Document · PDF

Jaarverslag 2023 Ontwikkelingsmaatschappij bedrijventerrein A7 met controleverklaring PKI getekend

Raadsvergadering 30 mei 2024, gemeente HeerenveenBij agendapunt: Jaarrekening 2023, Eerste begrotingswijziging 2024 en Begroting 2025 GR Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijvenparken A7 Heerenveen - Joure8.113 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

JAARSTUKKEN 2023 ONTWIKKELINGSMAATSCHAPPIJ BEDRIJVENPARKEN A-7 HEERENVEEN-JOURE

2 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Inhoudsopgave

Jaarverslag..............................................................................................................................4 Jaarrekening ......................................................................................................................... 11 Balans............................................................................................................................... 11 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ..................... 12 Nadere uitsplitsing overzicht van baten en lasten .............................................................. 13 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................... 14 Toelichting op de balans ................................................................................................... 16 Toelichting op de nadere uitsplitsing overzicht van baten en lasten ................................... 18 Wet normering topinkomens ............................................................................................. 19 Rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................................... 20 Bijlage .............................................................................................................................. 21

3 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Jaarverslag Algemeen In 1993 zijn de gemeenten Heerenveen en (de voormalige gemeente) Skarsterlân een gemeenschappelijke regeling Bedrijvenparken A7 aangegaan en is ter zake een rechtspersoonlijkheid bezittend openbaar lichaam opgericht. Deze gemeenschappelijke regeling is per 2010 door de deelnemende gemeenten opnieuw vastgesteld. Vanwege de wijziging van de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen per 1-7-2022, wordt deze Gemeenschappelijke Regeling geactualiseerd. De GR wordt daarbij ondersteund door een gespecialiseerd advocatenkantoor. In 2023 is de actualisatie verder uitgewerkt. In het eerste halfjaar 2024 wordt aan de gemeenteraden van de beide betrokken gemeenten en aan het Algemeen Bestuur van deze Gemeenschappelijke Regeling de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling ter vaststelling voorgelegd. Als gevolg van de gemeentelijke herindeling per 1 januari 2014 is de gemeente Skarsterlân opgegaan in de gemeente De Friese Meren, in 2015 gewijzigd in De Fryske Marren. Als gevolg van de gelijktijdige grenscorrectie ligt het volledige Bedrijvenpark A7 op het grondgebied van de nieuwe gemeente Heerenveen. De deelnemers hebben de bedoeling samen te werken en door een krachtige en gecoördineerde aanpak te komen tot een optimale benutting van de kansen op economische groei, die de aanwezigheid van Rijksweg A-7 genereert, zonder afbreuk te doen aan het positieve woon- en leefklimaat.

De samenwerking richt zich o.a. op het ontwikkelen en realiseren van de bedrijventerreinen die zijn gelegen op het grondgebied van de gemeente Heerenveen en op het grondgebied van de gemeente De Fryske Marren. In de gemeenschappelijke regeling is het openbaar lichaam “Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijvenparken A–7 Heerenveen–Joure” opgenomen. De ontwikkelingsmaatschappij heeft tot doel: het stimuleren van de ontwikkeling en het verzorgen van een optimale afstemming van de in het werkingsgebied gelegen bedrijventerreinen, in overeenstemming met het in 1989 gesloten convenant tussen de gemeenten Heerenveen en Skarsterlân. Ter verwezenlijking van deze doelstelling oefent de Ontwikkelingsmaatschappij de volgende taken uit: a bieden van een overlegplatform tussen de deelnemers aan de regeling voor het maken van afspraken over de ontwikkeling en afstemming van in het werkingsgebied gelegen bedrijventerreinen; b ontwikkelen en realiseren van in het werkingsgebied gelegen bedrijventerreinen; c exploitatie van de grond van in het werkingsgebied gelegen bedrijventerreinen. Programmaverantwoording Grondexploitatie en overige activiteiten gemeenschappelijke regeling Bedrijvenparken A–7 c.a.

Omschrijving De raden en colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren, zijn bovengenoemde gemeenschappelijke regeling aangegaan teneinde te komen tot een optimale benutting van de kansen op economische groei die de aanwezigheid van de rijksweg A-7 genereert, zonder afbreuk te doen aan het positieve woon- en leefklimaat. De samenwerking richt zich onder meer op het ontwikkelen en realiseren van bedrijventerreinen gelegen op de grondgebieden van de beide gemeenten. Kaders: Extern Intern

Integrale visie Heerenveen – Skarsterlân en wetgeving in kader dualisering Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenparken A–7 c.a. Verordeningen artikel 212 en 213a Gemeentewet

Actualisatie prognose van de exploitatie Bureau Louter heeft in 2021 een rapportage opgeleverd waarin een vraaganalyse voor de bedrijventerreinen in Fryslân is uitgevoerd. Hieruit volgt voor de periode van 2020 – 2025 een verwachte gemiddelde afzet van ca. 2,7ha – 8,1ha voor de gemeente Heerenveen. Voor de

4 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

daaropvolgende periode wordt een afzet verwacht van ca. 1,7ha – 8,3ha. De omvangrijke bandbreedte wordt veroorzaakt doordat met vier scenario’s gerekend is. STEC (2021) adviseert om voor de programmering rekening te houden met een uitgifte van 4,4 tot 7,5 hectare per jaar tot en met 2030. Een doorkijk naar de periode daarna, 2031 tot en met 2040, laat een behoefte zien van 1,9 tot 3,6 hectare per jaar. Op het moment van schrijven was er echter nog geen sprake van het Didam arrest. Dit arrest zorgt ervoor dat ervoor is gekozen het restant van het uitgeef baar gebied in één keer op de markt te brengen door middel van een inschrijvingsprocedure. Deze inschrijvingsprocedure zal in 2024 plaatsvinden. Hierbij wordt een totaal gebied van 9,6 ha aangeboden. In de periode tussen van 2025 tot en met 2029 wordt rekening gehouden met uitgiftes in de GR, wat leidt tot een gemiddelde verwachte afzet van 1,9 ha per jaar. Er wordt in vijf jaren gefaseerd vanwege de verlengingsperiodes die in de reserveringsovereenkomsten worden opgenomen (3 maal 6 maanden). Daarnaast wordt rekening gehouden met het terugkomen van enkele reserveringen, waardoor het laatste jaar met verkopen 2029 is. Het genoemde gemiddelde van 1,9 ha per jaar doet recht aan de genoemde bandbreedtes door STEC (2021) en Louter (2021). De prijs waarmee binnen de exploitatie wordt gerekend bedraagt € 45,- per m².

Bij de Jaarstukken 2022 was dit € 40,- per m². De totaal te verwachten opbrengst stijgt daarmee met 12,5%. De kavels worden aangeboden aan potentiële kopers voor € 47,50 tot € 50,- per m². Daarnaast werd in de jaarstukken 2022 nog uitgegaan van een ‘stille reserve’ van 1,8 hectare tegen een verkoopprijs van nihil. Alle beschikbare kavels worden in de markt gezet waarmee het niet mee logisch is dat de stille reserve wordt gehandhaafd. De 1,8 hectare zijn in deze Jaarstukken meegenomen van Є 45,- per m², wat resulteert in een extra opbrengst van 24%. Door beide wijzigingen stijgen de totale baten met € 1,2 miljoen. Als gevolg van het Didam arrest zijn er in 2023 geen verkopen gerealiseerd. Het algemeen bestuur heeft in september 2023 de ‘beleidsregels selectieprocedure en reserveringsbeleid bedrijventerrein Haskerveen’ vastgesteld. Begin 2024 worden ondernemers in de gelegenheid gesteld zich in te schrijven voor de beschikbare kavels. De verwachting is dat in de loop van de 1e helft 2025 de eerste kavel notarieel kan worden overgedragen. Een van de beschikbare percelen was tijdelijk verhuurd voor € 5.000. De baat is verantwoord ten goede van 2022. Deze kavel is weer beschikbaar.

Het Dagelijks Bestuur heeft in haar vergadering van 30-1-2018 besloten om op basis van de rente voor het grondbedrijf van beide gemeenten een gemiddelde rente vast te stellen die wordt gehanteerd voor de berekening van de rente van de Gemeenschappelijke regeling. De rente voor 2023 is door het Dagelijks Bestuur d.d. 6-2-2023 vastgesteld op 1,84%. De rente voor 2024 is op basis van de begrote rente voor 2024 bij beide gemeenten vastgesteld op 1,62%. Dit is besloten in de Dagelijks Bestuur vergadering van 14-2-2024. Wat hebben we bereikt? In 2023 is als gevolg van het Didam-arrest niets verkocht. In december heeft het algemeen bestuur al ingestemd met een verlaging van de verkoopopbrengsten naar nihil met het vaststellen van begrotingswijziging 2 van 2023. De aangifte van de Vennootschapsbelasting 2022 is verzonden en de aanslag is opgelegd. De verschuldigde belasting is tot en met 2022 verrekend met de belastingdienst. Dit resulteerde in een baat van € 3.900 voor 2021 ten gunste van 2023. Op basis van de gerealiseerde baten en lasten is de geschatte Vennootschapsbelasting voor 2023 nihil. Het fiscaal nadelige resultaat van € 9.134 over 2023 kan voor Vennootschapsbelasting verrekend worden de positieve resultaten van de komende jaren. De getroffen voorziening voor verlies op netto contante waarde is verlaagd van € 3,18 miljoen naar € 1,83 miljoen.

Het voordeel van € 1,3 miljoen wordt met name veroorzaakt door de stille reserve op waarde te zetten en de verkoopprijs te verhogen van € 40,- per m² naar € 45,- per m². Sinds het begin van het jaar 2023 is de prijsstijging van bouwkosten aan het afvlakken, deels doordat belemmeringen in productieketens van bouwmaterialen minder zijn geworden. Hoewel de hoge energieprijzen nog steeds invloed hebben op de prijzen van bepaalde materialen, zoals beton en cement, zijn andere bouwmaterialen juist in prijs gedaald, zoals staal, hout en isolatiemateriaal. Dit

5 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

komt mede omdat de bouwproductie is teruggevallen en hiermee ook de vraag naar bouwmaterialen. Vergelijkbaar met de ontwikkeling van de bouwkosten, zijn ook de GWW-kosten in 2023 minder sterk gestegen ten opzichte van vorig jaar. In de grondexploitatie zijn de GWW-kosten geïndexeerd met 2,23% op basis van kengetallen van BDB (2024). De plankosten zijn geïndexeerd met het CPI over 2023: 3,8% (CBS, 2024). In onderstaande tabel zijn de te verwachten kostenstijgingen aangegeven, welke zijn gebaseerd op een parameteradvies van Metafoor (2023). Voor de GWW-kosten wordt in 2024 een vergelijkbare kostenstijging als 2023 verwacht. Daarna wordt verwacht dat aangesloten wordt bij het langjarig inflatiegemiddelde van de ECB (2,0%). Voor de plankosten wordt verwacht dat in 2024 een kostenstijging van 5,0% wordt behaald. Dit mede als gevolg van de Caoonderhandelingen. In de loop van de jaren wordt dit tevens afgebouwd naar het langjarig inflatiegemiddelde van de ECB. Doordat de kostenindexatie over 2023 lager was dan per 1-1-2023 voorzien, heeft een meevaller in de grondexploitatie plaatsgevonden. 2024 2025 2026 2027 en verder GWW-kosten 3,0% 2,0% 2,0% 2,0% Plankosten 5,0% 2,0% 2,0% 2,0% Het saldo van de voorziening is verlaagd in overeenstemming met de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en verrekend met de voorraden gronden in exploitatie.

Zie ook de toelichting op de balans.

Wat heeft het gekost? Het saldo van baten en lasten is positief € 1.349.000. Begroting

(tabel: x € 1.000) Rekening Verschil

Rekening 2023 Baten

1.435

1.339

Lasten

-6

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

1.345

Mutatie reserves

Vennootschapsbelasting

Gerealiseerd resultaat

1.349

De cijfers van de begroting omvatten de primitieve begroting plus de twee begrotingswijzigingen. Saldo exploitatie 2023 Het voordelig saldo ad. € 1.349.000 is in de balans opgenomen als gerealiseerd resultaat. Paragraaf continuïteit GR De gemeenschappelijke regeling Bedrijvenparken A7 blijft in stand. De oorspronkelijke doelstelling en onderbouwing van de samenwerkingsgedachte is nog steeds valide. De gemeenschappelijke regeling zal nog worden geactualiseerd. Op advies van de accountant is een Dienstverleningsovereenkomst opgesteld ten behoeve van de werkzaamheden die door beide gemeenten worden uitgevoerd ten behoeve van de GR. Deze overeenkomst is vastgesteld in de DB vergadering van 6-2-2023.

6 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Paragrafen 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf bevat een aanduiding van de weerstandscapaciteit en de risico’s evenals het beleid betreffende beide. Weerstandscapaciteit De gemeenschappelijke regeling beschikt per eind 2023 over het volgende eigen vermogen: - te bestemmen resultaat € 1.349.000 - algemene reserve € 1.195.000 - bestemmingsreserve stimulering werkgelegenheid € 5.000 Totaal eigen vermogen € 2.549.000 Risico’s Algemeen: Het nemen en beheersen van risico’s bij de exploitatie van bedrijfsterreinen is inherent aan de bedrijfsvoering van grondexploitaties. Beleid beheersing risico’s: Aan het opstellen, vaststellen en actualiseren van grondexploitaties zijn voorwaarden verbonden. Dit is geregeld in het BBV en nader uitgewerkt in o.a. de paragraaf Grondbeleid in begroting en jaarstukken. Eén van de voorwaarden is de richttermijn van maximaal 10 jaar voor grondexploitaties. Een langere looptijd is toegestaan, mits het Algemeen Bestuur expliciet akkoord gaat met de langere looptijd én de bijbehorende beheersmaatregelen. De exploitatie overschrijd dan wel niet meer de 10-jaars termijn, een aantal beheersmaatregelen worden nog toegepast: • Voor het onderhanden werk wordt jaarlijks een nieuwe kostprijsberekening of een actualisatie van de exploitatie – verwachtingen gemaakt.

Bij een actualisatie wordt onderzoek gedaan in hoeverre de veronderstellingen en ramingen in overeenstemming met de door het bestuur vastgestelde kostprijsberekening nog van toepassing zijn. • Daarnaast hanteerden we een grondreserve van ca 1,8ha, deze is nu wel waarde gezet. • Ook voeren we jaarlijks een risico-/Monte Carlo analyse uit om de meest waarschijnlijke risico’s financieel op te kunnen vangen. • Tot slot monitoren wij de resultaten van deze grondexploitatie nauwkeurig en frequent door middel van onze ‘monitor grondbedrijf’. Risico eind 2023 De prognose van het onderhanden werk is geactualiseerd. De uitgangspunten van de prognose zijn gepresenteerd bij de paragraaf grondbeleid. De verwachting is dat de grondexploitatie in 2030 kan worden afgesloten met een positief resultaat van € 1.681.000 op basis van contante waarde. Met behulp van de Monte Carlo analyse hebben we een risico analyse gemaakt. Als we geen rekening houden met de risico’s lager dan 10%, kan de netto contante waarde dalen met € 392.000 tot € 1.867.000. De aanwezige weerstandscapaciteit van € 2.549.000 (pagina 7) is toereikend om dit risico van een lagere netto contante waarde af te dekken. Renterisico’s De rente voor kapitaalverstrekking in 2023 bedroeg 1,84%. Het renterisico is gering. Voor 2023 is de rente vastgesteld op 1,62% voor financiering.

De rentevergoeding voor overtollige middelen is in 2023 opgelopen van 1,9% naar 3,9% in december. Dit resulteerde in een rentebaat van € 26.800 (begroot € 26.000). Financiële kengetallen Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.

7 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

De Gemeenschappelijke regeling kent geen schuld en deze wordt ook niet voorzien voor de komende jaren. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Bij een solvabiliteitsratio kleiner dan 20% heeft een ‘gemeente’ zijn bezit zeer zwaar belast met schuld. Het licht staat dan op rood. Normaal bevindt de schuldratio van een gemeente zich tussen de 20% en 70%. Als gevolg van de gerealiseerde verkopen van de afgelopen jaren en de aflossing van de kapitaalverstrekking in 2020 heeft de GR positieve solvabiliteitsratio. 2022 Eigen vermogen Totaal vermogen Solvabiliteitsratio

€ €

begroting

2023

1.200.501 € 1.465.000 € 2.549.684 1.249.078 € 1.515.000 € 2.611.027 96 97 98

Grondexploitatie Het afgelopen jaar is binnen de grondexploitatie 0 m² (oorspronkelijke raming 8.700 m², deze is naar nihil bijgesteld in wijziging 2023-2) grond verkocht. De looptijd van het complex bedraagt nog 7 jaren en loopt nu in 2030 af, laatste verkopen in 2029. 2022 begroting Grondexploitatie

€

293.937 €

2023

363.300 € 1.700.979

Incidentele exploitatieruimte De exploitatie van de gemeenschappelijke regeling kent een sluitende exploitatie. Het saldo van de incidentele kosten (rente, onderhoud, acquisitie en exploitatie) minus de opbrengsten uit grondverkopen wordt verrekend met de post onderhanden werk en de getroffen voorziening voor verlies. 2022 Totale incidentele lasten Totale incidentelele baten

€ €

404.127 € 129.645 €

€

-274.482 €

begroting

2023

95.900 € 89.409 95.900 € 1.434.730 -

€ 1.345.321

Belastingcapaciteit De gemeenschappelijke regeling kent geen belastinginkomsten of inkomsten uit heffingen en rechten. 3. Bedrijfsvoering Algemeen De gemeenschappelijke regeling heeft geen personeel in dienst. De activiteiten met betrekking tot de bouwgrondexploitatie worden voor wat betreft de technische, planologische, commerciële, juridische en daarmee verwante zaken verzorgd door de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren. De financieel/administratieve aangelegenheden worden verricht door de afdeling BFJz van de gemeente Heerenveen. Rechtmatigheid Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 21 december 2023 de ‘Financiële verordening gemeenschappelijke regeling Bedrijvenparken A-7 2023’ vastgesteld.

8 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

De financiële verordening hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het algemeen bestuur bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves met een minimum van € 50.000 en is daarmee vastgesteld op € 50.000 . Onderstaand de financiële afwijking. Op pagina 20 staat de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur. Specificatie afwijkingen: Raming na Baten:

Realisatie

Afwijking

wijziging

positief

negatief

Verkopen

Pacht en huur

€

600 €

882 €

282

Overige baten en rente

€

26.000 €

26.807 €

807

Bouwrijpmaken en onderhoud

€

19.400 €

€

19.400

Belastingen/lokale heffingen

€

16.500 €

16.690

€

190

Overige goederen en diensten

€

60.000 €

72.719

€

12.719

Mutatie onderhanden werk

€

-69.300 €

-61.721

€

7.579

€ 1.369.672 €

20.489

Lasten:

€ -1.345.321 € 1.345.321

Verlaging voorziening voor verlies

€

Vennootschapsbelasting

€

-3.862 €

Subtotaal

3.862

€ 1.369.672 € 1.349.183

Per saldo voordeliger resultaat

Toelichting grotere afwijkingen: Bouwrijpmaken en onderhoud Vanwege het Didam-arrest zijn geen voorbereidende werkzaamehden uitgevoerd voor het bouwrijp opleveren van kavels. Er was ook geen aanleiding om onderhoud uit te voeren aanwezige infrastructuur. Overige goederen en diensten Er is meer ambtelijke inzet en externe advisering ingezet voor de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling als gevolg van de Wet op Gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast aanvullende ambtelijke inzet gepleegd door beide gemeenten in verband met de vaststelling van de 'beleidsregels selectieprocedure en reserveringsbeleid bedrijventerrein Haskerveen'. Verlaging voorziening verlies

Het op waarde zetten van de stille reserve, van € 0,- naar € 45,- per m², en de verhoging van de verkoopprijs, van € 40,- naar € 45,- per m², zijn de belangrijkste oorzaken van de verlaging van de getroffen voorziening voor verlies.

Vennootschapsbelasting

Het voordeel is een verrekening van de Vennootschapsbelasting 2021.

4. Grondbeleid Algemeen Het grondbeleid van de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling is gericht op het ontwikkelen en realiseren van bedrijventerreinen nabij de rijksweg A–7. Alle gronden zijn inmiddels aangekocht. Deze aankopen zijn als grondvoorraad op de balans geactiveerd. De plannen dienen in principe kostendekkend te zijn. De gronduitgifte vindt plaats tegen commerciële marktconforme prijzen in plaats van tegen kostprijs. Ontwikkeling onderhanden werk Prognose te verwachten exploitatieresultaat

9 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Haskerveen: In dit exploitatiegebied is nog ongeveer 96.000 m² bedrijventerrein te verkopen. In de grondexploitatie wordt gerekend met een verkoopprijs van € 45,- per m². De kavels worden aangeboden aan potentiële kopers voor € 47,50 tot 50,- per m². De laatste verkopen worden verwacht in 2029. De inschatting is dat de exploitatie in 2030 woonrijp kan worden afgesloten. Op basis van de actualisatie per begin 2024 wordt per eind 2030 een positief resultaat van € 2.596.000 (op basis eindwaarde) verwacht; de contante waarde van dit resultaat per eind 2023 is € 2.260.000. Dit resultaat per eind 2030 is een zo goed mogelijke inschatting op basis van de uitgangspunten van de prognose. De uitgangspunten voor de vaststelling van de netto contante waarde zijn gedetailleerd vermeld bij de toelichting op de specificatie van het in exploitatie zijnde plangebied (zie pagina 21 van dit document). De uitkomst is gebaseerd op diverse aannames met betrekking tot toekomstige ontwikkelingen. Daarbij zijn onzekere factoren als restant looptijd, tempo van verkopen en fasering van bouwrijp maken c.a. Als gevolg van de middellange looptijd van de exploitatie van het bedrijventerreinen Haskerveen (einddatum 2030) zijn de toekomstige ontwikkelingen uiteraard moeilijker in te schatten.

Door middel van een jaarlijkse inventarisatie van de ontwikkeling van de realisatie ten opzichte van de prognose zullen de afwijkingen zichtbaar worden. Gronduitgifte Eind 2022 was nog 95.729 m² bedrijventerrein uitgeefbaar. Dit is aangepast naar 96.446 op basis van de verkooptekeningen van de diverse percelen. Daarnaast is in de onderstaande tabel de stille reserve geëlimineerd. Jaren

m² per jaar

m² Uitgeefbaar 1-1-2023

1-1-2024

Per 1 januari 2023 2023 van 2024 tot en met 2031 2024 2025 2026 2027 2028 2029

1 8 1 1 1 1 1 1

8.654 8.654 32.413 16.008 16.008 16.008 16.009

8.654 69.235 32.413 16.008 16.008 16.008 16.009

Subtotaal Stille reserve

77.889 17.840

96.446

Totaal Totaal per 31-12-2023

95.729

96.446 762.765

10 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Totaal verkocht m² 31-12-2023 762.765

Jaarrekening

Balans BALANS per 31 december

ACTIVA

2023

2022

PASSIVA

Vlottende activa Voorraden - Onderhanden werk: gronden in exploitatie

2022

Vaste passiva Eigen vermogen € 1.700.979 €

293.937

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Rekening courant: gemeente Heerenveen - Vorderingen op openbare lichamen - Overige vorderingen

€ € €

Totaal Activa

€ 2.611.027 € 1.249.078

Verliescompensatie VPB

€

846.434 € 62.733 € 882 €

1.735

- Algemene Reserve - Gerealiseerd resultaat - Bestemmingsreserves

€ 1.195.105 € 1.409.133 € 1.349.183 € -264.028 € 5.396 € 55.396

Netto vlottende schulden met een rente typischelooptijd korter dan één jaar - Overige schulden

€

Totaal Passiva

€ 2.611.027 € 1.249.078

61.343 €

48.577

923.551 30.587 1.004

11 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

2023

Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar Resultaat programma Omschrijving programma

Raming begrotingsjaar

Realisatie

voor wijziging

na wijziging

Begrotingsjaar

Baten

Lasten

Saldo

verkoopopbrengsten en overige baten

€

288.500 €

Voorziening voor verlies

€

8.900 €

Mutaties reserves

€

Gerealiseerd resultaat

€

288.500 €

198.500 €

€

189.600 €

-189.600 €

288.500 €

279.600 €

8.900 €

mutatie onderhanden werk Gerealiseerd saldo van baten en lasten

90.000 €

Baten

Vennootschapsbelasting

€

Lasten

26.600 €

95.900 €

€

69.300 €

95.900 €

€ 1.434.730 €

€

95.900 €

€ 1.438.592 €

288.500 €

€

95.900 €

€

Toelichting: Specificatie resultaat

€

Resultaat voor bestemming

€ 1.349.183

3.862

Reserve mutatie

€ 1.349.183

Resultaat na bestemming

Specificatie afwijkingen: Raming na Baten:

Realisatie

Afwijking

wijziging

positief

negatief

Verkopen

Pacht en huur

€

600 €

882 €

282

Overige baten en rente

€

26.000 €

26.807 €

807

Bouwrijpmaken en onderhoud

€

19.400 €

€

19.400

Belastingen/lokale heffingen

€

16.500 €

16.690

€

190

Overige goederen en diensten

€

60.000 €

72.719

€

12.719

Mutatie onderhanden werk

€

-69.300 €

-61.721

€

7.579

€ 1.369.672 €

20.489

Lasten:

€ -1.345.321 € 1.345.321

Verlaging voorziening voor verlies

€

Vennootschapsbelasting

€

-3.862 €

Subtotaal

3.862

€ 1.369.672 € 1.349.183

Per saldo voordeliger resultaat

Vennootschapsbelasting

Het voordeel is een verrekening van de Vennootschapsbelasting 2021.

12 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

89.409 €

69.300 €

€

€ 1.345.321

27.689 €

Vennootschapsbelasting

Lasten

€

-8.900

Voorziening voor verlies

-69.300 €

Baten

€

Saldo

€ 1.345.321 € 61.721 €

Saldo

-61.721

€ 1.345.321

€

61.721

89.409 € 1.345.321

3.862 €

€

3.862

€

89.409 € 1.349.183

Nadere uitsplitsing overzicht van baten en lasten

Baten

Begroting *

2023

2022

Lasten

2.1 Belastingen 3.3 Pacht

€

600 €

882 €

3.8 Overige goederen en diensten

€

Begroting *

2023

2022

€

16.500 €

16.690 €

15.557

€

79.400 €

72.719 €

114.088

€

50.000

€

224.482

89.409 €

404.127

6.004 3.2 Duurz. goederen

182

3.8 Overige goed. en diensten

€

4.4.8 Investeringsbijdrage 7.2 Vrijval voorziening verliesgevende grondexplotatie

€ 1.345.321 €

7.2. Storting voorziening verliesgevende grondexplotatie

7.4 Rente

€

26.000 €

26.807 €

3.061

9.0 Mutatie onderhanden Werk

€

69.300 €

61.721 €

120.399

Resultaat voor bestemming

€

95.900 € 1.434.730 €

129.645 Resultaat voor bestemming

€

95.900 €

Mutaties reserves €

Vennootschapsbelasting

3.862 € €

Gerealiseerd resultaat Totaal

€

95.900 € 1.438.592 €

10.454 Vennootschapsbelasting

404.127

* Primitieve begroting en begrotingswijziging nr. 1 + 2

13 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

€ 1.349.183

264.028 Gerealiseerd resultaat €

95.900 € 1.438.592 €

404.127

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling AARD VAN DEBEDRIJFSACTIVITEITEN De gemeenschappelijke regeling heeft ten doel aankoop, bouwrijp maken, exploitatie en verkoop van de industrieterreinen.

ALGEMEEN De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met het BBV. Dit betekent dat baten en lasten die betrekking hebben op het begrotingsjaar in de jaarstukken opgenomen worden, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid.

GRONDSLAGEN VOOR DE WAARDERING VAN ACTIVA EN PASSIVA Vlottende activa Voorraden Het onderhanden werk wordt gewaardeerd tegen vervaardigingkosten dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingprijs omvat de kosten, de rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen, bouwrijp maken en voltooiing) evenals de rentelasten en overige exploitatielasten en –baten. De verkoopopbrengsten worden in mindering gebracht op de vervaardigingkosten. De afsluiting van het complex vindt plaats zodra het complex is afgewikkeld. Bij het onderhanden werk zijn verder de volgende uitgangspunten gehanteerd: Einddatum 31-12-2030 Toegerekende rente aan de boekwaarde: Voor financiering: o 2022: 1.84% o Vanaf 2023: 1,62% Voor overtollige middelen: o Rentebaat op basis van schatkistbankieren: 1,9% tot 3,9% (2022: 0 tot 1,9%) Kostenstijging GWW 2,23% in 2023, voor 2024 3%, 2025 en 2026 2% en vanaf 2027 2% (het inflatiestreefpercentage van 2%) Kostenstijging plankosten: 3,8% in 2023, voor 2024 5%, 2025 en 2026 4% en vanaf 2027 2% (het inflatiestreefpercentage van 2%) Nog te verkopen (zie ook de tabel op pagina 10): o 2024 0 m² o 2025 32.413 m² o 2026 t/m 2029 (jaarlijks) 16.008 m² Uitzettingen met een rente cyclische looptijd korter dan één jaar De vorderingen worden opgenomen tegen nominale waarde, rekening houdend met het risico van oninbaarheid, post voor post

vastgesteld. Eigen vermogen Het eigen vermogen kent geen eigenstandige waardering. Feitelijk vormt het eigen vermogen de resultante van de overige in de balans opgenomen posten, die wel een eigenstandige waardering kennen. Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar De netto vlottende schulden worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

14 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

GRONDSLAGEN VOOR RESULTAATBEPALING De opgenomen lasten en baten zijn gebaseerd op historische uitgaafprijs respectievelijk nominale waarde. Winst op onderhanden werk wordt eerst genomen bij oplevering tenzij al eerder sprake is van een gerealiseerde winst. Op dat moment wordt het resultaat, met inachtneming van een eventueel getroffen voorziening in de jaarrekening verantwoord. De kosten van aankopen en bijkomende kosten worden ten laste van de programmarekening gebracht. Als verkopen worden hierbij verantwoord die transacties waarvan zowel een bestuursbesluit als een door de koper getekende overeenkomst beschikbaar is aan het einde van het verslagjaar. De toename respectievelijk afname van de boekwaarde van te onderhanden werk wordt als voorraadmutatie ten gunste dan wel ten laste van de programmarekening gebracht.

15 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Toelichting op de balans ACTIVA Vlottende activa Onderhanden werk Gronden in exploitatie 2023 Bruto boekwaarde begin dienstjaar Af/bij: Baten en Lasten Bruto boekwaarde einde dienstjaar Voorziening voor verlies begin dienstjaar Voorziening voor verlies dienstjaar totaal voorziening voor verlies

2022 € € €

€ € €

3.178.316 1.345.321 1.832.995 €

netto boekwaarde

€

3.472.253 61.721 3.533.974 € € -1.832.995 € 1.700.979

€ € €

3.351.854 120.399 3.472.253

2.953.834 224.482 3.178.316 €

-3.178.316

€

293.937

De voorziening voor verlies is verlaagd met € 1.345.321 omdat de stille reserve op waarde is en de verkoopprijs per m² s verhoogd van € 40,- naar € 45,-. Vanwege het Didam arrest waren de verkopen opgeschort. De gronden zijn n 2024 weer beschikbaar voor verkoop. Voor de prognose van het resultaat van de exploitatie wordt verwezen naar het jaarverslag. Vorderingen op openbare lichamen Gemeente Heerenveen: rente Belastingdienst: omzetbelasting 4e kw 2023 Belastingdienst: Vennootschapsbelasting 2021 Belastingdienst: Vennootschapsbelasting 2022 Belastingdienst: Vennootschapsbelasting 2023 Boekwaarde einde dienstjaar

€ €

2023 26.807 1.450

€

2022 3.061

€ €

5.525 22.001

€ €

34.476 62.733

€

30.587

€ € €

2023 882 882

€ € €

2022 1.004 1.004

Overige vorderingen Pacht Verkoop perceel Boekwaarde einde dienstjaar

Rekening Courant € 846.434 (2022: € 923.551) Het rekening-courant is verstrekt door de gemeente Heerenveen. Niet uit de balans blijkende rechten: Verliescompensatie VPB € 1.735 (2022: € 0) Voor 2023 is er sprake van een fiscaal verlies voor de Vennootschapsbelasting (Vpb) van € 9.134. Dit verlies kan verrekend worden met de fiscale winsten van de komende jaren. De Vpb-last van dit verlies is hier opgenomen. Het bedrag van verliescompensatie is als volgt opgebouwd: Fiscaal resultaat 2023 € 9.134 Fiscaal van toepassing zijnde belastingpercentage 19%

16 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

€ € €

Recht op verliescompensatie 2023 Recht op verliescompensatie voorgaande jaren Totaal recht op verliescompensatie

1.735 0 1.735

PASSIVA Eigen Vermogen Algemene reserve € 1.195.105 (2022: € 1.409.133) Het resultaat over 2022 is voor € 50.000 ten laste gebracht van de bestemmingsreserve en het restant ten laste van de algemene reserve . 2023 2022 Algemene reserve begin dienstjaar € 1.409.133 € 473.681 Bestemming gerealiseerd resultaat voorgaand dienstjaar € -214.028 € 935.452 Algemene reserve eind dienstjaar € 1.195.105 € 1.409.133

Gerealiseerd resultaat positief € 1.349.183 (2022: negatief € 264.028) In 2022 is het negatieve resultaat van de exploitatie ad. € 264.028 verantwoord in de balans als gerealiseerd resultaat. 2023 2022 Gerealiseerd resultaat voorgaand dienstjaar -264.028 935.452 Bestemming gerealiseerd resultaat voorgaand dienstjaar 264.028 -935.452 Gerealiseerd resultaat lopend dienstjaar 1.349.183 -264.028 1.349.183 -264.028

Overige bestemmingsreserves € 5.396 (2022: 55.396) De reserve is bestemd voor het stimuleren van de werkgelegenheid in het werkingsgebied van de gemeenschappelijke regeling. In het resultaat van 2022 zat ook een bijdrage aan het NTCP van € 50.000. Bij resultaatbestemming is deze onttrokken aan de bestemmingsreserve. Vlottende Passiva Overige schulden 2023 Gemeente Heerenveen: - Personele inzet - Administratiekosten Gemeente De Fryske Marren: - Personele inzet

€ €

€

34.564 10.686

€ € €

45.250

€ € € €

7.740 8.353 61.343

7.740

Belastingdienst: BTW 4e kw Overige crediteuren totaal

Niet uit de balans blijkende verplichtingen Er zijn geen niet uit de balans blijkende verplichtingen.

17 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

2022

€

21.129 8.725 €

29.854

€ € € €

7.514 780 10.429 48.577

7.514

Toelichting op de nadere uitsplitsing overzicht van baten en lasten BATEN 2023

2022

3.3

Pacht en huur

€

882

€

6.004

3.8

Bijdrage onderhoud

€

182

4.1

Vennootschapsbelasting Aanvullende aangifte 2019 Aangifte 2021 Raming 2022

€

3.862

€ €

1 10.452

€

3.862

€

10.454

7.2

Bijdrage uit reserve

€

7.4

Rente rekening courant

€

26.807

€

3.061

9.0

Mutatie voorraden Betreft het saldo van de baten en lasten. Het betreffende saldo is toegevoegd aan de boekwaarde van het onderhanden werk gronden in exploitatie.

€

61.721

€

120.399

7.5

Voorziening voor verlies

€ 1.345.321

€

Gerealiseerd resultaat

€

264.028

Totaal

€ 1.438.592

€

404.127

€

15.557

LASTEN 3.2

2.1

3.8

Duurzame goederen Bouw- en woonrijpmaken: - Voorbereiding en toezicht Belastingen Onroerend zaakbelasting Waterschapslasten Belastingen

€ €

13.114 3.577 €

Overige goederen en diensten Gemeente Heerenveen: administratiekosten, kosten rekeningcourant administratie Overige algemene kosten Bureau en algemene kosten Ontwikkelingskosten Onderhoud Overige lasten

€ €

13.867 1.690

16.690

€ €

10.686 49.110

8.725 34.493

€ € € € €

59.797 7.740 5.182 72.719

€ € € € €

43.218 7.514 57.818 5.538 114.088

4.4.8

Investeringsbijdrage NTCP

€

50.000

7.5

Voorziening voor verlies

€

224.482

Gerealiseerd resultaat

€ 1.349.183

€

Totaal

€ 1.438.592

€

404.127

18 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Wet normering topinkomens Bij de samenstelling van de in deze paragraaf opgenomen verantwoording uit hoofde van de WNT zijn de Beleidsregels toepassing WNT d.d. 27 februari 2014, van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als uitgangspunt gehanteerd. Bedrijvenpark A7 herkent de door de minister van BZK in zijn kamerbrief d.d. 27 februari 2014 onderkende uitvoeringsproblemen met betrekking tot externe niet-topfunctionarissen. In lijn met paragraaf 8 van de (gewijzigde) Beleidsregels toepassing WNT legt Bedrijvenpark A7 geen verantwoording af over externe niet-topfunctionarissen. Dagelijks en algemeen bestuur Naam F. Veenstra Functiegegevens jaar 2023 2022 functie voorzitter voorzitter periode 1-1 31-12 1-1 31-12 maanden 12 12 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum Maximum uurtarief kalenderjaar € 212 € 206 Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager als maximum ja ja Bezoldiging €0 €0

Algemeen bestuur Naam

T. van der Zwan

2023 lid 1-1 29-9 9

F. Veltman

2022 2023 lid lid 1-1 31-12 2-10 31-12 12 3

2022 lid 1-1 15-7 6,5

R. van Iddekinge

2023 2022 lid lid 1-1 31-12 16-7 31-12 12 5,5

H. Rinkes

2023 lid 1-1 31-12 12

2022 0 1-1 31-12 12

€ 212

€ 206

€ 212

€ 206

€ 212

€ 206

€ 212

€ 206

ja €0

J. Boerland

Functiegegevens jaar 2022 functie lid periode 1-1 15-7 maanden 6,5 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum Maximum uurtarief kalenderjaar € 206 Bezoldiging Werkelijk uurtarief lager als maximum ja Bezoldiging

A. Fokkens-Kelder

€0

R. de Jong

2022 lid 1-1 15-7 6,5

C. van Hes

I. Groeneveld

2023 2022 lid lid 1-1 31-12 16-7 31-12 12 5,5

0 2022 lid lid 1-1 31-12 16-7 31-12 12 5,5

J. van Veen

2023 lid 1-1 31-12 12

2022 lid 1-1 31-12 12

2023 lid 1-1 31-12 12

2022 lid 1-1 31-12 12

€ 212

€ 206

€ 212

€ 206

€ 212

€0

€ 206

19 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

J. Zoetendal

€ 212

€ 206

Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordelijkheid dagelijks bestuur De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruiken oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het dagelijks bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur kaders zoals de begroting en de verordeningen van de gemeenschappelijke regeling met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het algemeen bestuur op 21 december 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken.

Deze grens is door he algemeen bestuur bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves met een minimum van € 50.000 en is daarmee vastgesteld op € 50.000 . Bevinding Het dagelijks bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. Begrotingscriterium Nv.t. voor 2023 €0 Voorwaardencriterium Nv.t. voor 2023 €0 M&O criterium Nv.t. voor 2023 €0 Totaal van onrechtmatigheden €0 In de paragraaf 3 bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het dagelijks bestuur aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

Datum opmaak jaarrekening: 22 april 2024

Vastgesteld door het dagelijks bestuur: 2024

Vaststelling jaarrekening 2023 De jaarrekening is vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur,d.d.

De secretaris,

De voorzitter,

20 Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Aan: het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijvenparken A7 Heerenveen - Joure

CONTROLEVERKLARING ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT A. Verklaring over de in jaarstukken opgenomen jaarrekening 2023 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2023 van Gemeenschappelijke Regeling Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijvenparken A7 Heerenveen-Joure (hierna: “GR A7”) te Heerenveen gecontroleerd. Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van zowel de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2023 alsmede van het vermogen van de GR A7 op 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening bestaat uit: 1. het overzicht van baten en lasten 2023; 2. de balans per 31 december 2023; 3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording van het dagelijks bestuur over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties over 2023; en 4. de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

De basis voor ons oordeel Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), de door het algemeen bestuur op 21 december 2023 vastgestelde normenkader en het Controleprotocol Wet Normering Topinkomens (WNT) 2023 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie 'Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening'. Wij zijn onafhankelijk van GR A7 zoals vereist in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedragsen beroepsregels accountants (VGBA). Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Informatie ter ondersteuning van ons oordeel Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies. Bentacera Registeraccountants B.V. Lavendelheide 17 Postbus 129 9200 AC Drachten

T (088) 321 08 60 drachten@bentacera.nl IBAN: NL27RABO0157957667 BIC: RABONL2U

KvK-nummer: 01100531 Btw-nummer: NL812168628B01

Onze vestigingen: Bolsward Dokkum Drachten

Groningen Heerenveen Leeuwarden Sneek

Materialiteit Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening als geheel bepaald op € 900. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstoleranties bedraagt voor fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief toevoegingen aan reserves. De materialiteit is gebaseerd op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2023. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met het algemeen bestuur overeengekomen dat wij aan hen tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven € 30 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve of WNT-redenen relevant zijn.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2023 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. B. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvat het jaarverslag andere informatie, die bestaat uit: het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de paragrafen; overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat; alle informatie bevat die op grond van BBV is vereist. Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in ingevolge artikel 213 lid 3 onder d van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag en overzicht verschillenanalyse Incidenteel-Structureel in overeenstemming met het BBV.

Pagina 2 van 4

C. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het dagelijks bestuur is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder de verordening van de GR A7, en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de jaarrekening. In dit kader is het dagelijks bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor financiële rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude. Bij het opmaken van de jaarrekening moet het dagelijks bestuur de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en afwegen of de gemeenschappelijke regeling in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder.

Het dagelijks bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de vennootschap. Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel. Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, het BADO, de door het algemeen bestuur op 21 december 2023 vastgestelde normenkader, het Controleprotocol WNT 2023, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit: - het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het

Pagina 3 van 4

opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing; het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de gemeenschappelijke regeling; het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het dagelijks bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan; het vaststellen dat de door het dagelijks bestuur gehanteerde veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeenschappelijke regeling haar financiële risico’s kan opvangen.

Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeenschappelijke regeling de financiële risico’s niet kan opvangen; het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen; en, het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Wij communiceren met het algemeen bestuur andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing. Drachten, 22 april 2024 Bentacera Registeraccountants B.V.

Ondertekenaar1

T.A. Schurer RA

Pagina 4 van 4

Bijlage Projectnaam Projectnummer Projectomschrijving Printdatum

GR: Haskerveen (bedrijventerrein A7 Noord) Bedrijf 11 GR: Haskerveen (bedrijventerrein A7 Noord) - [concept] Jaarrekening 2023 29-1-2024

Managementblad Management Samenvatting 8%

m2 690.727 690.727

Plangebied Te handhaven Exploitatiegebied

Ruimtegebruik 7%

Verdeling plangebied

Hoofdstructuur Verharding Groen Water

57.435 31.487 15.805 104.727

Uitgeefbaar

59 59

Subtotaal Hoofdstructuur

Te handhaven Uitgeefbaar Verharding Groen/water

Woningbouw Subtotaal Woningbouw

586.000 57.435 47.292

85%

Te handhaven

Uitgeefbaar

Verharding

Groen/water

Niet-woningbouw Uitgeefbaar

585.941 585.941

Subtotaal niet-woningbouw

Aantal woningen per categorie

Verschil Exploitatiegebied Functies FINANCIEEL Investeringen

Verwerving en bijkomende kosten Onderzoek en milieukosten Sloopkosten Saneringskosten Grondwerk Bouwrijpmaken Woonrijpmaken Civiele constructies en kunstwerken Tijdelijk beheer gronden en opstallen Plankosten Voorbereiding en toezicht Planschade Bovenwijkse voorzieningen Fondsvorming Fiscale kosten Overige kosten Onvoorzien Gerealiseerde rente Historische boekwaarde

Opbrengsten Bedrag Woningbouw € 0,00 Niet bepaald € 0,00 rijwoning - sociaal huur € 0,00 rijwoning - vrije sector huur € 0,00 rijwoning - koop laag segment € 0,00 rijwoning - koop midden segment € 0,00 2^1 kap - koop laag segment € 1.751.777,35 2^1 kap - koop midden segment € 0,00 2^1 kap - koop hoog segment € 897.392,07 vrijstaand - part. kavel laag € 1.256.955,06 vrijstaand - part. kavel middel € 0,00 vrijstaand - part. kavel hoog € 0,00 appartementen - sociaal huur € 0,00 appartementen - vrije sector huur € 0,00 appartementen - koop laag segment € 0,00 appartementen - koop midden segment € 32.496,71 appartementen - koop hoog segment € 0,00 € 61.965,61 € 1.148.176,00

Hoeveelheid

Bedrag 0,9

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Subtotaal woningbouw

€ 5.148.762,81

Kostenstijging Te realiseren rentekosten

€ 295.394,11 € 0,00

€ 0,00

Niet-woningbouw Bedrijven Kantoren Commercieel Maatschappelijke voorzieningen Overig

Uitgeefbaar 173.759 1

Bedrag € 7.556.987,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 347,00

Subtotaal niet-woningbouw

173.760

€ 7.557.334,00

Overige opbrengsten Subtotaal investeringen

€ 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00 € 0,00

€ 24.600,55

Subtotaal opbrengsten

€ 7.581.934,55

Opbrengstenstijging Te realiseren renteopbrengsten

€ 227.412,74 € 230.753,47

0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0

Niet bepaald rijwoning - vrije sector huur rijwoning - koop midden segment 2^1 kap - koop midden segment vrijstaand - part. kavel laag vrijstaand - part. kavel hoog appartementen - vrije sector huur appartementen - koop midden segment

rijwoning - sociaal huur rijwoning - koop laag segment 2^1 kap - koop laag segment 2^1 kap - koop hoog segment vrijstaand - part. kavel middel appartementen - sociaal huur appartementen - koop laag segment appartementen - koop hoog segment

m² Uitgeefbaar niet-woningbouw 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000

40.000

Totaal investeringen

€ 5.444.156,91

Eindwaarde Contante waarde Nominale waarde

€ 2.595.943,84 € 2.259.925,34 € 2.433.171,74

Totaal opbrengsten

€ 8.040.100,76 Boekwaarde kosten Boekwaarde opbr. Boekwaarde saldo

€ 2.682.919,02 € 3.241.864,55 € 558.945,53

20.000 -

Bedrijven

Kantoren

Commercieel

Maatschappelijke voorzieningen

€ 4.000.000 € 3.500.000 € 3.000.000

€ 2.500.000 € 2.000.000 € 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €0 Boekwaarde

1-1-2024

1-1-2025

1-1-2026

1-1-2027

1-1-2028

-€ 500.000 -€ 1.000.000 Kosten incl. kostenstijging

Jaarstukken 2023 Bedrijvenparken A-7

Opbrengsten incl. opbrengstenstijging

Rentesaldo

Cumulatief

1-1-2029

1-1-2030

Overig

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerenveen&id=12fb3ce7-dc65-4541-ac20-61a48e4dbda4