Visie Waterrecreatie definitief

Er wordt veel gesport: dit meer faciliteren. Meer ruimte voor horecapunt – beter ontsluiting vanaf parkeerterrein. Ontwikkelen zonder aantasting inrichting en sfeer.

28

Sfeer en beleving zijn belangrijk: Ruimtelijke Kwaliteit

Genieten van varend decor Bootjes kunnen kijken verlevendigen voor landrecreanten Ondernemerstafel land & water verbinden: ontwikkelen waterbeleving, vaarroute en opwaarderen directe omgeving in en rond Heerenveen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen water als belangrijke drager en functie

Goede gepositioneerde en geoutilleerde (openbare) trailerhellingen

Vraag en aanbod in kaart en passend aanbod realiseren.

Zwemplekken aan openbaar water

Friese badcultuur: Zwemplekken zijn ook ontmoetingsplekken (van belang voor bewoners en voor bezoekers). Aandacht voor veiligheid, waterkwaliteit en beheer en onderhoud.

Gastheerschap tot in de puntjes verzorgt

Bewegwijzering en plattegronden

Water en land verbinden

Tip/Tops langs de Boarn Plan om een TIP te realiseren in de oude Waag in Aldeboarn

Bootjes geven sfeer en beleving en verlevendiging

Inspireren en faciliteren. Koppeling (water)recreatie aan economische activiteiten + cultuur + natuur

Openbaarheid van oever, gemeenschappelijke voorzieningen, fiets- en wandelpaden langs water, inrichten: rustplekken, picknicktafels, bankjes, infopanelen Dit dient tweeledig. Enerzijds is een toenemende vraag naar trailerhellingen. Daarbij ontstaat parkeertekort en verminderde belevingswaarde door parkeeroverlast. Behoefte aan strand dan wel zwemplekken, voor zowel kleine kinderen als jongeren, bijvoorbeeld in Akkrum. Zwemplekken in gehele gemeente redelijk onbekend (strandje de Heide en zwemplek bij zandwinput ten zuiden van de Deelen). Stadsstrand. Toenemende populariteit van openwaterzwemmen (zomer en winter). De routing moet voor zowel land- als waterrecreanten duidelijk zijn Om de culturele en historische parel op de kaart te zetten

29

Bijlage 3: Vraagstukken waterrecreatie en beleidsmatig context Beleidsmatige context

Punten uit notitie Vrijetijdseconomie 2015-2018

De aanleiding voor de verdiepingsslag op het gebied van waterrecreatie is gelegen in gemeentelijk beleid, namelijk de Notitie Vrijetijdseconomie. Extra aanleidingen zijn:

De gemeente Heerenveen wil de positie en het imago op het gebied van waterrecreatie versterken door:  Optimaal benutten van de Turfroute, door het versterken van het routenetwerk voor de kleine toervaart;  Faciliteren van (aanleg)voorzieningen in de kern Heerenveen;  Versterken van de beleefbaarheid van water door oeverrecreatie en recreatieve voorzieningen aan het water.  Het verbeteren van voorzieningen, toegankelijkheid en bekendheid kern Heerenveen voor watersporters.  Zwerven door: beter benutten kwaliteiten van regio en gemeente: wandelen, fietsen, varen, met paard, camper en verborgen plekjes  Verbijzonderen en vermarkten routenetwerken met infoborden, belevingselementen, verhalen uit de regio, apps  Groene en blauwe netwerken koppelen (inzet op behoud en versterken toeristisch/recreatieve waarde gebied van Engelenvaart)  Versterken watersportimago door ondersteunen versterkende initiatieven (zoals opening watersportseizoen)  Verder uitwerken gastvrijheidsbeleving te water (zoals bruggelden, bedieningstijden, duidelijke informatie, aanlegvoorzieningen)

-

Ontwikkelingen Rijk (spreidingsstrategie), Provincie (Position Paper, Visie Waterrecreatie en Coalitieakkoord juni 2019) Omgevingsvisie (wetgeving – bouwsteen benodigd vanuit watersport) Nieuw op te stellen Economisch Beleid Centrumvisie G1000 (o.m. relatie met initiatief Feanetië) Genoemde vraagstukken op het gebied van waterrecreatie Besluiten tot afschaffen bruggelden en verruiming brugtijden Project harmonisatie Ligplaatsenbeleid/aanlegregime passanten

Thema’s Vrijetijdseconomie en Bouwsteen Waterrecreatie De bouwsteen Waterrecreatie is ingedeeld in dezelfde thema’s: vinden en verleiden – verrassen en begeleiden – verbinden en versterken.

Genomen stimuleringsmaatregelen Toeristenbelasting voor de pleziervaart In het kader van de harmonisatie is in de verordening 2017 expliciet benoemd dat voor het overnachten op (eigen) pleziervaartuigen geen toeristenbelasting wordt geheven. Het niet heffen van (water)toeristenbelasting voor de pleziervaart is bovendien ook positief voor onze positie op watersportgebied.

30

Bruggelden In november 2017 is door de gemeenteraad een motie aangenomen waardoor met ingang van 2018 de bruggelden van € 2,- per doorvaart in de gehele gemeente Heerenveen zijn afgeschaft. Voorafgaand aan de begrotingbehandeling in 2021 is geïnventariseerd op welke vlakken de inkomsten voor de gemeente Heerenveen geoptimaliseerd konden worden. Ook het herinvoeren van de bruggelden is hierbij tegen het licht gehouden. Na afweging heeft dit niet geleidt tot herinvoering, omdat met name de nadelige effecten van het herinvoeren van bruggelden (zoals het omzeilen van een kern als Akkrum via het PM-kanaal) zwaarder hebben gewogen. Brugbediening: tijden In maart 2018 is een motie aangenomen waarbij met ingang van 1 juni 2018 de pauzes voor alle gemeentelijke bruggen in de gemeente Heerenveen zijn afgeschaft met een verruiming van de brugtijden in de zomermaanden. Evaluatie van de verruiming heeft geleid tot het laten vervallen van het extra uur in de avond met ingang van het vaarseizoen 2019. De brugbediening in de seizoenen 2020 en 2021 zijn zonder pauzes plaatsgevonden, gelijk aan de bediening in de rest van Friesland. In het voorjaar van 2021 maakte de gemeente Smallingerland bekend de bediening van het Polderhoofdkanaal te verruimen. Dit sluit nu aan bij de bediening op Fries niveau en dus ook van de gemeente Heerenveen.

Brugbediening: op afstand Op provinciaal niveau wordt gewerkt aan een project om bruggen door heel Friesland op afstand te bedienen vanuit het Swettehûs. Ook in de gemeente Heerenveen is hier aandacht voor. Voor de beide bruggen in Akkrum (Meinesleat en Weidlân) is eerst niet voor bediening op afstand gekozen. Er zijn drie andere bruggen in de gemeente Heerenveen waar wel gewerkt wordt aan bediening op afstand. De Warrebrug (Provincie) wordt op afstand bedient, De Polsbrug (Gemeente) wordt in 2023 op afstand bediend en de Hooivaartsbrug (Rijkswaterstaat) te zijner tijd.

Regionaal Projectplan Ervaren en Turf In 2018 is de financiering rondgekomen voor het Projectplan Ervaren en Turf. Dit koepelproject kent 9 deelprojecten. Een van de deelprojecten was de Turf-experience. Dit heeft in 2019 geleidt tot een gezamenlijke opening van het watersportseizoen. In 2020 kon dit vanwege COVID19 niet herhaald worden. Het project is daarom meer gericht op vermarkting van de Turfroute als geheel en bebording langs de Turfroute, bij de entrees naar de Turfroute en onderweg op de Turfroute. Deze bebording wordt voor het vaarseizoen van 2022 gerealiseerd. Projecttrekker is de gemeente Smallingerland.

Vraagstukken waterrecreatie Er spelen een aantal vraagstukken op het gebied van waterrecreatie in en rond de gemeente Heerenveen. Zoals de veiligheid te water daar waar beroepsvaart en recreatievaart elkaar overlappen. Ook gastvrijheid te water in relatie tot optimaal gastheerschap bij bruggen in relatie tot bruggelden en brugtijden. Daarnaast voorzieningen- en serviceniveau voor watersporters, zoals ligplaatsen wel of niet met sanitair en nutsvoorzieningen en wel of niet betaald. Een hieraan gerelateerd vraagstuk is de relatie met de Wet Markt en Overheid. De (ruimtelijke)kwaliteit van gebieden rond aanlegplekken en ligoevers. Tot slot de behoefte naar vaarroutes/rondjes in en rond Heerenveen en Akkrum. De aandachtspunten zijn in het kort:  Aandacht voor onderhouds- en beheerkant (ligplaatsenbeleid, brugbediening, beheerplan Kunstwerken)  Veiligheid beroeps- en recreatievaart (Proces brede analyse vaarwegen Provincie)  Gastheerschap en voorzieningenniveau  Voorzieningenniveau Engelenvaart (zie hieronder)  Centrumvisie Heerenveen met aandacht voor ‘Feanetië’  Wet markt en overheid (ACM-risico): betaalde gemeentelijke ligplaatsen (zie pagina 31)

31

Ontwikkeling van Engelenvaart – De Heide onder de Loep In de winterperiode van 2018-2019 is gestart met het vervangen van de walbeschoeiing langs de Engelenvaart (tussen de twee bruggen in), dit project is afgerond. Ook is een fietspad aangelegd direct naast de Engelenvaart, met nog te versterken verbindingen naar het achtergelegen recreatiegebied De Heide. De uitvoering hiervan heeft lang op zich laten wachten. Hierdoor was het een aantal jaren voor waterrecreanten nauwelijks tot niet mogelijk om aan te leggen langs de van Engelenvaart. (oever in eigendom verkregen, met beheer/onderhoud en planvorming dagrecreatie met aandacht voor voorzieningen) De realisatie van fietspad én walbeschoeiing biedt de mogelijkheid om een nieuwe gebruikersgroep aan te trekken en het aanleggen te kanaliseren/reguleren. Dit vraagt om duidelijke spelregels (waar mag je wel en waar ook niet aanleggen), aanvullende voorzieningen voor “campervaarders” en het innen van liggelden. In het project van het vervangen van de walbeschoeiing en de aanleg van het fietspad is in deze voorzieningen niet voorzien. Deze voorzieningen zijn opgenomen in de WAPP-lijst van de visie Waterrecreatie.

In de regiodeal ZOF is voor het project TOP-voorzieningen van Engelenvaart-De Heide een bedrag beschikbaar gekomen van € 200.000,om de aantrekkelijkheid van het recreatiegebied voor alle gebruikersgroepen – inclusief waterrecreanten – te vergroten. Uit dit budget kunnen in ieder geval aanlegfaciliteiten gerealiseerd worden. Meest optimale besteding is een strandpaviljoen/horecapunt met sanitaire voorzieningen voor strandgangers en waterrecreanten, afvalbakken/containers langs de van Engelenvaart, evenals een vuilwaterinzamelpunt, tappunt voor drinkwater en een aantal elektrische laadpunten.

Ontwikkelingen in en rond Aldeboarn In en Aldeboarn spelen tal van ontwikkelingen waar recreatie en toerisme en dus ook waterrecreatie mee annex zijn. Zo is er de Gebiedscommissie Aldeboarn- De Deelen inzake de uitdagingen op het gebied van de veenweide(daling). Recreatie en toerisme kan hier een positief bijdrage in leveren. Een recente aanvraag bij de Erfgoeddeal om ook de verbinding met De Deelen en richting het noorden via paden te versterken en een plan voor het transformeren van de Oudheidskamer in de Waag tot een volwaardig Toeristisch Informatiepunt is niet gehonoreerd. De ambitie blijft zeker om van Aldeboarn de poort naar De Deelen te maken. In Aldeboarn wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van recreatie en toerisme als middel om de brede welvaart te versterken. De Dorpontwikkelmaatschappij (DOM) waarvoor via de regiodeal middelen voor beschikbaar zijn, is met verschillende werkgroepen, waaronder de werkgroep Recreatie en Toerisme aan de slag. Centrumvisie Jubbega In het proces om te komen tot een centrumvisie voor Jubbega zijn aan aantal kansen voor het centrum naar voren gekomen. Waterbeleving is hier één van. Met name de beleving van de Compagnonsvaart en brug in de P.W. Janssenweg kan worden verbeterd. Deze brug is in de huidige situatie functioneel ingericht.

In de centrumvisie van Jubbega is opgenomen dat de prominente plek in het centrum en de verbinding met het water kansen biedt om de brug meer uitstraling te geven. Door slimme aanpassingen en zonder grote technische ingrepen kan de brug worden voorzien van een nieuw uiterlijk. Hiermee kan de link naar de historie en de (water)beleving worden versterkt. Wet Markt en overheid: project ligplaatsen- en ligoeverbeleid Door het bieden van een mogelijkheid om te overnachten begeeft de gemeente zich onder de reikwijdte van de wet Markt en Overheid. Zie voor meer informatie het tekstkader.

32

De gemeente Heerenveen heeft nadrukkelijk niet tot doel om concurrent te zijn van ondernemers, dat wil zeggen van commerciële jachthavens of verenigingshavens. De gemeente Heerenveen wil wél een breed palet aan aanlegvoorzieningen bieden. Dit betekent dat waar de markt ligplaatsen kan en wil exploiteren dit uiteraard aan de markt wordt gelaten. In de huidige situatie zijn er in de dorpen Akkrum, Aldeboarn en Heerenveen een aantal gemeentelijke ligplaatsen/ligoevers die de gemeente in eigendom heeft en beheert. In Akkrum wordt voor de gemeentelijke ligplaatsen liggeld geïnd. In Aldeboarn en Heerenveen niet. Tijdens de bijeenkomst op begin 2018 is gevraagd naar het belang van de gemeentelijke ligplaatsen. Voorop staat dat het belang van deze gemeentelijke ligplaatsen, in relatie tot het complete aanbod, expliciet niet ter discussie staat. Inmiddels is voor de gemeentelijke ligplaatsen in Akkrum een oplossing gevonden doordat de Akkrumer Watersport Vereniging de liggelden int. In Aldeboarn is een dergelijke constructie weleens aangekaart, maar dit heeft nog niet geleidt tot concrete stappen. Voor de ligplaatsen in Heerenveen (centrum, Nijehaske en Engelenvaart) dient ook overleg plaats te vinden met de Watersportvereniging en eventuele marktpartijen. In Heerenveen centrum zijn marginale voorzieningen (wel stroom, geen sanitair).

Het invoeren van liggelden (digitaal, ondersteunt met havenmeester/ gastheer) is een mogelijk instrument om gastheerschap, doorstroming en additionele voorzieningen mogelijk te maken. In deze visie is de keuze om voor het centrum met name in te zetten op versterking van voorzieningen voor dagrecreatie (sloepen). Zij hebben geen eigen sanitaire voorzieningen. De walbeschoeiing in Heerenveen langs de van Engelenvaart is vernieuwd. Zo is er weer goed de mogelijkheid om aan ten leggen. Door het introduceren van betaalde ligplekken kunnen de condities om de

Wet Markt ente Overheid campervaarder trekken worden verbeterd en langliggers worden voorkomen. Hiervoor zijn wel voorzieningen, instrumenten en Bij havens en ligoevers dienen rekening met de maatregelen nodig. Overleg metoverheden marktpartijen over te eenhouden eventuele Wet Markt en Overheid (onderdeel van de Mededingingswet). exploitatie moet nog plaats vinden en kan goed samengaan met Deze keuzes weteen is bedoeld om concurrentievervalsing tussen overheid over horecapunt/strandpaviljoen bij recreatiegebied De en Heide. marktpartijen te voorkomen. Daarom moeten overheden zich aan gedragsregels houden bij het exploiteren vanvan voorzieningen anders Voor Heerenveen Nijehaske kan het invoeren liggelden ook een dan publieke middel zijn om voorzieningen. de doorstroming (ongewenste langliggers) te bevorderen en additionele voorzieningen te realiseren. Een van deze gedragsregels is dat overheden alle integrale kosten van een economische activiteit moeten doorbereken in de verkoopprijs. Onder economische activiteit word aangemerkt het aanbieden van goederen of diensten op een markt. Het bieden van een gemeentelijke plek om te overnachten – zoals een ligplaats of een camperplaats – vallen hieronder. Hier dient een gemeente de integrale kosten door te rekenen. Diensten van Algemeen Belang (DAB) zijn hiervan vrijgesteld.

Binnen DAB is een categorie: Diensten van algemeen economische belang (DEAB). Voor DEAB geldt geen duidelijke specifieke Europese regelgeving. Algemeen genomen worden door de Commissie inzake DAEB's onder bijzondere taken van algemene dienstverlening die diensten verstaan die: een onderneming, indien zij zich door haar eigen commerciële belangen zou laten leiden, zonder compensatie of niet is dezelfde mate onder dezelfde voorwaarden zou laten leveren. Dit zijn eigenlijk diensten waarvan de overheid vindt dat ze moeten worden uitgevoerd maar die de markt niet oppakt. Iedere gemeente stelt zelf per raadsbesluit vast welke diensten daar binnen die gemeente onder vallen. Hoewel een gemeente dit zelf heeft besloten worden gemeenten hierin niet altijd gelijk gesteld door de Autoriteit Consument en Markt als een marktpartij bezwaar indient. De Gemeente Heerenveen heeft nog geen besluit over DAB genomen.

33

Bijlage 4: Doelgroepenspecificatie Type & Omschrijving classificatie

Oever recreatie

water recreatie ‘Dicht bij Huis’

Water recreatie Meerdaags

Type boot & classificatie/referentiebeeld

Bezoekmotief

Gedrag en activiteiten

Gewenste voorzieningen

Eigen inwoners en bezoekers die vertier en vermaak, roering en dynamiek aan de waterkant zoeken. Zwemmen, chillen, terrasje pakken. Tijdens fietsen en wandelen of een stop of verblijf genieten van de varende dynamiek.

Gezellig: met vrienden, familie of bekenden even gezellig beetje doen en beetje relaxen. Uitdaging: een uitdaging aangaan alleen of met sportief gelijkgestemden.

Kort activiteit of relaxen voor max paar uur.

 Strand met lig-/recreatieweide en

De ‘ommetjesvaarder’, eigen F – G klasse inwoners en bezoekers die met kano, SUP of vis- of roeiboot voor korte activiteit op pad gaan. Op een namiddag of avond even rondje varen met kort horecabezoek: ijsje/hapje eten. Of op of aan het water een hengel uitwerpen.

Er tussen uit: even lekker tochtje maken Korte (sportieve) activiteit van om lekker buiten te zijn, bij te komen van de max paar uur. dagelijkse beslommeringen, het hoofd leeg te maken en de batterij weer op te laden. Geïnteresseerd: meer weten van de natuur en cultuurhistorie in combinatie met een sportieve activiteit Uitdaging: een uitdagende prestatie neerzetten alleen of met sportief gelijkgestemden.

 Steigers/damwanden met lage af- en instap

De ‘campervaarder’ of ‘toervaarder’; die gelijk een camperaar, meerdaagse trektochten maakt, dagelijkse praktische voorzieningen en veelal (vouw) fietsen aan boord heeft. Vaak samen met partner of gezin op pad. In het hoogseizoen gaan ook veel gezinnen met kinderen op pad. Toenemend aantal huurders in deze groep. Veelal paar uur varen naar nieuwe bestemming en dan

Gezellig: met vrienden, familie of bekenden even paar dagen gezellig varen. Er tussen uit: voor de ontspanning lekker onthaasten op het water. Geïnteresseerd: meer weten van de natuur en cultuurhistorie in combinatie met een sportieve activiteit

 Goede aanlegmogelijkheden op passende

mogelijkheid voor sanitaire stop.

 Horeca met terras aan het water  Voorzieningen met een hoge fun factor:

waterjumpattracties.

 Eenvoudige speeltoestellen.  Rustplekken voor tijdens fiets- en

wandeltocht om de dynamiek en levendigheid van het water te beleven

Heerenveen: Cm-E klasse Achterland Heerenveen Dm klasse Akkrum/Nes Am/Az-E klasse

2 a 3 uur varen naar een nieuw aanlegplaats en dan genieten op de plaats van bestemming. Aangenaam verblijven in en rond de haven. Wandelend en fietsend het centrum en de omgeving verkennen. Afhankelijk van de tijd en het gezelschap een museum of terrasje bezoeken. Voor sommige campervaarders is de reis de vakantie. Ze zijn op roaddtrip en willen aanleggen en vanaf de boot wat wandelen, fietsen en eten. Daarnaast zijn

voor kano/SUP/roeiboot.

 Strandjes/lage kades om vanaf te boarden.  Vissteigers  Knooppunten bordjes of naambordjes

vaarwegen

 Doorvaarbare vistrappen

afstaphoogte bij kunstwerken.

 Duidelijke bewegwijzering en routing van

haven naar centrum/voorzieningen.

 Informatie wat er te doen en zien is.  Overstappunten naar fiets- en

wandelpaden/routes

 Mix van aanlegplekken: in stadse drukte en

in rust van buitengebied.

 Goede aanlegplekken (langswal of

vingersteiger) met stroom, wifi, sanitair en mogelijkheid voor dagelijkse boodschappen in de buurt. Speciale boodschappensteiger voor tijdelijk afmeren.

34

aangenaam verblijven in en rond de haven of het achterland verkennen voor één of meerdere dagen.

Water recreatie Dagtocht

Watersport

Vaak de ‘sloepenvaarder’ E-F klasse genoemd, De eigen botenbezitters die boot in nabij huis gelegen haven of achter het huis hebben. Huurders (eigen inwoners en toeristen in de regio) die dagje willen varen. Dagtocht (thema) route met onderweg horeca- en kort winkelbezoek.

Gezellig: met vrienden familie of bekenden even gezellig er op uit voor een korte sportieve activiteit. Er tussen uit: kort vaartochtje maken om bij te komen van de dagelijkse beslommeringen, het hoofd leeg maken en de batterij weer op laden.

Eigen inwoners en E-F-G klasse verblijfstoeristen in nabijheid van water. Lekker een paar uurtjes zeilen, SUPpen, roeien, surfen, zwemmen, borden of schaatsen. Wedstrijdsporters die trainen en wedstrijden varen in georganiseerd verband.

Er tussen uit: even lekker actief buiten bezig te zijn. Uitdaging: een uitdagende prestatie neerzetten alleen of met gelijkgestemden.

campervaarders die kiezen (een deel) van Friesland als reisdoel en willen zich meer verdiepen in achterland en de cultuurhistorie

 Passantenhaven als aangename verblijfsplek

Huurders maken vaak een dagtocht van circa 6 uur waarvan 4 uur varend doorgebracht. Bij voorkeur een 'vaarrondje'. Eigen bootbezitters naast dagtochtjes ook kortere vaartochtje (circa 2 uur) naar één van de omringende plaatsen.

 Duidelijke bewegwijzering en routing van

bij voorkeur buitenruimte/groenstrook voor om buiten de boot te zitten en kinderen wat te spelen en te ravotten.  Bij slecht weer behoefte aan slecht weer voorzieningen/activiteiten

haven naar centrum/voorzieningen.

 Afmeermogelijkheid (zonder extra



  

Korte sportieve activiteiten van max een paar uur. Wedstrijden kunnen evenementen zijn variërend van dagdeel tot weekend of week.

voorzieningen) dicht bij winkels of attracties en bij voorkeur direct gelegen aan horeca. Mogelijkheid voor tijdelijk afmeren voor horeca- of winkelbezoek of een boodschapje (boodschappensteiger). Langswal met lage instap of vingersteigers op sloepenhoogte. Mogelijkheid langs route voor sanitaire stop. Trailerhellingen.

 Goede sportfaciliteiten  Trailerhellingen en kraanfaciliteiten  Voldoende aan- en afmeerlocaties

35

Bijlage 5: Waterrecreatie in en rond Heerenveen In dit hoofdstuk geven we een korte kenschets van de waterrecreatieve componenten in en rond de gemeente Heerenveen. Via deze link Watersport | Fryslan is de interactieve watersportkaart van de Provincie vindbaar.



Ligging en vaarroutes



De gemeente Heerenveen ligt centraal ten opzichte van de beekdalen van de Linde, de Tjonger en het Koningsdiep/De Boarn. De beekdalen zijn beeldbepalend voor het landschap van Zuidoost Fryslân. Daarnaast lopen door de gemeente Heerenveen twee belangrijke vaarroutes: de Staande Mastroute en de Turfroute. De Staande Mastroute door Akkrum kent een diverse gebruikersgroep. Enerzijds de doorgaande gasten die de Staande Mastroute volgen van noord naar zuid of vice versa. Anderzijds de lokale watersporters die recreëren op het Sneekermeer en het Pikmeer bij Grou.



 



Noordwest Fryslân zet in op Franeker als uitvalsbasis voor de Noordelijke Elfstedenvaarroute en Middelseeroute. Noordoost Fryslân versterkt haar positie middels Kollum Watersportdorp, elektrische vaarverbinding Bûtenfjild-Wetterwâlden en de Sûd Ie De provincie Groningen profileert naast Groningen Waterstad routes naar het Westerkwartier en Lauwersmeer. Drenthe zet met de Drentse Hoofdvaart en de vaarweg Erica Ter Apel in op de Duitse toerist die voor een langere periode komt varen. De Fryske Marren zet in op de potentie van het Tjeukemeer. In dit kader is begin 2019 door de Gedeputeerde geopperd dat Heerenveen aan het Tjeukemeer moet komen te liggen. In het coalitieakkoord van Gedeputeerde Staten is genoemd dat er een onderzoek naar verbinding tussen Lemmer – Tjeukemeer en Heerenveen gedaan wordt.

Gebruikers van de Turfroute komen vanuit Friesland en vanuit Drenthe of het Weerribben-Wieden gebied. De gebruikers zijn overwegend kleine motorboten en sloepen. De kern Heerenveen is door het Heerenveens Kanaal met beweegbare bruggen ook voor grotere motorboten bereikbaar. Heerenveen in context van vaarbestemming Noord Nederland Heerenveen heeft een sterke relatie met ontwikkelingen in de aangrenzende regio's die inzetten op verbeteren van vaarbestemming Noord Nederland. Routes die op elkaar aansluiten en de camper- en sloepenvaarders aanspreken. Bij elkaar maken ze Noord Nederland tot een interessante vaarbestemming.

36

Watersportkaart Fryslân, editie 2021-2022 (bron fryslan.frl)

37

Havenlocaties en ligplaatsen In Heerenveen, Akkrum en Aldeboarn zijn (verenigings)havens met vaste ligplaatsen. Naast ligplekken voor vaste ligplaatshouders zijn in de gemeente ook divers locaties voor passanten: watersporters die met een boot op vakantie zijn en aan boord overnachten. Passanten kunnen terecht in de verschillende jachthavens als ook aan de gemeentelijke oevers en ligplaatsen.

Overzicht gemeentelijke havens, ligplaatsen en voorzieningen Plaats

Locatie

Haven/ oever

Aantal plekken

Voorziening

Vergoeding

Heerenveen

De Warring (Nijehaske) Breedpad

Haven

12

geen

Oever

8

Afvalcont. afmeerringen Stroom/water afmeerringen

De Kolk

oever

6?

Heerenwal Ljouwerterdyk

oever Oever

6? 15

It Stalt

Oever

15

It Gearstalt Kanadeeskestr Heechein

Oever Oever Haven

5 8 15

Weaze

Oever

15

De jachthavens bieden voorzieningen als water, stroom en sanitair. Vuilwaterinzameling is een belangrijk aspect met name voor de (zwem)waterkwaliteit. Vuilwaterinzameling is in ieder geval mogelijk bij:  De Drijfveer in Akkrum  De Welle in Heerenveen Bij de gemeentelijke ligplekken beperken de voorzieningen zich tot afvalinzameling (A) en of stroom en water (S/W)  De Warring - Nijehaske (A)  Herenwal/ De kolk - Heerenveen (A)  Breedpad - Heerenveen (A/S/W)  Ljouwerterdyk - Akkrum (A)  It Stalt - Akkrum (A)  Kanadeeskestrjitte - Akkrum (A). Op twee locaties biedt de gemeente de watersporter ook sanitair  Het Heechein in Akkrum  Weaze in Aldeboarn Voor passanten die graag in vrijheid met minder voorzieningen willen overnachten zijn er verschillende Marrekrite aanlegplekken in en om de gemeente Heerenveen

Akkrum

Aldeboarn

Water/afmeer ringen ? Afmeerringen ? Afvalcont. afmeerringen Afvalcont. afmeerringen Afvalcont. Sanitair, stroom en water

Sanitair, stroom en water Afmeerringen/ palen, afvalbakken

geen kadegeld wel gebruik stroom en water geen geen kadegeld Kadegeld kadegeld Kadegeld Kadegeld en vergoeding gebruik stroom en water Geen kadegeld wel gebruik stroom en water

38

Water beleven en ervaren vanaf de kant Naast de watersporters op het water is ook beleven en ervaren van het water vanaf de kant een belangrijk aspect van waterrecreatie. Voor zowel inwoners als toeristen biedt het “varend decor” een extra dimensie. Veel campings- en/of verblijfsaccommodaties en horeca bevinden zich aan het water. En ook fiets- en wandelroutes volgen het water. Terrassen aan het water zorgen voor dynamiek en reuring. Akkrum kent een sterke water gerelateerde bedrijvigheid met campings en horeca aan het water. In Heerenveen leeft het water minder. Echter de kansen en potentie worden wel sterker gezien. Zo is een werkgroep van ondernemers actief om het water weer sterker terug te laten keren in het centrum van Heerenveen onder de noemer Feanetië. De werkgroep Feanetië heeft aansluiting gevonden bij de TAF (Toerisme Alliantie Friesland). De werkgroep is ook aangesloten bij de G1000 Burgertop over het centrum van Heerenveen. Heerenveen kent een uitgebreid wandel- en fietsnetwerk. Veel knooppunten liggen aan of nabij het water. Dit biedt kansen voor toeristische overstappunten en oeverrecreatie.

39

(Water)recreatieve bedrijvigheid en samenwerking De gemeente Heerenveen kent zowel een grote diversiteit aan waterrecreatieve bedrijvigheid als aan samenwerkingsverbanden. Om de gemeente op de kaart te zetten wordt samengewerkt via Heerenveen 'n Gouden Plak. Op regionaal niveau werken Toeristische ondernemers samen via het Toeristisch Netwerk Friese Wouden. Om de omstandigheden op de wateren in en om Akkrum en Nes aantrekkelijker te maken voor watersporters en bewoners hebben Plaatselijk Belang Akkrum-Nes, Watersportvereniging AWS Eendracht, Verenigde Ondernemers Akkrum Nes (VOAN) en verschillende ondernemers een aantal jaren geleden de handen in één geslagen in het Watersportcollectief Akkrum Nes (WCAN). Het WCAN is echter op dit moment niet meer actief. De ondernemers van de kern Heerenveen hebben zich in verschillende verbanden verenigd: zoals HOV, KHNN, HOF, Stichting Heerenveen Vitaal (sport, zorg & onderwijs).

40