Raadsvoorstel programma Armoede, Schulden en Laaggeletterdheid 2020-2022

Voorstel aan de gemeenteraad

Portefeuillehouder Wethouder Rinkes Datum collegebesluit Opsteller S.G.N. van der Sluis Registratie Agendapunt

Onderwerp Uitvoeringsprogramma Armoede, Schulden en Laaggeletterdheid 2020-2022 (Kadernota Sociaal Domein) Voorgesteld besluit 1. Het uitvoeringsprogramma Armoede, Schulden en Laaggeletterdheid 2020-2022 vaststellen. 2. De verordening Beslistermijnen Schuldhulpverlening Heerenveen 2021 vaststellen Inleiding Onze gemeente verstaat onder armoede: “de situatie dat men niet mee kan doen in de maatschappij omdat omstandigheden van verschillende aard dit belemmeren”. De doelgroep bestaat uit huishoudens waarvan de financiële midden zo beperkt zijn dat zij materieel, cultureel en sociaal uitgesloten zijn van de minimaal aanvaardbare levenspatronen in Nederland”. Deze definitie heeft uw raad samen met de Participatieraad vastgesteld (laatst herbevestigd in het thema Armoede in de Perspectiefnota 2017). In het hoofdlijnenakkoord ”Duurzaam doorontwikkelen” staat dat bijna de helft van de inwoners met financiële problemen moeite heeft met lezen en schrijven. De kans op werk, sociale contacten en goede gezondheidszorg is daardoor kleiner. Ook staat er in geschreven dat we een einde willen aan armoede. En dat mee kunnen doen aan sociale, maatschappelijke en culturele activiteiten belangrijk is. In onze kadernota Sociaal Domein 2019 -2025 en in dit uitvoeringsprogramma is hier vervolgens vorm en inhoud aangegeven.

Omdat armoede, schuldhulpverlening en laaggeletterdheid vaak een verband met elkaar hebben is door uw raad verzocht om één uitvoeringsprogramma te maken. Met een integrale aanpak kan onze bewoner beter geholpen worden. In deze tijden is dat eens te meer nodig.

Motivering Beoogd effect Het draagt bij aan de strategische doelstellingen (uit de strategische agenda) : - Passende ondersteuning geven om mee te doen in onze samenleving (ook als even het niet lukt) - Gezond en vellig op kunnen groeien en doorgroeien naar een verrijkt en fatsoenlijke bestaan Argumenten Uw raad heeft bij de vaststelling van de kadernota aangegeven dit uitvoeringsprogramma te willen vaststellen. Wij geven hiermee onze werkwijze aan om: 1. Armoede tegen te gaan 2. Schuldhulpverlening te verbeteren 3. Laaggeletterden te ondersteunen Er wordt uitgebreid stilgestaan bij preventie; voorkomen van (erge) schulden door bijvoorbeeld het project vroegsignalering schulden en aandacht voor schulden bij jongeren op scholen. En er is aandacht voor taal bij de Voor- en Vroegschoolse Educatie. In uw raadscommissie van 24 augustus 2020 is het sturingsdocument die bij de kadernota Sociaal Domein behandeld. Dit is het overzichtsdocument waarin de samenhang tussen de vijftien doelen uit de kadernota , de uitvoeringsprogramma’s en de financiën zichtbaar is gemaakt. De gemeenteraad kan op deze manier zien hoe groot het aandeel van een bepaald uitvoeringsprogramma is in het gehele budget sociaal domein. Uw raad ontvangt vervolgens jaarlijks een rapportage over de realisatie per doelstelling, met daarbij de trends van de afgelopen jaren.

Bij afwijkingen tussen de doelstellingen een realisaties voegen we een analyse toe van oorzaken en gevolgen. Ook gaan we in op de actuele risico’s die het realiseren van de doelstelling in de weg kunnen staan, maar die buiten onze cirkel van invloed liggen. Gerelateerd aan uw sturingsdocument bereiken we met dit uitvoeringsprogramma dat: - Inwoners in de bijstand ondersteuning krijgen bij werk EN participatie - We financieel gezonder inwoners hebben - Eenzaamheid en sociaal isolement bestreden kan worden - Een fatsoenlijker en verrijkt bestaan opgebouwd kan worden - Er sprake kan zijn kansengelijkheid - We voorkomen opvoed- en groeiproblemen In dit programma vindt u deze doelen terug omdat per actie is aangegeven aan welk doel dit bijdraagt. Risico’s of kanttekeningen Door de (gevolgen) Coronacrisis wordt een toename van 30% in de aanvragen schuldhulpverlening verwacht. Daarbij wordt ook een toename verwacht van mensen die door deze crisis in financiële problemen (dreigen) te komen. De volledige impact is dankzij de herstelpakketten nog niet in beeld. Communicatie en participatie De participatieraad heeft positief geadviseerd (zie bijlage) De regiegroep armoedebeleid wordt actief geïnformeerd en betrokken bij de uitvoering.

2

Boodschap

Doelgroep

Via welk middel

Door wie

Wanneer

Financiën Voor dit programma is € 2,8 miljoen beschikbaar in de begroting (exclusief ombuigingen): Bijzondere bijstand € 1.725.000 met o.a. Inkomenstoeslag € 400.000 met o.a. Bewindvoering € 600.000 Collectieve ziektekostenverzekering € 375.000 Vluchtelingenwerk € 135.000 Kindregelingen (Leergeld, JFS en JFC) € 185.000 Participatiefonds 18+ € 100.000 Voedselbank, Stichting Urgente Noden (SUN) en Barones € 50.000 Vanuit het hoofdlijnenakkoord is daarnaast € 125.000 beschikbaar voor Laaggeletterdheid. De specifieke uitkering educatie (WEB) gaat naar de contactgemeente Leeuwarden: voor 2019 ging het om een bedrag van € 1.877.561 (waarvan voor Heerenveen € 147.498). Financiering van de genoemde nieuwe incidentele acties worden bekostigd uit het opgenomen budget in het verzamelbesluit “Flankerend beleid Participatie: onderdeel schulden en bijzondere bijstand. Er is extra geld vanuit rijk beschikbaar gesteld voor flankerend beleid re-integratie ad. € 515.824 en voor flankerend beleid schulden en bijzondere bijstand ad. € 123.910. Het gaat hier dan om tijdige interventies bij schulden, toename verwerking schuldaanvragen en verstrekken van saneringskredieten. Tevens is het bedoeld voor de kosten van de uitvoering van de TONK. De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) is een tijdelijke tegemoetkoming in noodzakelijke kosten.

Deze tegemoetkoming is voor huishoudens die te maken hebben met een inkomensterugval en daardoor de noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen uit het inkomen. Het is een vorm van bijzondere bijstand. Bijlagen Uitvoeringsprogramma Schulden, laaggeletterdheid en armoede 2022 Verordening Beslistermijnen Heerenveen 2021 Advies Participatieraad

Het college van burgemeester en wethouders van Heerenveen, de secretaris,

de burgemeester,

de heer J. van Leeuwestijn de heer T.J. van der Zwan

3

Registratie

Onderwerp

De raad van de gemeente Heerenveen; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van gelet op, de Kadernota Sociaal Domein Besluit Het uitvoeringsprogramma Armoede, Schulden en Laaggeletterdheid 2020-2022 vast te stellen. De verordening Beslistermijnen Schuldhulpverlening vaststellen

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van de griffier,

de voorzitter,

mevrouw L. Roest-Jonkers

de heer T.J. van der Zwan

4