raadsvoorstel rekenkameronderzoek armoedebeleid.docx

Portefeuillehouder n.v.t. Datum collegebesluit n.v.t. Opsteller B.R. van Henten-Meijer Registratie Z.22.383573 / D.22.1593064 Agendapunt

Onderwerp Rekenkameronderzoek Armoedebeleid Voorstel 1. Het college te verzoeken voor de raad van februari 2023 een plan van aanpak te maken voor aanbeveling 1, 2 en 4 en dit uit te zetten in de meerjarenplanning. 2. Dit plan van aanpak in dezelfde raad als het kaderstellende debat (februari 2023) over bestaanszekerheid te agenderen. 3. Het college de opdracht te geven aanbeveling 3 te betrekken bij de voorbereidingen voor het kaderstellende debat (februari 2023) zoals afgesproken in de LTA. 4. Het college te vragen daar waar mogelijk al met de aanbevelingen aan het werk te gaan.

Aanleiding De rekenkamercommissie heeft onderzoek gedaan naar de effectiviteit van het geformuleerde armoedebeleid en het onderzoek Armoedebeleid met conclusies en aanbevelingen aangeboden aan de gemeenteraad. Het onderzoek is bedoeld om de raad inzicht te geven in de effectiviteit van de uitvoering van het armoedebeleid. Dit rekenkameronderzoek heeft raakvlakken met het thema bestaanszekerheid uit de raadagenda. Die raakvlakken zijn de basis voor voorliggend procesvoorstel. In het procesvoorstel krijgt het college de opdracht een plan van aanpak (voor aanbeveling 1, 2 en 4) op te stellen. De raad kan hiervoor aandachtspunten meegeven. Het debat over het plan van aanpak zal plaatsvinden in februari 2023. Daarnaast krijgt het college de opdracht aanbeveling 3 (analyse doelgroepen, regelingen en financiële kaders) te betrekken bij de voorbereidingen van het kaderstellend debat dat ook in februari 2023 wordt geagendeerd. Tot slot wordt aan het college gevraagd daar waar mogelijk is al aan het werk te gaan met de aanbevelingen.

Hoofdconclusie rekenkamerrapport De hoofdconclusie van de rekenkamercommissie is dat de vraag ‘In hoeverre is het armoedebeleid inclusief de uitvoering van dit beleid, in de gemeente Heerenveen, doeltreffend?’ blijkens het gevoerde onderzoek niet objectief te beantwoorden is, omdat de gemeente de gewenste maatschappelijke effecten niet in meetbare doelen en inspanningen heeft vertaald. Achteraf kan dan ook niet worden vastgesteld of doelen gerealiseerd zijn en het beoogde maatschappelijk effect (einde armoede) dichterbij gekomen is. Om de doeltreffendheid van beleid en uitvoering te verbeteren, is het essentieel om de Raad beter in positie te brengen, zowel voor wat betreft de kaderstellende als de controlerende rol.

Aanbevelingen Op basis van deze conclusie doet de rekenkamercommissie de volgende aanbevelingen aan raad en college : 1. College - Werk in samenspraak met de Raad een strategie uit met het doel om de Raad op proces en inhoudsniveau op maat te bedienen (Sociaal Domein breed, en specifiek v.w.b. het armoedebeleid). 2. Raad – Vraag het College om een realistische planning van de voorgenomen monitoring Sociaal Domein breed/ en per uitvoeringsprogramma. 3. Raad – Vraag het College om een analyse te maken van de te onderscheiden doelgroepen van het armoedebeleid en welke gerichte inzet gepleegd dient te worden om het bereik van de doelgroepen en de regelingen te vergroten. Heroverweeg op basis van nadere analyse of de gestelde financiële kaders nog passend zijn, zeker in het licht van de huidige inflatie/recessie. 4. Raad & College – Oriënteer je ook op initiatieven die elders genomen worden om de bestaanszekerheid van inwoners te vergroten.

Overwegingen 1.1 Een plan van aanpak voor aanbeveling 1, 2 en 4 De verordening rekenkamercommissie geeft aan dat de raad het college zo nodig opdracht geeft om binnen drie maanden te komen met een plan van aanpak. In dit plan van aanpak laat het college zien op welke wijze de aanbevelingen van het rapport opgepakt kunnen worden, inclusief monitoring. Voor de aanbevelingen over strategie om de raad op proces en inhoud op maat te bedienen (aanbeveling 1), een realistische planning voor de voorgenomen monitoring (aanbeveling 2) en oriëntatie op initiatieven die elders genomen worden (aanbeveling 4) wordt van het college een plan van aanpak gevraagd. De uitwerking in het plan van aanpak bevat ook een voorstel voor verankering van dit plan in de meerjarenplanning. 1.2 Agendering van het plan van aanpak in dezelfde raad als het kaderstellend debat over bestaanszekerheid De aanbevelingen van de rekenkamercommissie hebben raakvlakken met de uitwerking van het thema bestaanszekerheid in de raadsagenda en kunnen zo een waardevolle bijdrage leveren aan het debat over armoedebeleid. Dit thema heeft bovendien samen met wonen prioriteit gekregen in het raadsbesluit van 22 september jl. . Bespreking van dit plan van aanpak wordt om die redenen geagendeerd in dezelfde raad als het kaderstellend debat. Hiermee wordt het beleid en de aanpak voor de komende jaren vastgelegd.

Dit sluit aan bij het in de LTA afgesproken proces. 1.3 Aanbeveling 3 betrekken bij de voorbereidingen voor het kaderstellende debat In aanbeveling 3 wordt gevraagd om een analyse van de te onderscheiden doelgroepen van het armoedebeleid en welke gerichte inzet gepleegd moet worden om het bereik van de doelgroepen en de regelingen te vergroten. Aanbeveling 3 sluit goed aan bij het proces dat de raad voor ogen heeft in de raadsagenda en dat is afgesproken in de LTA. Dit is inzichtelijk gemaakt in de bijlage ‘koppeling conclusies aan afgesproken LTA-proces raad bij thema bestaanszekerheid’. Hieruit blijkt dat veel onderdelen van het thema bestaanszekerheid aansluiten bij conclusies uit het RKC-rapport.

Gelet op deze raakvlakken ligt het voor de hand om het college de opdracht te geven aanbeveling 3 te betrekken bij de voorbereidingen voor het kaderstellende debat in februari 2023 en zo aan te sluiten bij de reeds gemaakte afspraken in de LTA rondom o.a. analyse doelgroepen, periodieke inschatting extra aantal inwoners die in bestaansonzekerheid terecht dreigen te komen, zeker in het licht van de huidige inflatie, effectiviteit gebruik en inzicht in financiële gevolgen. Die voorbereidingen monden uit in een voorstel van het college aan de hand waarvan de raad in februari het debat over de kaders voor het toekomstig armoedebeleid kan stellen. 1.4 Daar waar mogelijk al met de aanbevelingen aan het werk te gaan. Het thema bestaanszekerheid leeft breed in de samenleving. Niet alleen in Heerenveen, maar in heel Nederland. Er worden vele initiatieven genomen en er zijn in het land vele best practices. Zo kunnen we leren van de ervaringen van andere gemeenten zowel op gebied van monitoring als op gebied van het effect van regelingen en bereik van doelgroepen. Het college wordt gevraagd gebruik te maken van de kennis en ervaring die elders is opgedaan, daarmee nu al actief aan de slag te gaan en niet te wachten tot het plan van aanpak.

1.5 Het initiatiefvoorstel van de SP wordt meegenomen in de voorbereidingen voor het kaderstellende debat Eerder heeft het college toegezegd het initiatiefvoorstel armoede van de SP mee te nemen in het gesprek over bestaanszekerheid. De voorstellen uit het initiatiefvoorstel zouden meegenomen worden zodat inzichtelijk wordt wat de effecten, kosten, voor- en nadelen etc. zijn. Dit kan dan met alle andere informatie afgewogen worden in het kaderdebat. Effecten Het beoogde effect is een (nog) effectiever armoedebeleid waardoor het beleid voor een groeiend aantal inwoners kan worden ingezet. Beleid en regelgeving Verordening gemeentelijke rekenkamercommissie Heerenveen 2021 Financiën, risico’s en beheersmaatregelen Niet van toepassing op dit raadsvoorstel. Vervolgaanpak Het plan van aanpak wordt besproken in de raadsvergadering van februari 2023. Communicatie Het rekenkamerrapport Armoede publiceren we op de website. Relevante informatie 1. Rekenkameronderzoek Armoedebeleid gemeente Heerenveen 2. Raakvlakken RKC rapport armoede en bestaanszekerheid 3. Koppeling conclusies RKC-rapport aan afgesproken LTA-proces raad bij thema bestaanszekerheid

de voorzitter,

de griffier,

T.J. van der Zwan

L. Roest-Jonkers