20240424 VRAGENUUR OPH - roof Joods erfgoed WOII

pagina 1 van 2

formulier aanmelding vragenuur raadsvergadering Aankondiging van een raadslid om tijdens het vragenuur vragen te stellen ingevolge artikel 33a van het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad Naam indiener:

Theo de Groot

Fractie

OPH

Datum en tijdstip indiening: Datum vergadering: Onderwerp:

22.04 2024

Vraag/vragen:

1. Bent u het als college met de OPH eens dat de rol van de gemeente Heerlen en de voormalige gemeente Hoensbroek inzake mogelijk geroofd erfgoed breed onderzocht dient te worden? Daarbij is van belang te onderzoeken wat gemeentebestuur, notarissen, politie en burgers gedaan hebben om de orders van de bezetters uit te voeren of te traineren. En op welke manier heeft de gemeente de terugkeerders opgevangen en geholpen? 2. Bent u het met de OPH eens dat indien een onderzoek daar aanleiding toe geeft er ook aanbevelingen voor rechtsherstel dienen te worden gedaan in de vorm van middelen voor dit rechtsherstel voor de Joodse gemeenschap in Limburg? 3. Is er door het college eerder een onderzoek gelast naar dit onderwerp? Zo ja, wat is de reden dat dit onderzoek niet is afgerond/voltooid? Gedurende de Tweede Wereldoorlog roofde de Duitse bezetter op grote schaal bezit van Joodse mensen. Naast gedwongen verkoop van vastgoed en kunstobjecten werden Joodse mensen gedwongen hun geld en waardevolle spullen onder te brengen bij een roofbank. Ook werden de huizen van Joodse mensen die waren gedeporteerd leeggehaald. Inmiddels is er in Nederland ook onderzoek gedaan. De onderzoeken lieten een kille en zakelijke houding zien tegenover Joodse huiseigenaren die na de oorlog terugkeerden uit de concentratiekampen en onderduikadressen.

Er werd geen rekening gehouden met het leed dat de overgebleven Joodse bevolking doorstaan had tijdens de oorlog. In Amsterdam en Den Haag werden terugkerende Joden gevraagd hun erfpacht en straatbelastingen met terugwerkende kracht te betalen over de periode dat hun huizen niet in hun bezit waren. Bekend werd ook dat een aantal Amsterdamse notarissen megawinsten maakten met geroofd Joods vastgoed.

Toelichting m.b.t. actualiteit, urgentie en gevoerd bestuur:

24.04 2024 Roof Joods erfgoed Tweede Wereldoorlog

pagina 2 van 2 De gemeente Roermond heeft inmiddels excuses aangeboden voor de rol die de stad speelde bij de roof van Joods vastgoed tijdens de Tweede Wereldoorlog en de nasleep ervan. Uit onderzoek is gebleken dat Roermond zonder protest anti-Joodse maatregelen uitvoerde. De Duitsers kregen in opdracht van het gemeentebestuur en de korpsleiding van de gemeentepolitie desgevraagd alle informatie om de roof en de deportaties van haar Joodse inwoners uit te kunnen voeren. Het handjevol overlevenden dat na de oorlog terugkeerde werd op een "kille en harteloze" wijze ontvangen. Als het al lukte, hadden ze de grootste moeite hun eigendommen terug te krijgen. Ook daarin speelde de gemeente Roermond een kwalijke rol, De burgemeester van Roermond tijdens het aanbieden van excuses: “Het is laat, maar nooit te laat om excuses aan te bieden.” In onze stad was er tijdens de bezetting ook een Joodse gemeenschap die slachtoffer werd. Zij werden geregistreerd en ondervonden de maatregelen van de bezetter. Een groot aantal werd gedeporteerd en gedood in de concentratiekampen. Er is een monument voor hen in de stad bij de Joodse begraafplaats. Ook zijn er in de stad een aantal locaties waar zogenoemde Stolpersteine zijn geplaatst. In de stad, weliswaar niet toegankelijk, is er een niet in gebruik zijnde Joodse synagoge. In dagblad De Limburger van 19 april jl.

vernemen wij dat de gemeente Heerlen alhoewel genoemd in de vastgoedboeken van de Duitse bezetter (Verkaufsbücher) nimmer onderzoek heeft gedaan naar de gang van zaken in onze stad. Handtekening (bij schriftelijke indiening) Indienen bij griffie@heerlen.nl