Ter informatie- leeswijzer Themarekening 2025

Themarekening 2025 Leeswijzer

Leeswijzer

Inhoudsopgave 1. Doel themarekening 2025 2. Financieel resultaat 2025 3. Bevoegdheden van de raad en beslispunten 4. Belangrijkste besluitonderwerpen o Bestemmingsreserve Jeugd o Vaststellen jaarstukken 2025 o Resultaatbestemming o Begrotingswijzigingen en investeringskredieten o Grondexploitaties o Algemene reserve 5. Technische uitleg bij de jaarrekening o Themarekening in één oogopslag o Programma’s en thema’s o Paragrafen

Hier een subtitel

Leeswijzer

Themarekening 2025: doel en inhoud Doel van de themarekening De themarekening is de formele verantwoording van het college aan de gemeenteraad over het begrotingsjaar 2025, inclusief beleid en financiën. Hoofdonderdelen van de themarekening Bestaat uit het jaarverslag met beleidsreflectie en de jaarrekening met overzicht van baten, lasten en resultaat. Positief financieel resultaat Een positief resultaat van €13,3 miljoen, circa vijf procent van de begroting, door meevallers en voordelen in diverse thema's.

Hier een subtitel

Strategische waarde voor de raad De themarekening sluit 2025 af en biedt sturing en ruimte voor toekomstige politieke keuzes en resultaatbestemming.

Leeswijzer

Financieel resultaat Positief financieel resultaat Het saldo voor 2025 is € 13,3 miljoen positief. Dit is € 3,9 miljoen hoger dan begroot.

Voordelen sociale leefomgeving Een voordeel van circa € 3,0 miljoen komt uit lagere uitgaven en hogere bijdragen binnen het thema sociale leefomgeving. Voordeel op de overhead Overhead toont een voordeel van € 2,4 miljoen, voor een aanzienlijk deel veroorzaakt doordat bij de organisatieverandering in eerste helft 2025 terughoudend is omgegaan met het invullen van vacatures.

Hier een subtitel

Nadeel economische leefomgeving Er is een nadeel van € 1,2 miljoen binnen thema economische leefomgeving, veroorzaakt door hogere kosten onderwijshuisvesting en inkomensregelingen.

Leeswijzer

Bevoegdheden van de raad en concrete beslispunten Hier een subtitel

Leeswijzer

Waarom wordt dit voorstel aan de raad voorgelegd? Wettelijke verplichting Behandeling van de Themarekening 2025 is wettelijk verplicht en moet vóór 15 juli worden vastgesteld en aangeboden aan de provincie Fryslân. Exclusieve Raad Bevoegdheid De gemeenteraad heeft de exclusieve bevoegdheid om de Themarekening vast te stellen. Samenhangende Beslispunten Het voorstel bevat beslispunten zoals een bestemmingsreserve (1), resultaatbestemmingen (3), en het meenemen van budgetten naar 2026 (4 en 5).

Hier een subtitel Integrale Besluitvorming

Raadsleden kijken terug op 2025 en vooruit naar 2026, maken samenhangende afwegingen over beleid en financiën.

Leeswijzer

Instellen van de bestemmingsreserve Jeugd (1) Bevoegdheid gemeenteraad Het instellen van bestemmingsreserves is exclusieve bevoegdheid van de gemeenteraad. Doel van de reserve Jeugd De reserve ondersteunt de transformatie van jeugdzorg met focus op preventie en lichtere hulp dichtbij huis. Deze focus is vastgelegd in de visie Opvoeden en Opgroeien, vastgesteld door de raad op 27 februari 2025. Financiële middelen en innovatie Met de reserve kunnen tijdelijke pilots en innovatieve werkwijzen zoals POH-jeugd en schoolconsulenten gefinancierd worden. Hier een subtitel

Strategische keuzes raad De raad maakt strategische beslissingen over budgetten en beleidsrichting in een maatschappelijk gevoelig dossier.

Leeswijzer

Vaststellen van de jaarstukken 2025 (2) Bevoegdheid gemeenteraad De gemeenteraad beslist over de jaarstukken 2025 en beoordeelt het gevoerde beleid binnen gestelde kaders. Inzicht in jaarrekening De jaarrekening geeft inzicht in de rechtmatigheid en getrouwheid van baten, lasten, investeringen en balansmutaties van 2025. Formele afsluiting boekjaar Met het vaststelling van de jaarrekening verleent de raad décharge aan het college voor het gevoerde en wordt het boekjaar formeel afgesloten. Hier eenbeleid subtitel

Controle en politieke signalen Raadsleden stellen vragen en geven politieke signalen over beleid vóór instemming met de vaststelling.

Leeswijzer

Resultaatbestemming: politieke keuzes van de raad Politieke besluitvorming resultaat De raad bepaalt hoe het positieve resultaat van 13,3 miljoen euro wordt ingezet. Bestemmingsreserves verhogen – besluitpunt 3 Voorstellen omvatten toevoegingen aan bestemmingsreserves voor Olympische Spelen, sociale huur en jeugd.

Budgetoverhevelingen naar 2026 – besluitpunt 4 Een deel van het resultaat wordt gebruikt om middelen die bij de decembercirculaire zijn ontvangen en daardoor niet konden worden gebruikt in 2025 over te hevelen naar 2026: veilig vergaderen en impulsmiddelen lokale energiehulp

Hier een subtitel

Budgetoverhevelingen naar 2026 – besluitpunt 5 Een deel van het resultaat wordt gebruikt voor doorlopende projecten: merkregie, verduurzaming van het pand Binnenweg 3c en de implementatie van het financiële systeem.

Leeswijzer

Begrotingswijzigingen en investeringskredieten Begrotingsverhoging 2026 – besluitpunt 6 De raad stemt in met een verhoging van de begroting 2026 met € 295.000 om middelen uit 2025 in 2026 rechtmatig te besteden. Afsluiten investeringskredieten 2025 – besluitpunt 7 De raad besluit over het afsluiten van de investeringskredieten die in 2025 zijn afgerond. Het overzicht is opgenomen op bladzijde 279 van de Themarekening. Overhevelen investeringskredieten – besluitpunt 8 Overheveling van investeringskredieten ter waarde van € 31,7 miljoen van 2025 naar 2026 voor voortzetting van projecten. Het overzicht is opgenomen op bladzijde 274 van de Hier een subtitel Themarekening. Budgetrecht en controle Deze besluiten zijn onderdeel van het budgetrecht van de raad en bieden inzicht in de investeringsvoortgang.

Leeswijzer

Grondexploitaties – besluitpunt 9 Actualisatie grondexploitaties De raad wordt gevraagd in te stemmen met de actualisatie van de grondexploitaties

In de ”Toelichting actualisatie grondexploitaties jaarrekening 2025” worden de nieuwe uitgangspunten in de geactualiseerde grondexploitaties inzichtelijk gemaakt. Jaarlijks worden de grondexploitaties bij het opstellen van de jaarrekening geactualiseerd. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de grondexploitaties jaarlijks geactualiseerd worden en dat de wijzigingen bij de actualisaties moeten worden toegelicht ten behoeve van het inzicht voor de raad. In bijlage 4 bij het raadsvoorstel is de toelichting op de actualisatie van de Hier een subtitel grondexploitaties opgenomen. Deze bijlage bevat bedrijfsgevoelige informatie. Daarom heeft het college op basis van de Wet open overheid (Woo) vertrouwelijkheid opgelegd De raad is exclusief bevoegd de geheimhouding op te heffen op deze geheime informatie die aan u is verstrekt.

Leeswijzer

Algemene reserves - besluitpunt 10 Toevoegen aan algemene reserve Het saldo van € 7,2 miljoen dat resteert na de resultaatbestemmingen wordt toegevoegd aan de algemene reserve ter versterking van het weerstandsvermogen. Hoogte algemene reserve Na deze toevoeging is het saldo van de algemene reserve € 56,6 miljoen Weerstandsvermogen Deze toevoeging heeft een positief effect op het weerstandvermogen van gemeente Heerenveen. Het weerstandsvermogen is nodig om toekomstige tegenvallers op te vangen

Hier een subtitel

Leeswijzer

Technische uitleg bij de jaarrekening Hier een subtitel

Leeswijzer

Programma’s en thema’s Gemeente Heerenveen werkt met programma’s en thema’s. In de themabegroting 2025 is vastgelegd wat Gemeente Heerenveen wilde bereiken in 2025. De verantwoording in deze themarekening bestaat uit de beantwoording van de zogenaamde 3 W-vragen. De 3 W-vragen zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit schrijft voor dat gemeenten hun begroting en verantwoording programma-gericht inrichten langs deze vragen. 1. Wat wilden we bereiken? 2. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan in 2025? 3. Wat heeft het gekost?

Hier een subtitel

Leeswijzer

Programma’s en thema’s (2) Programma’s

Blz.

Thema’s

Blz.

Gezond Welzijn vernieuwen (zorgtransitie)

13

Sociale Leefomgeving

30

Meedoen aan de samenleving (sociale transitie)

15

Economische Leefomgeving

42

Toonaangevend in de circulaire samenleving (circulaire transitie)

17

Fysieke Leefomgeving

50

Een thuis voor iedereen (woontransitie)

19

Middelen, Mensen en Bestuur

65

Landschap in balans

22

Dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien

76

Hier eenvansubtitel Energie morgen (energietransitie) Dienstverlenende overheid

23 25

Leeswijzer

Paragrafen (1) Gemeenten zijn volgens het BBV verplicht om in de begroting en het jaarverslag de volgende 7 paragrafen op te nemen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf geeft inzicht in de belangrijkste risico’s van gemeente Heerenveen en de beschikbare financiële buffers. 2. Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf leest u over de stand van zaken van het onderhoud van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Dit zijn de wegen (verhardingen), civieltechnische kunstwerken (bruggen en tunnels), oevers en kaden, groen (waaronder bomen), gebouwen, riolering en water. Ook openbare verlichting, speelvoorzieningen, bebording en straatmeubilair vallen hieronder.

Hier een subtitel 3. Financiering In deze paragraaf geven we een korte toelichting op de wettelijke kaders en het treasury statuut van gemeente Heerenveen. In het onderdeel financiering lichten we het gevoerde risicobeheer (kasgeldlimiet, renterisiconorm en het schatkistbankieren), de financiering van de gemeente en de gehanteerde rentemethodiek toe.

Leeswijzer

Paragrafen (2) 4. Bedrijfsvoering – De paragraaf Bedrijfsvoering geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens rond de gemeentelijke bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering bedoelen we de bedrijfsprocessen die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de thema’s te realiseren zoals personeel, ICT en rechtmatigheid. 5. Verbonden partijen Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. In deze paragraaf lichten we per verbonden partij waarmee wij samenwerken de (financiële) ontwikkelingen, financiën en risico’s toe.

6. Grondbeleid Het doel van de paragraaf Grondbeleid is inzicht te geven in het beleid en de uitvoering rondom gronden en grondexploitaties. De paragraaf maakt duidelijk hoe de gemeente omgaat met grondaankopen, grondverkopen en gebiedsontwikkelingen, en welke rol zij daarbij kiest (actief of faciliterend). Daarnaast geeft zij transparantie over de financiële risico’s en resultaten van grondexploitaties, inclusief beheersmaatregelen. Voor de raad ondersteunt de paragraaf de kaderstellende en controlerende rol door inzicht te bieden in risico’s, financiële effecten en strategische keuzes rond ruimtelijke ontwikkelingen.

Hier een subtitel

Leeswijzer

Paragrafen (3) 7. Lokale heffingen De paragraaf Lokale Heffingen geeft inzicht in welke gemeentelijke belastingen en rechten inwoners en bedrijven betalen en hoe deze tarieven tot stand komen. De paragraaf maakt transparant hoe de woonlasten zich ontwikkelen en of de heffingen voldoen aan wettelijke regels, zoals maximale kostendekkendheid en rechtmatigheid. Ten slotte nemen wij 1 niet verplichte paragraaf op: 8. Wet Open Overheid (Woo) De paragraaf Wet open overheid (Woo) heeft als doel om de gemeenteraad en inwoners inzicht te geven in hoe de gemeente Heerenveen invulling geeft aan openheid en transparantie. De paragraaf beschrijft hoe de gemeente omgaat met actieve en passieve openbaarmaking van informatie en hoe Woo-verzoeken worden afgehandeld. Daarnaast laat zij zien welke inspanningen worden gedaan om de informatiehuishouding op orde te brengen, zodat informatie goed vindbaar en betrouwbaar is.

Hier een subtitel