Participatiebeleid Omgevingswet gemeente Heerenveen 17 01 2023

Eventuele (extra) kosten grotendeels te dekken door anterieure overeenkomsten met initiatiefnemers (huidige werkwijze bij grote projecten)

Nader te bepalen

Nog niet gedekt

N.v.t.

n.v.t

(Eerste hulp bij participatie)

Actieve ondersteuning van particulieren en marktpartijen door extra aanwezigheid en ondersteuning bij voorbereiding

Juridisch planologen, vergunningverleners, wijkmanagers en communicatie Projectleiders en ondersteuners

Ten opzichte van de huidige situatie betekent met name bij kleinschaligere en middelgrote initiatieven een extra inspanning. Beoordeling Vergunningverleners participatieverslag initiatiefnemers (ca. 120 buitenplanse initiatieven per jaar) Gemeentelijke initiatieven en beleidsprocessen Gemeentelijke n.v.t initiatieven: inspanning op huidig niveau

30

D. Maximaal scenario (combinatie scenario B en C) Kenmerken van het scenario Dit scenario is een combinatie van scenario B en C. De inzet op gemeentelijke projecten alsook de ondersteuning van initiatiefnemers wordt daarbij vergroot. Initiatieven van inwoners en bedrijven De mate van ondersteuning is hierbij hetzelfde als bij scenario C. We ondersteunen initiatiefnemers actief. Dit kunnen zowel particulieren zijn met een beperkt uitbreidingsplan of een ontwikkelaar met grotere plannen. Voor een nadere omschrijving verwijzen we naar scenario C. Gemeentelijke initiatieven De mate inspanning van de gemeente is hierbij hetzelfde als bij scenario B: we verhogen de inspanning voor initiatieven waarbij de gemeente initiatiefnemer is. Voor een nadere omschrijving verwijzen we naar scenario B. Voor- en nadelen Het spreekt voor zich dat de voor- en nadelen uit scenario B en C hier ook terugkomen. Voordelen:  Extra inzet aan de voorkant (bij gemeentelijke initiatieven) leidt tot meer begrip en draagvlak voor gemeentelijke besluiten. Mogelijk leidt dit tot minder juridische bezwaren achteraf.  Actieve ondersteuning van initiatiefnemers leidt waarschijnlijk tot betere participatieprocessen.

 Door als gemeente vroegtijdig betrokken te zijn bij participatieprocessen van initiatiefnemers, kunnen we wachter beter beoordelen of het participatieproces zorgvuldig is geweest (voldoet aan de minimale eisen)  Door als gemeente vroegtijdig betrokken te zijn, kan de gemeente haar rol beter en de stappen in het planproces beter duiden (gemeente doet een inhoudelijke toetsing) Nadelen / risico’s  De keuze voor dit scenario vraagt om fors extra inzet van financiële middelen.  Door als gemeente een actieve rol te pakken bij participatieprocessen van initiatiefnemers, ontstaat soms het beeld dat de gemeente al een (positief) besluit over plannen heeft genomen Gevolgen voor de bedrijfsvoering / gemeentelijke financiën Ook hier is sprake van een combinatie van de (financiële) gevolgen uit scenario B en C.

31

Werkzaamheden die Door minder / extra worden uitgevoerd ten opzichte van de huidige situatie Initiatieven van inwoners en bedrijven Beantwoording van Een nieuwe adviseur vragen van participatie initiatiefnemers en collega’s

Minder / extra benodigde middelen (ten opzichte van de lopende begroting)

Dekking van mogelijk?

kosten

1 fte (indicatie €90.000 p.j.)

Structurele uitzetting formatie

2 fte (indicatie €180.000)

Structurele uitzetting formatie

Waarschijnlijk nauwelijks verschil, omdat we bij grotere projecten al een inspanning leveren die overeenkomst met scenario C.

Eventuele (extra) kosten grotendeels te dekken door anterieure overeenkomsten met initiatiefnemers (huidige werkwijze bij grote projecten)

Nader te bepalen

Nog niet gedekt

1,5 fte (indicatie €135.000)

Uitzetting van de begroting

Extra ureninzet projectleiders, beleidsadviseurs en ondersteuners ramen.

Bij grote projecten afzonderlijk te dekken via aparte voorbereidingskredieten.

Daarnaast ophogen middelen voor de organisatie van participatiesessies. Nader te bepalen.

Uitzetting van de begroting

(Eerste hulp bij participatie)

Actieve ondersteuning van particulieren en marktpartijen door extra aanwezigheid en ondersteuning bij voorbereiding

Juridisch planologen, vergunningverleners, wijkmanagers en communicatie Projectleiders en ondersteuners

Ten opzichte van de huidige situatie betekent met name bij kleinschaligere en middelgrote initiatieven een extra inspanning. Beoordeling Vergunningverleners participatieverslag initiatiefnemers (ca. 120 buitenplanse initiatieven per jaar) Gemeentelijke initiatieven en beleidsprocessen Het (laagdrempelig) Wijkmanagers, delen van informatie en ondersteuners en het bieden van meer communicatieadviseurs gelegenheid om te participeren. Projectleiders, juridisch planologen Dit leidt tot een grotere beleidsadviseurs ureninzet van verschillende medewerkers en het ophogen van middelen voor communicatie en organisatie van participatiesessies (communicatiemiddelen, zaalhuur etc).

32

Extra inzetten op participatie via digitale middelen (o.a. digitaal participatieplatform)

ICT-afdeling

Het betrekken van specifieke doelgroepen zoals jongeren of laaggeletterden.

Medewerkers afdeling MO, jongerenwerkers, opbouwwerkers Caleidoscoop

€15.000 voorinvestering + 0,3 FTE en onderhoud van het platform Structureel uitbreiden van de ureninzet van jongerenwerkers en opbouwwerkers

Grotendeels te dekken uit huidige budgetten wijkmanagement + uitzetten formatie ICT Uitzetting van de begroting

Dit vraagt om een meer diverse inzet van werkvormen en (communicatie)middelen en inzet van medewerkers die meer kennis hebben van specifieke doelgroepen.

33

Bijlage 4: Participatieladder De keuze van de participatietrede heeft invloed op de kaders en de verwachtingen in het participatieproces. Ook is de participatietrede bepalend voor de keuze van participatievormen en participatiemiddelen. Ongeacht de keuze voor een (of meerdere) participatietreden, dient rekening worden te gehouden met de checklist en succesvoorwaarden voor participatie.

Informeren: Informerende participatie is vooral eenzijdig informeren. Dit staat ook wel bekend als non-participatie. De mate van invloed voor een deelnemer is doorgaans beperkt tot het stellen van vragen en geven van een mening. Inspreken: Bij inspreken worden keuzes voorgelegd aan participanten. Deze keuzes zijn niet bindend; het staat de initiatiefnemer vrij om de input van participanten al dan niet mee te nemen in de besluitvorming. De invloed voor participanten is hierbij wel groter dan bij informeren. Consulteren: Bij consulteren is sprake van een formeel dialoog waarbij de participant op het gebied van adviseren een inhoudelijke bijdrage levert. Het al dan niet meenemen van de input van participanten in de besluitvorming is minder vrijblijvend. De invloed van participanten is groter dan bij inspreken. Coproduceren/samenwerken: Bij coproductie/samenwerking is een participant inhoudelijk betrokken bij een plan dat in het formele besluitvormingsproces wordt behandeld. Daarbij kan er gekozen worden participanten mee te laten beslissen over keuzes die in de besluitvorming worden behandeld. Delegeren en zelfbestuur: Het bevoegd gezag draagt een van haar oorspronkelijke taken over naar anderen.

Een andere optie is dat een participant vrijwillig een taak overneemt van de gemeente (dit is verankerd in het uitdaagrecht in het wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau). In beide gevallen worden participanten eindverantwoordelijk.

34

Bijlage 5: Participatie kwetsbare groepen Er zijn tal van participatievormen die de gemeente kan toepassen bij het inrichten van participatieprocessen. Deze kunnen afgestemd worden op kwetsbare groepen. Het is goed om in te spelen op kwetsbaarheid om zodoende mensen in staat te stellen mee te kunnen doen aan participatie. Onderstaande overzicht is afgeleid van de Beleidsnota Participatie onder de Omgevingswet 2022 (gemeente Westland, zie link). Kwetsbare groep

Aandachtspunt(en)

Culturele minderheden

-

Taalversies participatiemiddelen

(visueel) gehandicapten

-

Ondertiteling audiovisuele participatie

-

Toegankelijkheid fysieke locaties

-

Taalniveau en communicatie (B1)

-

Ondertiteling audiovisuele participatie

-

Toegankelijkheid fysieke locaties

-

Gebruiksvriendelijkheid digitale participatiemiddelen

-

Toegankelijkheid digitale participatiemiddelen

-

Sociale media

-

Taalgebruik en niveau

Ouderen

Jongeren

35

Bijlage 6: Format participatieverslag Geachte Heer/ Mevrouw, Hierbij treft u het format participatieverslag aan. Het is belangrijk dat u onderstaande vragen (inclusief toelichting) eerlijk en volledig beantwoord. U mag zelf ook een andere vorm van verslaglegging kiezen, mits onderstaande vragen hiermee beantwoord worden. BELANGRIJK: in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), vragen wij u vooraf (schriftelijk) akkoord te vragen bij de betrokkenen (die in onderstaande verslaglegging genoemd worden) dat hun persoonsgegevens aan ons worden doorgegeven. Deze gegevens zullen niet gedeeld worden met derden en worden strikt gebruikt voor de behandeling van uw aanvraag. Indien betrokkenen bezwaar hebben, vragen wij u hun inbreng te anonimiseren. 1

Wie heeft u allemaal benaderd bij het delen van uw plan?

2

Zijn alle mensen/partijen die iets gaan merken van uw plan benaderd? Licht toe waarom u dat denkt.

3

Wanneer heeft u de belanghebbenden benaderd (voor of na het indienen van de aanvraag)?

4

Op welke manier zijn betrokkenen benaderd (telefonisch, brief, bijeenkomst, anders)?

36

5

Hoe heeft u uw plan gedeeld met de betrokkenen? (ontwerp ter inzage, presentatie gehouden etc.)?

6

Wat waren de reacties op uw plan? Bij uiteenlopende reacties graag de verschillende reacties benoemen.

7

Wat heeft u gedaan met de reacties? Heeft u aanpassingen gedaan? Zo ja, leg uit welke. Zo nee, leg uit waarom niet.

8

Als u aanpassingen op uw plan heeft gedaan, heeft u daarna het plan opnieuw gedeeld met de belanghebbenden? Zo ja, wat was hun reactie? Zo nee, waarom niet?

9

Heeft u zelf nog opmerkingen ten aanzien van het participatietraject voor uw plan?

37

Bijlage 7: Capaciteit en middelen Onderstaand overzicht is een eerste raming van mogelijke kosten als gevolg van het participatiebeleid. Toewijzing van deze middelen moet worden bepaald in de toekomstige begrotingsbehandeling. Capaciteit Kosten Dekking Activiteit Laagdrempelige Personeel: 1,5 fte/ € 135.000 Vaste personele informatiedeling en Wijkmanagers; voor kosten vergroten bereik Beleidsadviseurs; wijkmanagers, (begroting) participatie Projectleiders; ondersteuners, Ondersteuners; communicatie. Communicatie; RO-juristen; Overig personeel Projectmatige EHBP. extra ureninzet; inzet externe specialist (voorbereidingskr bij grote ediet) participatietrajecte Middelen: n. Extra middelen Communicatie; (begroting) Faciliteiten participatie (techniek, zaalhuur) Adviseur participatie Nieuwe 1 FTE/ €90.000 Structurele (Eerste Hulp Bij formatieplaats formatie Participatie) Extra inzetten op ICT-afdeling €15.000 Grotendeels te participatie via voorinvestering + dekken uit huidige digitale middelen 0,3 FTE; budgetten (o.a.

digitaal onderhoud wijkmanagement participatieplatform) platform + uitzetten formatie ICT Behandelen BOPA ‘s Adviseur Participatie, Nader te bepalen Nader te bepalen (schatting 120 per wijkmanagers, jaar) en advisering beleidsmedewerkers/ participatie bij beleidsadviseurs Omgevingstafel Het betrekken van Medewerkers Structureel Uitzetting via afdeling MO, uitbreiden van de specifieke begroting jongerenwerkers, ureninzet van doelgroepen zoals opbouwwerkers jongeren- en jongeren of Caleidoscoop opbouwwerkers laaggeletterden. Meer diverse inzet van werkvormen, middelen en medewerkers met meer kennis van specifieke doelgroepen. Monitoring en jaarlijkse evaluatie participatiebeleid.

EHBP, alle betrokken medewerkers

Nader te bepalen

Nader te bepalen

38