Raadsvoorstel Budget reiskostenregeling per 1 januari 2026

Voorstel aan de gemeenteraad Opsteller Pit, Heline Kenmerk Z.25.518481 / D.25.2050727 Vertrouwelijkheid Openbaar Onderwerp Additioneel budget voor reiskostenregeling per 1 januari 2026

Voorgesteld besluit 1. Eenmalig €300.000 uit de algemene reserve beschikbaar te stellen ten behoeve van de invoering van een reiskostenregeling woon-werkverkeer van €0,20 per kilometer (met een maximering van 40 kilometer per dag) per 1 januari 2026.

Inleiding Uw gemeenteraad heeft per 1 januari 2024 structureel jaarlijks €150.000 beschikbaar gesteld voor de invoering van een reiskostenregeling woon-werkverkeer (perspectiefnota 2023). In 2024 is dit bedrag eenmalig uitgekeerd aan werknemers, waarbij sprake was van belastingheffing. Sindsdien is getracht een structurele regeling te implementeren. Om alsnog invulling te geven aan de regeling is voorgesteld om de structurele budgetten van 2025 en 2026 samen te voegen. Daarmee kon per 1 januari een vergoeding van €0,10 per kilometer worden gefaciliteerd, met een maximum van 40 kilometer per dag (20 kilometer enkele reis). Dit voorstel kon echter niet rekenen op instemming van het Lokaal Overleg. Zonder die instemming kan uw college de reiskostenregeling niet implementeren. Op grond van de CAO Gemeenten is het college als werkgever verplicht om per 1 januari 2026 te voorzien in een reiskostenregeling. Om aan deze verplichting te voldoen en tegemoet te komen aan de wensen van het Lokaal Overleg, wordt voorgesteld om eenmalig €300.000 aanvullend beschikbaar te stellen. Hiermee kan een regeling worden gefaciliteerd van €0,20 per kilometer, met een maximum van 40 kilometer per dag (20 kilometer enkele reis).

Na beschikbaarstelling van het aanvullende budget én overeenstemming met het Lokaal Overleg wordt een reiskostenregeling woon-werkverkeer ter vaststelling voorgelegd aan uw college. Vanaf 2027 is er reeds structureel meer budget aangevraagd voor arbeidsvoorwaarden, waarmee de reiskostenregeling voortgezet kan worden en waardoor er perspectief is op een verdere verbetering van de regeling.

Beoogd effect

Met het incidentele additionele budget implementeren we een reiskostenregeling voor de ambtelijke organisatie van €0,20 per kilometer, met een maximering van 40 kilometer per dag.

Argumenten 1.1. De CAO Gemeenten verplicht werkgevers om per 1 januari 2026 een reiskostenregeling te bieden. Uw college is als werkgever gebonden aan CAO afspraken. Met het ontbreken van een reiskostenregeling per 1 januari 2026 zou uw college als werkgever in gebreke blijven ten aanzien van de CAO. Dit kan leiden tot juridische vorderingen door werknemers of boetes van bijvoorbeeld het ministerie van SZW. 1.2. Een reiskostenregeling van €0,10 per kilometer bleek onvoldoende voor overeenstemming in het Lokaal Overleg. Overeenkomstig de CAO Gemeenten mag een reiskostenregeling niet worden geïmplementeerd zonder overeenstemming met het Lokaal Overleg. 1.3. Het incidentele additionele budget is nodig om tot een reiskostenregeling woon-werkverkeer te komen waar het Lokaal Overleg mee in kan stemmen. Door samenvoeging van de structurele budgetten van 2025 en 2026 (€150.000 + €150.000 = €300.000) kan €0,10 per kilometer worden gefinancierd. Voor een regeling van €0,20 per kilometer is aanvullend budget van €300.000 nodig. 1.4 Een passende reiskostenregeling draagt bij aan goed werkgeverschap en het behoud van personeel. Werknemers verwachten in deze tijd een eerlijke compensatie voor hun woon-werkverkeer, zeker gezien de stijgende kosten.

Een goede regeling versterkt het gevoel van waardering, vergroot de tevredenheid en draagt bij aan het behoud van personeel in een krappe arbeidsmarkt. 1.5 De gemeente Heerenveen wil stappen maken als aantrekkelijk werkgever. Omliggende gemeenten bieden hun werknemers wél een reiskostenregeling, net als de meeste andere werkgevers. Het is van belang dat onze gemeente hierin niet achterblijft. Hoewel het totale arbeidsvoorwaardenpakket nog onder het niveau ligt van omliggende gemeenten, vormt deze een belangrijke stap richting een meer concurrerende positie.

Risico’s of kanttekeningen 1.1. Kanttekening: Implementatie vraagt heldere communicatie Het is mogelijk niet haalbaar om de reiskostenregeling per 1 januari 2026 volledig geïmplementeerd te hebben. Werknemers ontvangen dan op een later moment met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2025 hun reiskostenvergoeding. Team HR&O zorgt voor heldere en tijdige communicatie voor werknemers en neemt passende maatregelen om de implementatie zorgvuldig te laten verlopen. 1.2. Risico: Overeenstemming binnen het Lokaal Overleg is nodig Er is over de regeling reiskosten woon-werkverkeer nog geen overeenstemming bereikt met het Lokaal Overleg. Het kan dan zijn dat er een geschil ontstaat waarvoor we het door de VNG centraal ingestelde

Advies- en Arbitragecommissie Decentrale Overheden (AAC-DO) om advies (niet bindend) of arbitrage (bindend) vragen. Mocht dit aan de orde komen, dan loopt de implementatie vertraging op. Werknemers ontvangen dan op een later moment met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2025 hun reiskostenvergoeding.

Communicatie en participatie Team HR&O zorgt voor zorgvuldige en tijdige communicatie

Financiën De financiële consequenties bedragen incidenteel voor 2026 € 300.000. Voor deze lasten is in 2026 geen reguliere dekking voorzien of aanwezig in de begroting. Vanaf 2027 is er wel structureel dekking voor deze lasten. Op grond van de ons bekende informatie zullen de kosten voor deze regeling min of meer onvermijdelijk zijn. Mede daarom adviseren wij, voor 2026, deze extra lasten van € 300.000 te onttrekken uit de Algemene Reserve. De structurele lasten kunnen we uit de per 2027 aanwezige structurele ruimte voor arbeidsvoorwaarden in de meerjarenraming dekken. De stand van de Algemene Reserve bedraagt € 37,9 miljoen (laatste actualisatie juni 2025).

Bijlagen