20241106 PHB Bijdrage AB eerste termijn

Algemene beschouwingen november 2024.

1

Voorzitter, Begroting van 2025. Allereerst willen wij aangeven dat we het een hele prestatie vinden dat het college een sluitende begroting voor 2025 heeft voorgelegd. Daarbij is ze ook voor een groot deel binnen de kaders van het coalitieakkoord gebleven. Dat wij zuinig moeten zijn en keuzes moeten maken is begrijpelijk gezien de financiële stand van zaken en met het oog op het ravijnjaar 2026. Maar zoals gezegd kunnen wij ons in grote lijnen vinden in de voorgelegde begroting. Het zal niemand verbazen dat wij als Partij Hoensbroeks Belang het daarom uitgebreid gaan hebben over de voortgang in Hoensbroek. Gezien de gebeurtenissen van de afgelopen maanden kiezen we ervoor om onze bijdrage in de eerste termijn geheel hieraan te wijden. Wij zijn van mening dat de tijd, het sentiment en de noodzaak aanwezig zijn om harder door te pakken. Vorig jaar hielden we al het pleidooi dat: Als je door Hoensbroek loopt je een sfeer van trots moet ervaren. Je moet als het ware de historie en de verbondenheid voelen van mensen van en met deze plek. Ook een Hoensbroekenaar moet met trots kunnen zeggen: “Wij zijn ook een inwoner van gemeente Heerlen”! We blijven het jammer vinden dat er voor de aanpak van Hoensbroek Centrum toch gekozen is voor een kwartiermaker van buitenaf. Wij zijn ervan overtuigd dat er lokaal genoeg talent en kennis aanwezig is om dit proces vorm te geven.

Wie kent Hoensbroek immers beter dan iemand met lokaal DNA? Trots en betrokkenheid De afgelopen maanden hebben bewoners van Hoensbroek aangetoond dat deze trots er is. Zonder anderen tekort te doen, wil ik hier twee voorbeelden noemen:

2

1. Bewonersgroep Hoofdstraat, Onder leiding van William Otermans, heeft deze, met initiatieven zoals bv het ansichtkaartenproject en een speciale vlag voor de Hoofdstraat, een positieve wending aan de straat gegeven. Wij vinden dat deze groep een prominentere plaats moet krijgen in het overleg over de toekomst van Hoensbroek Centrum. Hoe gaat u dit regelen? 2. Heemkundevereniging Hoensbroek. Deze heeft, met succes, de “Vaan van Gebrook” nieuw leven ingeblazen. Veel inwoners hebben deze vlag al aangeschaft, dit is tekenend voor de trots van de Hoensbroekenaar op haar dorp. Tijdens de burgemeesterdag heeft de burgemeester een rondleiding gehad in het oud gemeentehuis van Hoensbroek. Deze werd verzorgd door de heemkundevereniging. Van hen heeft hij na afloop van het bezoek de “vaan van Gebrook” al cadeau gekregen. Wij dienen samen met de Jongerenpartij, een motie in met de vraag om deze vlag voor stadsdeel Hoensbroek definitief te erkennen, een vaste plek te geven in de raadszaal en te laten wapperen op Kasteel Hoensbroek. De ridders hebben hun tenue al aangepast en dragen vol trots deze vlag al op hun tenue. Daarnaast willen we de burgemeester oproepen om met de eigenaar van het oud gemeentehuis te overleggen over het laten wapperen van de vlag aldaar. Lokale ondernemers hebben reeds aangegeven de kosten hiervoor te willen dekken.

Historie en cultuur Het bewaren van Hoensbroeks rijke historie is een speerpunt voor ons. De heemkundevereniging moet geholpen worden met het vinden van een centrale en betaalbare locatie, die geschikt is voor het tentoonstellen van hun eigen collectie en Hoensbroeks historische objecten, zoals o.a. de burgemeestersketen van Hoensbroek en andere attributen. Deze verdienen een prominentere plaats dan een opslag ergens in kasteel Hoensbroek. Ook het glas-in-lood raam van Charles Eyck, dat ooit in het oud gemeentehuis hing en nu “ergens” ligt, verdient een prominente plaats. Wij verzoeken de burgemeester dit mee te nemen in de gesprekken met de eigenaar van het oud gemeentehuis.

3

In 2023 heeft PHB het college opgeroepen om voor 2024 een bedrag te oormerken ter voorbereiding van de aanpak van Hoensbroek Centrum. Hier werd gehoor aan gegeven en er werd een investeringskrediet van € 300.000 gereserveerd. Dit investeringskrediet was om te komen tot een visie en was een mooie start. Onlangs is de nota van uitgangspunten “kloppend hart van Hoensbroek” vrijgegeven. En nu verder! Wij blijven bij de aanpak aandringen op: • Een aanpak, met en door inwoners van Hoensbroek. • Een aanpak, met betrokkenheid van de Hoensbroekse ondernemers en verenigingen. • Een aanpak, met aandacht voor “het kastelendorp Hoensbroek”. Wij vragen aandacht voor vraagstukken in Hoensbroek, die verder gaan dan alleen een mooi bovenlaagje: • Wat moet er gebeuren om de komende jaren plezierig te kunnen wonen? • Wat moet de mix van de woonvoorraad zijn? • Wat moet de beeldkwaliteit van Hoensbroek zijn? • Wat doen we met kasteel Hoensbroek, horeca en omliggende gebouwen en hoe zorgen we voor meer reuring op het eerste plein? • Duidelijkheid over de muziekschool voor verenigingen m.b.t.

wat kan wel en wat kan niet? • Hoe zit het met het beoogde cultureel centrum in Hoensbroek? • Hoe wordt de levendigheid in het centrum vergroot? • Hoe nodigen we passanten uit om te verblijven? • Met welke evenementen wordt het dorp in Hoensbroek, Een dorp waar altijd wat de doen is voor jong en oud Ook vragen wij aandacht voor: • De verbinding van de parkstadroute met het kasteel en de verbinding van het kasteel met de oude st. Jan. • De verbinding van de parkstadroute met het centrum. • Het herplaatsen van speeltoestellen voor kinderen op het mijnspoor. Allemaal vragen die voor een groot deel nog steeds beantwoord moeten worden.

4

Belangrijk is echter dat we niet weer blijven hangen in een visie. Inwoners van Hoensbroek die de eerste bijeenkomst m.b.t. de plannen in Amicitia hebben bijgewoond beginnen te morren en zijn ongeduldig en willen weten hoe verder. Samen met hen kijken we uit naar concrete uitvoeringsplannen en zijn zeer benieuwd naar het verhaal hierover op 14 november as in het Broeklandcollege. De toepassing van de reuring regeling was in 2024 een mooi middel om levendigheid te vergroten in Hoensbroek centrum. Op pagina 72 stond echter alleen vermeld dat deze voor Heerlen-Centrum van toepassing is. Gelukkig is inmiddels aangegeven dat dit een fout in het drukwerk was en dat deze regeling ook voor Hoensbroek centrum geldt. Ook vragen wij ons af: Hoe zit het met een “gevelfonds” voor Hoensbroek waarnaar de wethouder refereerde tijdens de bijeenkomst in Amicitia? Vorig jaar gaven we al aan dat we problemen hebben met het tijdsplan dat het college heeft voorgesteld en dat er tussentijds financiële middelen dienen te worden weggezet in de komende begrotingen. Wij stelden voor direct te starten met visievorming en het opstellen van een concreet plan van aanpak met begrotingsvoorstellen in 2024, zodat in 2025 de middelen al voorhanden zouden zijn om echt aan de slag te gaan. Helaas is dit niet gebeurd.

Wij spreken de hoop uit dat voor de begroting 2026 wel duidelijk is wat de komende jaren in de begrotingen opgenomen gaat worden voor Hoensbroek-Centrum en er een duidelijk uitvoeringsplan ligt. Dat een structurele opname voor plannen voor Hoensbroek Centrum broodnodig en gerechtvaardigd is, hebben de zeer roerig verlopen afgelopen maanden in dit stadsdeel wel laten zien. Dieptepunt was de onrust over een mogelijke verhuizing van Met GGZ naar de Hoofdstraat. Een escalatie door onderschatting van de situatie waar we al vele malen voor gewaarschuwd hadden. DE bekende druppel die de emmer deed overlopen. Goed dat de burgemeester en wethouder Peters hiervoor het boetekleed hebben aangetrokken tijdens de bijeenkomst in de koffiepot. Tekenend was het feit dat inwoners geen tv-camera’s bij deze bijeenkomst wilden hebben. Het ultieme bewijs dat ze niet uit zijn op mediasensatie maar oprecht een verbetering van hun leefomgeving willen hebben. 5

Het was een wake up call voor het college en sindsdien is de aandacht voor Hoensbroek gelukkig toegenomen. Bij de laatste algemene beschouwingen benadrukten we al dat we trots zijn op het feit dat sinds PHB deelneemt aan de Heerlense politiek de investeringen in dit stadsdeel zijn toegenomen. De afgelopen periode zijn er een aantal goede stappen gezet: Bijvoorbeeld de onlangs geopende buurtkamer in de Hoofdstraat waar bewoners met vragen, ideeën, c.q. klachten voor en over hun buurt terecht kunnen. Wel willen we in overweging geven om na te denken over een aanpassing van de tijden, zodat ook de werkende inwoner hiervan gebruik kan maken. Vorig jaar hamerden we op de komst van het veiligheidscentrum in Hoensbroek Centrum, een belangrijke piketpaal en een randvoorwaarde voor verbetering van de leefomgeving. Fijn dat de kogel nu door de kerk is. Ook het beleid en de regels die wij de afgelopen raadsperiode hebben ingevoerd werken positief mee om de problemen in Hoensbroek Centrum eindelijk te kunnen aanpakken. Maar dit is slechts een start we zijn er nog lang niet. Uiteraard, zijn wij blij dat, ondanks de grote financiële uitdagingen en de bezuinigingsopgaven die voorliggen, er voor 2025 een investeringsbedrag van een half miljoen voor Hoensbroek gevonden is.

Echter gezien de problematiek in Hoensbroek, is het voor ons niet uit te leggen, dat als er niet structureel middelen vrijgemaakt worden voor de aanpak van de problemen die onze inwoners ervaren er wel meerjarig geld wordt geïnvesteerd in een zwembad of een feestje; zoals het jaar van het erfgoed in Heerlen-Centrum. We moeten hier kritisch de juiste afwegingen blijven maken. Tot slot willen wij een lans breken voor lokale initiatieven die van groot belang zijn voor de strijd tegen eenzaamheid. Een voorbeeld hiervan is de drukbezochte wekelijkse lunch voor ouderen van de KBO in Nieuw Lotbroek in het trefcentrum. Hiervoor zijn ze in grote mate afhankelijk van subsidies om het betaalbaar en laagdrempelig te houden. Kan de wethouder toezeggen dat deze ook voor 2025 van kracht is?

6

Samen naar de toekomst Wij zijn dankbaar dat alle partijen in deze raad steeds vaker oog hebben voor de uitdagingen in Hoensbroek. Laten we niet blijven hangen in wat er in het verleden mis is gegaan, maar ons richten op een gezamenlijke, mooie toekomst. Wij rekenen op uw steun om het college te blijven aansporen de juiste prioriteiten te stellen m.b.t. investeringen en acties voor dit mooie stadsdeel. We willen toch allemaal trots zijn op niet alleen Heerlen maar ook op Hoensbroek, het mooiste kastelendorp van Europa. Voorzitter, ik ga afronden Net als ieder jaar willen we de griffie bedanken voor hun harde werk en ondersteuning van het afgelopen jaar. Hopelijk kunnen we komend jaar verder bouwen aan een strategische griffie die dit belangrijke werk voortzet. Einde 1e termijn Vragen uit de tekst: 1. Rol bewonersgroep Hoofdstraat Hoe gaat het college regelen dat de bewonersgroep Hoofdstraat een prominente plaats krijgt in het overleg over de plannen voor Hoensbroek? 2. Permanente plaats voor de “Vaan van Gebrook” Is het college bereid om de vlag van Hoensbroek een vaste plek te geven in de raadszaal en op Kasteel Hoensbroek? En kan de burgemeester overleggen met de eigenaar van het oude gemeentehuis om de vlag daar ook te laten wapperen? 3.

Ruimte voor de heemkundevereniging Hoe wil het college helpen bij de zoektocht naar een betaalbare locatie voor de collectie van de heemkundevereniging, inclusief belangrijke erfstukken zoals het glas-inloodraam van Charles Eyck? 4. Toepassing reuringregeling Kan het college bevestigen dat de reuringregeling in 2025 ook voor Hoensbroek Centrum geldt, ondanks de vermelding op pagina 72 dat dit enkel Heerlen-Centrum betreft? 5. Openingstijden buurtkamer Overweegt het college om de openingstijden van de buurtkamer in de Hoofdstraat aan te passen, zodat ook werkende inwoners gebruik kunnen maken van deze voorziening? 6. Herplaatsen speeltoestellen op het mijnspoor De aanwezige toestellen zijn en verwijderd en niet meer teruggeplaatst, wanneer gaat dit gebeuren? 7. Gemeentelijke subsidie voor de lunch voor ouderen in het Trefcentrum Nieuw Lotbroek 7

Kan de wethouder deze toezeggen voor 2025? Overzicht ingediende moties:

1. De Vaan van Gebrook

Illustratie Glas in lood gemeentehuis Hoensbroek van Charles Eyck

8