Raadsbrief ID 4838 - aanvullende toelichting uitgiftebeleid KNO

Aan de gemeenteraad

uw brief van:

ons kenmerk: Z.21.341551

bijlage(n): 3

datum: 22 januari 2026

Onderwerp: aanvullende toelichting n.a.v. commissiebehandeling uitgiftebeleid Klaverpark (KNO)

Beste raad,

In de commissie ROM van 15 januari 2026 is het raadsvoorstel uitgiftebeleid Klaverpark (KNO) besproken. Het college heeft daarbij toegezegd om op een aantal punten aanvullende toelichting te geven. Met deze raadsbrief komt het college die toezegging (ID 216) na. Voor de volledigheid benadrukken wij dat het uitgiftebeleid nu ter besluitvorming voorligt, terwijl het bestemmingsplan in 2022 is vastgesteld en inmiddels onherroepelijk is. In deze brief gaan wij in op: -

Het verwachte geluid en de verwachte geur in de omgeving; De mogelijkheden om strengere eisen aan bedrijven te stellen; In hoeverre de VNG-handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering’ van toepassing is; Het handhavings- en toezichtprotocol.

Terugblik In oktober 2022 nam uw raad een besluit over het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan voor Klaverblad Noordoost (KNO). Bij het vaststellen van het bestemmingsplan deed het college de toezegging emissie-eisen voor geluid en geur op te nemen in het uitgiftebeleid. Terwijl de beroepsprocedure tegen het bestemmingsplan bij de Raad van State liep, stelde het college het uitgiftebeleid op, met medewerking van werkgroep de Streek. Bij de verdere uitwerking is het college tot de conclusie gekomen dat de bestaande richtlijnen, wet- en regelgeving voldoende om de veiligheid en gezondheid van zowel het nieuwe bedrijvenpark als de omgeving (publiekrechtelijk) te borgen. Daarom heeft het college zich in het uitgiftebeleid beperkt tot de verwijzing naar die bestaande kaders. Het college wil recht doen aan de zorgen van de omgeving, die door de werkgroep duidelijk naar voren zijn gebracht. Tegelijkertijd wil het college zorg dragen voor het behouden en versterken van de economische positie van Heerenveen, met een hoogwaardige en duurzame gebiedsontwikkeling.

Tijdens de commissievergadering van 15 januari j.l. hebben de werkgroep en commissieleden hun zorgen uitgesproken over de mogelijke geur- en geluidhinder en de wijze waarop deze wordt geborgd. Het college begrijpt de zorgen die in De Streek leven en dat er behoefte is aan zekerheid. Daarom heeft het college na de vergadering Antea Group en AGROM gevraagd om de verwachte geur- en geluidbelasting zorgvuldig te onderzoeken. Met deze aanvullende onderbouwing willen wij zoveel mogelijk helderheid bieden, zodat u als raad een goed geïnformeerd besluit kunt nemen en hopelijk een belangrijk deel van de zorgen in De Streek kunnen worden weggenomen.

1. Inzicht in geluid en geur Het college is van mening dat de regels voor geluid en geur in het bestemmingsplan, in samenhang met de geldende wet- en regelgeving, voldoende bescherming bieden voor de veiligheid en gezondheid van omwonenden. Om die reden zijn in het voorliggende uitgiftebeleid, behoudens een verwijzing, geen aanvullende regels opgenomen naast de bestaande kaders. Antea Group heeft het onderzoek uitgevoerd op basis van het vastgestelde bestemmingsplan, de bijbehorende geluidsonderzoeken en de geldende wet- en regelgeving. Het onderzoeksrapport van Antea is als bijlage bij deze brief gevoegd. Kort samengevat blijkt dat: • • •

Geluid: de extra geluidbelasting door het bedrijventerrein is beperkt en vaak nauwelijks hoorbaar. Geur: dankzij strenge normen en voldoende afstand zijn grote geurproblemen niet te verwachten. Categorie 4.1 versus 4.2: dit maakt weinig uit voor de daadwerkelijke geluidof geuroverlast.

Hieronder lichten wij de belangrijkste conclusies op hoofdlijnen toe. Geluid – wat merken omwonenden van het nieuwe bedrijventerrein? Hoeveel geluid komt er bij woningen terecht? -

De dichtstbijzijnde woning ontvangt ongeveer 45 dB(A) aan geluid van het bedrijventerrein op de gevel. Dit geluidsniveau is kenmerkend voor een rustige woonwijk (zie onderstaande tabel). Voor de woningen aan de Aengwirderweg in Luinjeberd ligt de geluidbelasting lager (maximaal tussen ca. 35 en 41 dB(A)). Om duiding te geven aan de hoogte van de geluidbelasting volgen een aantal voorbeelden:

-

Binnenin huis zal dat voor de dichtstbijzijnde woning leiden tot een geluidniveau van hoogstens 28 dB(A), omdat de muren geluid dempen.

Hoe verhoudt dit zich tot het al aanwezige verkeersgeluid? -

De omgeving heeft al geluid van onder andere de A7 en A32 (circa 46 dB Lden1 voor de dichtstbijzijnde woning) en het industrieterrein IBF. Door het nog te realiseren bedrijventerrein komt er ongeveer +2 dB bij op de dichtstbij het bedrijventerrein gelegen woning. Dat is nét hoorbaar. Voor de meeste woningen is de toename zo klein (0–1 dB) dat mensen het niet kunnen horen.

Is de geluidsnorm streng genoeg? -

De berekeningen in het bestemmingsplan voor geluid zijn gedaan door uit te gaan van een worst-case scenario: alle bedrijven zijn van de zwaarste categorie (4.2). In de praktijk wordt geluid per bedrijf beoordeeld, ongeacht of het een bedrijf uit categorie 4.1 of 4.2 is. Niet de categorie van het bedrijf is bepalend, maar de hoeveelheid geluid die bij woningen aankomt. Bij vergunningverlening gelden daarom dezelfde geluideisen voor alle bedrijven. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen categorieën.

Geur – Hoeveel geurhinder valt te verwachten voor de omgeving? Zijn er normen voor geur? -

1

De gemeente heeft geen eigen geurbeleid, dus wordt gekeken naar het provinciale beleid of landelijke handreikingen, afhankelijk van wie het bevoegd gezag is. Deze bronnen geven aan welke hoeveelheid geur acceptabel is voor omwonenden.

Lden is het gemiddelde geluid over een heel jaar. dB(A) laat zien hoe hard het geluid is op één moment, of gemiddeld over een korte tijd.

Wat mag er maximaal aan geur vrijkomen? -

-

De strengste provinciale norm voor woningen in woongebieden is 0,15 OUE/m³ 2(een zeer lage waarde), waar 98% van de tijd aan moet worden voldaan. Bij deze norm wordt geen ernstige geurhinder verwacht. De dichtst bijgelegen woningen bepalen hoe streng de geurbeperking voor bedrijven moet zijn; verderop gelegen woningen krijgen automatisch veel minder geur. Binnen in woningen wordt niet getoetst, alleen aan de buitengevel. De staat van de woning maakt dus niet uit.

Hoe is dit eerder beoordeeld? In het geldende bestemmingsplan is alleen gekeken naar richtafstanden (o.a. geur, geluid en licht). Die worden ruimschoots gehaald. 2. Kan de gemeente strengere eisen stellen aan bedrijven? Hoewel het college op basis van het bovenstaande geen aanleiding ziet om extra eisen te stellen of het uitgiftebeleid aan te passen, is uit zorgvuldigheid wel onderzocht welke mogelijkheden daarvoor eventueel bestaan. Bureau AGROM heeft dit onderzoek in opdracht van het college uitgevoerd, zodat u over een zo volledig mogelijke onderbouwing beschikt bij uw besluitvorming. Daarbij is gekeken naar de volgende opties, met handhaving van het huidige bestemmingplan: Aanvullende eisen via een BOPA (publiekrechtelijk) In bepaalde gevallen kan de gemeente met een BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit) extra eisen stellen, bijvoorbeeld op het gebied van geur, geluid of duurzaamheid. Dit instrument kan echter alleen worden ingezet wanneer een activiteit afwijkt van het geldende omgevingsplan. In dit geval is daarvan geen sprake. Daarom kan de gemeente Heerenveen in dit geval geen BOPA gebruiken om in algemene zin strengere regels op te leggen voor bijvoorbeeld geur of geluid. Bovendien mag een BOPA niet worden gebruikt om algemene regels vast te stellen voor toekomstig gebruik.

Kettingbeding (privaatrechtelijk) Een kettingbeding houdt in dat afspraken voor bepaalde of onbepaalde tijd worden doorgegeven aan iedere volgende eigenaar, vaak met een boete bij niet-naleving. Via deze weg kunnen extra regels/ eisen gesteld worden voor geur, geluid en duurzaamheid. Hoewel dit op het eerste gezicht aantrekkelijk lijkt, kent het in de praktijk belangrijke nadelen: •

2

Het is juridisch kwetsbaar; o o.a. geluidsnormen horen juridisch thuis in het omgevingsplan, dus publiekrechtelijk;

0,15 OUE/m³ is de Europese eenheid voor geur. Deze waarde ligt ruim onder het niveau waarop geur voor de meeste mensen waarneembaar of hinderlijk is en geldt als een zeer strenge norm ter bescherming van omwonenden.

•

• • • • •

Het is moeilijk handhaafbaar, mede door beperkte controlemogelijkheden en beperkte capaciteit. Het publiekrechtelijk handhaven biedt meer handvatten voor controlemogelijkheden en handhaving en sluit aan op de geldende wet- en regelgeving; De proportionaliteit: leidt tot een ongelijk speelveld ten opzichte van andere bedrijven (precedentwerking); De afspraken kunnen verouderen door gewijzigde inzichten en nieuwe ontwikkelingen. Het is moeilijk definieerbaar en kwantificeerbaar. Mogelijk effect op de verkoopbaarheid nu en in de toekomst (beperktere afzetmarkt). Dit is afhankelijk van de inhoud van het kettingbeding. Het kan financiering bemoeilijken, doordat extra voorwaarden invloed hebben op aankoop alsook doorverkoop;

Voorafgaand aan de besluitvorming over het bestemmingsplan KNO in 2022 heeft u een adviesrapport van onze externe jurist Bunder ontvangen over het opnemen van eisen over duurzaamheid. Dit eerdere advies is volledigheidshalve als bijlage bij deze brief gevoegd. Conclusies komen overheen met hetgeen hierboven is beschreven. Nieuw planologisch kader via het opstellen van een nieuw omgevingsplan (publiekrechtelijk) De gemeente kan, hoewel nu het concept-uitgiftebeleid voorligt, aanvullende normen voor geur, geluid en duurzaamheid vastleggen in het omgevingsplan. Dit kan echter alleen via een formele wijziging van het plan en dus niet geregeld in het uitgiftebeleid. Dat betekent dat een volledige planologische procedure moet worden doorlopen. Naar verwachting leidt dit tot een vertraging van minimaal één tot twee jaar. Naast tijd heeft dit ook direct financiële gevolgen die ingeschat wordt op ca. € 0,5 mln. Onder meer vanwege hogere plankosten en rentelasten. Daarnaast worden verwachte opbrengsten later ontvangen en kunnen we bedrijven hier voorlopig niet vestigen. Terugschalen naar categorie 4.1 Het aanpassen van de milieucategorie maakt weinig uit voor de daadwerkelijke geluid- of geuroverlast. Het terugschalen van de milieucategorie van 4.2 naar 4.1 vereist een wijziging van het omgevingsplan (zie voorgaande).

Voor bedrijven op het bedrijventerrein wordt altijd getoetst of sprake is van een aanvaardbaar geluidniveau, ongeacht de milieucategorie. Een lagere categorie leidt daarom niet automatisch tot minder geluid. De feitelijke geluidbelasting verschilt per bedrijf en is niet rechtstreeks gekoppeld aan de categorie, zie onder paragraaf 1 toegelicht. Bij vergunningverlening gelden dezelfde geluideisen voor bedrijven in categorie 4.1 en 4.2. In het huidige bestemmingsplan zijn geen specifieke geurnormen opgenomen. Ook voor geur geldt dat per bedrijf wordt beoordeeld of sprake is van een aanvaardbaar hinderniveau, ongeacht de milieucategorie. Aangezien de gemeente geen eigen geurbeleid heeft wordt aangesloten bij provinciaal beleid en landelijke richtlijnen.

3. In hoeverre is de VNG-handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering’ van toepassing op bedrijfscategorie 4.2? In de commissievergadering stelde het lid Abma van de fractie D66 de vraag: ‘Hoe verhoudt de handreiking activiteiten en milieuzonering 2024 zich tot het geldende bestemmingsplan en de onderliggende regels/toelichting/uitgangspunten?’ De handreiking van VNG uit oktober 2024 vervangt de eerdere brochures “Bedrijven en Milieuzonering” (2009) en “Milieuzonering nieuwe stijl” (2019). Dit document helpt bij het maken van het nieuwe omgevingsplan onder de Omgevingswet. Het is niet juridisch verplicht, maar dient als praktisch hulpmiddel, net als de vorige brochures. Het is vooral bedoeld als ondersteuning, niet als richtlijn. Bij het voorliggende bestemmingsplan is de handreiking van de VNG uit 2009 en 2019 toegepast, en dus niet de VNG-handreiking uit oktober 2024. Bij het opstellen van het bestemmingsplan was deze VNG-handreiking immers nog niet beschikbaar. Met de invoering van de Omgevingswet zijn alle bestaande bestemmingsplannen (Wro) automatisch opgenomen in het tijdelijke deel van het omgevingsplan. De bijbehorende regels, toelichtingen en uitgangspunten blijven volledig van kracht totdat de gemeente deze aanpast of vervangt door nieuw beleid dat aansluit op de Omgevingswet.

De Handreiking 2024 brengt geen automatische wijzigingen aan in het geldende bestemmingsplan; deze dient enkel als hulpmiddel voor het nieuwe deel van het omgevingsplan en is niet van toepassing op het tijdelijke deel. De handreiking 2024 heeft daarmee geen invloed op het huidige bestemmingsplan, dan wel de gehanteerde bedrijfscategorisering.

4. Handhaving en toezicht Naast de geldende wet- en regelgeving is het toezicht en de handhaving op milieu, veiligheid en gezondheid zorgvuldig geborgd. Afhankelijk van het bevoegd gezag vindt toezicht plaats door de FUMO of door de gemeente Heerenveen via het team Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH). De FUMO houdt toezicht op bedrijven die onder de provinciale milieutaken vallen. Voor bedrijven waarvoor de gemeente bevoegd gezag is, worden controles uitgevoerd door zowel de FUMO als door het gemeentelijke VTH-team. Daarnaast beschikt de gemeente over een eigen milieutoezichthouder, die gericht milieucontroles uitvoert bij bedrijven. Tot slot Met deze raadsbrief heeft het college u nader geïnformeerd het nu voorliggende uitgiftebeleid. Met het uitgiftebeleid ligt er een stevig en helder kader om niet alleen een veilig en gezond bedrijventerrein te realiseren, maar vooral ook een veilige en gezonde leefomgeving voor de omgeving te waarborgen. Bovendien vormt het beleid de basis voor een toonaangevend, duurzaam en circulair bedrijventerrein dat klaar is voor de toekomst.

Bel gerust als u vragen heeft Mocht nog vragen hebben of behoefte hebben aan nadere toelichting, dan kunt u contact opnemen met de heer J. Westrik via j.westrik@heerenveen.nl of door te bellen naar 14 05 13.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Heerenveen. De gemeentesecretaris, De burgemeester,

G.W. Huisman

M.A. Fokkens-Kelder

{{Signer1}}

Signed By: A. Fokkens - Kelder 2026-01-22T15:30:27+01:00 ID: 4a9c393f-536b-42be-9527-d6a3f26cb6a7 Auth: Scribble

Signed By: Gerben Huisman 2026-01-22T15:09:35+01:00 ID: 4a9c393f-536b-42be-9527-d6a3f26cb6a7 Auth: Scribble

{{Signer2}}