Raadsvoorstel Financiële verordening, Kaderbrief 2025-2028 en eerste begrotingswijziging 2024 Veiligheidsregio Fryslân

Voorstel aan de gemeenteraad Opsteller Cloo - Soet, Akke Kenmerk Z.23.418439 / D.23.1717713 Vertrouwelijkheid Openbaar Onderwerp Financiële verordening, Kaderbrief 2025-2028 en eerste begrotingswijziging 2024 Veiligheidsregio Fryslân

Onderwerp Financiële verordening, Kaderbrief 2025-2028 en eerste begrotingswijziging 2024 Veiligheidsregio Fryslân

Voorgesteld besluit 1. Geen zienswijze over de financiële verordening in te dienen bij het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Fryslân. 2. Bijgevoegde zienswijze over de kaderbrief 2025-2028 in te dienen bij het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Fryslân. 3. Geen zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024 in te dienen bij het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Fryslân.

Inleiding Van de gemeenschappelijke regeling (GR) Veiligheidsregio Fryslân (VRF) zijn de kaderbrief 2025-2028 en de eerste begrotingswijziging 2024 ontvangen. In artikel 28 en 29 van de GR VRF is bepaald dat de gemeenteraad bevoegd is een zienswijze over deze financiële stukken naar voren te brengen bij het dagelijks bestuur van VRF. Ook wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld een zienswijze over de aanpassing van de financiële verordening in te dienen.

Beoogd effect De belangen van de gemeente Heerenveen in de GR VRF veiligstellen.

Argumenten

1.1

Er was aanleiding voor aanpassing van de verordening.

Bij de behandeling van de begroting 2023 en de kaderbrief 2024-2027 is op diverse momenten kritiek geuit op diverse passages in de financiële verordening. In uw zienswijze over de kaderbrief 2024-2027 heeft u VRF ook verzocht om bij wijziging van het financieel beleid, de gemeenteraden hiervan, voor vaststelling, in de gelegenheid te stellen een zienswijze in te dienen. Als gevolg van de kritiek is de indexatiemethode geëvalueerd. Verder kwam bij de uitwerking van doorlichting begroting naar voren dat het verstandig is om bestuurlijke afspraken te maken over de wijze waarop de rente wordt verwerkt in de financiële kaders. Daarom is hier een passage aan toegevoegd. 1.2

Met de aanpassingen is de verordening volledig, actueel en passend bij de praktijk.

De belangrijkste wijzigingen zitten in artikel 4, 5 en 6. Artikel 4 indexering • Indexatie materiële kosten Indexatie was consumentenprijsindex (CPI) over de maand februari van het jaar voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar. In de aangepaste verordening wordt uitgegaan van de CPI zoals gepresenteerd in de septembercirculaire gemeentefonds twee jaar voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar. Dit bedrag wordt in het lopende begrotingsjaar middels een begrotingswijziging verrekend met de werkelijke loonprijscompensatie zoals opgenomen in het gemeentefonds. Uitgangspunt hierbij is de informatie zoals opgenomen in de meicirculaire van het betreffende begrotingsjaar. • Indexatie lonen Deze is ongewijzigd. Er wordt uitgegaan van de vigerende CAO. Indien deze nog niet bekend is, wordt uitgegaan van de loonvoet sector overheid uit de meest recente septembercirculaire van het gemeentefonds. Indien er gedurende een begrotingsjaar sprake is van een nieuwe CAO wordt in het lopende begrotingsjaar een correctie toegepast op de loonkostenontwikkeling op basis van de werkelijke kosten op grond van deze CAO. De verplichtingen die ontstaan als gevolg van de uitvoering van de regeling Functioneel Leeftijdsontslag en welke muteren als gevolg van de vigerende CAO, worden meegenomen als onderdeel van de loonkosten.

• Rentekosten De methode van het berekenen van de rente was niet opgenomen in de verordening. Hierdoor ontstond onduidelijkheid over de afspraken. Daarom is de volgende passage in de verordening toegevoegd: De basis voor de begroting van de rentekosten is de financieringsbehoefte zoals deze bestaat naar aanleiding van het vastgestelde meerjareninvesteringsplan. Daarbij wordt een inschatting gemaakt van de marktrente. Het werkelijke financieringsresultaat wordt na afloop van het jaar verrekend. Artikel 5 Autorisatie begroting en investeringskredieten De autorisatie was als volgt opgenomen in de financiële verordening: Het Dagelijks Bestuur informeert het Algemeen Bestuur (AB) vooraf als hij verwacht dat de lasten de geautoriseerde lasten of de investeringsuitgaven de geautoriseerde investeringskredieten dreigen te overschrijden. Het AB geeft vervolgens aan of hij hiervoor een voorstel wil voor wijziging van het budget of een voorstel voor bijstelling van het beleid. Hieraan zijn nu een aantal voorwaarden toegevoegd wanneer dit niet van toepassing is: • Dit is niet van toepassing voor zover de overschrijding van de totale lasten van een programma onder 1% van de geautoriseerde lasten van het programmaonderdeel blijft, of wanneer de onderschrijding kleiner is dan € 250.000.

• Dit is niet van toepassing voor zover de overschrijding van de lasten van een programma gecompenseerd worden door direct gerelateerde baten. • Dit is niet van toepassing voor zover de overschrijding van de uitgaven van een investeringskrediet onder 1% van de geautoriseerde uitgaven van het krediet blijft, of wanneer de overschrijding kleiner is dan € 50.000. Artikel 6. Tussentijdse rapportage In de financiële verordening was opgenomen dat afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van programma’s en investeringskredieten in de begroting groter dan 1% van de totale lasten per programma werden toegelicht. Hieraan is nu het volgende toegevoegd: • In de tussentijdse rapportage over de eerste 4 maanden worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en de lasten van programma’s in de begroting groter dan 1% van de totale lasten per programma en groter dan € 250.000 toegelicht. • In de tussentijdse rapportage over de eerste 4 maanden worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de investeringskredieten in de begroting groter dan 1% van krediet en groter dan € 50.000 toegelicht. • De tussentijdse rapportage over de eerste 8 maanden bevat een overzicht met de bijgestelde raming van: a. dezelfde toelichting op de investeringskredieten als in de rapportage over de eerste vier maanden; b. de geprognotiseerde resultaten per programma; c.

de (beoogde) toevoegingen en onttrekkingen aan reserves; en d. de raming van de uitputting van de investeringskredieten. 1.3 De raad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze over de aanpassing van de financiële verordening in te dienen. De belangrijkste aanpassing in de verordening is de methode van indexeren. Door deze nu aan te sluiten bij de compensatie die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds, ontstaan er voor gemeenten geen voor- of nadelen meer. Daarom wordt geadviseerd geen zienswijze in te dienen. 2.1 Het financieel kader 2025-2028 beoogt een structurele borging van de voorziene financiële ontwikkelingen. Het meerjarig financieel kader vormt de basis voor de op te stellen begroting. De kaderbrief is op basis van de aangepaste financiële verordening opgesteld. De financiële ontwikkelingen leiden tot onderstaand kader: Kader 2025-2028 (x €1.000) Gemeentelijke bijdrage begroting 2024 Beleidsontwikkelingen Geen

2025 82.279

2026 85.118

2027 88.057

2028 91.092

Doorlichting begroting Totaal doorlichting begroting

452 452

452 452

452 452

452 452

Autonome ontwikkelingen Loonontwikkeling Ontwikkeling materiële kosten Rijksvaccinatieprogramma Totaal autonome ontwikkelingen

6.564 520 146 7.230

7.538 516 146 8.199

8.069 746 146 8.961

8.633 882 146 9.661

Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Totaal overig

-391 -391

-375 -375

-359 -359

-359 -359

7.290 8,9% 89.569

8.277 9,7% 93.395

9.055 10,3% 97.112

9.755 10,7% 100.847

Totaal effecten Procentuele ontwikkeling Gemeentelijke bijdrage

Doorlichting begroting Eens per jaar vier jaar wordt de begroting doorgelicht. De doorlichting van de begroting leidt tot het volgende overzicht: Onderdeel Uitkomsten Inzet BDUR-middelen Uitstel tot nader onderzoek Taakstelling Resterende saldo

Brandweer -910.000 767.000

Crisis

GGD -200.000

Organisatie -415.000

200.000 143.000 -

-

-

-415.000

Totaal -1.525.000 767.000 200.000 143.000 -415.000

Uitkomsten De uitkomsten zijn dat op de gebieden huisvesting en materieelbeheer de begroting ontoereikend is. Dit tekort zit voor een groot deel bij de brandweer, maar raakt ook de overige bedrijfsonderdelen. Daarnaast spelen een aantal andere ontwikkelingen, die gezamenlijk leiden tot een totaal tekort van € 1,5 miljoen in de begroting. Inzet BDUR-middelen/Taakstelling Het totale tekort van € 1,5 miljoen kan voor een groot deel opgelost worden door de inzet van aanvullende BDUR-middelen (€ 767.000) en een interne taakstelling (€ 143.000). Uitstel tot nader onderzoek De verwachting is dat de kosten voor de huisvesting van de GGD de komende jaren toenemen door stijgende huur- en servicekosten en hogere energieprijzen. Bij ongewijzigd beleid zal dit leiden tot een structureel tekort van € 200.000. Voor het vinden van oplossingsrichtingen voor dit tekort wordt een strategisch huisvestingsplan opgesteld met daarin een visie op de huisvesting en behoeften. Het resterende saldo is opgenomen in het financiële kader, € 452.000 prijspeil 2024. Autonome ontwikkelingen Loonontwikkeling De huidige cao loopt tot 1 januari 2024. Conform bestuurlijke afspraken is de indexering van de loonkosten die is aangegeven in de septembercirculaire van het gemeentefonds het uitgangspunt voor deze kaderbrief.

De indexering voor 2024 bedraagt 6,7%, voor 2025 5,8%, voor 2026 4,8% en voor 2027 en 2028 4,2%. Ontwikkeling materiële kosten Conform de nieuwe financiële verordening worden de materiële kosten op dezelfde wijze geïndexeerd als de indexatie zoals opgenomen in het gemeentefonds. Het gemeentefonds is nog niet bekend bij het opstellen van deze kaderbrief. Daarom is de inschatting gemaakt op basis van de verwachte CPI, die in de septembercirculaire van het gemeentefonds staat. De indexering voor 2025 bedraagt 2,5%, 2,4%, voor 2026 en 2,3% en voor 2027 en 2028. Rijksvaccinatieprogramma Met ingang van 2024 worden extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie. Voor Fryslân betreft het een bedrag van € 146.000. Overig Terugstorten begrote storting in egalisatiereserve Door de toevoeging van een aantal incidentele meevallers aan de egalisatiereserve, bevindt het saldo van deze reserve zich binnen de door het bestuur vastgestelde bandbreedtes. Daarom is het niet nodig om de initieel begrote storting te effectueren.

2.2

De raad is bevoegd een zienswijze over het financieel kader 2025-2028 in te dienen.

De uitzetting van de gemeentelijke bijdrage vanaf 2025 is fors. Voor het grootste deel betreft dit autonome ontwikkelingen waarvoor de deelnemers worden gecompenseerd via het gemeentefonds. Alleen de doorlichting van de begroting (€ 452.000) leidt tot een verhoging van de deelnemersbijdrage. Deze verhoging kan deels worden opgevangen door de in de begroting opgenomen storting in de egalisatiereserve niet te effectueren. Hierdoor blijft de uitzetting van de begroting weliswaar beperkt, maar gezien de positieve resultaten die VRF de afgelopen jaren heeft behaald, is het niet nodig om gemeenten te belasten met een verhoging van de bijdrage. Bovendien gaat het hier niet om een substantieel bedrag ten opzichte van het begrotingstotaal. Het risico om de uitzetting niet op te nemen in de begroting is daarmee niet groot. Het zal niet direct leiden tot grote tekorten. Daarom wordt geadviseerd VRF te verzoeken het bedrag van € 452.000 voor de doorlichting van de begroting uit de kaderbrief te halen. 3.1

Met de eerste begrotingswijziging 2024 worden ontwikkelingen verwerkt in het lopende jaar.

De begrotingswijziging is op basis van de aangepaste financiële verordening opgesteld. De wijziging is opgesplitst in de onderstaande onderdelen: A. Eerder genomen besluiten over de uitvoering van wettelijke taken Versterking Crisisbeheersing Totale kosten Extra (externe) BDUR-middelen Totale dekking

(x € 1.000) 360 360 360 360

B. Autonome ontwikkelingen Cao en werkgeverslasten Scenario 3 Rijksvaccinatieprogramma Totale kosten Nadelig saldo Totale dekking

(x € 1.000) 5.012 263 146 5.421 5.421 5.421

C. Overig Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Totale kosten Nadelig saldo Totale dekking

(x € 1.000) -357 -357 -357 -357

Totaal mutaties Totale dekking Totaal 1e begrotingswijziging 2024

Toelichting: A. Versterking crisisbeheersing Vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn vanaf 2024 structureel extra middelen toegekend aan de veiligheidsregio’s. Deze middelen zijn bedoeld om een toekomstbestendig, samenhangend stelsel voor de crisisbeheersing en brandweerzorg te realiseren. B.

5.424 5.424 -

CAO en werkgeverslasten De loonkosten worden geïndexeerd op basis van de werkelijke loonontwikkeling. De huidige cao loopt tot 1 mei 2024. In deze begrotingswijziging is de uitwerking van de cao op de begroting 2024 van Veiligheidsregio Fryslân meegenomen. Omdat de cao een looptijd kent tot 1 mei 2024 is met deze wijziging niet het gehele boekjaar afgedekt. Daarom is voor het resterende deel van 2024 een inschatting gemaakt op basis van de verwachte loonkostenontwikkeling, op basis van de indexering voor de loonkosten zoals deze is opgenomen in de septembercirculaire van het gemeentefonds 2023. Dit betreft een indexatie van 6,7%. Scenario 3 Methode Bij de kaderbrief 2024-2027 is afgesproken om het effect van de inflatie van de materiële kosten volgens het afgestemde ‘scenario 3’ te verrekenen. In dit scenario wordt de indexatie van de materiële kosten voor 2024 voorlopig afgetopt tot 8%. Deze indexatie wordt achteraf geëvalueerd en verrekenend over de jaren 2022, 2023 en 2024, op basis van de werkelijke ontwikkeling van het gemeentefonds. Resultaten scenario 3 Voor 2022 en 2023 zijn de verschillen inmiddels definitief bepaald. Voor 2024 is de meicirculaire 2024 van het gemeentefonds nodig om een definitief bedrag te bepalen. Op basis van de huidige inzichten is het effect van scenario 3 als volgt: Verschil Cumulatief verschil

2022 -1.122.000 -1.122.000

2023 -1.186.000 -2.308.000

2024 -263.000 -2.570.000

In 2024 ontstaat een verschil van € 263.000. De verrekening van dit bedrag dient plaats te vinden via een begrotingswijziging. Deze wijziging betreft een indexatiecorrectie en is daarmee een autonome ontwikkeling. Rijksvaccinatieprogramma Met ingang van 2024 worden extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie. Voor Fryslân betreft het een bedrag van € 146.000. In lijn met de besluitvorming wordt dit doorberekend in de gemeentelijke bijdrage. C. Terugstorten begrote storting egalisatiereserve Door de toevoeging van een aantal incidentele meevallers aan de egalisatiereserve, bevindt het saldo van deze reserve zich binnen de door het bestuur vastgestelde bandbreedtes. Daarom is het niet nodig om de initieel begrote storting te effectueren.

3.2

De raad is bevoegd een zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2024 in te dienen.

De mutaties uit de begrotingswijziging worden gedekt door middelen die VRF ontvangt van het Rijk of worden voor gemeenten gecompenseerd uit het gemeentefonds. Eventuele verschillen worden verrekend. Hierdoor ontstaan er voor gemeenten geen financiële consequenties. Daarom wordt geadviseerd geen zienswijze in te dienen.

Risico’s of kanttekeningen

1.1

De deadline voor indienen zienswijze is niet gehaald.

De deadline voor het indienen van een zienswijze op voorliggende stukken is 2 februari 2024. Bij het binnenkomen van de stukken bleek de raadsvergadering van januari niet meer haalbaar. In het AB VRF op 14 maart 2024 worden voorliggende stukken vastgesteld. VRF heeft toegezegd dat de zienswijze van Heerenveen in de definitieve besluitvorming wordt meegenomen.

2.1

De ontwikkeling van de indexering is nog onzeker.

Omdat de indexatie voor de materiële kosten in het gemeentefonds nog niet bekend was bij het opstellen van de kaderbrief is een inschatting gemaakt. Via een begrotingswijziging worden eventuele verschillen tussen de inschatting en werkelijke compensatie uit het gemeentefonds in het lopende begrotingsjaar verrekend.

3.1 De ontwikkeling van de loonkosten is nog onzeker. De huidige CAO loopt tot 1 mei 2024. Zodra de cao van 2024 bekend is, zal een evaluatie plaatsvinden van deze autonome ontwikkeling en zal er indien nodig, worden verrekend.

Communicatie en participatie Boodschap Doelgroep Wij dienen geen Dagelijks Bestuur zienswijze in over de Veiligheidsregio Fryslân financiële verordening en begrotingswijziging 2024. Wij dienen een zienswijze Dagelijks Bestuur in over het financieel Veiligheidsregio Fryslân kader 2025-2028

Via welk middel Brief

Door wie Gemeenteraad

Wanneer Na besluitvorming gemeenteraad op 29 februari 2024

Brief

Gemeenteraad

Na besluitvorming gemeenteraad op 29 februari 2024

Financiën Kaderbrief 2025-2028 Bijdrage gemeente Heerenveen

Op basis van de voorliggende kaderbrief Opgenomen in begroting Heerenveen Verhoging bijdrage

2025 6.802.342 6.178.421

2026 7.093.550 6.392.133

2027 7.376.103 6.612.138

2028 7.660.253 6.612.138

623.921

701.417

763.965

1.048.115

De verhoging van de bijdrage betreft voor het grootste deel indexering (2025: € 617.000, 2026: € 694.000,

2027: € 756.000, 2028: € 1.037.000), waarvoor compensatie wordt ontvangen via het gemeentefonds. Bij de perspectiefnota 2024 leggen wij u een voorstel voor de verwerking van de financiële consequenties in onze eigen begroting voor. Begrotingswijziging 2024 Bijdrage gemeente Heerenveen Op basis van de voorliggende begrotingswijziging Opgenomen in begroting Heerenveen Verhoging bijdrage

2024 6.296.884 5.912.676 384.208

Als gevolg van de begrotingswijziging stijgt de bijdrage voor Heerenveen in 2024 met € 384.208. Omdat het gaat om indexering wordt hiervoor compensatie ontvangen uit het gemeentefonds. De financiële consequenties worden meegenomen in de eerstvolgende tussenrapportage 2024.

Bijlagen Aanbiedingsbrief kaderbrief 2025-2028 VRF, eerste begrotingswijziging 2024 en financiële verordening Kaderbrief 2025-2028 VRF Eerste begrotingswijziging 2024 Financiële verordening Conceptbrief gemeenteraad Heerenveen