ID 120 - Beantwoording Politieke vragen PvdA - Onderzoek Interieur yn Fryslan

IBABS ID: ID 120 Van: PvdA, I. Metz Portefeuillehouder: Hedwich Rinkes Behandelend ambtenaar Jeannet Venema Datum ontvangst vragen: 30-10-2025 Vragen beantwoorden voor 27-11-2025

Onderwerp: Onderzoek Interieur yn Fryslân Inleiding: N.a.v. van een stuk in de LC van 21 oktober over Interieurs yn Fryslân en van een column van Asing Walthaus in de Leeuwarder Courant van vandaag, woensdag 29 oktober, wil ik het college (wethouder Rinkes) in de commissie gezamenlijk de volgende, vragen stellen. Op 21 oktober deed Jitze Hooghiemstra in de LC verslag van een onderzoek uitgevoerd door de Stichting Interieurs in Fryslân. Een onderzoek dat een belangrijke grondslag kan zijn voor cultuurbeleid van Friese gemeentes. Tot mijn verbazing bleek daarin dat Heerenveen niet meedoet aan dit onderzoek. Te duur. Op 29 oktober, de verkiezingsdag, deed Asing Walthaus in zijn column over een tweejaarlijks symposium van de Ottema Kingma-Stichting het nog een dunnetjes over en beschreef Heerenveen als ‘het zwarte gat’. Afschuwelijke marketing voor onze gemeente. De Stichting Interieurs in Fryslân heeft zo’n 8000 interieurs in Friesland bezocht van een lijst van 11.500 panden. Historische interieurs die de moeite waard zijn om voor het nageslacht zichtbaar te blijven en waarvan de inventarisatie, zoals ik zei, t.b.v. beleidsvorming kan dienen. Een dergelijk onderzoek kan vermoede en onvermoede juweeltjes zichtbaar maken, naast alle zorgvuldig bewaarde interieurs van bekende historische huizen en gebouwen in onze gemeente.

Geen plaats waar zoveel de inwoners praten over het verlies van historische, beeldbepalende gebouwen en huizen als in Heerenveen. Er is geen tijd, eh, interieur meer te verliezen. 1: Vraag: Onderstreept de wethouder het belang van historisch erfgoed voor het beeld van Heerenveen. Antwoord: Ja, het historisch erfgoed is van belang voor de identiteit van Heerenveen. Het draagt bij aan de herkenbaarheid van de gemeente, vertelt het verhaal van Heerenveen, versterkt het gevoel van trots en verbondenheid en maakt Heerenveen aantrekkelijk voor bezoekers. 2: Vraag: Onderkent de wethouder het belang van een inventarisatie van interieurs voor te maken cultuurbeleid? Antwoord: Ja, het college onderschrijft het doel van Stichting Interieurs in Fryslân (verder SliF). Met de inventarisatie wordt informatie verzameld over waardevolle interieurs of interieuronderdelen in woonhuizen en boerderijen in Friesland. Onder een interieur wordt verstaan de nagelvaste onderdelen zoals trappen, vloeren, plafonds, deuren en schouwen. SIif heeft tot doel het ontsluiten van deze kennis over het Friese interieur en

bij te dragen aan een grotere bewustwording over interieur. Over een mogelijke opname in het cultuurbeleid verwijzen wij naar de beantwoording van vraag 3. 3: Vraag: Wat is de reden waarom doet de gemeente Heerenveen niet mee aan deze inventarisatie? Antwoord: 1. Harmonisatie monumentenbeleid De gemeente is voornemens om het gemeentelijk monumentenbeleid te harmoniseren. Uit een informatiebijeenkomst over het aanwijzen van nieuwe monumenten, bleek dat er aanzienlijke weerstand bestond onder de genodigden die in een potentieel monumentaal pand wonen. Deze weerstand richtte zich met name op de mogelijke beperkingen en verplichtingen die voortvloeien uit een monumentenstatus. Momenteel wordt er gezocht naar een alternatief plan voor deze harmonisatie. Door deze situatie is er minder urgentie om te investeren in een interieuronderzoek. Het zou bovendien niet passend zijn om deze inwoners nu opnieuw te benaderen vanuit dit project, gezien de eerder geuite bezwaren. 2. Financiële beperking Er is geen budget beschikbaar; deelname zou uit de reserves moeten komen. 3. Alternatief voorstel afgewezen Het idee om inwoners zelf foto’s te laten insturen om kosten te verlagen is door de stichting afgewezen omdat ze dit onvoldoende zinvol achten. 4.

Beperkte relevantie voor inwoners De inventarisatie is vooral interessant voor de huiseigenaren van monumentale panden en niet voor de brede groep inwoners. Het heeft beperkte invloed op de samenleving en blijft voor inwoners grotendeels onzichtbaar. 5. Onzekerheid over consequenties voor eigenaren Huiseigenaren kunnen zich zorgen maken over mogelijke gevolgen, zoals beperkingen bij verbouwingen. Het is niet duidelijk wat de consequenties zijn terwijl er geen regelgeving of extra subsidie tegenover staat. 4: Vraag: Kan de Stichting Historie Heerenveen een rol kunnen vervullen bij dit onderzoek? Antwoord: Er was in het voorgestelde project van SIiF geen rol voor Stichting Historie Heerenveen, naast het eventueel aandragen van woningen die hiervoor in aanmerking zouden kunnen komen. Mogelijk hadden zij verder een rol kunnen vervullen om inwoners te motiveren aan de inventarisatie deel te nemen.

5: Vraag: Is de wethouder het met de PvdA Heerenveen eens dat de praktische samenwerking met Stichting Historie Heerenveen de kosten van zo’n onderzoek ad. € 33.600,00 beperkt? Antwoord: Het college heeft een voorstel gedaan om de kosten betreffende het onderzoek te beperken. De SIiF stond niet open voor dit voorstel omdat hun ervaring is dat het te weinig respons voor deelname van huiseigenaren op zou leveren en eigenaren onvoldoende kennis hebben over welke interieuronderdelen mogelijk waardevol zouden kunnen zijn. Onduidelijk is welke rol de PvdA ziet voor Stichting Historie Heerenveen waardoor de kosten beperkt kunnen worden. De kosten van het project liggen, naast organisatiekosten en de methodiek, vooral bij de inventarisatie van de interieurs. Dit zal door experts uitgevoerd moeten worden. 6: Vraag: Kan de gemeente Heerenveen alsnog aanhaken bij dit onderzoek? Antwoord: De gemeente zou in 2026 nog kunnen aanhaken bij dit onderzoek, in 2027 zal het project van SIiF worden afgerond en de stichting worden opgeheven. Hoewel er is gekozen om niet deel te nemen, onderkent de gemeente het belang van het onderzoek en de waarde van het documenteren van interieurhistorie. Vanuit die waardering is ook een wijzigingsvoorstel gedaan ten aanzien van de werkwijze van het project, met als doel beter aan te sluiten bij lokale omstandigheden en gevoeligheden.

Stichting Interieurs in Fryslân heeft echter aangegeven hier niet in mee te willen gaan. Het is mogelijk om uitsluitend een inventarisatie uit te voeren van de interieurs van de rijksmonumenten in onze gemeente. Volgens het SIiF betreft dit 72 woonhuizen en boerderijen. Het SIiF geeft daarbij aan dat deze werkwijze uitvoeringstechnisch meer tijd zal vergen, waardoor dit een sterke kostenstijging per pand zal opleveren. Bij de gemeenten Smallingerland, Achtkarspelen, Tytsjerksteradiel en de eilanden is het nog onduidelijk of zij zullen deelnemen aan het onderzoek.