Raadsvoorstel Bindend advies over aanvraag omgevingsvergunning Heerenveen, Leeuwarderstraatweg (t.o. nr. 105)

Voorstel aan de gemeenteraad Opsteller Tamminga, Klaske Kenmerk Z.25.500535 / D.25.1991196 Vertrouwelijkheid Openbaar Onderwerp Bindend advies over aanvraag omgevingsvergunning Heerenveen, Leeuwarderstraatweg (t.o. nr. 105), kadastraal bekend TB00K540, TLB00K539, TLB00K507.

Voorgesteld besluit 1. Het college te adviseren een omgevingsvergunning voor het plaatsen van een zonnepark op de locatie Leeuwarderstraatweg (tegenover nummer 105) te Heerenveen, kadastraal bekend TB00K540, TLB00K539, TLB00K507 te verlenen.

Inleiding Op 28 juli 2024 is er een aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor het plaatsen van een zonnepark op de locatie Leeuwarderstraatweg (tegenover nummer 105) te Heerenveen, kadastraal bekend TB00K540, TLB00K539, TLB00K507.

Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet (Ow) en de daarop gebaseerde regelingen in werking getreden. De aanvraag voor de omgevingsvergunning is na die datum ingediend, zodat de Omgevingswet van toepassing is. Met de inwerkingtreding van deze wet heeft elke gemeente sinds 1 januari 2024 van rechtswege een omgevingsplan dat regels geeft over de fysieke leefomgeving voor het gehele grondgebied van de gemeente. Dat omgevingsplan bestaat voor nu uit een tijdelijk deel, waarin onder meer alle bestemmingsplannen en beheersverordeningen zijn opgenomen die vóór 1 januari 2024 golden. Op het terrein waar het zonnepark is voorzien, waren vóór 1 januari 2024 de bestemmingsplannen “Partiële herziening Harmonisatie Buitengebied”, “Correctieve herziening van het bestemmingsplan Buitengebied 2007”, “Buitengebied 2007”, “1e Aanpassing van de Partiële herziening bestemmingsplannen kamerverhuur”, “Partiële herziening bestemmingsplannen kamerverhuur”, “Partiële herziening bestemmings-plannen parkeren” en “Thematisch bestemmingsplan Gebouwen bij woningen en beroepsuitoefening-aan-huis”van toepassing. Deze bestemmingsplannen maken dus deel uit van het omgevingsplan. Op grond van artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Ow is het verboden zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten.

Onder een omgevingsplanactiviteit valt onder meer een activiteit die in strijd is met het (tijdelijk deel van) het omgevingsplan. Het college heeft vastgesteld dat de aangevraagde activiteit, het plaatsen van een zonnepark, niet voldoet aan de regels van bestemmingsplan “Buitengebied 2007” waarin de gronden zijn bestemd als “Agrarisch gebied 1”. Het zonnepark is niet ten dienste van een agrarisch bedrijf is daarom niet bij recht toegestaan.

In de Ow is bepaald dat de gemeenteraad – bij een aanvraag tot verlening van een omgevingsvergunning – als adviseur aangewezen moet worden in de door de gemeenteraad aangewezen gevallen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De gemeenteraad heeft hiertoe op 14 december 2023 het besluit “Adviesrecht gemeenteraad en verplichte participatie onder de Omgevingswet” aangenomen. In dit besluit is bepaald dat de gemeenteraad bij het realiseren van weiden met zonnepanelen (buiten het gebruiksoppervlak) gebruik wenst te maken van zijn adviesbevoegdheid. Dit advies is bindend. Het college is verplicht het advies op te volgen.

Het college is tot de conclusie gekomen dat bij de aangevraagde activiteit sprake is van een evenwichtige toedeling van functies en locaties (art. 8.0a van het Besluit kwaliteit leefomgeving, Bkl) en stelt de raad daarom voor het college te adviseren om de omgevingsvergunning voor de aangevraagde activiteit te verlenen.

Beoogd effect Het verkrijgen van een positief advies van de raad, zodat de omgevingsvergunning kan worden verleend.

Argumenten 1.1 Het planvoornemen voldoet aan een ‘evenwichtige toedeling van functie aan locaties Een omgevingsvergunning voor een Buitenplanse omgevingsplan activiteit (BOPA) wordt alleen verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). De ETFAL is de vervanger van de toets aan de goede ruimtelijke ordening zoals we deze kennen van voor de invoering van de Omgevingswet. Bij ETFAL is het van belang dat er een goede balans bestaat tussen ruimtelijke en ontwikkelmogelijkheden en het beschermen van aanwezige waarden in de leefomgeving. De aanvraag omgevingsvergunning is voorzien van een (ruimtelijke) onderbouwing waarin wordt gemotiveerd dat het bouwplan voorziet in een evenwichtige toedeling van functies aan de locatie. In de onderbouwing is de planbeschrijving uiteengezet, het van toepassing zijnde rijks-, provinciaal-, en gemeentelijk beleid, de

wijze waarop het plan is voorbereid, het participatietraject en de aspecten die van belang zijn voor de fysieke leefomgeving. Deze ruimtelijke motivering is getoetst door de verschillende vakdisciplines. Blijkens deze toetsing zijn de ruimtelijke effecten van de realisatie van een zonnepark op de beoogde locatie aanvaardbaar en is er spraken van ETFAL. De motivering maakt integraal onderdeel uit van het (te nemen) besluit.

1.2 Het plan wordt landschappelijk ingepast In de huidige situatie is het perceel een weiland met relatief weinig biodiversiteit. Bij de realisatie van het zonnepark wordt een breder variatie aan (inheemse) beplanting toegevoegd, waarbij de huidige structuur van het landschap wordt benadrukt. De landschappelijke inpassing is het resultaat van het gevolgde participatie traject (zie paragraaf participatie), de wensen en randvoorwaarden van de gemeente en het Wetterskip en het inspelen op de landschappelijke kenmerken en kwaliteiten. De bestaande sloten rondom het plangebied, met uitzondering van de sloot aan de oostzijde, worden verbreed tot minimaal 5 meter. Door de brede sloten zijn er geen hekken nodig om het park. Alleen bij de toegang van het park zal een hek nodig zijn. Aanvullend op de brede sloten wordt het zonnepark ingepast met een natte ecologische zone langs de Leeuwarderstraatweg. Langs de zuidrand van het plangebied wordt een wandelverbinding aangelegd met het bos. Dit wandelpad sluit aan op de Leeuwarderstraatweg en het maaipad van Staatsbosbeheer. De wandelstrook wordt van het zonnepark gescheiden met een brede sloot met natuurvriendelijke oevers en heeft hierdoor het karakter van een dijkje tussen water.

1.3

Het planvoornemen draagt bij aan de duurzaamheidsambities

Het project draagt bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Heerenveen. We hebben de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. Als tussenstap willen we in 2030 een CO2-reductie van 49 procent gerealiseerd hebben ten opzichte van 1990. Dat houdt ook in dat we 70 procent van het elektriciteitsverbruik van onze gemeente lokaal en duurzaam opwekken. Om onze duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken, hebben we naast de huidige projecten, energiebesparing en zonnepanelen op daken ook (extra) zonneparken nodig. Tot 2030 is er ruimte voor 58 hectare zonneparken op landbouw- en natuurgronden. Momenteel zijn er twee parken operationeel die samen goed zijn voor 24,5 hectare. Los van deze initiatieven is er nog 33,5 hectare 'beschikbaar' op landbouwgrond. Het zonnepark dat met dit project mogelijk wordt gemaakt bedraagt 6,5 hectare. Er is dus in beleidsmatige en planologische zin voldoende capaciteit beschikbaar om in het onderhavige zonnepark te kunnen voorzien. Bovendien mag een zonnepark in Heerenveen maximaal 20 hectare bedragen. Met een omvang van 6,5 hectare blijft de voorgenomen ontwikkeling hier ruim onder.

1.4 Het zonnepark wordt deels lokaal eigendom De gemeente streeft naar minimaal 50% eigendom van de lokale omgeving in een zonnepark in het landelijk gebied. Onder lokaal eigendom verstaat Heerenveen: "het geheel of gedeeltelijk eigenaar zijn van de energie-opwekker (productie-installatie)". Het zonnepark is voor 50% in eigendom van energiecoöperatie SHEC (Samenwerkende Heerenveense Energie Coöperatie). SHEC werkt aan

verschillende duurzame energieprojecten in de gemeente Heerenveen en spant zich in om levering van energie vanuit het zonnepark aan burgers en bedrijven in de omgeving mogelijk te maken.

1.5 Het zonnepark heeft een natuur inclusief ontwerp Er worden maatregelen genomen die bijdragen aan de biodiversiteit in het gebied. In het plan wordt uitgegaan van een natte ecologische zone met flauw hellende taluds. Deze variëren van 1:3 tot 1:7. Geleidelijke overgangen van nat naar droog geeft de meeste kans op diverse soorten boven en onder het wateroppervlak. Het maaiveld wordt ingezaaid met gevarieerd inheems bloemen- en kruidenrijk grasmengsel zodat veel soorten vegetatie in het gebied worden geïntroduceerd. Dit betekent een verrijking van het gebied, omdat in de huidige situatie alleen sprake is een eenzijdig grasland. De zonneweide wordt een aantrekkelijk habitat voor vogels, bijen, vlinders en andere insecten om in te verblijven en te foerageren. De zonneweide wordt ingericht met kleine faunapassages, beschutte plekken en microbiotopen, takkenrillen, wortelkluiten, bijenhotel en reptielenhopen.

1.6 Het zonnepark draagt bij aan educatie Met lokale onderwijsinstellingen zal samenwerking worden gezocht ten aanzien van educatieve programma’s op het gebied van duurzame energie. Naast het aanbieden van lesmateriaal van lesmateriaal aan leerlingen/studenten wordt de mogelijkheid geboden het zonnepark te bezoeken. Daarnaast worden informatiesessies voor de gemeenschap georganiseerd over de werking van het zonnepark en bewustwording van de voordelen van zonne-energie.

Risico’s of kanttekeningen 1.1 Er zijn mogelijkheden tot bezwaar Tegen het besluit op de omgevingsvergunning kan bezwaar worden gemaakt, waarna beroep bij de rechtbank kan worden ingesteld en vervolgens hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Communicatie en participatie Participatie Het uitgangspunt onder de Ow is dat participatie door de initiatiefnemer bij omgevingsvergunningen vrijwillig is, maar de gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin participatie een verplicht aanvraagvereiste is. Voor de gemeente Heerenveen heeft de gemeenteraad bepaald (zie voornoemd besluit van 14 december 2023) dat voor alle omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten verplicht geparticipeerd moet worden. Dat betekent dat initiatiefnemer voor dit project verplicht aan participatie heeft moeten doen.

Het planvoornemen is tot stand gekomen met de zogenoemde ‘Sinnetafel’. In het Beleidskader zijn eisen opgenomen voor toepassing van de zogenoemde Zonnetafel-methodiek (Sinnetafels). Dit is een werkproces waarbij de omgeving actief en vroegtijdig wordt betrokken bij de planvorming. Een eis voor de ontwikkeling van zonneparken in het landelijk gebied is een participatieplan waarin staat hoe de omgeving betrokken wordt bij de planvorming tijdens ‘Sinnetafels’. Een dergelijk plan is opgesteld en als bijlage te raadplegen.

Het is in eerste instantie aan het college om te beoordelen of de initiatiefnemer in redelijkheid heeft kunnen volstaan met de verrichte participatie. Het Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Heerenveen geeft inzicht in de wijze waarop participatie kan worden vormgegeven en biedt het college een beoordelingskader.

Initiatiefnemer heeft een participatieverslag ingediend als onderdeel van de aanvraag. Op 20 december 2023 is een eerste ‘Sinnetafel’ bijeenkomst georganiseerd met betrokken partijen (initiatiefnemer, grondeigenaar, omwonenden, ondernemers, Plaatselijk Belang, gemeente en provincie). Tijdens deze avond zijn de meningen en zorgen opgehaald van de inwoners en is gekeken naar de mogelijke inpassing van een zonnepark op deze locatie. In februari en maart 2024 hebben persoonlijke gesprekken plaatsgevonden met omwonenden die hebben aangeven dit op prijs te stellen. Op 20 juni 2024 heeft een tweede ‘Sinnetafel’ bijeenkomst plaatsgevonden. Tijdens deze avond zijn drie scenario's gepresenteerd aan omwonenden en belangstellenden. Op basis van feedback van de aanwezige omwonenden (en ambtenaren) zijn er nog aanpassingen in het ontwerp doorgevoerd. Gelet op voorgaande concludeert het college dat initiatiefnemer voldoende aan participatie heeft gedaan.

Communicatie Boodschap

Doelgroep

Via welk middel

Door wie

Kennisgeving besluit gemeenteraad

Aanvrager

Digitaal

Afdeling

Wanneer Na besluit gemeenteraad

Financiën Er wordt een anterieure overeenkomst afgesloten met initiatiefnemer. Alle kosten die gepaard gaan met het opstellen van deze Bopa zijn voor rekening van de initiatiefnemer. De omgevingsvergunning wordt niet eerder verleend na ondertekening van deze overeenkomst. Initiatiefnemer realiseert de aangevraagde activiteit voor eigen rekening en risico.

Bijlagen 1. Aanvraag omgevingsvergunning en bijlagen.