Artikel 33 vragen/antwoorden Streetwise
Tekst van het document
De heer S. Jacobs, Alhier Heerlen, 22 september 2026 Onderwerp Beantwoording vragen ex. art. 33 RvO. Geachte heer Jacobs, Naar aanleiding van uw vragen d.d. 27 juli 2026 inzake Streetwise delen wij u het volgende mede. Vraag 1 Welke bedragen zijn in de jaren 2020 tot en met 2026 jaarlijks aan Stichting Streetwise Parkstad verstrekt en welk deel daarvan is direct of indirect ten laste van de gemeente Heerlen gekomen? Antwoord Alle gemeenteraden in Zuid-Limburg hebben in 2017 de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (hierna: SVREZL) vastgesteld; zo ook de gemeente Heerlen. In deze SVREZL is de hoofdstructuur voor bedrijventerreinen, kantoren en winkels/detailhandel vastgelegd. Via de Stadsregio Parkstad Limburg (de Bestuurscommissie Economie & Toerisme) is o.a. een regionaal uitvoeringsprogramma retail vastgesteld, dat langs diverse sporen wordt uitgevoerd. Een belangrijk onderdeel daarvan is de versterking van ondernemerschap in de (in de SVREZL) aangewezen winkelclusters. In dat kader is de afgelopen jaren, via diezelfde Bestuurscommissie, een begrotingspostsubsidie verleend aan Stichting Streetwise Parkstad. Daarbij is de werkwijze als volgt: jaarlijks dient deze Stichting een subsidieaanvraag in bij de Bestuurscommissie incl. activiteitenplan en beoogde resultaten en impact.
Bij een positief besluit wordt een subsidiebeschikking afgegeven; de gemeenten financieren de volledige subsidie. De Stadsregio vervult een coördinerende rol. Gedurende het subsidiejaar vinden diverse bestuurlijke en ambtelijke voortgangsoverleggen plaats tussen Streetwise en de individuele gemeenten. Als de looptijd van de subsidie is afgelopen, dient Stichting Streetwise bij de Bestuurscommissie een verzoek tot eindvaststelling in, waarbij een eindrapportage, financieel verslag en onafhankelijke accountantsverklaring worden overlegd. Via de Stadsregio wordt deze eindrapportage, na vaststelling door de Bestuurscommissie, vervolgens ter informatie aangeboden aan alle gemeenteraden. In onderstaande tabel is te zien hoe groot de bijdrage van de gemeente Heerlen is geweest. Documentnummer 1047645 Jaar | Volledig subsidiebedrag | Waarvan bijdrage aan Stichting Streetwise | gemeente Heerlen Parkstad 1 juni 2020 t/m 31 | € 316.670 | € 174.167 dec.
2021 2022 | € 200.000 | € 110.000 2023 | € 210.000 | € 115.500 2024 | € 210.000 | € 107.250 2025 | € 222.430 | € 111.567 2026 | € 228.000 | € 111.720 Vraag 2 Welke concrete en meetbare prestaties zijn in deze jaren met Streetwise overeengekomen voor de gemeente Heerlen? Antwoord De Stichting Streetwise voert één Parkstadbrede opdracht uit, gericht op het stimuleren en versterken van kwalitatief en innovatief ondernemerschap en het verbeteren van het vestigings- en ondernemersklimaat. De afspraken met Stichting Streetwise zijn vastgelegd in de jaarlijkse subsidie- of opdrachtbeschikkingen die de Stadsregio Parkstad Limburg afgeeft. Deze hebben onder meer betrekking op: • begeleiding van startende en bestaande ondernemers; • ondersteuning bij nieuwe vestigingen; • begeleiding bij de invulling van leegstaand vastgoed; • advisering van ondernemers; • samenwerking met gemeentelijke partners en netwerkorganisaties. De activiteiten, prestatie-indicatoren en verantwoordingssystematiek worden vooraf regionaal vastgesteld en vormen de basis voor de jaarlijkse beoordeling. Er is geen afzonderlijke opdracht of set prestatie-indicatoren voor de gemeente Heerlen overeengekomen.
Vraag 3 Hoeveel ondernemers uit Heerlen zijn in de jaren 2020 tot en met 2025 jaarlijks door Streetwise begeleid en hoeveel van deze trajecten hebben daadwerkelijk geleid tot: • de opening van een nieuwe onderneming; • uitbreiding van een bestaande onderneming; • de vestiging van een onderneming in een leegstaand pand? Antwoord De beschikbare gegevens zijn opgenomen in de jaarlijkse evaluaties die aan de raad worden verstrekt. Ondernemersbegeleiding is slechts één onderdeel van de totale opdracht. Opening, uitbreiding of vestiging kan een resultaat van een begeleidingstraject zijn, maar vormt niet de volledige opdracht of beoordelingsmaatstaf. Vraag 4 Hoeveel van de door Streetwise ondersteunde ondernemingen waren na respectievelijk één, twee, drie en vijf jaar nog actief? Antwoord Een dergelijke afzonderlijke cohortmeting maakt geen onderdeel uit van de overeengekomen prestatie-indicatoren en wordt daarom niet op deze wijze structureel geregistreerd. Wel is een factsheet beschikbaar met meerjarige gegevens over de resultaten van Streetwise, waaronder het algemene slagingspercentage. Vraag 5 Hoeveel van deze ondernemingen zijn inmiddels: • beëindigd; • failliet gegaan; • uit Heerlen vertrokken; • naar een andere locatie binnen Heerlen verplaatst? Antwoord Een dergelijke uitsplitsing maakt geen onderdeel uit van de overeengekomen monitoring.
Verplaatsing, uitbreiding en bedrijfsovername kunnen bovendien juist onderdeel zijn van een begeleidingstraject. Vraag 6 Kan het college de resultaten uitsplitsen naar: • Heerlen-Centrum; • Hoensbroek; • Heerlerheide; • de overige winkelgebieden binnen de gemeente Heerlen? Antwoord De beschikbare gegevens zijn opgenomen in de jaarlijkse evaluaties. Voor de beantwoording wordt aangesloten bij de informatie die binnen de overeengekomen verantwoordingssystematiek beschikbaar is. Daarbij wordt gewerkt met focusclusters. De prioritering en intensiteit van de inzet kunnen per jaar en per deelgebied worden aangepast. Vraag 7 Hoeveel vierkante meter leegstaand winkel- of bedrijfsvastgoed is in de jaren 2020 tot en met 2025 door bemiddeling van Streetwise opnieuw in gebruik genomen binnen de gemeente Heerlen? Antwoord Ingevuld winkelvloeroppervlak is een Parkstadbrede prestatie-indicator. Een afzonderlijke prestatie-indicator in vierkante meters per gemeente is niet overeengekomen. Vestiging van ondernemers in passend vastgoed kan een resultaat zijn van de inzet van Streetwise, maar vormt geen zelfstandige beoordelingsmaatstaf voor de totale opdracht.
Vraag 8 Hoeveel van de door Streetwise ingevulde panden waren na respectievelijk één, twee en drie jaar nog steeds in gebruik door de betreffende onderneming of een andere onderneming? Antwoord Deze vervolgmeting maakt geen onderdeel uit van de overeengekomen prestatie- indicatoren en wordt daarom niet op deze wijze structureel geregistreerd. Wel worden op Parkstadbrede schaal resultaatgegevens bijgehouden, waaronder het slagingspercentage, ondernemersinvesteringen, werkgelegenheid en het ingevulde winkelvloeroppervlak. Deze gegevens worden in de jaarlijkse en meerjarige rapportages inzichtelijk gemaakt. Vraag 9 Hoeveel arbeidsplaatsen zijn bij de door Streetwise ondersteunde ondernemingen ontstaan en hoeveel daarvan waren na respectievelijk één, twee en drie jaar nog aanwezig? Kan het college daarbij onderscheid maken tussen: • arbeidsplaatsen van de ondernemer zelf en werknemers in loondienst; • voltijds- en deeltijdbanen; • tijdelijke en structurele arbeidsplaatsen? Antwoord De opdracht aan Streetwise is primair gericht op het stimuleren van ondernemerschap en het versterken van de centra, niet op het creëren van arbeidsplaatsen. Het aantal en de aard van de arbeidsplaatsen die bij ondersteunde ondernemingen ontstaan, maken geen onderdeel uit van de afgesproken monitoring. Deze gegevens worden daarom niet structureel bijgehouden.
Vraag 10 Welke andere gemeentelijke subsidies, startersregelingen, leningen, garanties, huurkortingen of overige publieke bijdragen hebben de door Streetwise ondersteunde ondernemers ontvangen? Antwoord Een groot deel van de ondernemers heeft gebruikt gemaakt van de gemeentelijke subsidie Ruimte voor Ondernemerschap (RvO). Daarnaast kunnen ondernemers een beroep doen op het gemeentelijke gevelrenovatiefonds. Deze regeling staat los van de Streetwise-aanpak. In de door Streetwise geregistreerde ondernemersinvesteringen zijn gemeentelijke subsidies niet opgenomen. Deze investeringen betreffen de eigen inbreng van ondernemers en bancaire financiering. Vraag 11 In hoeverre heeft het college onderzocht of de genoemde vestigingen, arbeidsplaatsen en ingevulde panden daadwerkelijk aan de inzet van Streetwise kunnen worden toegerekend en niet ook zonder deze ondersteuning zouden zijn gerealiseerd? Antwoord De gemeente heeft Streetwise ingezet als uitvoeringsinstrument van het door de raad vastgestelde retail- en centrumbeleid. De begeleidingstrajecten en de voortgang daarvan worden gedurende het jaar op casusniveau met de betrokken gemeente gevolgd en besproken. De gemeente heeft daarmee direct zicht op de betreffende casussen. Streetwise werkt bovendien nauw samen met de gemeente, onder meer bij complexe vestigingscasussen en vergunningentrajecten.
De beoordeling vindt plaats op basis van bijdragen aan beleidsdoelen zoals versterking van de hoofdstructuur, stimulering van ondernemerschap, verbetering van het vestigingsklimaat en vermindering van leegstand. Een afzonderlijk onderzoek naar de hypothetische situatie zonder inzet van Streetwise is niet uitgevoerd. Vraag 12 Heeft het college onderzocht in hoeverre sprake is geweest van: • verplaatsing van bestaande ondernemingen binnen Heerlen of vanuit andere Parkstadgemeenten; • verdringing of omzetverlies bij reeds in Heerlen gevestigde ondernemers; Zo ja, wat is op basis daarvan volgens het college het netto economische effect van de inzet van Streetwise voor Heerlen? Antwoord Het retail- en centrumbeleid gaat expliciet uit van concentratie van economische functies in aangewezen winkelgebieden teneinde een vitale winkelstructuur, leefbaarheid en een aantrekkelijk vestigingsklimaat te behouden en versterken. Verplaatsing vanuit de periferie naar een aangewezen cluster is vanuit dat kader zeer wenselijk. Clustering van centrumfuncties leidt in het algemeen juist tot omzetstijging, aangezien ondernemingen van elkaars nabijheid profiteren. Als een consument in het gebied aanwezig is, vindt er vaak combinatiebezoek plaats, waarbij de klant in meerdere winkels aankopen doet en horeca bezoekt.
Clustering leidt dus in het algemeen niet tot omzetverlies, maar tot omzetstijging voor meerdere ondernemers. Vraag 13 Tijdens de commissievergadering van 12 september 2023 heeft het college toegezegd dat de commissie de evaluatie van de opdracht aan Streetwise zou ontvangen. Is deze evaluatie inmiddels aan de raad verstrekt? Zo ja, wanneer en onder welk documentnummer? Antwoord Ja. Uit het iBabs-publieksportaal blijkt dat toezegging 2995 ("De commissie ontvangt de evaluatie van de opdracht aan Streetwise") op 25 september 2023 als afgedaan is geregistreerd. Daarbij zijn onder meer de documenten "Evaluatie Parkstad 2022" en "SSTW – Data Infographics Heerlen 2022" aan de commissie verstrekt. Vraag 14 Door wie is deze evaluatie uitgevoerd en had deze betrekking op: • de doelmatigheid en doeltreffendheid van Streetwise; • de specifiek binnen Heerlen behaalde resultaten; • de duurzaamheid van de gerealiseerde vestigingen, arbeidsplaatsen en ingevulde leegstand? Antwoord De verstrekte evaluatie betreft een door Stichting Streetwise opgestelde evaluatie van de regionale resultaten over 2022. De rapportage had hoofdzakelijk betrekking op resultaten binnen Parkstad Limburg (aangezien de stadsregio formeel de opdrachtgever is) en bevatte daarnaast gebiedsgerichte informatie. Het betreft geen afzonderlijk onafhankelijk doelmatigheids- of doeltreffendheidsonderzoek.
Vraag 15 Indien de toegezegde evaluatie nog niet aan de raad is verstrekt, kan het college deze dan bij de beantwoording van deze vragen voegen? Antwoord Zie antwoord vraag 13. Vraag 16 In hoeverre heeft het college de door Streetwise zelf aangeleverde gegevens over begeleidingstrajecten, vestigingen, investeringen, arbeidsplaatsen en ingevulde leegstand zelfstandig gecontroleerd? Antwoord De gemeente beoordeelt de verantwoording van Streetwise aan de hand van de overeengekomen rapportages, de subsidie- of opdrachtvoorwaarden en de reguliere subsidieverantwoording. Ook is er regelmatig overleg met Streetwise, zowel ambtelijk als bestuurlijk, en worden de concrete begeleidingstrajecten inhoudelijk besproken. Daarnaast vindt de formele subsidieverantwoording en -vaststelling plaats binnen Stadsregio Parkstad en staat de financiële verantwoording onder accountantscontrole. Vraag 17 Welke van de met Streetwise overeengekomen prestaties zijn in de jaren 2020 tot en met 2025 niet of slechts gedeeltelijk behaald? Welke consequenties heeft het college hieraan verbonden en, indien hieraan geen consequenties zijn verbonden, waarom niet? Antwoord De jaarlijkse evaluaties geven per jaar inzicht in de gerealiseerde resultaten ten opzichte van de vooraf overeengekomen prestatie-indicatoren. De beoogde resultaten zijn vanwege het vraaggestuurde karakter van de werkzaamheden indicatief.
Eventuele afwijkingen worden in de jaarlijkse verantwoording toegelicht en binnen de volledige opdracht Parkstadbreed beoordeeld. Vraag 18 Is het college bereid de raad voortaan jaarlijks te informeren over: • de aan Streetwise verstrekte publieke middelen; • de overeengekomen prestaties; • de specifiek binnen Heerlen gerealiseerde resultaten; • de overlevingsduur van de ondersteunde ondernemingen; • de duurzaamheid van de gerealiseerde arbeidsplaatsen en ingevulde leegstand? Antwoord Het college acht de huidige wijze van informatievoorziening aan de raad toereikend en ziet daarom op dit moment geen aanleiding om een aanvullende jaarlijkse rapportage over Streetwise op te stellen. De raad wordt reeds geïnformeerd via de reguliere planning- en controlcyclus en waar nodig via afzonderlijke raadsinformatiebrieven of beantwoording van vragen. Het college merkt op dat de inzet van Streetwise nadrukkelijk moet worden bezien als onderdeel van de uitvoering van het door de gemeenteraad vastgestelde retail- en centrumbeleid. Daarbij staat het versterken van de aangewezen winkelgebieden, het terugdringen van leegstand, het stimuleren van ondernemerschap en het verbeteren van het vestigingsklimaat centraal. Deze beleidslijn is door de raad vastgesteld en wordt regionaal uitgevoerd in samenwerking met de Parkstadgemeenten.
Daarnaast is Stichting Streetwise uitgenodigd voor de Commissie EBF van 6 oktober 2026 om een toelichting te geven op haar werkwijze en resultaten. Commissieleden hebben tijdens deze bijeenkomst de gelegenheid om hierover rechtstreeks vragen aan Streetwise te stellen. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Heerlen, de burgemeester, drs. R. Wever de wnd. secretaris, J.C.N. Eijkenboom