Onderzoeksopzet Rekenkamer Toezicht en handhaving in de openbare ruimte

Quick scan “Toezicht en handhaving in de openbare ruimte” Onderzoeksopzet

Datum: juni 2024

Onderzoekers: Greet Seinen, Rom Afman Namens de rekenkamer Heerenveen

1

Inhoud Inleiding 1.1

Aanleiding

Raadsfracties hebben het onderwerp “Toezicht en handhaving” aangedragen om op te nemen in het onderzoeksprogramma 2023-2024. Toezicht en handhaving vormt het sluitstuk van de reguleringsketen en wordt door velen gezien als de zwakste schakel. De rekenkamer Heerenveen neemt daarom het onderwerp Toezicht en handhaving graag over en maakt het specifiek om dan in te zoomen op het domein openbare ruimte: openbare orde en veiligheid (hierna OOV). 1.2

Wat verstaan we onder de termen toezicht en handhaving

Toezicht is elke actie die erop gericht is de naleving van wet- en regelgeving te bevorderen en af te dwingen, zo nodig door het opleggen van een sanctie. Toezicht omvat in grote lijnen drie activiteiten: informatie verzamelen, het beoordelen van de informatie en het interveniëren. Met het laatste gaat het om het handelen van het onder toezicht gestelde in overeenstemming te brengen met de norm zoals deze is vastgelegd in wet- en regelgeving. De inzet van een interventie kent veel vormen. Daar waar een interventie leidt tot een herstellende of bestraffende sanctie wordt ook wel handhaving genoemd

1.3

Aanleiding en doel van het onderzoek

De aanleiding van het onderzoek is o.a. -

-

Politieke en maatschappelijke discussies over toezicht en handhaving, hoe te prioriteren in toezicht, welke sanctiestrategie etc.; Tegelijkertijd is er een trend binnen de overheid waarneembaar om toezicht te reduceren. Het stellen van prioriteiten door risico gestuurd toezicht neemt steeds meer toe en de overheid doet steeds meer een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de lokale samenleving; Toezicht en handhaving is een belangrijke taak binnen de gemeente en een substantieel deel van de uitvoeringscapaciteit wordt besteed aan toezicht en handhaving.

Met dit onderzoek wil de rekenkamer de raad inzicht bieden in: -

2

De beleidskaders en -doelen voor toezicht en handhaving in de openbare ruimte; De mate waarin de doelen voor toezicht en handhaving doeltreffend en doelmatig worden bereikt; Welke ontwikkelingen binnen het domein spelen en welke rol de raad hierbij heeft.

2

Onderzoeksvragen

2.1

Hoofd -en deelvragen

De centrale onderzoeksvraag is: Welk toezichts- en handhavingsbeleid op het domein OVV heeft de gemeente vastgesteld en wordt dit beleid doelmatig en doeltreffend uitgevoerd?

De centrale onderzoeksvraag valt uiteen in meerdere deelvragen: a. Beleid- en uitvoeringsprogramma 1. Welk beleid is door de gemeente Heerenveen vastgesteld voor toezicht en handhaving binnen het domein OVV en welke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden in dit beleid? 2. In hoeverre is dit beleid inzichtelijke en voldoende geformuleerd? a. in hoeverre zijn er meetbare doelen vastgelegd voor toezicht en handhaving op OOV? b. In hoeverre ligt hiervoor een sanctiestrategie vast? 3. Op welke wijze is het OVV-beleid uitgewerkt in uitvoeringsprogramma’s? a. Geldt hiervoor een prioritering en hoe is deze bepaald? b. Ligt hieraan een probleemanalyse ten grondslag? c. In hoeverre zijn beleid- en uitvoeringsprogramma’s afgestemd met andere handhavingsorganisaties? b. Organisatie en uitvoeringspraktijk 4. In welke mate voert de gemeente het toezichts- en handhavingsbeleid voor OVV uit? a. Welke capaciteit heeft de gemeente beschikbaar en hoe wordt deze capaciteit in de praktijk ingezet? b. Welke interventies zijn er in de periode 2022 tot mei 2024 uitgevoerd en welk resultaat heeft dit opgeleverd; hierbij worden ook twee praktijktoetsen (dossiers) onderzocht? c. Vindt de uitvoering plaats overeenkomstig de vastgelegde prioritering? 5. Hoe verloopt de samenwerking met de handhavingspartners? 6.

Wordt op basis van de geëvalueerde resultaten van de uitvoering het beleid en/of prioritering aangepast? 7. Welke knelpunt ervaart de gemeente in de uitvoering en handhaving van de OVV? c. Sturing door de raad 8. Hoe wordt de raad geïnformeerd over de met toezicht en handhaving bereikte resultaten? 9. Hoe vervult de raad zijn kaderstellende en controlerende rol met betrekking tot OVV?

3

3

Normenkader

De uitkomsten van de onderzoeksvragen worden getoetst aan een nog vast te stellen normenkader. De rekenkamer stelt het normenkader vast op basis van deskresearch en beleidsanalyse.

4

Werkwijze bij uitvoering van het onderzoek

Het onderzoek wordt in drie fasen uitgevoerd: 1. Deskresearch en beleidsanalyse: o Bestuderen wettelijk kader en ontwikkelingen; o Bestuderen gemeentelijke visie OVV: relevante beleidsstukken, uitvoeringsplannen, verantwoordingsinformatie en overige relevante informatie o Bestuderen relevante openbare bronnen. 2. Interviews: o Met beleidsmedewerker OVV en evt. overige ambtelijke betrokkenen OVV en Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) o Wijkagenten (groepsgesprek) o Burgemeester en eventueel andere betrokken portefeuillehouder; o Raadsdelegatie (1) 3. Praktijktoets o Twee nog nader te bepalen dossiers m.b.t. OVV worden onderzocht en getoetst aan het gemeentelijk OVV-beleid.

5

Tijdpad

nog nader te bepalen augustusseptember

startbijeenkomst deskresearch beleidsanalyse Interviews (intern 4

x x

oktober

november

x x x

x

december

ambtelijk/bestuurlijk)

x

Interviews met handhavingspartners (extern) Concept rapportage voor ambtelijke feitencheck eindrapport t.b.v. bestuurlijk wederhoor

6

x x

Kosten en randvoorwaarden (nog bespreken)

Activiteit

Onderzoeker

Secretariaat

Kosten

Tarief € 68,64 Uitwerking onderzoeksplan

5

Startbijeenkomst

6

Deskresearch/data-analyse

12

Beleidsanalyse

12

Opstellen normenkader

6

Opstellen tussenrapportage

6

Interview-

60

PM

10 interviews (incl. voorbereiding, verslaglegging)

Rapportage

40

Verwerking ambtelijk/bestuurlijk wederhoor

10

Projectmanagement/ afstemming

15

Onvoorzien

10

Totaal uren/kosten

182

PM

€ 12.492,48

De veronderstelling is dat de inzet van de griffie binnen de bestaande /beschikbare uren kan worden opgevangen. De kosten zijn exclusief btw en de reis- en verblijfkosten en bureaukosten.

5