal binnen onze aanpak.

We zorgen ervoor dat de basis van inkomenszeker-

Heerlen Noord, het Jeugdfonds Sport- en Cultuur,

12. We nemen actief deel aan het

heid op orde is. Onze overtuiging is dat iedereen in

Stichting Leergeld, het Jeugd Educatie Fonds en

opzetten en borgen van een

Heerlen de beschikking moet hebben over gepaste

Stichting Jarige Job helpen ons hierbij.

effectief signaleringsnetwerk;

kleding, voldoende en gezond eten, een ingericht

13. We werken samen met (lokale) partners aan een zo goed mogelijke ondersteuning.

9|

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Opdracht 11

Opdracht 8 Om de samenwerking tussen schuldhulpverlening en bewindvoerders te verbeteren, intensiveren we het onderlinge contact en stemmen we onze werkzaamheden beter op elkaar af. We vernieuwen het convenant en maken duidelijke afspraken over ieders rol en verantwoordelijkheden, zodat inwoners met schulden sneller en beter worden ondersteund.

Opdracht 10 Om kwetsbare inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen, benutten we de beschikbare beleidsruimte maximaal. We stemmen onze dienstverlening af op verschillende doelgroepen en zetten in op duurzame ondersteuning. Dit doen we door interessante initiatieven, zoals ‘Moeders met dromen’, ‘het Bouwdepot’, ‘IPTA’, ‘Kansfonds’ en ‘Budgetcoaching op Maat’ actief te onderzoeken. Waar mogelijk gaan we samenwerkingen aan en zetten we deze gericht in.

10 |

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Opdracht 9

Om de mens centraal te stellen, leggen we in de uitvoering nadruk op de toepassing van passende methodieken. Reeds succesvolle aanpakken zoals de ‘doorbraakmethode’ en ‘omgekeerde toets’ worden doorgezet. Daarnaast wordt de methodiek ‘Maatschappelijk Meedoen Budget’ naar voorbeeld van de gemeente Wageningen verkend, evenals de mogelijkheid om uitbetalingsdata beter af te stemmen op het reguliere betalingsverkeer. Onze dienstverlening is stress-sensitief: we werken empathisch, verlagen de drempel om hulp te vragen en stellen ons dienstbaar op, zodat inwoners zich gezien en ondersteund voelen. Dit doen we onder andere door het aantal automatische toekenningen te vergroten.

Om de samenwerking tussen schuldhulpverlening en de zorg te verbeteren, intensiveren we het contact met zorgprofessionals, zoals huisartsen, praktijkondersteuners GGZ en verloskundigen. We maken duidelijke afspraken over signalering, doorverwijzing en samenwerking, zodat inwoners met geldzorgen eerder en beter worden ondersteund.

Opdracht 12 We zetten actief in op voorlichting over signalen van armoede en schulden en ondersteunen lokale partners met praktische handvatten. Zo kunnen zij deze signalen eerder herkennen en tijdig doorverwijzen, waardoor inwoners sneller de juiste hulp krijgen en beter worden ondersteund.

Opdracht 13

Na het ontvangen van signalen over armoede of schulden handelen we snel en passend. Samen met (lokale) partners bieden we directe ondersteuning, zoals schuldhulp, budgetcoaching of praktische hulp bij dagelijkse kosten, om problemen te verzachten, te stabiliseren en waar mogelijk op te lossen. Zo voorkomen we dat inwoners in schrijnende situaties terechtkomen en zorgen we dat zij tijdig de hulp krijgen die ze nodig hebben.

Voorkomen en volhouden ‘’Ga naar de wijken en luister naar buurtverenigingen.

menszekerheid. Hierbij is inkomensondersteuning

Dat zijn de ogen en oren van de buurt.’’ – Amy (43 jaar)

cruciaal: iedereen moet kunnen rekenen op een toereikend inkomen, duidelijke en toegankelijk rege-

In Heerlen willen we armoede voorkomen. Een

lingen en voorzieningen. Dat betekent: eenvoudige

vroege inzet is daarbij van essentieel belang. Door in

taal, warme overdracht en het lef om creatief te zijn

een vroeg stadium signalen te herkennen – of het nu

als inwoners in de knel komen. Ons Heerlen is een

gaat om een huurachterstand, een lege koelkast of

stad waarin kansen niet afhangen van geluk, maar

stress bij kinderen – en daarop te handelen, kunnen

van gezamenlijke inzet.

we sneller, menselijker en effectiever ondersteunen.

14. We maken onze processen overzichtelijker, gemakkelijker en minder bureaucratisch; 15. We hebben oog voor een warme overdracht bij personeelsverloop; 16. We houden altijd oog voor

Wij focussen hierbij op een mensgerichte aanpak

We werken aan het oplossen van problemen, waar-

gebaseerd op vertrouwen. Dit betekent minder

door inwoners weer grip krijgen op hun leven, hun

bureaucratie en meer betrokkenheid door vaker met

financiën en hun toekomst. Maar onze inzet stopt

elkaar in gesprek te gaan. Door samen te werken

hier niet. Zo is onze hulp geen eindpunt, maar een

effectiever, toegankelijker en

met onze inwoners, vrijwilligers en professionals

opstap. We begeleiden mensen verder – naar werk,

beter bereikbaar;

bouwen we aan een systeem dat voorkomt dat men-

opleiding of andere vormen van maatschappelijke

sen (verder) in de problemen raken.

deelname – en vergroten zo ook de (financiële) red-

aan de kant hoeft te staan en dat

zaamheid. Samen met onze partners zetten we door,

iedereen mee kan doen aan de

Een duurzame aanpak van armoede en schulden

ook als het moeilijk wordt. Zo maken we onze inzet

maatschappij;

vraagt om meer dan tijdelijke oplossingen. Het gaat

duurzaam, daadkrachtig en mensgericht. Omdat

om structurele veranderingen. Door onder andere de

iedereen in Heerlen mee moet kunnen blijven doen.

toegang tot financiële educatie te stimuleren, werken we aan het vaardiger en redzamer maken van onze inwoners. Dat maakt preventie onze eerste pijler. De tweede pijler is het kunnen bieden van inko-

11 |

Wat gaan we doen?

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

iemands innerlijke beleving; 17. We maken voorzieningen

18. We zorgen ervoor dat niemand

19. We zetten in op financiële educatie.

Opdracht 14 We verlagen actief drempels in onze dienstverlening. Daarom zetten we vol in op het ontwikkelen van een integrale toegang. Hier kunnen inwoners op één plek terecht voor verschillende vragen rondom inkomen en schulden, maar ook over zorg, veiligheid, onderwijs en wonen. Hierbij wordt maximaal ingezet op het ‘ontschotten’ van de verschillende domeinen en wordt problematiek integraal benaderd. De gemeente gaat hiervoor letterlijk de wijken in en nog vaker aan de keukentafel zitten. Inwoners krijgen een bekend en vertrouwd aanspreekpunt, waardoor zij sneller en gemakkelijker toegang krijgen tot de ondersteuning die zij nodig hebben. Hierdoor gaat ‘van het kastje naar de muur’ tot de verleden tijd behoren.

Opdracht 15 Om te voorkomen dat kwetsbare inwoners hun verhaal onnodig vaak moeten herhalen en belangrijke informatie verloren gaat, werken we aan een systematiek voor het zorgvuldig overdragen van dossiers. Zo zorgen we ervoor dat alle belangrijke informatie beschikbaar blijft en inwoners beter worden geholpen.

12 |

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Opdracht 17

Opdracht 16

Samen met onze (lokale) partners bouwen wij aan een gezamenlijke beweging tegen armoede, waarin iedere organisatie vanuit haar eigen kracht en betrokkenheid bijdraagt. Vanuit deze samenwerking onderzoeken wij de mogelijkheid voor het centraliseren van passende huisvesting voor armoedestichtingen. Door voorzieningen samen te brengen, willen wij ondersteuning dicht bij mensen organiseren, zichtbaar aanwezig zijn in de wijken en ervoor zorgen dat inwoners zich sneller gezien, gehoord en geholpen voelen.

De menselijke toon is nog niet altijd leidend, maar is vaak wel begrijpelijk. Door aandacht te besteden aan iemands innerlijke beleving kunnen we beter maatwerk leveren. Daarom onderzoeken we manieren om deze belevingen actief een plek te geven binnen onze dienstverlening, zodat inwoners zich beter gehoord en ondersteund voelen.

Opdracht 18 We vinden het belangrijk dat iedereen in Heerlen kan blijven meedoen. Daarom verstrekken we vergoedingen voor deelname aan sport- en culturele activiteiten en stimuleren we het gratis gebruik van het openbaar vervoer. Zo zorgen we dat inwoners gelijke kansen hebben om actief deel te nemen aan de samenleving.

Opdracht 19 Om financiële educatie te stimuleren, bieden we scholen en andere instellingen materialen en informatie aan waarmee mensen weerbaarder worden in hun geldzaken. Zo vergroten we het bewustzijn over financiële onderwerpen en dragen we bij aan het doorbreken van het taboe rondom armoede.

Ervaringsverhaal Jeroen (40)

Jeroen heeft altijd hard gewerkt maar heeft ook va-

Jeroen heeft ADHD, is hoogbegaafd en hoogsen-

ker een beroep moeten doen op financiële bijstand

sitief. Een lastige combinatie, die in zijn geval tot

van de gemeente. Daarnaast staat hij al zo’n 13 jaar

problemen zoals drugsgebruik en gevangenisstraf

onder bewind en heeft hij ook een mentor. De last

hebben geleid. In het kader van een taakstraf werkt

van een grote schuld drukt zwaar op zijn schouders.

hij nu bij een locatie van Mondriaan. Sinds kort

Hij kan zich niet voorstellen hoe hij het zonder bij-

woont hij in Heerlen, waar hij een nieuwe start hoopt

stand zou moeten redden.

te maken. Hij heeft nu de juiste medicatie en wil als ervaringsdeskundige bij de cliëntenraad van Mond-

Jeroen: “De steun die ik krijg vanuit de Reclassering,

riaan zijn ervaringen delen om anderen te helpen.

Mondriaan, de bewindvoerder, de mentor en de

Hij stoort zich aan het gemak waarmee de jeugd via

Voedselbank is allemaal heel fijn en geeft mij rust”.

Klarna op krediet kan kopen en schulden maakt. Zo is het ook bij hem begonnen toen hij op zijn 18e een lening afsloot.

Reflectie op het ervaringsverhaal

13 |

De Voedselbank speelt in het verhaal van

De intensieve samenwerking tussen de

Jeroen en dat van vele anderen een on-

verschillende partijen is van groot belang.

misbare rol. Niet als structurele oplossing,

De gelijktijdige hulp van reclassering, zorg

maar als tijdelijk ondersteuningsmiddel

en bewindvoering geeft Jeroen ruimte om

dat voorkomt dat financiële zorgen verder

toe te werken naar stabiliteit, een betere

oplopen waardoor iemand letterlijk zonder

gezondheid, meer zelfregie en toekomst-

eten komt te zitten. Dit zou nooit zo mogen

perspectief. Tot slot vinden wij het mooi

zijn. Wij zijn dan ook dankbaar voor alle

om te zien hoe deze samenwerking Jeroen

noodhulpinitiatieven binnen onze stad die

ook motiveert om zijn ervaringen te delen

inwoners met acute problemen helpen.

met ons en anderen.

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029

Financiën In Heerlen maken we ieder jaar geld vrij voor inko-

Monitoring, Evaluatie en Uitvoeringsplan

menszekerheid. Hieronder vallen het armoedebeleid,

De kwaliteit en resultaten van dit beleidsplan

inkomensondersteuning en schuldhulpverlening. In

worden op verschillende niveaus gemonitord en

2025 is dit ongeveer 15% van de Heerlense begro-

geëvalueerd. Binnen de reguliere Planning & Con-

ting. Een gedeelte van dit bedrag verstrekken wij

trol-cyclus gebeurt dit via periodieke management­

rechtstreeks aan onze inwoners. Denk hierbij aan de

rapportages en de jaarrekening, waarvan de

algemene bijstand, bijzondere bijstand en individu-

gemeenteraad een afschrift ontvangt met de

ele inkomenstoeslag. Het andere gedeelte landt via

belangrijkste prestaties. Daarnaast vindt doorlopend

subsidies bij verschillende organisaties.

evaluatie plaats in samenwerking met alle betrokken ­partijen die bijdragen aan de inkomenszekerheid

Het doelgericht verstrekken van subsidies ten

van onze inwoners, onder andere via periodieke

behoeve van kinderen die opgroeien in armoede

­bijeenkomsten.

heeft onze prioriteit. In 2025 bedroeg de totale bijdrage van de gemeente Heerlen aan verschillende

Het uitvoeringsplan Zekerheid als Vertrekpunt dat

maatschappelijke organisaties specifiek gericht op

in 2026 zal worden opgeleverd vormt een wezenlijk

kinderarmoede 1.295.000 euro. Dit betreft financiële

onderdeel van dit beleidsplan. Dit uitvoeringsplan

ondersteuning aan organisaties zoals Stichting Leer-

biedt een gedetailleerde uitwerking van de beoog-

geld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Daarnaast

de resultaten, borgingsmaatregelen, samenwer-

verstrekken wij subsidies aan organisaties die een

kingsvormen en specifieke aandachtspunten zoals

bijdrage leveren aan het verbeteren van de inko-

schuldhulpverlening aan gezinnen met minderjarige

menszekerheid van onze inwoners. Dit bedroeg in

kinderen. Het schetst concrete stappen, planning,

2025 in totaal 510.000 euro.

verantwoordelijkheden en doelen die nodig zijn om dit beleid effectief en doelgericht uit te voeren. De wijze waarop monitoring en evaluatie plaatsvinden, inclusief prestatie-­indicatoren en verantwoordingsmomenten, wordt hierin nader uitgewerkt.

14 |

Beleidsplan inkomenszekerheid Heerlen 2026-2029