Raadsvoorstel Visie op opvoeden en opgroeien

Voorstel aan de gemeenteraad Opsteller Witte, Marjon de Kenmerk Z.23.418285 / D.24.1843863 Vertrouwelijkheid Openbaar Onderwerp Onze visie op opvoeden en opgroeien

Voorgesteld besluit 1. Vaststellen van de visie op opvoeden en opgroeien; 'Leafdefol, sûn, feilich en kânsryk opgroeie yn gemeente It Hearrenfean' 2. Na vaststelling de visie te delen met maatschappelijke partners.

Inleiding Samen staan we voor de uitdaging om te voorkomen dat jeugdigen vastlopen in hun leven. We willen dat zij de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. De kinderen van vandaag zijn immers de volwassenen van de toekomst. Dit vraagt om een brede aanpak, daarom gaan we samen aan de slag en met elkaar de leefwereld van jeugdigen centraal zetten. Onze ambitie is om er gezamenlijk voor te zorgen dat jeugdigen liefdevol, gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Daarmee sluiten we aan bij de koers die gekozen wordt in de landelijke en regionale visies. Als gemeente gaan we hiermee aan de slag vanuit het programma ‘De sociale transitie’ (in het hoofdlijnenakkoord omschreven als ‘Meedoen aan de samenleving’). De focus ligt hierbij op jeugd en hun gezinnen. We kunnen het echter niet alleen. Een goede samenwerking met andere beleidsthema’s en externe partners is essentieel. De raad heeft op 27 juni 2024 de startnotitie vastgesteld waarin het proces is beschreven om te komen tot een visie. Deze stappen zijn de afgelopen tijd gezet en het resultaat is de visie op opvoeden en opgroeien die de raad ter besluitvorming wordt aangeboden.

Beoogd effect Het beoogde effect is om jeugdigen liefdevol, gezond, veilig en kansrijk op te laten opgroeien. We zetten er op in dat kinderen en jongeren de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen op een manier die past bij hun mogelijkheden.

Argumenten 1.1. De visie helpt om de komende jaren koers te houden en zal leidend zijn om afwegingen te maken. De visie op opvoeden en opgroeien is een uitwerking van het hoofdlijnenakkoord “meedoen aan de samenleving” en van de Hervormingsagenda en Regiovisie. Als punt op de horizon blikken we 10 jaar vooruit en kiezen we voor 2035. In de visie staat de richting beschreven en geven we handvaten voor verdere uitwerking. Na het vaststellen van de visie zal er een programmaplan uitgewerkt worden. In het programmaplan is er aandacht voor de verschillende thema's, zoals middelengebruik, veiligheid en thuiszitters. Daarin worden ook relevante onderzoeken betrokken. 1.2. De visie is tot stand gekomen na een participatietraject. Binnen het Lokaal Akkoord heeft er een participatietraject plaatsgevonden met leden van de gemeenteraad en partners. Deze waardevolle input is verwerkt in de startnotitie en heeft gediend als vertrekpunt voor de visie. De afgelopen periode zijn interne collega's en maatschappelijke partners betrokken bij het ontwikkelen en opstellen van de visie. De Participatieraad heeft, op verzoek van het college, een advies uitgebracht over de visie. Het advies van de Participatieraad en de reactie van het college zijn toegevoegd als bijlage. 1.3.

In de visie staat beschreven welke beweging we willen maken en hoe we dat gaan doen: De bedoeling beschrijft de beweging die we willen maken naar een gemeente waarin: 1. gezinnen sterk en veerkrachtig zijn; 2. basisvoorzieningen van hoge kwaliteit zijn; 3. iedere jeugdige gelijke kansen heeft; 4. samenwerking vanzelfsprekend is; 5. normaliseren het uitgangspunt is; 6. preventie centraal staat.

We gaan dat op de volgende manier doen: 1. we doen het samen met de opvoeders; 2. we zetten in op normaliseren; 3. we zetten in op beschermende factoren; 4. we richten ons op de totale situatie; 5. we zetten in op steun van de omgeving (it takes a village to raise a child); 6. we werken samen vanuit pedagogisch partnerschap; 7. we laten jeugdigen meedenken en meedoen.

Risico’s of kanttekeningen Om het toekomstbeeld te kunnen bereiken is er een aantal voorwaarden voor succes. Het is van belang om oog te hebben voor de voorwaarden voor succes. Deze voorwaarden zijn nodig om een beweging op gang te brengen en daarmee een verandering teweeg te brengen. Het risico bestaat dat als er niet aan deze voorwaarden wordt voldaan, de beweging en daarmee de verandering niet kan worden gemaakt. De volgende voorwaarden voor succes zijn uitgewerkt in de visie: 1. Het speelveld is breder dan alleen jeugdhulp; 2. Om een verandering te realiseren is een beweging nodig; 3. Voor een brede aanpak is een collectieve inspanning nodig en we hebben onze (strategische) partners nodig; 4. Integrale samenwerking en ontschotting van financiële middelen; 5. Om te komen tot nieuwe oplossingen en preventieve maatregelen is een langdurige inzet nodig.

Communicatie en participatie De visie is tot stand gekomen na een participatietraject. Binnen het Lokaal Akkoord heeft er een participatietraject plaatsgevonden met leden van de gemeenteraad en partners. Deze waardevolle input is verwerkt in de startnotitie en heeft gediend als vertrekpunt voor de visie. De afgelopen periode zijn interne collega's en maatschappelijke partners betrokken bij het ontwikkelen en opstellen van de visie. Na het vaststellen van de visie wordt deze gedeeld met (maatschappelijke) partners.

Financiën Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties. De budgetten voor jeugd zijn opgenomen in de begroting op de betreffende taakvelden. Wel is het voorwaardelijk om met realistische ambities, doelen en verwachtingen te werken die zich verhouden tot de beschikbare middelen. Tegelijkertijd staan we als gemeente voor grote financiële uitdagingen, ook binnen jeugd. Daarom is domein overstijgend werken ook op financieel vlak noodzakelijk, maar ook het anders inzetten van (bestaande) middelen. De visie op opvoeden en opgroeien is vanaf 2025 richtinggevend voor de besteding van de budgetten op het gebied van jeugd. De uitkomsten van het traject ‘Gezonde financiële positie’ en de afwegingen die er genomen worden in de perspectiefnota 2025 zullen leidend en bepalend zijn voor de beschikbaarheid van financiële middelen en vervolgens de inzet op preventie.

Bijlagen 1. Onze visie op opvoeden en opgroeien: 'Leafdefol, sûn, feilich en kânsryk opgroeie yn gemeente It Hearrenfean' 2. Advies Participatieraad 3. Reactie college op advies Participatieraad