Infographic uitvoeringsprogramma Gezondheid 23.3.21

Gezondheidsachterstand per buurt

Feiten

Samen scoren voor gezondheid! Uitvoeringsprgramma gezondheid 2021 - 2025

Accentwijken De grootste gezondheidsachterstanden zijn in de wijken: Centrum, De Akkers, Midden, De Greiden en in de dorpen Jubbega en Akkrum.

Factoren die de gezondheid beïnvloeden Persoonsgebonden Genetisch en/of verworven factoren. Voorbeelden zijn: zijn bloeddruk, serumcholesterol en overgewicht. Leefstijl Deze factoren worden ook wel gedragsfactoren genoemd. Hier gaat het om gedrag dat een gunstige of een ongunstige invloed kan hebben op de gezondheid, zoals lichaamsbeweging, roken en overmatig alcoholgebruik.

Ca. 50.000 inwoners

Omgevingsfactoren Hierbij gaat het om zowel de fysieke als de sociale omgeving. Voorbeelden van fysieke factoren zijn geluid, straling luchtverontreiniging en de kwaliteit van het binnenmilieu. De sociale omgeving omvat het geheel van sociale, culturele en levensbeschouwelijke factoren dat van invloed is op het menselijk gedrag.

Accentwijk

77%

9% 93%

77% van de inwoners ervaart haar gezondheid als goed /zeer goed en 93% van de jeugd.

62

53

38

Sociaal economische status

63

Sociale omgeving: veiligheid en huiselijke relaties

47

Leefstijl: bewegen en gewicht

43

Sociale omgeving: eenzaamheid

50

Leefstijl: roken en alcoholgebruik

33

Zorggebruik: gebruik regelingen

62

Mentale gezondheid

66

Kwaliteit van leven

Het cijfer voor de gezondheidsrader geeft aan hoe de gemeente Heerenveen ‘scoort’ ten opzichte van andere gemeenten. Hoe hoger het cijfer des te gunstiger de score. Het landelijke gemiddelde per gemeente is 50.

Lichaamsfuncties ‘Ik voel me gezond en fit’ Mentaal welbevinden ‘Ik voel me vrolijk’

Kwaliteit van leven ‘Ik geniet van mijn leven’

Gezondheidscijfers Gemeente Heerenveen Fysieke omgeving

De 6 pijlers van positieve Gezondheid

Zingeving ‘Ik heb vertrouwen in mijn toekomst’

Ervaren gezondheid

Lichamelijke gezondheid

Een goede gezondheid en welzijn met gelijke kansen voor iedereen

Meedoen ‘Ik heb goed contact met andere mensen’ Dagelijks leven ‘Ik kan goed voor mezelf zorgen’

Negatieve gevolgen o.a: • Overgewicht • Diabetes en vermoeidheid • Verhoogde kans op kanker

• Hart- en vaatziekte en longproblemen • Slijtage van gewrichten en zwak spierstelsel • Depressie en angststoornissen

Versie 23 maart 2021

1/2 Actieplan ‘Samen naar een gezonder Heerenveen!’ 2021-2025 Missie

Doelstelling

In de gemeente Heerenveen vinden we het belangrijk dat iedereen meedoet!

Concept

2021 - 2025

Positieve Gezondheid

• Heerenveen is in 2025 gezonder benutten van gezondheids• Beter potentieel van inwoners in accentwijken (Zie Feiten pag. 1)

Ambitie In 2040 is Heerenveen een gemeente waar inwoners gezond en vitaal ouder worden. We bieden inwoners volop mogelijkheden om op een positieve manier aan hun gezondheid te werken. De openbare ruimte in de wijken en dorpen is groener en aantrekkelijker geworden. Met inwoners en verenigingen is gewerkt aan de leefbaarheid van dorpen en wijken.

Strategie Actieplan

Samen met inwoners, professionals en vrijwillgers hebben we een actieplan opgesteld voor de komende vijf jaar. Het actieplan bevat allerlei initiatieven ter bevordering van gezond gedrag.

Thema’s

“Het vermogen van de mens om zich aan te passen en eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”

Voor de leesbaarheid is er per thema 1 doelstelling genoemd. In het uitvoeringsprogramma zijn er meer opgenomen.

Gezonde leefstijl Roken

Alcohol

Voeding en bewegen

Het aantal rokers neemt af.

Het aantal drinkers neemt af.

Het % inwoners met overgewicht en obesitas neemt af of blijft gelijk.

In 2016 rookte 21% van de volwassenen en van de jeugd rookt 4% iedere dag en heeft 25% heeft ooit gerookt.

In 2016 voldeed 41% van de volwassenen aan de alcoholrichtlijn en 38% van de jeugd heeft ooit gedronken.

In 2016 had 50% van de volwassenen overgewicht en 13% had obesitas. In 2016 had 7% van de jeugd overgewicht en 4% had obesitas.

Gezonde leefomgeving

Psychosociale gezondheid

Gezondheid wordt een vast onderdeel van de belangenafweging in ruimtelijk beleid.

Het aantal inwoners met een risico op depressie en angststoornis is afgenomen.

In omgevingsplannen is aandacht voor het creëren van een beweegvriendelijke omgeving.

In 2016 had 39% van de volwassenen een matig/ hoog risico op angst/ depressie en 5% een hoog risico en van de jeugd had 8% te maken met matige en ernstige psychosociale problematiek.

Aanpak

We pakken de vraagstukken vanuit een breed perspectief aan. Gezondheid wordt in alle beleidsdomeinen meegewogen. ‘Health in All Policies-benadering’. Om onze ambitie te realiseren maken we gebruik van het concept Positieve gezondheid. Dit zien we als overkoepelende kapstok voor het gehele gezondheidsbeleid.

Financiën Voor de uitvoering van de maatregelen uit het actieplan is in de periode 2021 t/m 2025 in totaal € 717.000 benodigd.

Meeste gezondheidswinst / extra aandacht voor

• Preventieve interventies worden met voorrang ingezet in de accentwijken. • Kinderen, van de periode vlak voor de zwangerschap tot en met het 18de levensjaar. • degenen met de grootste gezondheidsachterstand (zoals mensen met een lage sociaaleconomische status).

Monitoring en sturing Er volgt een tussenevaluatie in 2023 aan de hand van ervaringen van professionals en inwoners. In 2024 is de eindevaluatie van de doelstellingen d.m.v. GGD-cijfers. Versie 23 maart 2021

2/2 Actieplan ‘Samen naar een gezonder Heerenveen!’ 2021-2025 1.

Gezonde leefstijl

Speerpunten en maatregelen

1. 2.

Gezonde leefomgeving

2

3

Psychosociale gezondheid

Verstevigen samenwerking en faciliteren van netwerkoverleggen.

3.

Inzetten op communicatie en bewustwording.

Aanstellen aanjager overkoepelend gezondheid breed.

4.

Training en deskundigheidsbevordering.

5.

Uitzetten van nadere onderzoeksvraagstukken bij kennisinstituten.

6. Inzet van een buurtsportcoach in de rol van beweegmakelaar. 7. Stimuleren gezonde scholen, sportverenigingen en dorpshuizen.

11. Stimuleren van gezonde buurten m.b.v. ‘Gezonde wijkaanpak en ‘blue zone’.

13. Plan van aanpak steunpakket gericht op sociaal en mentaal welzijn.

12. Een aantal schoolomgevingen autoluw of autovrij maken.

15. Beschikbaar stellen van een subsidie aan het Odensehuis.

14. Pilot welzijn op recept.

8. Rookvrij Heerenveen; Rookvrije Generatie.

In 2020 is het Eenzaamheid 2020-2028 (infographic Gemeente Heerenveen) vastgesteld. Conform dit plan focussen we op jongeren en ouderen. We zetten in op drie speerpunten.

9. Kinder kookschool FIKKS borgen 10. Stimuleren verbeteren van naleving alcoholgrens.

Planning 2021-2025 Korte termijn 2021 Lange termijn 2021-2025

1

2 Aanstellen aanjager

Verstevigen samenwerking

Inzet van een buurtsportcoach in de rol van beweegmakelaar Training en deskundigheidsbevordering (Start in 2021)

3

4

Pilot welzijn op recept

Inzetten op communicatie en bewustwording

Beschikbaar stellen van een subsidie aan het Odensehuis

5

Plan van aanpak steunpakket gericht op sociaal en mentaal welzijn

Stimuleren van gezonde buurten m.b.v. ‘Gezonde wijkaanpak en ‘blue zone’

6

Stimuleren gezonde scholen, sportverenigingen en dorpshuizen

7

Uitzetten van nadere onderzoeksvraagstukken Schoolomgevingen autoluw maken.

8

Kinder kookschool FIKKS borgen

Stimuleren verbeteren van naleving alcoholgrens

Inzetten op rookvrije Generatie

www.heerenveen.nl/gezondheid | E gezondheid@heerenveen.nl | T 14 0513 Versie 23 maart 2021