Notulen tafel 2 info-markt Begroting 27 oktober

Technische vragen Begroting 2026 - infomarkt 27 oktober 2025

Thematafel 2 Economische Leefomgeving en het programma Toonaangevend in de circulaire samenleving Fysieke Leefomgeving, de programma’s Een thuis voor iedereen, Landschap in balans en Energie van morgen en de paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen en Grondbeleid o Mobiliteit o Economische ontwikkeling algemeen o Circulaire economie o Recreatie en toerisme o Grondbeleid o Bestaanszekerheid o Participatie o Beschut werk o Duurzaamheid o Omgevingswet o Mobiliteit, verkeer en parkeren o Vitale kernen o Wonen o Kapitaalgoederen o Beheer en onderhoud openbare ruimte o Klimaatadaptatie en biodiversiteit o Afval o Riolering o Onderwijs

1

Fractie

Blz.

Onderwerp

Vraag

Antwoord

SP

53

Bestaanszekerheid; vereenvoudigen armoederegelingen en meer aandacht voor de positie van werkenden

Zijn de armoederegelingen nu op orde? Waaraan en hoe wordt gedacht bij het vereenvoudigen van de regeling? Het initiatiefvoorstel van de fractie is meegenomen in de raadsagenda; dit voorstel wordt hier niet teruggevonden.

De vereenvoudiging betreft digitalisering en automatisering van de werking van de regeling; het gaat niet over de inhoud. Dit heeft te maken met nieuwe wetgeving. Bekeken wordt bijvoorbeeld of mensen die inkomenstoeslag krijgen, dat volgend jaar automatisch krijgen. Inzake werkenden: waarschijnlijk gaat de inkomensgrens iets omhoog, waardoor ‘werkende armen’ meer gebruik van regelingen kunnen maken. Daarvoor zijn een aantal scenario’s die eerst naar de raad gaan. Niet alleen; al een aantal jaren eerder is begonnen met digitalisering. Dit begint nu vruchten af te werpen. Bijvoorbeeld een aanvraag bijstand of bijzondere bijstand gaat niet meer via Werk.nl, maar kan binnenkort rechtstreeks bij de gemeente. Er is ca. tienmaal gebruik gemaakt van de overgangsregeling, m.n. rondom orthodontie. Het is de gemeente niet bekend dat veel mensen buiten de boot vallen. Er zijn 1100 AZR-aanvragen voor aanvullende verzekering. De raad wordt in november/december per brief geïnformeerd; ook over de overgangsregeling. De evaluatie AV Frieso is begin 2026. Het is niet bekend waarom het initiatiefvoorstel armoede niet in deze begroting zit. Bekeken wordt of een technische beantwoording op deze vraag mogelijk is. Zie technische vraag ID 91 Deze vraag wordt beantwoord door tafel 1. De kosten zijn op twee vlakken. Merkidentiteit: evenementenbureau, acquisitiebudget. Dit is ca. € 200.000.

Daarnaast budget voor regiomarkt: € 86.000. In totaal ca. € 264.000. Dit is meer dan alleen aantallen woningen bouwen. Deze vraag wordt schriftelijk beantwoord. Zie technische vraag ID 92

2

Heeft digitalisering te maken met de vernieuwing van de Participatiewet?

3

Er zijn vragen/klachten over bijzondere bijstand. De AV Frieso is er niet meer en de wethouder zei een vangnet toe voor mensen die daarmee te maken kregen.

4

53

Bestaanszekerheid initiatiefvoorstel armoede

Het initiatiefvoorstel van de SP is meegenomen in de raadsagenda; waarom wordt dit voorstel hier niet teruggevonden?

5

54

Heerenveen ‘n Gouden Plak

De kosten worden gemist; wat gaat dit allemaal kosten?

29

Een thuis voor iedereen; meerjarige prestatieafspraken gemaakt in 2024 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Wat is tussen 2024 en 2026 gedaan, wat is de stand van zaken en wat kunnen we nog verwachten? € 400.000 is incidenteel toegekend aan het leerlingenvervoer. Kunnen we aannemen dat dit goedkoper wordt in de toekomst? Waarom is dit niet structureel gemaakt? Een aantal mensen werkt vanuit participatie bij WSW-instanties. Zij hebben geen verhoging gehad en gingen er op zelfs achteruit. Waaruit bestaan de hogere lasten? Zit daarin een tegemoetkoming voor deze groep mensen? Het geeft tweespalt in een bedrijf. De één krijgt bepaald geld wel, de ander niet. Zit hier een stuk

6

GL/PvdA

7

56

8

57

9

WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie

1

Op basis van de huidige aanbesteding zijn de lasten hoger. Deze incidentele verhoging is om extra kosten op de huidige aanbesteding op te vangen. Bij het maken van nieuwe prestatieafspraken – binnen nu en een jaar - wordt verwacht dat weer binnen budget aanbesteed kan worden. Mensen die werken via de Participatiewet of via Beschut Werken vallen onder de CAO die is opgehoogd. Mensen die ingezet zijn via Participatiewet met loonkostensubsidie worden betaald op basis van minimumloon. Dit is meer bedoeld om door te stromen. Nee.

Technische vragen Begroting 2026 - infomarkt 27 oktober 2025 Fractie

Blz.

Onderwerp

Vraag

Antwoord

tegemoetkoming in? 10

67

Wonen en bouwen

Waar liggen de gronden?

11

143

Woningbouw

12

148

Rioolheffing

De bedragen genoemd bij punt 8.3 op pagina 67 worden op pagina 143 niet teruggevonden. Bij gebruik van een septictank heeft men niets met het riool te maken. Er zijn huizen met een regenwaterafvoer op een sloot. Is er verschil in de hoogte van rioolheffingen?

13

36

Toekomstgericht Energiesysteem

14

15

CDA

61

Versnelling woningbouw

16

Zijn er locaties op het oog en wat voor energiesystemen zijn dit?

Komt dit terug op een besluit publieke energiebedrijven of wordt per geval een aparte casus voorgelegd? Worden kaders vastgesteld? Waarom wordt er voor Akkrum een visie op woningbouw gemaakt?

Is het een idee om dit in meer dorpen te doen?

17

83

Gaswinning

Gaswinning is een nationale aangelegenheid. Procedures en schadeclaims komen dan ook bij de nationale overheid terecht. Waarom staat dit bij ons in de begroting opgenomen?

18

98

Werkzaamheden planning 2026, lanenproject

Worden alle bomen in één keer weggehaald?

19

141

Monitoring projecten grondbedrijf

Hoeveel grond heeft de gemeente op dit moment in bezit? Is er nog zicht op nieuwe projecten?

20

10

Aanpassing budget i.v.m. nieuwe gemeentehuis

Welke kosten zijn opgenomen in de begroting?

32

Groenstructuur programma

Op basis van welke kaders wordt het programma gemaakt?

Startnotitie Biodiversiteit

Het is opgesteld volgens de kaders van de beleidsnotitie biodiversiteit van vorig jaar? Zit het 50.000 bomenplan en het lanenplan daar ook in? Zo ja, is dat ‘copy-paste’ in een nieuw format of is het aangepast? Wanneer komt dit naar de raad? Wanneer is er gelegenheid om daarop nog te sturen?

21

D66

22 23

24

25

32

Het beleidsplan klimaatadaptatie komt ook nog?

2

Het betreft bestaande grondexploitaties die geactualiseerd worden in de begroting. Geen bedrijventerreinen, maar woningbouw. De wijzigingen door o.a. de A32-visie worden hier vertaald. Deze vraag wordt schriftelijk beantwoord. Zie technische vraag ID 93 Het gebruik van water voor bedrijven is gekoppeld aan het waterverbruik. Voor woningen is afvoer afvalwater gekoppeld op de riolering. Voor individuele voorzieningen is niet bekend of de heffing hetzelfde is. In de verordening wordt bekeken of mensen een belastingplicht hebben voor het regenwaterdeel. Het overige is per gebruik en aantal bewoners. Het systeem verschilt per locatie. Op sommige plekken is een collectief systeem wenselijk, op andere plekken bijvoorbeeld individuele warmtepompen. Het kan lokaal of op een andere manier. Er zijn stappen gezet richting een ontwikkelingsplan met vervolgens uitvoeringsplannen. In het kader van publieke energiebedrijven wordt afgewogen waar welke mogelijkheden zijn en wie welke rol krijgt. De raad heeft dit besloten. Voor Akkrum ligt er een opgave voor het realiseren van 200 extra woningen. Bepaald moet worden waar de woningbouw komt, uitbreidings- of ijsbaanlocatie of in het dorp en hoeveel buiten het dorp en in het dorp zelf. Akkrum heeft zelf al huiswerk gedaan en denkt graag mee. Naast Akkrum is het voor Heerenveen ook nodig dit op visieniveau te doen.

Voor andere dorpen geldt het minder. In Jubbega zijn ook meerdere ontwikkelingen tegelijkertijd, maar dat is meer op projectniveau. Omvang is wel bepalend. Het betreft ontwikkelrisico’s. Voor mogelijk juridische procedures kunnen tijdelijk of misschien structureel kosten ontstaan en de gemeente kan dan worden aangesproken op haar verantwoordelijkheid. In principe is het niet mogelijk, maar het kan noodzakelijk zijn om mensen niet in de kou te laten zitten. Er is veel onduidelijk wat gaat gebeuren en welke effecten dat heeft. Hierover zijn raadsvragen van de FNP beantwoord. Het uitvoeringsplan is bijna klaar. Daarin komt informatie over het al dan niet weghalen van bomen en hoe. De raad heeft of krijgt heel binnenkort de nieuwe monitor inzake het grondbezit. In Heerenveen is een aankomend groot project, rondom Thialf zijn er ontwikkelingen en de A32-zone. De Bos Tuin & Dierlocatie kan op termijn tot ontwikkelingen leiden. Dit laatste is voorlopig exclusief de volkstuinen; het verplaatsen daarvan is ingewikkeld. Een voorbereidingsbudget is opgenomen in de begroting, uitgesmeerd over de tijd. Het betreft circa € 3 à € 4 miljoen. Het proces loopt nu anders dan verwacht. Dit programma valt onder de Omgevingswet. In dat kader is programmavaststelling bevoegdheid van het college. In die hoedanigheid komt het naar de raad. Ja, die is vorig jaar vastgesteld.

Die kaders zouden leidend moeten zijn voor het omgevingsplan. Als het goed is zijn alle zaken waarover is besloten, verwerkt en die worden onderdeel van het groen structuurprogramma. Hoe dat gedaan is, is niet bekend. Waarschijnlijk gaat dit programma in het tweede of derde kwartaal volgend jaar naar de raad. Dit moet worden nagekeken. De uitgangspuntennotitie rondom de omgevingsvisie 2.0 gaat eind dit jaar naar de raad. Volgend jaar is de vaststelling. Het groenstructuurprogramma komt nog ter info. Zie technische vraag ID 95 Nee, dit beleidsplan is door de raad vastgesteld als onderdeel van het watertakenplan. Daarin is een uitvoeringsprogramma opgenomen rondom de

Technische vragen Begroting 2026 - infomarkt 27 oktober 2025 Fractie

Blz.

Onderwerp

26 27

Bodembeleid algemeen

28

53

Bestaanszekerheid

29

30 31

53

Energie voor morgen

32

32

Wet natuurherstel

33 34 35

HL/GB

62

Veiligheid

36

140

Grondexploitaties

37

36

Liander

38

Vraag

Antwoord

In deze begroting is niets opgenomen voor maatregelen inzake hitte. Wordt dit in een programma gevat en wanneer is dat aan de orde? Zijn er handvatten te maken voor zorgwekkende stoffen en hoe door anderen goed voor de grond wordt gezorgd? Inzake PFAS en slakken bijv. Komen er verschillende dependances die toegankelijk zijn voor de mensen? Hoe moeten mensen weten hoe daar gebruik van te maken? Kan dit bijvoorbeeld in samenwerking met de bibliotheek? 20% van gebouwen aardgasvrij. Zijn dit gemeentelijke gebouwen of alle gebouwen in de gemeente? Er zijn nu te weinig middelen om iets doen aan vergroening. Hoeveel achterstand gaan we oplopen? Die gaat adviseren over klimaatadaptatie; niet over vergroenen, toch? We beginnen met achterstand omdat er onvoldoende middelen zijn om iets te doen. Met hoeveel boa’s houdt de gemeente rekening in de begroting? Waar ligt momenteel het grootste financiële risico bij lopende grondexploitaties? Wat is de doorlooptijd voor een aansluiting? Liander is bezig met pilots?

39

Busremise

Waar komt de busremise? Kaden zijn overgeheveld van provincie naar gemeente; is er geld meegekomen? Waarom worden geen andere bomen geplant die er tussen passen? Om overdracht door de eikenprocessierups te voorkomen. Hoe is de bestrijding daarvan?

40

90

Onderhoud kapitaalgoederen

41

97

Herplanten van eiken

42

Japanse duizendknoop

43

Fatbikes

Krijgt de gemeente veel klachten over fatbikes?

Woningbouwprojecten

Is der in oersjoch wêr’t de 2000 wenningen foar 2030 komme en is de ferdieling gemeentebreed? Hoe kin de rol fan de gemeente oangeande it meitsjen fan prestaasjeôfspraken mei wenningboukorporaasjes fergrutte wurde? Is een gemeentelijke woningbouwcorporatie realistisch?

44 45

46

FNP

29

3

maatregelen klimaatadaptatie; alleen op het gebied van water en droogte. Hitte is wel benoemd, maar de middelen daarvoor moeten beschikbaar worden gesteld via de perspectiefnota’s. Er zijn wel middelen, maar geen aanvullende. Het antwoord op deze vragen volgt schriftelijk. Zie technische vraag ID 96

Nog niet. Er is bewust gekozen voor één fysieke locatie. Het komende jaar wordt ervaren welke vragen er binnenkomen. Dan wordt ook bekeken of er naast Leeuwarden in subregio’s een locatie nodig is. Dat zou kunnen, of bij buurthuizen. De vraag is eerst of het - naast digitaal - nodig is, daarna wordt het eventueel ingevuld. De doelstelling voor 2030 is 20% van waarschijnlijk alle gebouwen. Dit wordt nagekeken en de vraag wordt schriftelijk beantwoord. Zie technische vraag ID 97 Dit is nu nog niet duidelijk. Doorwerking van de Wet natuurherstel moeten we nog ervaren. Er wordt wel meer op ingezet. Volgend jaar is er extra capaciteit vanuit het watertakenplan. Per 1 januari komt er een nieuwe beleidsadviseur op dat gebied. Dat zit in elkaar verweven. Er wordt ook gekeken naar middelen om op tijdelijke basis een ecoloog aan te nemen. Die kans is groot. Er is € 400.000 aanvullend beschikbaar, dus 3,7 ongeveer. Er zijn een aantal algemene risico’s: opbrengsten die vertragen of wijzigen door de markt, hogere kosten door import van staal bijvoorbeeld. Specifieker: mislopen of niet verkrijgen van subsidies, latere opbrengsten door netcongestie. De tijd tussen aanvragen en werkelijk graven voor het leggen van kabels neemt eerder toe dan af. Er zijn meerdere pilots, maar die leiden niet tot versnelde aanleg. De aanlegtijd is 26 maanden en eerst moet er capaciteit zijn op het net.

Dit is nog niet bekend. Er wordt gekeken naar een andere plek. De raad wordt binnenkort geïnformeerd. Er heeft een herverdeling beheer en onderhoud oevers plaatsgevonden. Middelen daarvoor zijn verwerkt in de begroting; die lijken toereikend. Misschien zijn het resistente soorten eiken die worden geplant. De vraag wat er tot heden aan gedaan is en wat in de toekomst gaat gebeuren wordt meegenomen. De insteek is het zo beheersbaar mogelijk te krijgen en houden. 100% verwijderen is te duur. Als het leidt tot schade, dan is er een actieve plicht om te verwijderen. Er zijn meer fatbikes, maar hoeveel meer klachten er precies zijn wordt nagekeken. Zie technische vraag ID 94 en politieke vragen ID 115 Ja, dit staat in de woningbouwstrategie Heerenveen Groeit. Bij een gemeentelijke woningbouwcorporatie is er maximale invloed. Bij andere woningbouwcorporaties gaat de gemeente in gesprek om prestatieafspraken te maken. Dat is een politieke vraag. Er zijn gemeenten die zo werken. Een afweging die een gemeente wil maken is doel en middelen. De prestatieafspraken zijn bekend?

Technische vragen Begroting 2026 - infomarkt 27 oktober 2025 Fractie

Blz.

Onderwerp

47

Vraag

Antwoord

Ja, mar de fraksje soe mear ynfloed ha wolle.

Alles wat de rie mear wol, kostet jild.

Yn 2026 giet de gemeente oan de slach mei it herstelplan. Wêrom wurdt net wachte op in riedsbeslút, sadat better oansletten wurde kin by ferplichtingen út de Wet natuerherstel? Wêrom giet de fyzje foar kundskip nei de rie? Mei de rie der neat fan fine?

Dat rint gelyk op. De gemeente moat besjen wat syn foech is en wêr’t it Ryk begjint en hokker romte it Ryk jout. It Ryk moat dit útwurkje nei it nivo wêrop’t de gemeenten oanheakje kinne.

48

32, 33

Biodiversiteit

49

53

Gastvrijheidseconomie

50

53

Armoederegeling

51

54

Heerenveen Zorgt Regeling (HZR)

52

54

Heerenveen ‘n Gouden Plak

53

61

Samenwerking

Is de gemeente oangeande de amtlike kapasiteit derop taret om alle ekstra wurk oangeande Hearrenfean-West, Lelyline en de fyzjes oer de kommende hûndert jier út te fieren?

54

63, 64

Veiligheid

De ekstra ynvestearringen foar kapasiteit, neamd op side 63, wurde net weromfûn op side 64.

55

163

Overhead, adviseur Thialf en Sportstad

Wat binne de taken foar dy adviseur? Is der al immen oansteld?

56 57

De regeling wordt vereenvoudigd met meer aandacht voor de positie van werkenden. Hoe wordt dat gezien? Sommige regelingen zijn 100%. Is der genôch kapasiteit foar mear en earder sinjalearjen? Hoe wurdt it útfierd en wêrom is dat earder net slagge? Wat is in Event Academy? Hoe faak wurdt dit no dien en wat is de opkomst en de mearwearde dêrfan?

Is dit in soarte fan organisaasje? CU

53

Bestaanszekerheid Wat willen we bereiken?

Is hier rekening gehouden met de effecten van het verlies van werkgelegenheid bij Accell? Wordt daarop geanticipeerd? Heeft dit effect op de begroting van de gemeente?

59

63

Besluiten parkeren in de perspectiefnota

Hoe wordt bij Sportstad betaald parkeren ingevoerd?

60

66

Afval

Inzake de voorziening van derden verkregen middelen: kreeg de gemeente geld van derden?

58

61 62

55, 56, 180

Wat mag het kosten. Samenkracht en burgerparticipatie

Als die leeg raakt, betekent dit dat kosten en baten in balans raken. Per 2027 zit er een groot verschil in de bedragen. Heeft dit te maken met Oekraïne? Wat wordt bedoeld met interne verschuiving om te komen tot een zuivere doorbelasting? Op blz. 180 staan heel andere bedragen.

4

Dit wordt meegenomen in het omgevingsprogramma buitengebied. Als het binnen de financiële kaders past gaat het niet meer naar de raad; als er voor een hogere ambitie geld nodig is, komt het bij de raad. Er wordt gekeken om die grens iets op te hogen, zodat ook de ‘werkende armen’ daarin meegaan. Scenario’s worden nog voorgelegd. Der is in temjittekomming foar oanfoljende fersekering. Dêr wurdt gebrûk fan makke en der is kapasiteit foar om dat te dwaan. Het is bedoeld voor mensen die een evenement organiseren. Onderwerpen zijn o.a.: hoe werf ik vrijwilligers, hoe kan ik social media inzetten, enz. De afgelopen periode was dit twee keer per jaar; de opkomst is niet bekend. Ja, it freget wol om in oare funksjeynfolling om klear te wêzen foar takomstige ûntwikkelingen en dat goed te dwaan. Der binne stappen set om de basis goed op oarder te bringen. De opjeften foar dizze gemeente binne eins twa kear sa grut as foar in oare gemeente fan dizze grutte. It funksjehûs stiet der net by. Dat betsjut miskien dat der mear goede minsken oanlutsen wurde moatte om saken te dwaan. It is ek de fraach oft de gemeente alles sels dwaan giet, of dat der eksternen ynskeakele wurde. Bij grote projecten als de Lelylijn wordt de opgave meteen gekoppeld aan extra middelen. Yn de begrutting stiet de mutaasje, net de totale lesten. De € 400.000 is de útsetting dy’t op feiligens plakfynt û.o.

foar de boa’s, sa as opnommen is yn de perspektyfnota. De ynstek is no de earder fêststelde ambysje slutend te meitsjen mei de beskikbere middels. Ja. Dy funksje wie en is ynfold. It hat te krijen mei akkountmanagement, bestjoerlike advisearring en petearen mei it bestjoer fan Thialf. De gemeente hat in rol yn it eignerskip en foar de kommende oardel jier wurdt dat mei dit jild ynfolle. Nee, dit wurdt út eigen hûs, ynsidinteel ynfolle. Dat sil úteinlik in kear struktureel moatte, want it wurk hâldt net op. Nog niet. Van de 140 mensen die werken bij Accell, betreft het veertig mensen via Caparis. Zij verliezen hun arbeidsrelatie niet. Caparis bekijkt samen met de gemeente of mensen herplaatst kunnen worden. Inzake eventuele ontslagen misschien wel, maar dat is nu nog niet aan de orde. In de perspectiefnota wordt een voorstel uitgewerkt voor de tarieven. De uitwerking daarvan volgt nog. Er is nog geen plan voor. Inzake afval is niet bekend welke van derden verkregen middelen dit zijn. Bij riolering wel: als de dotatie en onttrekking van voorzieningen vergeleken met het bijbehorend programma niet goed gelabeld zijn, wordt geld overgeheveld naar een voorziening van derden verkregen middelen. Dit is een tijdelijke parkeerstand. Van derden verkregen middelen zijn de inwoners, bedrijven, enz. Dat is juist. Het geld blijft binnen het gesloten systeem.

Deze vraag is eigenlijk bedoeld voor de tafel financiën. Daar kan men een uitsplitsing maken. Indien men de vraag daar niet kan beantwoorden, zal deze vraag alsnog schriftelijk worden beantwoord. Daarom wordt dit in de notulen van deze tafel opgenomen. Zie technische vraag ID 98

Technische vragen Begroting 2026 - infomarkt 27 oktober 2025 Fractie 63

64

65

VVD

Blz.

Onderwerp

Vraag

Antwoord

140

Grondexploitatie

Grondexploitatie lijkt in dit verslag een soort stelpost. Er is een tekort van € 4 miljoen, maar dit kan uit de grondexploitatie weer teruggehaald worden?

25

VANG-doelstelling (van afval naar grondstof)

53

Economische ontwikkeling F4 algemeen

Tussen de 91 kg in 2024 en de te behalen doelstelling van 30 kg per inwoner in 2025 zit een groot verschil. Het lijkt nu nog een vrij informeel overleg. Wordt dat later een GRachtig iets, waarbij een doelstelling en middelen komen?

Dat kan. Op basis van huidige inzichten probeert de gemeente zo goed mogelijk in te schatten wat het gaat kosten en opleveren en wanneer. Daar zitten onzekerheden in. Als er onderaan de streep voor het grondbedrijf een min uitkomt, moet een voorziening worden getroffen. Als later blijkt dat opbrengsten meevallen en er winst is, wordt die genomen. Dit zie je in de jaarrekening terug. Jaarlijks wordt het resultaat bijgewerkt. Als precies wordt gebouwd naar wat begroot was, zou het saldo nul zijn. It is net realistysk dat dit yn 2025 helle wurdt. Wierskynlik kloppet it hjir neamde jiertal net.

66

Op in stuit sil jild of budzjetten wol te praat komme en dan sil der ek ferantwurding ôflein wurde moatte wat dêrmei bart.

67

52, 55

Economische ontwikkeling

De gemeente wol in soad berikke, mar op side 55 stiet dat der hieltyd minder jild beskikber komt.

68

53

Bestaanszekerheid en Participatiewet

69

187

Indicatoren: banen

70

172

Investeringsplan 20262029: Mr. J.B. Kanschool in Jubbega

71

94

Openbare verlichting ledverlichting in het buitengebied

De inkomensregeling gaat omlaag en arbeidsparticipatie gaat iets omhoog. Is de conclusie dat wordt ingezet op: inzetten op arbeid i.p.v. uitkering? Zoals de nieuwe wet aangeeft? Qua banen zit de gemeente hoog: 927 per 1000 inwoners. Moet er wat worden ontwikkeld om dit zo hoog te houden? De skoalle moat foar 1 desimber sloopt wêze. Slagget dat? Dit is bekend by de minsken dy dat witte moatte? De iepenbiere ferljochting yn it bûtengebiet wurdt ferfongen troch ledljochten? Dit stiet bûten de evaluaasje fan de oannommen moasje oer it belied yn de ôfrûne riedsgearkomste?

72

73

74 75

98

Groen: lanenplan Oranjewoud

Sa fier is it noch net. It is lestich mei achttjin gemeenten gear te wurkjen, mar dizze fjouwer grutte gemeenten lûke hieltyd mear tegearre op om kreften te bondeljen. Der is net in oanset foar in GR, mar noch mear en better gearwurkje op it mêd fan kapasiteit en kennis soe mooglik wêze. Der wurdt bygelyks sjoen of dizze fjouwer gemeenten op Fryske skaal it EZ-belied foar Fryslân lûke kinne. De F4 probeert vaak in initiatiefgroepen te zitten. Als vier grotere gemeenten wordt geprobeerd een krachtige impuls te geven. Als dat vervolgens voor heel Friesland gaat werken, kunnen andere partijen dat weer dragen. Dit beeld is een beetje vertekend. De incidenteel hogere middelen zijn SPUK-gelden voor energie. Begrotingstechnisch staat het onder economische ontwikkeling, maar het gaat niet per se over EZwerk. Ja, de nije wet stjoert mear rjochting maatskiplike partisipaasje. Dêr moat de gemeente ek mei oan ’e slach.

Veel mensen van buiten Heerenveen werken in Heerenveen. Mede daardoor is het cijfer zo hoog. De grootste groei van werkgelegenheid komt van bestaande bedrijven. Ja. Binnen twa dagen nei it riedsbeslút sil der sloopt wurde moatte. De planning is op dêrop oanpast en minsken binne ynformearre. Alle lokaasjes út it útfieringsprogramma steane beneamd yn de begrutting.

Stiet dizze wurkwize net heaks op it feit dat evaluaasje letter komt? Miskien komme dan noch saken nei foaren. Wat binne kriteria foar wol of net ferljochting? Bygelyks feiligens.

Dat kloppet. Fersneld ‘ferledde’ fan de iepenbiere ferljochting is al in oantal jierren lyn ynset. Tagelyk wurdt besjoen oft der ljochtmêsten stean bliuwe moatte of ferdwine kinne. As alles op ledljocht is, binne de kosten fan behear en ûnderhâld aardich leger. Dat soe kinne, mar der binne hast nearne knyppunten. De Skoatterlânsewei bygelyks wie in spesifyk gefal. Der is draachflak foar it belied dat no fierd wurdt. Der wurdt no sjoen wêr’t it echt nedich is; sa nedich yn oerlis mei omwenners. De belibbing is ek wichtich.

Op de raadsmarkt was iemand boos dat gezonde bomen ook gekapt worden. Is dit signaal binnengekomen?

Ja, de FNP hat dêr ek fragen oer steld en dy binne yn in riedsbrief beäntwurde. De fyzje wurdt omset nei in útfieringsplan. Dêryn komt werom wat der barre sil; ek hoe’t it ekologysk sit en mei fergunningen.

5