11. PvdD eerste termijn bijdrage

01-11-2023 uit liefde voor de planeet en al het daarop voorkomende leven en daarmee ook voor onze stad en haar volgende generaties De volgende zinnen uit mijn bijdrage van 2022 komen u misschien bekend voor: “Tegen het eind van dit agendapunt zullen er naar schatting 15à18 soorten zijn uitgestorven. “ Het verdwijnen van planten- en diersoorten is een natuurlijk proces, maar momenteel gaat dat 100 tot 1000 keer sneller. Oorzaak is een samenleving met als basis een enorme hoeveelheid fossiele energie. Hiermee hebben we een economie opgetuigd die uitgaat van voortdurende groei van het BBP zonder rekening te houden met de basis van het leven nl. de natuur: bodem, ecosystemen, water en lucht. De westerse mens heeft een dubbele oogziekte ontwikkelt: energieblindheid en ecologieblindheid. De VN en ook de Europese Commissie onderstrepen hoe afhankelijk mensen zijn van de natuur. De Commissie beschouwt het verlies aan biodiversiteit en de instorting van ecosystemen als een van de grootste bedreigingen voor de mensheid in het komende decennium – ook economisch gezien. In Heerlen weten we dat biodiversiteit van groot belang is, alhoewel vaak als gevolg van genoemde oogziektes, wordt tegengesputterd: het mag vooral niet teveel kosten. Maar de kosten van niet-handelen zullen op middellange termijn veel hoger zijn en naar verwachting voortdurend stijgen.

(Dit is een winstwaarschuwing.) De uitdaging bij biodiversiteit en stadsnatuur is om leefgebieden van dieren en planten te beschermen, uit te breiden en … met elkaar te verbinden in Heerlen maar laten we dat ook Parkstad-breed oppakken. Beleid dient gestoeld te zijn op basis van adviezen van ecologen en dus moeten we anders gaan denken over vergroening: niet de beeldkwaliteit, meestal op basis van een andere veelvoorkomende ziekte: het zg. netheidssyndroom, moet leidend zijn, maar de kennis die de ecologische wetenschap ons biedt. De belangrijkste oorzaak van de afname van biodiversiteit is onze industriële voedselproductie, met name de bio-industrie. Dus een gemeente die beweert duurzaamheid hoog in het vaandel te hebben, is daarom als vanzelfsprekend voorstander van een eetpatroon met vooral plantaardige

eiwitten. Dus het motto “carnivoor geef het door” is Heerlen op het lijf geschreven. Daar komen we op terug!

Klimaatverandering is een symptoom van een desastreus economisch systeem dat we hebben kunnen optuigen in een korte, historisch gezien zeer abnormale periode in de menselijke historie. Een periode waarbij een enorme hoeveelheid zeer geconcentreerde en goedkope fossiele energie ter beschikking kwam. Wij zijn bovendien de laatste eeuw opgeleid tot hyperconsumenten en ervaren dat nu als de normale toestand met als gevolg: o.a. overbevolking, vervuiling, klimaatverandering, verwoesting van biotopen, overbevissing, landdegradatie, sociale ongelijkheid en momenteel het meest urgent: klimaatverandering. Gebieden waar de gemiddelde temperatuur 29 graden C of hoger is, zijn voor de mens onleefbaar. Op dit moment is dat 0.8 % van het landoppervlak. Bij een temperatuurstijging van 1.5 graad wordt dat (binnen 50 jaar) 9 % . Daar wonen1.5 miljard mensen in een onleefbaar gebied. Als we 1.5 graad niet halen en doorschieten naar 3 % is dat gebied 19 % waarop 3 miljard mensen wonen. Hoezo is immigratie een belangrijk onderwerp bij de komende verkiezingen ? En Parijs halen we helaas niet meer, maar iedere tiende graad minder voorkomt heel veel extra ellende en kosten. Met deze kennis, maar ook onder druk van verhoogde energieprijzen zijn we begonnen met het versneld isoleren van huizen. Dat levert uiteindelijk minder uitstoot op van broeikasgassen.

In Heerlen maken we werk van een sociale energietransitie, waarin duurzaamheid en solidariteit als belangrijkste waarden samengaan. Dat betekent zowel een lagere energierekening als een kleinere ecologische voetafdruk. We doen dat via de woningcorporaties. Voor woningeigenaren is o.a. het energierechtvaardigheidsfonds gecreëerd, speciaal gericht op bewoners die niet of onvoldoende gebruik kunnen maken van bestaande financieringsmogelijkheden en de baatbelasting. Voor iedereen is uitgebreid advies te verkrijgen bij de WWWinkel. De huurders van de circa 7900 particuliere woningen hebben mogelijkheid om de verhuurder te vragen de woning te verduurzamen. Maar dat is een moeilijk traject en de verhuurder staat niet te popelen om mee te werken. Die huurders kunnen hulp gebruiken! In een motie vragen we het college te bekijken hoe en of we die huurders kunnen ondersteunen in de uitoefening van het initiatiefrecht tot woningverduurzaming. Dierenzaken Om alles wat in de Dierenwelzijnsnota beschreven staat, ook te effectueren stellen wij voor om een Commissie Dierenwelzijn in het leven te roepen. Dat moet een onafhankelijk en deskundig adviesorgaan zijn, dat gevraagd en ongevraagd advies kan geven in dieraangelegenheden. De vorm kan nader worden gedefinieerd.

In het nieuw op te stellen integraal Beleidsplan Veiligheid en Leefbaarheid wil de PvdD dierenmishandeling opgenomen hebben (hierover zijn art33 vragen gesteld). Dierenmishandeling heeft vaak een relatie met ander afwijkend menselijk gedrag. Het is dus een signaal dat we niet mogen verwaarlozen. Daarover hebben wij vragen gesteld en wij hopen zeer op een positieve reactie. Dierenwelzijn en mensen met beperkte middelen. We blijven vragen om hulp bij dierenartskosten. Zoveel mensen die in deze tijden vaak buiten hun schuld in penibele financiële omstandigheden verkeren, daar mogen dieren niet de dupe van zijn. We dienen een motie in omdat we willen dat er onderzocht wordt of er hulp kan worden geboden.

Een volledig circulaire economie in 2050 De voorbije honderden jaren hebben we een systeem ontwikkeld dat totaal geen waarde toekent aan ecosystemen, de basis van al het leven, ook het onze ! Alles wat we niet kopen hoeven we nooit te recyclen. Wat is circulair? Definitie (vlg. Europees Parlement): “Circulaire economie is een model van productie en consumptie waarbij materialen en producten zo lang mogelijk worden gedeeld, verhuurd, hersteld, opgeknapt en gerecycleerd om meer waarde te creëren. Op deze manier wordt de levenscyclus van producten uitgebreid. In de praktijk betekent dit dat afval tot een minimum wordt beperkt. Wanneer een product het einde van zijn levensduur bereikt, worden de materialen zoveel mogelijk binnen de economie gehouden dankzij recycling. Deze kunnen keer op keer productief worden gebruikt waardoor meer waarde wordt gecreëerd.” De PvdD wil daaraan toevoegen: allereerst moet worden voorkomen, dat niet-noodzakelijke producten worden geproduceerd en vermarkt (reclame!). Waarom circulair? Afzien van onnodige consumptie voorkomt extractie van kostbare grondstoffen en dus vernietiging van ecosystemen, meestal in het arme globale zuiden. Even belangrijk: het voorkomt de uitstoot van broeikasgassen. De wel noodzakelijke producten dienen vervolgens volgens bovenstaande definitie te worden behandeld.

Deze genoemde aspecten moeten vooral worden benadrukt in de Circulaire Agenda die in voorbereiding is. Minder grondstoffen, minder aantasting van ecosystemen en minder broeikasgassen: dat willen we bereiken !

Een Circulair Ambachtscentrum waar we plannen voor hebben, moet naast milieueffecten en kostenbesparing ook een fors sociaal-maatschappelijk vormend centrum zijn waar bestaande en nieuwe initiatieven onderdak vinden. Het betrekken van de kunsten gekoppeld aan ambacht, het opdoen van werkervaring (bij de gemeentelijke WEB-trajecten), en behalen van diploma’s voor nieuwe en bestaande opleidingen, een plek voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of schoolmijders, een ontmoetingsplek voor taallessen en ga zo maar door. Kortom het moet een doe- ontmoetings- opbouw- inspiratiecentrum worden (DOOI centrum).