Voorstel Vrijwillige opheffing openbare basisschool Skoatterwiis in Oudeschoot

Voorstel aan de gemeenteraad Opsteller Teuben - Bokma, Anna Kenmerk Z.23.396955 / D.23.1642899 Vertrouwelijkheid Openbaar Onderwerp verzoek aan raad om instandhouding obs Skoatterwiis te Oudeschoot over te nemen

Onderwerp Vrijwillige opheffing openbare basisschool Skoatterwiis in Oudeschoot.

Voorgesteld besluit De instandhouding van de openbare basisschool Skoatterwiis in Oudeschoot niet over te nemen.

Inleiding In maart 2023 is de raad door het college schriftelijk geïnformeerd over het door de Stichting Ambion (hierna: Ambion) te nemen voorgenomen besluit rondom het toekomstperspectief van Kindcentrum (KC) Skoatterwiis in Oudeschoot. Onlangs is het daaruit voortkomende wettelijke verplichte verzoek ontvangen om een uitspraak te doen over eventuele instandhouding door de raad. Dit zou betekenen dat de raad het bevoegd gezag overneemt van Ambion. KC Skoatterwiis heeft al enkele jaren te maken met een dalend leerlingenaantal. Om dit het hoofd te bieden heeft de school de afgelopen jaren ingezet op verbetering van de onderwijskwaliteit, verbetering van het imago en een zorg-specifieke rol in de wijk. Om dit verbeteringstraject vervolgens te monitoren heeft de school in juni 2022 beslissingscriteria opgesteld op basis waarvan in februari 2023 een besluit over de voortgang van de school genomen zou kunnen worden. In februari 2023 zijn deze beslissingscriteria geëvalueerd, waarbij geconstateerd is dat er onvoldoende voortgang heeft plaatsgevonden. De onderwijsinspectie heeft de school als "zeer zwak" bestempeld, een aantal teamleden én ouders geeft aan dat zij de keuze voor een andere school gaan maken in het nieuwe schooljaar. Daarnaast is er onvoldoende zicht op de mogelijkheden om structurele ondersteuning voor de kinderen uit deze wijk door partners te laten plaatsvinden.

Hierop heeft de bestuurder van Stichting Ambion het voorgenomen besluit genomen om KC Skoatterwiis te sluiten per 01-08-2024, en indien mogelijk per 0108-2023. Het voorstel aan de raad is om het bevoegd gezag niet over te nemen. Wettelijk gevolg is dat de school wordt opgeheven per 01-08-2024. Echter, indien alle partijen instemmen met sluiting per 01-08-2023 dan is opheffing per 01-08-2023 ook mogelijk.

Beoogd effect Het effect van het raadsbesluit is dat KC Skoatterwiis door Ambion wordt opgeheven en daarmee sluit. De kinderen die nu nog naar deze school gaan, zullen naar andere scholen gaan. Het gebouw blijft na sluiting in eigendom van een derde partij, Vastestate (rechtsopvolger van Woonfriesland).

Argumenten 1. Het bevoegd gezag van openbare basisschool Skoatterwiis niet overnemen 1.1 het is niet passend bij de wettelijke ontvlechting van taken en bevoegdheden openbaar onderwijs Het zelf weer bevoegd gezag worden van 1 openbare basisschool past niet bij de wettelijke ontvlechting van taken en bevoegdheden van het bevoegd gezag van een school en de gemeente. Door die ontvlechting heeft de gemeente Heerenveen in 1999 al besloten het openbaar primair onderwijs te laten besturen door een zgn. bestuurscommissie (op grond van artikel 82 Gemeentewet, oud). Door deze verzelfstandiging naar een bestuurscommissie was echter niet geheel duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk was en bleef het risico bestaan dat het openbaar onderwijs in een voorkeurspositie kwam ten opzichte van het bijzonder onderwijs. Daarom werd het openbaar onderwijs in de gemeente Heerenveen per 1 januari 2006 verder verzelfstandigd door overdracht van het bevoegd gezag naar De Basis, samen met Primus in De Fryske Marren, de rechtsvoorgangers van Ambion . 1.2. het is voor de raad niet mogelijk een levensvatbare school in stand te houden Ambion heeft na jarenlange vergeefse inspanningen van alle betrokken partijen het voorgenomen besluit om de school op te heffen moeten nemen.

De inhoudelijke argumenten op grond waarvan Ambion de school niet langer in stand kan houden, gelden ook voor de raad: onvoldoende kwaliteit van onderwijs, wegvloeiend vertrouwen van huidige ouders in de school en het vertrek van leerlingen en teamleden. Daarnaast heeft de aanhoudende ondersteuning door partijen binnen de pilot KC Skoatterwiis niet geleid tot verbetering van de kwaliteit van de school en kwam verdere zorg en ondersteuning voor welbevinden van kinderen (en ouders) in bredere zin onvoldoende tot stand om de school 'een boost' te kunnen geven. Ondanks alle inspanningen van betrokkenen is er geen verandering gekomen in het imago. Hoezeer het sluiten van de school ook gepaard gaat met emoties en teleurstelling, het huidige proces is onomkeerbaar. 1.3 de school komt niet (meer) voor rijksbekostiging in aanmerking De leerlingenaantallen van Skoatterwiis vallen sinds enige jaren onder de wettelijke opheffingsnorm voor de gemeente Heerenveen van 67 leerlingen, waardoor de school door Ambion alleen in stand kan worden gehouden door een beroep te doen op de regeling 'gemiddelde schoolgrootte'.

De rijksbekostiging voor de instandhouding van deze school zal stoppen als de raad de in stand houding overneemt, want de gemeente heeft bij overname het bevoegd gezag over maar 1 school (met 3 jaar opeenvolgend minder dan 67 leerlingen), waardoor de gemeente geen gebruik maken kan maken van de regeling 'gemiddelde schoolgrootte'. 1.4 de sluiting kan onder voorwaarden indien gewenst op 1 augustus 2023 plaats vinden In de wet is bepaald dat indien de aanvraag om het bevoegd gezag over te nemen na 1 januari van het schooljaar voorafgaand aan de beoogde datum van opheffing wordt meegedeeld aan de raad, opheffing mogelijk is onder voorwaarden. De aanvraag is medio april ontvangen. Dit betekent dat de reguliere procedure van toepassing is waarbij in de wet is bepaald dat de opheffing pas per op 01-08-2024 kan plaats vinden. Echter, indien alle betrokken partijen instemmen met eerdere sluiting, dan mag de opheffing ook plaats vinden per 01-08-2023.

Risico’s of kanttekeningen 1. Het bevoegd gezag van openbare basisschool Skoatterwiis niet overnemen 1.1 de school komt leeg te staan Als de school sluit per 1 augustus, wordt het gebruik gestaakt. Ambion huurt de school van de Vastestate (rechtsopvolger van woningcorporatie Woonfriesland). De gemeente vergoedt overeenkomstig de regelgeving de maandelijkse huur aan Ambion. Er wordt momenteel door een externe juridische deskundige onderzoek gedaan naar de wederzijdse verplichtingen en rechten van zowel Ambion en gemeente als Vastestate op grond van de bestaande contracten en overeenkomsten over het gebruik door de school van haar deel van MFA Skoatterhûs. De uitkomst van dit onderzoek is geen afweging bij het al of niet in stand houden van de school. 1.2 functies binnen het MFA Skoatterhûs bepalen

In de periode voorafgaande aan de sluiting wordt onder regie van de gemeente verder onderzoek gedaan naar de risico's van het opheffen van de school en van de contracten van/met andere gebruikers. Ook zijn we bezig met inzichtelijk maken van opgaves die voortvloeien uit leefbaarheid en ondersteuningsbehoefte en het mogelijk inzetten van de leegstand voor andere maatschappelijke functies gericht op de leefbaarheid en ondersteuningsbehoefte (ook van de kinderen) in Oudeschoot. Dit gaat in nauwe samenwerking met de betrokken partijen zoals natuurlijk de eigenaar, maar ook met Plaatselijk Belang en de huidige gebruikers. Uiteindelijk kan dan bepaald worden wat de rol van de gemeente wordt met betrekking tot het toekomstige gebruik binnen het MFA Skoatterhûs. 1.3 de leerlingen moeten elders onderdak vinden Ambion is momenteel samen met de ouders druk bezig voor elke leerling een geschikte en gewenste andere school te vinden. De signalen zijn dat dit inmiddels is gelukt. Dit betekent dat er vanaf 1 augustus 2023 geen onderwijs meer gegeven wordt in de school.

Communicatie en participatie Het raadsbesluit zal met een kort begeleidend schrijven ter kennisname worden verzonden aan Ambion. Als gevolg van het besluit zal Ambion de formele stappen moeten afronden om de school op te heffen, waaronder het voor advies voorleggen van het voorgenomen besluit aan de MR, ook in verband met instemmingsbevoegdheid ten aanzien van de regeling van de gevolgen voor het personeel en van de sluiting en van de regeling van de gevolgen voor de ouders of leerlingen. Ambion neemt met het toezenden van het raadsbesluit eveneens kennis van het vervolg met betrekking tot de leegstand van de school c.q. mogelijke functies binnen het MFA Skoatterhûs.

Financiën De financiële risico's beperken zich voor zover op dit moment bekend tot verplichte doorbetaling van de huur van de school door Ambion tot aan het feitelijk moment van sluiting. Het gaat om een jaarbedrag van ca. € 145.000.

Bijlagen - brief van Ambion d.d. 19 april 2023 met verzoek aan raad om obs Skoatterwiis te Oudeschoot in stand te houden;