VISIEDOCUMENT De Kompenije

Visiedocument Werkgroep Kompenije 2.0.

Inhoudsopgave 1 Conclusie

pag. 3

2 Aanleiding

pag. 4

3 Een bruisend MFG

pag. 6

4 Strategie

pag. 9

5 Volgende stap

pag. 12

Bijlagen 1.Diagnose 2.Financiële diagnose 3.Overzicht functies MFG De Kompenije 4.Droomscenario 5.Schetsen VMEZ architecten 6.Visie Participanten 7.Inspirerende voorbeelden 8.Gemeentelijk beleid versus visie Werkgroep

pag. 14

Pagina 2

Conclusie

MFG De Kompenije verkeert in zwaar weer. De oorzaken hiervan vindt u in dit rapport. De werkgroep heeft in samenspraak met participanten, gebruikers, inwoners en andere belanghebbenden een scenario ontwikkeld dat het mogelijk maakt om (op termijn) van MFG De Kompenije weer het bruisend hart te maken van Jubbega en Hoornsterzwaag. De werkgroep is van mening dat dit scenario uiteindelijk leidt tot een succesvol en gezond MFG De Kompenije met bestaansrecht. Geïnspireerd door praktijkvoorbeelden uit het land willen we dat de Kompenije een spilfunctie krijgt in het verbeteren van de leefomgeving in de dorpen voor de korte maar ook de lange termijn. Gezondheid en welzijn van hun bewoners zijn daarbij essentiële en belangrijke aspecten. Waren we bij de start van de MFG Kompenije innovatief, dan willen we dit bij de continuering (Kompenije 2.0) ook graag weer zijn. Uiteraard kunnen we dit niet alleen. Samen met de gemeente, woningbouwcorporatie(s) en alle belanghebbenden gaan we hierover de dialoog aan. Een tweede belangrijke conclusie van de werkgroep is dat het behoud van MFG De Kompenije niet een op zichzelf staand doel is maar een middel. Een middel om bij te dragen aan de sociale, economische en ruimtelijke leefbaarheid van Jubbega en Hoornsterzwaag. We willen MFG De Kompenije in positie brengen als spil voor vele maatschappelijke thema’s en lokale vraagstukken.

Tot slot is dit visiedocument een oplossingsrichting die nog verder uitgewerkt moet gaan worden. Pas in een volgend stadium zal hier verder invulling aan gegeven kunnen worden. Pagina 3

Aanleiding

Door omstandigheden verkeert MFG De Kompenije in zwaar weer. Het huidige bestuur heeft daarom de inwoners van Jubbega en Hoornsterzwaag opgeroepen om mee te denken en te werken aan een plan. Zo is onder andere de werkgroep De Kompenije 2.0 gevormd vanuit enthousiaste betrokkenen. Met het opstellen van dit plan wil de werkgroep inzicht krijgen in de mogelijkheden en instandhouding van MFG De Kompenije. Het plan is een inventarisatie van de mogelijkheden om MFG De Kompenije te behouden en te exploiteren. De werkgroep heeft zich hierbij niet laten hinderen door de bestaande situatie of door kaders zoals kosten maar vooral gedacht vanuit wat volgens de bewoners het meest wenselijk is. Zo werkt de werkgroep toe naar een gebouw met goede en aantrekkelijke gebruikersvoorzieningen, met als doel de sociale infrastructuur en leefbaarheid in Jubbega en Hoornsterzwaag voor jong en oud te behouden en te optimaliseren voor nu en in de toekomst. Om onze analyse in eerste instantie leesbaar te houden hebben wij de uitvoerige analyses als bijlage opgenomen. Samenvatting bijlagen: 1. Diagnose van de veranderende samenleving en bevolkingssamenstelling. We constateren dat het huidige MFG de veranderende maatschappij/sociale omgeving onvoldoende ondersteunt. Hierdoor is druk ontstaan op de exploitatie. Het gebouw heeft intensief onderhoud nodig om up-to-date en duurzamer te worden.

Functies zitten te verspreid in het gebouw en hebben te weinig verbinding met elkaar als gevolg van de huidige indeling van het gebouw met meerdere in- en uitgangen. Tevens ontbreken belangrijke functies zoals een echte podiumvoorziening en een grote zaal. Ook een echte gezellige sfeer bij het elkaar ‘ontmoeten’ ontbreekt. Pagina 4

MFG de Kompenije is een noodzakelijk middel om bij te dragen aan de sociale, economische en ruimtelijke leefbaarheid van Jubbega en Hoornsterzwaag. 2. Financiële diagnose. De belangrijkste conclusie van deze diagnose is dat MFG de Kompenije, in tegenstelling tot de beeldvorming hieromtrent, eerder een te lage dan een te hoge bijdrage ontvangt uit de diverse gemeentelijke financiële stromen, terwijl dit wel noodzakelijk is om financieel gezond te worden. 3. Een overzicht van de huidige functies van MFG de Kompenije. Samenvattend dragen alle functies die samenkomen in MFG De Kompenije bij aan de sociale, economische en ruimtelijke leefbaarheid van Jubbega en Hoornsterzwaag. Dit betreft cultuur, informatie, welzijn, gezondheid(szorg), sport, horeca, toerisme, hobby en vrije tijd, evenementen, (zakelijke) verhuur, onderwijs en opvang, zorgwoningen en huiskamerfaciliteiten. 4. Het droomscenario. Het realiseren van “de droom” zorgt ervoor dat eenheid, gezelligheid en interactie tussen alle belanghebbenden samenkomen in een gebouw waar het fijn is om elkaar te ontmoeten en met elkaar activiteiten te ondernemen. Waarbij een omgeving wordt gecreëerd die inwoners inspireert om zelf initiatieven te ontplooien. 5. Schetsen van het scenario door VMEZ architecten.

De architect heeft al meerdere belangrijke suggesties gedaan, noodzakelijk om het gebouw leefbaarder en gezelliger te maken en ontmoeten te stimuleren. Dit betekent enkele bouwkundige ingrepen. 6. Visie document van de participanten. De visie van der participanten sluit naadloos aan op dit plan. 7. Inspirerende voorbeelden. De voorbeelden bieden mogelijkheden om in het gebouw verder te werken aan nog meer participatie van alle belanghebbenden, de werkgroep verwacht dat dit verder gaat bijdragen aan het succes van MFG De Kompenije als bruisend hart. 8. Gemeentelijk beleid versus visie Werkgroep Ons plan blijkt uitstekend aan te sluiten bij de gemeentelijke doelstellingen.

Pagina 5

Een bruisend MFG De Kompenije 2.0

De werkgroep vindt dat MFG De Kompenije veel kansen heeft en weer kan bruisen. Missie De Kompenije is een ontmoetingshuis van waaruit we bijdragen aan een vitale (levenskrachtige) gemeenschap. ‘Ontmoeten’, ‘verbinden’ en ‘ondernemen’ staan centraal. Voor en door inwoners, met vrijwilligers waar het kan en met professionals waar het moet. De Kompenije is in hûs om elkoar te moetsjen, fan wêrút’t we bydrage oan in fitale, krêftige mienskip. ‘Moetsje’, ‘ferbine’ en ‘ûndernimme’ stean sintraal. Foar en troch ynwenners, mei frijwilligers wêr’t it kin en mei professionals wêr’t it moat. Visie De Kompenije is het centraal en bruisend hart van en voor de mensen uit de dorpen Jubbega en Hoornsterzwaag en hun omgeving. Hier begroeten en ontmoeten we elkaar, ontwikkelen we onszelf, zijn we actief, vragen en bieden we ondersteuning of halen we informatie. We komen er bij elkaar voor de gezelligheid of activiteiten en iedereen mag meedoen! De Kompenije is it sintraal en brûzjend hert fan en foar de minsken út de doarpen Jobbegea en Hoarnstersweach en omkriten. Hjir begroetsje en moetsje we elkoar, ûntwikkelje we ússels, binne we aktyf, freegje en biede we stiepe oan of helje we ynformaasje. We komme hjir byelkoar foar de gesellichheid of foar aktiviteiten en eltsenien mei meidwaan!

Pagina 6

Kernboodschap De Kompenije is van en voor ons allemaal, voor jong en oud en vooral met elkaar! De Kompenije is fan en foar ús allegearre, foar jong en âld en foaral tegearre!

Kernwaarden Om onze missie, visie en de kernboodschap uit te dragen, gaan we uit van de volgende kernwaarden: 1. Respect: we werken samen in vertrouwen en met wederzijds respect voor elkaar. 2. Trots: wij zijn trots op MFG De Kompenije als centraal bruisend hart van Jubbega en Hoornsterzwaag waar iedereen elkaar kan ontmoeten. 3. Ondernemend: we werken actief samen met organisaties, professionals en vrijwilligers, bewoners en passanten van binnen en buiten de Kompenije. We zoeken elkaar op en benutten elkaars kwaliteiten en stimuleren en inspireren elkaar. We streven daarbij naar een breed aanbod aan diensten en activiteiten. 4. Verbindend: we verbinden organisaties en inwoners binnen en buiten MFG De Kompenije en de dorpen met elkaar. 5. Laagdrempelig: de Kompenije is toegankelijk voor alle inwoners, jong en oud maar ook voor passanten. Doel MFG De Kompenije is de plek voor actie en ontspanning, daar bieden we onderdak aan en faciliteren we sociaal, maatschappelijke, culturele, educatieve en sportieve activiteiten in Jubbega en Hoornsterzwaag. Kritische succesfactoren We zijn pas tevreden als er sprake is van: 1. Een gezonde exploitatie. 2. Voldoende bezoekers/gebruikers van het gebouw en de ruimten. 3. Duidelijke promotie van het gebouw en haar faciliteiten. 4. Verbinding met de dorpen, inwoners en belangstellenden.

Pagina 7

Ruimten De verschillende functies van MFG De Kompenije zijn te clusteren in een aantal grootheden. Weergegeven in een aantal cirkels. De cirkels zijn met elkaar verbonden met als kern; het Grut(sk) Kafee. Het bruisende middelpunt (plein) van MFG De Kompenije.

SCHOOL ZORG & KINDEROPVANG WELZIJN & ONDERSTEUNING CULTUUR

Grut(sk) Kafee

ZORG WONINGEN

SPORT

Hobby en werk

Pagina 8

Strategie; van woorden naar daden.

De werkgroep vindt dat MFG De Kompenije kansen biedt die nu niet of onvoldoende worden benut. Maar wat is er nu concreet nodig om het tij te keren? Van woorden naar daden. Van idee naar schets Op basis van de diagnose en de wens om te komen tot een bruisend MFG De Kompenije heeft de werkgroep los van allerlei wetten en regels een scenario uitgewerkt (bijlage 2). Het scenario gaat in op een aantal voorwaarden die betrekking hebben op de aansturing, bouwkundige zaken en inhoudelijke samenhang. Denk hierbij aan de samenwerking tussen de verschillende participanten, organsiaties en gebruikers. Het creëren van een gebouw dat uitnodigend is, waar je als inwoner graag wilt zijn is bepalend voor het weer laten bruisen van MFG De Kompenije. Het is voorwaarde voor een gezonde exploitatie. Om het scenario beter te begrijpen, maar ook om inzicht te krijgen in de mogelijkheden, heeft de werkgroep een architect gevraagd het scenario uit te werken in een aantal schetsen. Deze zijn weergegeven in bijlage 3. MFG De Kompenije als bruisend hart Zowel landelijk maar zeker ook lokaal zijn er verschillende thema’s en ontwikkelingen die bepalend zijn voor de keuzes die we maken voor MFG De Kompenije. Deze thema’s en ontwikkelingen zijn nu actueel. Hoe dit er over vijf jaar of nog langer uitziet kunnen (willen) wij niet voorspellen. Toch kiezen we voor de insteek ‘regeren is vooruitzien’.

MFG De Kompenije wil en kan het centrum zijn, het bruisend hart, voor veel van deze actuele thema’s.

Pagina 9

Een aantal voorbeelden: a. Bibliotheek: Van collectie naar connectie. Van de strikt klassieke vorm naar een vorm die past bij Jubbega en Hoornsterzwaag; b. Geletterdheid (NT2 en laaggeletterden); c. Wijkbedrijf (vb. van Selwerd); d. Eenzaamheid voorkomen/verminderen; e. Activeren/participeren; f. TOP (toeristisch overstap punt); g. Horeca (aanwezigheid in de dorpen is afgenomen); h. Koppeling zorg ouderen (vrijwilligers) en zorginstellingen; i. Koppeling school en voorschool; j. Gezonde leefstijl; k. Sport en spelaanbod voor jong en oud; l. Armoedebeleid; postbus 51 functie (hulp bij invullen formulieren e.d.); m. Cultureel aanbod (toneel, muziek, zang en dans); n. Van teamsporten naar individuele sporten. Veel van deze thema’s en ontwikkelingen zijn door de gemeenteraad van Heerenveen opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026. Inspirerende voorbeelden In Nederland zijn veel voorbeelden van multifunctionele gebouwen, wijkcentra en dorpshuizen. De werkgroep heeft een aantal van deze gebouwen ‘digitaal’ bezocht. Hierbij is gekeken naar de onderliggende documenten, uitgangspunten/afspraken, het beheer, activiteitenaanbod, toegankelijkheid en sfeer. Ook hebben een aantal leden van de werkgroep op 11 oktober 2022 een ‘smederij’ in de gemeente Hoogeveen bezocht.

Een zeer inspirerend voorbeeld waarbij gemeente, politie, woningbouwcorporaties en inwoners naast elkaar staan en samen werken. Inwoners weten zelf heel goed wat een antwoord is op een lokaal probleem of vraagstuk. Uit dit werkbezoek blijkt de kracht van burgerkracht; het zelf doen, samen met andere inwoners. Dit is zeker van toepassing op de inwoners van Jubbega en Hoornsterzwaag.

Pagina 10

Daarnaast blijkt uit het werkbezoek ook het samenspel tussen professionals, de gemeente en de inwoners. Naast elkaar, als partners van lokale initiatieven en beleid. De gemeente is minder regisseur en minder initiërend. Onderstaand plaatje verheldert wat we bedoelen.

(Bron: Uit Beleidsnotitie Gebiedsgericht Werken, Gemeente Groningen)

Pagina 11

Volgende stap

Voordat de strategie, onze droom, verder uitgewerkt kan worden is het van belang dat alle partijen, Accolade, gemeente en participanten met elkaar overeenkomen om op basis van onze strategie de toekomst in te gaan. Pas als deze overeenstemming er is kunnen schetsen worden uitgewerkt naar een concreet plan, inclusief kostenraming, financieringsplan enzovoorts. Dit zal tijd vragen. De werkgroep is zich ervan bewust dat we niet in één keer van de kelder naar de zolder kunnen. Onderdelen van de strategie kunnen zonder al te veel investeringen op korte termijn gerealiseerd worden. Bijvoorbeeld een nieuwe beheerstructuur, beheersovereenkomst en het wijzigen van vergunningen. De voorgestelde strategie heeft het in zich om stapsgewijs verder uit te werken en te realiseren. Met als einddoel een gezonde exploitatie, een bruisend MFG De Kompenije van waaruit samen met en door inwoners van Jubbega en Hoornsterzwaag wordt gewerkt aan een sociaal krachtige samenleving. Afstemming met de gemeenschap De werkgroep heeft in de periode april – oktober 2022 deze strategie afgestemd met de bewoners van Jubbega en Hoornsterzwaag. Dit gebeurde door te overleggen met de klankbordgroep (KBG), de actiegroep, de participanten en de inwoners van Jubbega en Hoornsterzwaag via informatieavonden. Alle deelnemers onderschrijven volledig onze bevindingen.

Pagina 12

Uitnodiging Alles wijst erop dat MFG De Kompenije weer HET bruisend hart van Jubbega en Hoornsterzwaag kan worden. De werkgroep maakt dan ook graag gebruik van de uitnodiging uit het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026 van de gemeente Heerenveen ‘Wat nu moet, dat gebeurt nu. Daar zijn we duidelijk in. Denk jij met ons mee om daadkrachtig te kunnen veranderen? Wij zetten de eerste stap. Je bent van harte uitgenodigd’. We willen heel graag met betrokken partijen in gesprek om de droom ‘een bruisend MFG De Kompenije’ verder uit te werken, te concretiseren en te verwezenlijken. Namens de werkgroep: Harry Posthuma, Taco Hendriksz, Stefan Spiering, Trudy van der Baan, Tine Bijstra, Anneke Lukkes en Margriet Appeldorn

Pagina 13

Bijlage 1. Diagnose Voordat we concrete plannen kunnen maken hebben we eerst een diagnose gesteld. Veranderende samenleving De sociale structuren in een dorp werden vroeger in belangrijke mate bepaald door het verenigingsleven. Dat is veranderd. Steeds minder bewoners zijn verbonden aan een vereniging en veel verenigingen hebben dan ook te maken met een dalend aantal leden.

Verschillende ontwikkelingen zijn de oorzaak van het veranderen van de sociale structuren. Denk hierbij aan:  Vergrijzing, bevolkingsafname en individualisering;  Ouderen blijven langer in dorp wonen, jongeren trekken weg;  Meer alleenstaanden;  Werkende mensen en vooral jonge ouders hebben volle agenda’s;  Mensen gaan later met pensioen;  De overheid trekt zich terug en verlaagt of stopt structurele subsidies;  Bewoners nemen vaker zelf initiatief als het gaat om zorg, duurzaamheid of vervoer;  De overheid zoekt naar nieuwe manieren om samen te werken met de inwoners;  Mensen werken vaker thuis;  Stijgende inflatie waardoor keuzes worden gemaakt. Ook voor MFG De Kompenije heeft het veranderen van de sociale structuren gevolgen. Door een afname van gebruik door verenigingen/huurders ontstaat er druk op de exploitatie. De bevolkingssamenstelling MFG De Kompenije staat in de dorpskern Jubbega (derde sluis). De voorschoolse voorziening en dorpsschool worden door lokale inwoners goed gebruikt. De overige functies van het gebouw hebben een breed publiek, jong en oud, vanuit Jubbega en Hoornsterzwaag en andere kleine omliggende dorpen/kernen. Er is dus sprake van een regio-functie. Pagina 14

Uit de website www.allecijfers.nl blijkt de samenstelling van de bevolking: Bevolking Inwoners Mannen Vrouwen 0 tot 15 jaar 15 tot 25 jaar 25 tot 45 jaar 45 tot 65 jaar 65 jaar of ouder

Aantal Jubbega 3.280 1.665 1.610 520 16% 355 11% 695 21% 1.020 31% 685 21%

Aantal Hoornsterzwaag 1850 935 920 220 12% 265 14% 305 17% 670 36% 395 21%

Tabel bevolking Jubbega-Hoornsterzwaag peildatum 01.01.2022

In onderstaande cirkeltabellen staat het gemiddeld inkomen per inwoner in 2020 aangegeven. Het gemiddeld inkomen per inwoner in Jubbega was €22.500. Het gemiddeld inkomen per inwoner in Hoornsterzwaag was €28.700. In 2020 was in Nederland het modaal inkomen per inwoner € 32.400.

Gemiddeld inkomen Jubbega 2020

Gemiddeld inkomen Hoornsterzwaag 2020

De tabellen laten de verdeling zien van het gemiddelde inkomen per inwoner voor alle woonplaatsen in Nederland. De laagste 10% en 25% woonplaatsen staan in het rode en oranje gebied. De hoogste 25% woonplaatsen vallen in het groene gebied. Het gebouw Het huidige gebouw MFG De Kompenije is ontstaan uit de behoefte aan een kleinschalig zorgcomplex en vervangende nieuwbouw voor de scholen. In 20092010 is de bestaande Expansiehal (sporthal met kleinere vergaderruimten) uitgebreid met een gebouwdeel voor peuteropvang, scholen, gymzaal, bibliotheek, dagbesteding en kantoren. De zorgwoningen zijn via een corridor verbonden aan het complex.

Pagina 15

In het bestaande gebouwdeel, Expansiehal, hebben geen wijzigingen of verbouwingen plaatsgevonden. Dit deel bestaat vooral uit kleine kamers, vergaderruimten en lange gangen. Op het gebied van gas- en stroomgebruik zijn er nog geen verduurzamende maatregelen doorgevoerd. Beheer/vergunningen De huidige huurovereenkomst met Accolade maakt dat de beheersstichting in een zeer lastige situatie zit. Het is noodzakelijk om dit aan te passen. Dit proces/vraagstuk vindt plaats buiten de opdracht van de werkgroep. De huidige vergunning is beperkt. Commerciële activiteiten op het gebied van horeca zijn niet mogelijk. Functies MFG De Kompenije huisvest veel verschillende voorzieningen. Daarnaast zijn er vele organisaties en verenigingen die ruimten huren. In bijlage 1 staan de verschillende functies gegroepeerd. Ruimten en faciliteiten In het gebouw zijn verschillende ruimten die worden verhuurd aan bijvoorbeeld de school en kinderopvang. De werkgroep heeft zich in haar onderzoek vooral gericht op de ruimten voor de losse verhuur, het algemene gebruik en de ruimten voor het verenigingsleven. Er zijn veranderingen in de vraag naar sporthalverhuur. Veel verenigingen hebben te maken met een teruglopend aantal leden. Het aantal uren dat nodig is voor trainingen en/of wedstrijden neemt daarom af.

Enkele verenigingen zijn opgeheven (gymnastiek) of hebben geen aanbod meer in De Kompenije (voetbal, judo). In Jubbega en Hoornsterzwaag zijn geen zalen beschikbaar waar de uitvoeringen van toneelverenigingen kunnen plaatsvinden. Om de uitvoeringen toch in Jubbega en Hoornsterzwaag plaats te laten vinden hebben de toneelverenigingen en MFG De Kompenije gezamenlijk een mobiel-podium aangeschaft. Echter, een grote zaal voor bijeenkomsten, feesten en partijen ontbreekt.

Pagina 16

Omgeving In de directe omgeving van MFG De Kompenije zijn er maar een klein aantal vergaderlocaties. Denk hierbij aan zaal De Beage van PKN-kerk maar ook dorpshuis Pipegaeltsje. Op het gebied van sport zijn er sportvoorzieningen op afstand in Gorredijk, Oldeberkoop en Nieuwehorne. In Jubbega en Hoornsterzwaag is er inmiddels, naast een snackbar, kroeg en pannenkoekenrestaurant verder geen horeca meer. Gemeentelijk accommodatiebeleid Voor zover de werkgroep kan achterhalen heeft de gemeente Heerenveen geen accommodatiebeleid. Wel heeft de gemeente verschillende gebouwen (en beeldende kunst) in de begroting staan als gemeentelijk vastgoed. Deze gebouwen worden onderhouden op basis van een beheerplan gebouwen (beleidskader) en het gemeentelijk gebouwenbeheersysteem (beheer en uitvoering). Dit geeft inzicht in de meerjarige opgaven voor deze gebouwen voor beheer, onderhoud en vervanging aan gebouwen en installaties en de hiertoe benodigde inzet van (langjarige) middelen. Zie ook bijlage 2 Financiële diagnose.

Pagina 17

Bijlage 2. Financiële diagnose

Vanaf 1985 heeft de Stichting Multifunctioneel Gebouw (MFG) Jubbega een sporthal, met kantine en diverse vergaderzalen in eigen beheer. Vanaf 2010 is er “nieuwbouw” gepleegd door woningbouwcorporatie Accolade. Vanaf dat jaar zijn er samen met de participanten afspraken gemaakt voor het beheer en de exploitatie van de totale accommodatie. Deze zijn vastgelegd in een deelnemers overeenkomst. De Stichting huurt een deel van het pand van Accolade (eigenaar van de gepleegde nieuwbouw). Eerdergenoemde sporthal met kantine en diverse vergaderzalen zijn/waren reeds in het bezit van de Stichting. De Stichting wordt bestuurd door professionals uit het dorp op vrijwillige basis en heeft medewerkers in dienst voor het beheer, de horeca, activiteiten en schoonmaak. Al geruime tijd kent de Stichting een lastige exploitatie. Er is sprake van leegstand, huurders trekken zich terug en de belangstelling voor sport vermindert. Door de destijds gekozen constructie waarbij de Stichting de nieuwbouw van Accolade huurt en door verhuurd aan de participanten, is het (financiële) risico van leegstand bij de Stichting komen te liggen. Dit heeft de afgelopen jaren, ondanks leegstandsvergoedingen vanuit de gemeente, een zware wissel getrokken op de exploitatieresultaten van de Stichting. Dit vraagt om een heroverweging van de gekozen verhuur-/huur constructie.

Een ander kwestie is het feit dat de Stichting de sporthal in eigendom heeft en alle exploitatielasten incl. onderhoud voor haar rekening neemt. Door de verminderde belangstelling voor sport en de beperkte mogelijkheden de hal anderszins in te zetten, overstijgen ook hier de lasten de verminderde inkomsten vanuit verhuur maar ook horeca. In onderstaand financieel overzicht blijkt, ondanks de leegstandvergoedingen van de gemeente, hoe het resultaat over 2022 negatief uitvalt. Dit komt hoofdzakelijk omdat de Stichting dient te voldoen aan het huurcontract met Accolade ofwel het doorbetalen van de huren. Pagina 18

Voor de vaste beheerkosten zoals schoonmaak, energie, verzekeringen, belastingen als (klein) onderhoud van de binnenruimtes, is geen ruimte binnen de exploitatie.

Vergoeding 2022 vanuit gemeente Exploitatiesubsidie Huur meitinker Huur caparis Totaal opbrengst eigendom Stichting

€ € € €

Stichting Ontvangt 21.000 6.350 1.352 28.702

Huur gymlokaal

€

25.904

Regulier

€

54.606

Leegstand 2 schoollokalen Leegstand Halfronde zaal (onderwijs) Leegstand Caleidoscoop Leegstand Kompenijeseal

€ € € € €

€

Geen vergoeding voor leegstand Alliade/Meriant

Resteert voor exploitatie voor Stichting

Stichting betaald aan Accolade

€

9.854

€

16.050

15.604 7.652 14.228 9.984 47.468

€ € € € €

9.827 4.843 9.858 6.919 31.447

€ € € € €

5.777 2.809 4.370 3.065 16.021

-

€

26.220

€

-26.220

€

5.851,00

Per saldo

De gemeente heeft weliswaar in het verleden een financiële bijdrage geleverd in de totstandkoming van de hal, maar in tegenstelling tot andere sportcomplexen en/of multifunctionele accommodaties in de gemeente, is de hal niet opgenomen als een gemeentelijk vastgoed (geen gemeentelijk eigendom). Het eigendom is in handen gebleven van de Stichting; dit overigens op nadrukkelijk verzoek van het oude Expansiebestuur. Omdat ook de sporthal in Jubbega als een basisvoorziening kan worden aangemerkt ligt het in de rede om de hal ook op te nemen als gemeentelijk vastgoed waarbij het “mee kan lopen” in het beheerplan gebouwen van de gemeente. Daarmee lopen we ten aanzien van het onderhoud van het gebouw en installaties “in de pas” met andere sportcomplexen in de gemeente. Naast eerdergenoemde vergoedingen in exploitatiesfeer, geeft de gemeente geen bijdragen aan de Stichting voor het beheer, onderhoud en vervanging aan gebouwen en installaties. Pagina 19

Dit betekent m.b.t. de Sporthal (eigendom Stichting):  Geen investering vanuit gemeente voor installaties en/of bouwkundig. Dit betekent m.b.t. het Multifunctionele gedeelte (eigendom Accolade)  Geen investering vanuit gemeente voor installaties en/of bouwkundig. De Sporthal in Jubbega is niet opgenomen als gemeentelijk vastgoed en daarmee ook niet opgenomen in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen, onderdeel gebouwen. Het gemeentelijk vastgoed wordt onderhouden op basis van een beheerplan gebouwen (beleidskader) en het gemeentelijk gebouwenbeheersysteem (beheer en uitvoering). Dit geeft inzicht in de meerjarige opgaven voor gebouwen (en beeldende kunst) voor beheer, onderhoud en vervanging aan gebouwen en installaties en de hiertoe benodigde inzet van (langjarige) middelen. De gemeente heeft voor 2021 op basis van het beheerplan o.a. de volgende werkzaamheden verricht:  MFA De Kempenear (inclusief dakisolatie).  Jaarlijkse schilderwerkzaamheden aan diverse gebouwen.  Vervanging verwarmingsinstallatie MFA De Kempenear.  Vervanging akoestische wandbekleding Posthuis Theater.

Voor 2022 en volgend jaren staan er voor het gemeentelijk vastgoed de navolgende investeringen op stapel:  Posthuis Theater installatie en bouwkundig;  MFC De Barte De Knipe (installaties en bouwkundig);  MFA Us Kubus Nijehaske (installaties en bouwkundig);  Sporthal Akkrum (installaties);  Kempenaer wijkcentrum Heerenveen (bouwkundig);  Pro Rege Verenigingsgebouw Heerenveen (bouwkundig). Dit betekent dan ook dat de Stichting voor het vervangen van installaties en/of inventaris alsmede voor bouwkundige investeringen, niet over de financiële middelen beschikt. De exploitatie biedt daarvoor geen ruimte. De werkgroep is van mening dat er een scheve verhouding is tot andere gemeentelijke sportcomplexen en MFA’s.

Pagina 20

Bijlage 3. Overzicht functies MFG De Kompenije

toelichting

basis Wens

Onderbouwing

Functie Cultuur/informatief Podium toneel

x

Bibliotheek Documentatiecentrum Informatieloket

Welzijn

Jeugd Senioren meitinker

x

Gezien de sociale cohesie, verschillende thema’s zoals

Gezondheidszorg

Consultatiebureau dyslexietraining bloedprikken diëtist fysiotherapie Meriant (dagopvang) tandarts

x

Sport

Individueel en teamsport

x

Gezondheid (fysiek en mentaal), ontmoeten

Horeca

Faciliteren en consumeren

x

Deze functie is een voorwaarde om de andere functies en elementen hiervan te kunnen faciliteren.

Toerisme

X (exploitatie)

Hobby/vrijetijd

X

Evenementen

X (exploitatie)

Zakelijk verhuur Peuteropvang, BSO Onderwijs Zorgwoningen Huiskamer

werkplekken

X (exploitatie) x x

Pagina 21

Bijlage 4: Droomscenario SCENARIO functies clusteren/ horeca centraal

Functies clusteren

Aanpassingen

Aansturing

Algemene wijzigingen

Bouwkundig

Entree centraliseren, zichtbaar (alle bezoekers door 1 deur) Verduurzamen

   

Nieuwe huurovereenkomst Gewijzigd bestemmingsplan Vergunning met horecamogelijkheden Bouwkundige aanpassingen



Activiteiten gymzaal naar (een deel van) de sporthal Gymzaal wordt grote zaal met podium en is in verbinding met horeca(plein) Horeca in de Kompenije vormt centrale hart en staat in directe verbinding met buitenterras. Functies m.b.t. sport incl. fysio bij elkaar huisvesten Functies m.b.t. cultuur bij elkaar huisvesten Functies hobby en werken clusteren



Zonnepanelen op dak (accoladedeel of eigen deel t.b.v. Kompenije en omwonenden/dorp) Minder of geen gasgebruik Dakconstructie sporthal aanpassen Plaatsen flexibele scheidingswanden Vloer vernieuwen 1/3 deel voor onderwijs (let op logistiek en bereikbaarheid) Herziene afspraken gebruikers (wensen en noodzaak)



Inpandige/bouwkundige aanpassingen

 

Inpandige/bouwkundige aanpassingen Aanpassingen parkeerterrein (creëren terras)



Inpandige/bouwkundige aanpassingen



Inpandige/bouwkundige aanpassingen



Inpandige/bouwkundige aanpassingen

Plan van aanpak ‘op inhoud’



verbinden met aanbod sport, cultuur die buiten Kompenije maar wel in de dorpen JH actief zijn (naar binnen halen). activiteiten ontplooien t.b.v. horeca, voor het dorp en toerisme. activiteitenaanbod afstemmen op lokale maatschappelijke ontwikkelingen/vraagstukken. werven nieuwe huurders. inzet/aansturen vrijwilligers. communicatie/profileren/zichtbaar zijn. optimaal gebruik maken van fondsen/subsidies

Sporthal splitsen in 2 delen (1/3 deel, 2/3 deel)

Inhoudelijk

    

     

Pagina 22

Bijlage 5: Schetsen VMEZ architecten. Het droomscenario is door een architect van Van Manen en Zwart architecten uitgewerkt in een aantal schetsen. Voor de werkgroep een bevestiging dat het droomscenario haalbaar is. Uiteraard zijn financiën en dergelijke nog niet aan de orde geweest.

(Bron: Uit architect 2227a visie MFG Jubbega V2 Def)

Pagina 23

Bijlage 6: Visie participanten

Pagina 24

Bijlage 7: Inspirerende voorbeelden.

De Smederijen van de gemeente Hoogeveen. Een aantal leden van de werkgroep hebben op 11 oktober 2022 een ‘smederij’ in de gemeente Hoogeveen bezocht. Als bewoners van een wijk of een dorp een plan hebben voor een wijk, buurt of dorp kan men daar voor terecht bij een smederij. Dit zijn 4 organisaties die werken aan de verbetering van de leefomgeving: gemeente, politie, woningcorporaties en Stichting Welzijnswerk. Bewoners krijgen ruimte om zelf plannen te “smeden” en uit te voeren. Gemeente Hoogeveen heeft 28 smederijen verdeeld over de hele gemeente. Een idee moet van toegevoegde waarde zijn voor de leefbaarheid in een straat, buurt, dorp of wijk en moet kunnen rekenen op draagvlak. Kleine projecten kunnen vaak gemakkelijk en op korte termijn worden uitgevoerd. Grote projecten vragen over het algemeen wat meer tijd. Bewoners hoeven het werk niet alleen te doen. Elke wijk of dorp heeft namelijk een wijkteam dat bestaat uit medewerkers van de 4 betrokken organisaties. Het wijkteam helpt bij het uitwerken, opschrijven en uitvoeren van de plannen. Dat gebeurt onder leiding van een gebiedsregisseur, die verantwoordelijk is voor het formuleren en realiseren van het plan of idee. Uiteindelijk kiezen de bewoners zelf die projecten die ze uitgevoerd willen zien d.m.v. verkiezingen. De smederij die is bezocht, was gevestigd in een multifunctionele accommodatie (MFA) in de wijk.

Hierdoor wordt de MFA een wijkcentrum waar naast alle ander activiteiten ook de lokale initiatieven rondom de leefomgeving van de wijk of dorp, kunnen worden besproken. Selwerd https://wijkbedrijfselwerd.nl/ Kulturhus naar Deens model https://www.kulturhusdenekamp.nl/

Pagina 25

Bijlage 8: Gemeentelijk beleid versus visie Werkgroep

(Bron: Uit Hoofdlijnenakkoord 2022 – 2026 college Heerenveen / raadsagenda Heerenveen 2022 – 2026)

Om te kijken in hoeverre onze visie past in het gemeentelijk beleid hebben we ons in eerste instantie (medio juni 2022) gericht op de gemeentebegroting 2022. Dit was op dat moment het meest voor de hand liggend. Immers verkiezingen waren net geweest en er werd nog volop onderhandeld over een nieuw college- en raadsprogramma. De gemeentebegroting 2022 heeft de navolgende aanknopingspunten opgeleverd die stroken of passen met/in de visie van de werkgroep: Quotes Gemeentebegroting 2022: Wij zijn ervan overtuigd dat de beste ideeën samen tot stand komen In Heerenveen luisteren we naar onze inwoners en we zijn ervan overtuigd dat de beste ideeën samen tot stand komen. Inwoners en ondernemers hebben de ruimte om zelf met plannen en voorstellen te komen. Daar helpen we bij. We zoeken naar mogelijkheden om regels te versoepelen of te verminderen. Nieuwe lokale democratie en Maak het! Wij zetten ons in om onze dienstverlening en vormen van samenwerking en participatie continu te verbeteren. Hierdoor blijven we aansluiten bij de wensen vanuit de samenleving.

Pagina 26

Maatschappelijke ondersteuning bieden Voor mensen met een beperking is het niet altijd vanzelfsprekend volwaardig mee te doen in onze samenleving. Ons doel is om er voor te zorgen dat deze groep wel mee kan doen. Dat houdt in dat ze wonen in bruikbare en toegankelijke woningen en de mogelijkheid hebben om maatschappelijk actief te zijn. Gezondheidswinst behalen Met het vaststellen van het gezondheidsbeleid Samen scoren voor gezondheid hebben we drie speerpunten gekozen waarmee we de meeste gezondheidswinst kunnen behalen. • Gezonde leefstijl; • Psychosociale gezondheid; • Gezonde leefomgeving (fysiek en sociaal). Sport We blijven investeren in breedtesport door iedereen te stimuleren om in beweging te komen. Inwoners staan centraal bij de ontwikkeling van leefbare wijken en dorpen. We willen graag dat iedereen in onze gemeente toegang heeft tot adequate, veilige en betaalbare huisvesting en basisvoorzieningen. Bereikbaarheid, veiligheid en duurzame ontwikkelingen in wijken en dorpen staan centraal. We spannen ons in voor het stimuleren van cultuur en een aantrekkelijke groene omgeving. We gaan aan de slag met: • Leefbare wijken en dorpen • Vitale kernen • Mobiliteit en bereikbaarheid • Sport • Cultuur • Recreatie en toerisme.

Leefbare wijken en dorpen; Beheer en onderhoud vastgoed We dragen bij aan bereikbare, duurzame en toegankelijke sport- en cultuurvoorzieningen, scholen en MFA’s.

Pagina 27

Toekomstbestendig en slagvaardig cultureel aanbod organiseren In de gemeente Heerenveen kennen we een uitstekend vraaggericht aanbod van cultuur en cultuureducatie. Dit willen we behouden en versterken. In 2022 is de Raadsagenda 2022 – 2026 (van de nieuwe gemeenteraad) verschenen die naar onze mening de volgende aanknopingspunten geeft. We hebben daarbij ook aangegeven hoe deze beleidsuitgangspunten passen in de visie van de werkgroep. NR.

Raadsagenda 2022 – 2026

Visie Werkgroep

Algemeen: De opgaven die wij als raad urgent en belangrijk vinden zijn: dienstverlening, bestaanszekerheid, wonen en volkshuisvesting en duurzaamheid. Cultuur is geen urgente, maar wel een belangrijke opgave voor de komende periode.

Van deze uitnodiging maken we graag gebruik. Vanuit onze visie denken we een goede bijdrage te kunnen leveren aan de te volgen koers

In de komende bestuursperiode wil de raad de samenleving betrekken bij het gesprek om te komen tot een koers als het gaat om: de waarde van (vrijwilligers)werk, biodiversiteit en cultuur.

1

Bestaanszekerheid van inwoners Bestaanszekerheid is voor veel inwoners niet vanzelfsprekend. Het verzachten van de gevolgen van bestaansonzekerheid en het stimuleren van meedoen in de samenleving is volgens ons de beste manier om bestaanszekerheid te bieden

Onze intentie is de Kompenije laagdrempelig te maken waardoor de mogelijkheid ontstaat eerder ondersteuningsvragen en/of behoeften te herkennen of op te merken.

Daarnaast is in een eerder stadium het hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 van het college van de gemeente Heerenveen verschenen. Ook dit akkoord biedt in de ogen van de werkgroep voldoende perspectief voor de verdere planontwikkeling van de Kompenije.

Pagina 28

NR.

Hoofdlijnenakkoord 2022 – 2026

Visie Werkgroep

College

Algemeen: We maken liever keuzes mét je in plaats van voor je. Samenwerken is de basis waarop we een gezamenlijk resultaat willen behalen.

Dit uitgangspunt sluit naadloos aan bij onze visie.

Om dit waar te maken, komen we zoveel mogelijk naar je toe. We willen je vragen wat jij nodig hebt, met de belofte dat we ons maximaal inspannen om jouw wensen en onze ambities te realiseren.

Wat we hiervoor nodig denken te hebben staat in ons visiedocument.

Met elkaar. Voor elkaar. Voor jou. 1

Sociale leefomgeving; Samen werken aan fysieke en sociale Welzijn. Bijvoorbeeld door de omgeving zo groen mogelijk in te richten, zodat je er de ruimte hebt om te kunnen bewegen en om anderen te ontmoeten. Daarnaast zorgen we voor het voortbestaan van verenigingen en maatschappelijke voorzieningen, zoals dorpshuizen.

Door Kompenije in te zetten als ondersteuning voor verbetering en optimalisering van de leefomgeving. Door een bruisend middelpunt te zijn, kan volop worden gewerkt aan het voortbestaan en opbouwen van “netwerken”.

Eigen regie houden. Opbouwen van een sociaal netwerk. 2

Geven om gezondheid en zorg Wij vinden dat we op zijn minst de voorwaarden moeten scheppen dat jij gezond kunt leven. We willen het gezondheidsverschil tussen inwoners verkleinen, door de kans op een gezonde leefstijl te vergroten.

De Kompenije is een ontmoetingshuis van waaruit we bijdragen aan een vitale (levenskrachtige) gemeenschap.

NR. Hoofdlijnenakkoord 2022 – 2026

Visie Werkgroep

College

3

Community-denken Dit willen we aanwakkeren, waarbij mensen – meer dan nu – binnen hun eigen omgeving voor elkaar zorgen.

4

Sterke sociale samenhang In een tijd van verharding, zijn wij op zoek naar verbinding. Wij willen dicht bij de mensen staan en mensen dichter bij elkaar brengen.

In de Kompenije komen we bij elkaar voor de gezelligheid of activiteiten. Iedereen mag meedoen. Hier begroeten en ontmoeten we elkaar, ontwikkelen we onszelf, zijn we actief, vragen en bieden we hulp of halen we informatie. De Kompenije is een ontmoetingshuis waar ontmoeten, verbinden en ondernemen centraal staan.

We moeten weer écht met elkaar in contact komen, want we hebben elkaar nodig om veranderingen teweeg te brengen. Voor en door inwoners; met vrijwilligers waar het kan en met professionals waar het moet.

Vrijwilligers

Pagina 29

Steek je handen uit de mouwen. Zet - als het kan - een stapje extra wanneer je ziet dat een ander je hulp goed kan gebruiken. Dit zorgt voor meer onderlinge verbinding en daar worden we allemaal beter van.

5

Verbinding zoeken in vrije tijd De toekomst maken we samen. Sport, cultuur en vrije tijd spelen hierin een belangrijke rol Cultuur Moet in algemene zin laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk zijn. Daarom staan we voor een sterk cultuurbeleid. Cultuur zorgt voor verbinding in de samenleving. We moeten een verdere afname van het kunst- en cultuuraanbod voorkomen. Sport Hoe betrek je de mensen weer bij je sportclub? Waar vind je de vrijwilligers die je nodig hebt? Juist in die breedtesport valt nog veel winst te behalen. Het is voor de algemene gezondheid - met name ter preventie en bestrijding van overgewicht - van groot belang dat sport voor al onze inwoners toegankelijk is.

Pagina 30

We verbinden organisaties, verenigingen en inwoners binnen en buiten de Kompenije en de dorpen met elkaar. De Kompenije is toegankelijk voor alle inwoners, jong en oud maar ook voor passanten. Dit geldt voor alle functies zoals die zijn aangegeven in ons visiedocument.