Gewaarmerkte Themarekening - Gemeente Heerenveen 2021 DEF
Tekst van het document
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
Themarekening 2021
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
2
Inhoudsopgave Themarekening 2021 ............................................................................................. 2 Inhoudsopgave ..................................................................................................... 3 Algemeen ............................................................................................................. 4 Inleiding ..................................................................................................... 5 Financieel resultaat 2021 .............................................................................. 9 Jaarverslag ..........................................................................................................11 Thema's ..............................................................................................................12 Thema Samen met Inwoners .......................................................................13 Thema Zorg en Welzijn ...............................................................................19 Thema Wonen en Leven ..............................................................................29 Thema Werken en Ondernemen ...................................................................46 Thema Toekomstbestendig en Duurzaam ......................................................52 Thema Financiën en organisatie
...................................................................62 Paragrafen ...........................................................................................................69 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................70 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................82 Financiering ...............................................................................................90 Bedrijfsvoering ...........................................................................................96 Samenwerking ......................................................................................... 104 Grondbeleid ............................................................................................. 122 Lokale Heffingen....................................................................................... 129 Corona .................................................................................................... 138 Jaarrekening ...................................................................................................... 141 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ....................................... 142 Balans .....................................................................................................
149 Toelichting op de balans ............................................................................ 151 Activa ..................................................................................................... 152 Passiva.................................................................................................... 164 Elementen die buiten de balanstelling vallen ................................................ 171 EMU-saldo ............................................................................................... 174 Overzicht lasten en baten en toelichting ...................................................... 175 Overzicht incidentele lasten en baten .......................................................... 177 Overzicht lasten en baten per taakveld ........................................................ 180 Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) ........................ 185 Overzicht reserves en voorzieningen ........................................................... 206 Investeringskredieten ............................................................................... 210 WNT ....................................................................................................... 216 Overige gegevens ...............................................................................................
218 Bijlage 1 Aansluiting beginbalans 2021 en eindbalans 2020 ........................... 219 Controleverklaring .................................................................................... 224 Indicatoren .............................................................................................. 225
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
3
Algemeen
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
4
Inleiding Beste raadsleden, Voor u ligt de jaarrekening van 2021. De laatste jaarrekening van de collegeperiode 2018-2022. Sommigen van u waren toen al raadslid, anderen zijn pas kortgeleden als raadslid benoemd. Met deze jaarrekening leggen we verantwoording aan u af over de uitvoering van de voorgenomen beleidsdoelstellingen. In deze jaarrekening lichten we de afwijkingen op baten en lasten per product toe. Het gaat hierbij alleen om de afwijkingen groter dan € 50.000. De afwijkingen per product zijn opgenomen in de thema's. 2021 was een jaar vol dynamiek Het jaar 2021 was een dynamisch jaar. De impact van corona op de samenleving was nog steeds groot. Ondernemers en inwoners hadden allemaal in meer of mindere mate te maken met de invloed van corona op het dagelijkse leven. Wij hebben hen ook in 2021 zo goed als mogelijk ondersteunt. Zo hebben we wederom de subsidies aan maatschappelijke organisaties en culturele instellingen doorbetaald, hebben we door regelgeving aan te passen bijvoorbeeld grotere terrassen mogelijk gemaakt en de reclamebelasting niet opgelegd, hebben we mondkapjes aan minima uitgereikt, digitale evenementen georganiseerd voor jongeren, de TONK uitbetaald en heel veel informatie gedeeld over de coronamaatregelingen en coronasteunpakketten. Ook de gemeentelijke organisatie heeft de impact van corona stevig gemerkt.
Thuiswerken, digitaal vergaderen, ziekte en de (on)mogelijkheden rondom participatie hadden ook in 2021 zijn weerslag op de organisatie en de uitvoering van het voorgenomen beleid. Daarnaast stond het jaar 2021 in het teken van de noodzakelijke ombuigingen. De gemeente Heerenveen heeft 2021 gebruikt om nieuwe balans te vinden in de verdeling van de beschikbare financiële middelen. Leek aan het begin van het jaar nog dat grote ombuigingen noodzakelijk waren om de begroting op langere termijn gezond te houden, in de loop van het jaar werd duidelijk dat er minder omgebogen hoefde te worden door incidentele financiële meevallers vanuit het Rijk. De gemeenteraad heeft vervolgens besloten niet alle ombuigingen door te voeren zoals deze in de Perspectiefnota waren vastgesteld. De onzekerheid over de structurele financiële middelen vanuit het Rijk is helaas nog niet opgelost. Ook heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting besloten structureel in te willen zetten op duurzaamheid. Het college gaat de komende periode van harte aan de slag met de motie Actie! Actie! Actie! De duurzame doorkijk geeft een goed beeld van de opgaven die de komende periode op ons afkomen en is ondertussen al aan de gemeenteraad gestuurd.
2021 stond ook in het teken van de zogenaamde boodschappenaffaire en de twijfel of de gemeente Heerenveen de Participatiewet wel met hoofd én hart zou uitvoeren. Een thema dat zowel de samenleving als de gemeentelijke organisatie heeft geraakt. Twee onderzoeken zijn ondertussen afgerond waaruit blijkt dat de uitvoering van de Participatiewet in de praktijk ‘vanuit de bedoeling’ wordt opgepakt en dat bijstandsgerechtigden het contact met de medewerker gemiddeld met een 7,7 beoordelen. Ook geven beide onderzoeken constructieve aanbevelingen waar de gemeente graag mee aan de slag gaat.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
5
Verbeterplan P&C cyclus In 2021 is hard gewerkt aan het verbeterplan voor de Planning & Control (P&C) cyclus. Dit met als doel dat de gemeenteraad beter in positie is om te sturen op de doelen en middelen met behulp van betrouwbare informatie. Samen met de auditcommissie en organisatie zijn er grote stappen gezet om de P&C cyclus op hoger niveau te brengen. In de jaarrekening is dit jaar veel aandacht besteed aan de indeling van de balans met een betere aansluiting op de wet- en regelgeving. Deze nieuwe indeling wordt toegelicht in de jaarrekening en in de bijlage is een extra aansluiting opgenomen tussen de nieuwe en de balans vorige jaren. Daarnaast is de verantwoordingsgrens voor afwijkingen conform de nieuwe financiële verordening verlaagt naar € 50.000 aan de baten en lasten kant. Mede hierdoor zijn er meer toelichtingen opgenomen met als doel de ontwikkelingen in het financiële jaar beter te duiden. Daarnaast is in de paragraaf kapitaalgoederen een actueel beeld gegeven over de nota’s en beheerplannen en de financiële resultaten van 2021. 2021 sluit met een positief resultaat De jaarrekening 2021 sluit positief met 3,8 miljoen euro. Dit resultaat is onder ander ontstaan omdat we vorig jaar tijdens de decembercirculaire nog een incidentele bijdrage vanuit het Rijk ontvangen van 1,3 miljoen euro.
De 3,8 miljoen euro is nog exclusief de opbrengsten van de grondverkoop dat vorig jaar uitstekend is verlopen, zowel voor bedrijfsgronden als woningbouwgronden. Vorig jaar heeft dit geleid tot een extra opbrengst van 7,4 miljoen euro. We weten dat grond steeds schaarser wordt en we kunnen er dan ook niet vanuit gaan dat we jaarlijks deze opbrengsten blijven ontvangen. Ook dit jaar ontvangt u een position paper waarin we u verder meenemen in de voortgang van het grondbedrijf. Tot slot zien we dat we niet al het werk weggezet krijgen dat we in 2021 wilden oppakken. Dit wordt mede veroorzaakt door de impact van corona en hoge werkdruk onder het personeel. Hierdoor blijft er geld op de plank liggen. Ook is dit terug te zien in het financiële resultaat. Het betekent ook direct dat we ons niet rijk mogen rekenen. Het financiële resultaat over 2021 zijn eenmalige incidentele middelen. Het structurele meerjarenperspectief van Heerenveen verandert hierdoor niet. In totaal betekent dit dat de jaarrekening 2021 sluit met een positief resultaat van 11,2 miljoen euro. We blijven werken aan Heerenveen De gemeente heeft vorig jaar belangrijke en mooie besluiten genomen voor de Heerenveense samenleving. Zo heeft u in 2021 het plan van aanpak voor de nieuw op te stellen woonvisie vastgesteld. Dit is een belangrijke eerste stap in de totstandkoming van een nieuwe woonvisie.
Ook heeft de raad ingestemd met de centrumvisie van Jubbega, bespreekt het binnenkort de centrumvisie van Akkrum en zijn er stappen gezet in de uitvoering van de centrumvisie Heerenveen. Drie mooie voorbeelden van plannen waar samen met inwoners, ondernemers en partners vol energie aan is gewerkt. Tot slot mogen we trots zijn op de Omgevingsvisie waar we in 2021 een besluit over hebben genomen, de nieuwe school in Tjalleberd en de voortgang in het project Heerenveen beter Bereikbaar. Evenals het uitvoeringsplan circulaire economie, het uitvoeringsplan ‘scoren voor gezondheid’ en het
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
6
uitvoeringsplan ‘inburgering’. Ondanks de dynamiek van 2021 hebben we mooie resultaten behaald. In deze jaarrekening leest u hier meer over. (Bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Totaal Lasten
-159.397
-180.610
-176.475
4.135
Totaal Baten
160.718
181.910
190.903
8.992
Saldo van baten en lasten
1.321
1.300
14.428
13.128
Mutatie reserve
-1.321
-1.300
-3.182
-1.882
0
0
11.246
11.246
Resultaat na bestemming
Voorstel resultaatsbestemming Mobiliteitsfonds Eind 2021 is voor de bouw van een aantal woningen aan de Dracht 136 een bijdrage ontvangen voor het Mobiliteitsfonds van € 35.000 naar aanleiding van de afgifte van de betreffende omgevingsvergunning. Conform uw besluit bij instelling van de bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds moet dit bedrag worden toegevoegd aan de betreffende bestemmingsreserve. Wij waren niet in de gelegenheid om dit tijdig aan u voor te leggen. Daarom stellen wij u voor om middels resultaatsbestemming dit bedrag alsnog toe te voegen aan de bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds. Faciliteiten raad In de afgelopen jaren was er een voorziening die beschikbaar was ter dekking voor de aanschaf van faciliteiten voor de raad (voornamelijk Ipads etc.). Binnen de voorschriften van het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden) passen deze voorzieningen niet meer. Daarom wordt voorgesteld deze voorzieningen vrij te laten vallen en de saldi te storten in de algemene reserve. In 2022 verwachten wij nog wel kosten te maken voor de doelen waarvoor de voorziening ooit was getroffen. Daarom stellen wij voor € 40.000 als incidenteel budget beschikbaar te stellen in 2022 door middel van een resultaatsbestemming. Voorgesteld wordt om het restant resultaat van € 11.171.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Resultaat na bestemming
11.246
Resultaatbestemming: Mobiliteitsfonds
-35
Resultaatbestemming: Faciliteiten raad
-40
Resultaatsbestemming: Algemene reserve
11.171
Algemene reserve en reserve weerstandsvermogen Belangrijke onderdelen van het weerstandsvermogen zijn de algemene reserve en de reserve weerstandsvermogen.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
7
Algemene reserve De algemene reserve is ten opzichte van voorgaand verslagjaar sterk gegroeid. Bedroeg de stand van de algemene reserve per 1 januari 2021 nog € 37,5 miljoen en na toevoeging van het resultaat 2020 40,2 miljoen; per 31 december 2021 is dit gestegen tijdens het boekjaar 2021 tot ruim € 43,6 miljoen. Door het resultaat van 2021 zal het eigen vermogen stijgen na vaststelling van de jaarrekening naar 57,0 miljoen. De algemene reserve dient te afdekking van de risico's in de paragraaf weerstandsvermogen. De daar benoemde risico's bedragen totaal 15,9 miljoen, waarvan voor de grondexploitaties 5,0 miljoen. Afsluitend De jaarrekening 2021 sluit positief, maar de financiële zorgen zijn nog niet voorbij. We moeten ook de komende periode scherp kijken naar de verdeling van onze structurele financiële middelen. Hierbij hebben college en gemeenteraad elkaar wederom hard nodig. burgemeester en wethouders van de gemeente Heerenveen. De gemeentesecretaris, De burgemeester,
J. van Leeuwestijn
T.J. van der Zwan
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
8
Financieel resultaat 2021 De uitkomsten van de jaarrekening 2021 Het jaar 2021 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 11.246.000. In de onderstaande tabel zijn de uitkomsten van de jaarrekening 2021 opgenomen (x € 1.000). Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Samen met inwoners
Lasten
-7.244
-7.603
-7.114
490
Zorg en Welzijn
Lasten
-89.297
-101.228
-97.829
3.400
Wonen en Leven
Lasten
-43.065
-48.027
-47.141
885
Werken en Ondernemen
Lasten
-1.433
-1.511
-1.466
45
Toekomstbestendig en duurzaam
Lasten
-16.317
-16.443
-17.673
-1.230
Financiën
Lasten
-2.039
-5.798
-5.252
545
-159.397
-180.610
-176.475
4.135
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Totaal Lasten
Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving Samen met inwoners
Baten
-
225
603
378
Zorg en Welzijn
Baten
21.422
27.521
26.098
-1.423
Wonen en Leven
Baten
12.465
19.729
27.844
8.115
Werken en Ondernemen
Baten
140
3
3
-
Toekomstbestendig en duurzaam
Baten
15.478
16.806
17.128
322
Financiën
Baten
111.213
117.626
119.226
1.600
160.718
181.910
190.903
8.992
Saldo van baten en lasten
1.321
1.300
14.428
13.128
Toevoegingen reserve
-7.395
-36.126
-35.849
277
Onttrekking reserve
6.074
34.825
32.667
-2.158
0
0
11.246
11.246
Totaal Baten
Resultaat
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
9
Toelichting van de belangrijkste verschillen In onderstaand overzicht zijn de belangrijkste verschillen opgenomen waarbij uitgegaan is van het gerealiseerde resultaat. In deze verschillen zijn de onttrekkingen en stortingen in de reserves al meegenomen. (Bedragen x € 1.000)
NB: een uitgebreide toelichting is opgenomen in de thema's.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
10
Jaarverslag
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
11
Thema's
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
12
Thema Samen met Inwoners Kernboodschap "Wij zijn ervan overtuigd dat de beste ideeën samen tot stand komen" In Heerenveen luisteren we naar onze inwoners en we zijn ervan overtuigd dat de beste ideeën samen tot stand komen. Inwoners en ondernemers hebben de ruimte om zelf met plannen en voorstellen te komen. Daar helpen we bij. We zoeken naar mogelijkheden om regels te versoepelen of te verminderen. We gaan aan de slag met: Nieuwe lokale democratie en Maak Het! De Omgevingsvisie Het thematisch raadsakkoord In deze raadsperiode gaan we aan de slag met de onderstaande onderwerpen die zijn opgenomen in het hoofdlijnenakkoord. Samen met inwoners * Samen met inwoners de in het Hoofdlijnenakkoord genoemde doelen uitvoeren. Communicatieve ondersteuning van de initiatieven. Onderzoeken en toepassen van versoepeling of verminderen van regels. * Organiseren van participatietrajecten bij (grote maatschappelijke) projecten. * Voortzetten van experimenten om te leren van verschillende vormen (Zoals Maak Het! en Buitengewoon De Greiden). Realiseren en uitvoeren van de Omgevingsvisie en Omgevingswet. De onderwerpen die zijn aangeduid met een * hebben een relatie met het thematisch raadsakkoord.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
13
Strategische opgaven Doorontwikkeling omgevingsgericht werken en opgavesturing Wat hebben we bereikt? We hebben in beeld gebracht wat de maatschappelijke opgaven zijn die op de gemeente afkomen en deze in de Strategische Agenda opgenomen. Deze opgaven vragen om een intensief samenspel van raad, college en organisatie met inwoners. Er zijn mooie resultaten bereikt met participatietrajecten zoals de omgevingsvisie, de Greiden en diverse trajecten met de dorpen. Het is standaard dat we opgaven samen met belanghebbende inwoners, ondernemers en organisaties oppakken met een passend proces. Waarbij de aard van de opgave mede onze rol als gemeente bepaalt. Wat hebben we daarvoor gedaan Ook in het verslagjaar is gewerkt aan het doorontwikkelen van het samen met de omgeving ontwikkelen van plannen voor maatschappelijke opgaven. Afhankelijk van de aard van de opgaven, de impact op de samenleving en de beïnvloedingsmogelijkheden van de samenleving bepalen we onze rol en kiezen we een passend participatieproces. In het verslagjaar hebben we ons door de COVID-19 pandemie specifiek gericht op het ontwikkelen van digitale participatievormen door verschillende werkvormen en systemen in te zetten.
Doorontwikkelen samenwerken aan opgaven en initiatieven uit de samenleving Samenwerken met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties Wat hebben we bereikt? Als Gemeente Heerenveen hebben we in 2021 participatietrajecten georganiseerd waarbij met name nieuwe digitale communicatiemiddelen zijn ontwikkeld en ingezet. We hebben hierbij een waardevolle les opgedaan: een nieuwe digitale invulling van participatie biedt ook voordelen. Er zijn andere doelgroepen bereikt. Daardoor was er sprake van een hogere betrokkenheid. In de toekomst, als fysieke participatie weer meer mogelijk is, zullen digitale werkvormen blijvend zijn om de omgeving zo passend mogelijk te betrekken bij planvorming. Naast het ontwikkelen van verschillende participatievormen hebben we geïnvesteerd in het breder bekend maken van het leefstijlenonderzoek binnen de gemeente. De onderzoeksresultaten zijn hierdoor meer toegepast bij de ontwikkeling van gemeentelijk beleid en communicatie sloot hierdoor meer aan bij onze doelgroepen. Wat hebben we daarvoor gedaan?
In 2021 heeft Motivaction een workshop gegeven over het leefstijlenonderzoek in de gemeente Heerenveen, gericht op duurzaamheid. De uitkomsten van het onderzoek nemen we sindsdien mee bij de ontwikkeling en uitwerking van communicatiecampagnes bij duurzame projecten. Een voorbeeld is de campagne rond het project energiebespaarboxen voor huurders.
Interne beleidsmakers hebben instrumenten gekregen om de leefstijlbenadering te benutten bij het ontwikkelen en uitvoeren van hun werk.
De Omgevingswet, die naar verwachting in 2022 ingaat, vraagt inzet op het gebied van participatie. Initiatiefnemers moeten hun eigen participatie gaan organiseren. Het is aan de gemeente om te beoordelen of dit voldoende is gedaan. Er wordt participatiebeleid gemaakt om hier kaders voor aan te geven. Dit beleid wordt in 2022 voorgelegd aan de raad.
In Akkrum en Jubbega is samen met ondernemers en inwoners een visie voor het centrum gemaakt. Participatie in dit proces werd noodgedwongen door coronamaatregelen digitaal ingevuld. Met behulp van filmpjes, digitale Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
14
instrumenten en digitale bijeenkomsten zijn de dorpen zo goed mogelijk betrokken bij de vorming van de plannen. Hoewel het voor de dorpen wennen was om op deze manier deel te nemen, was de betrokkenheid hoog.
Bij de plannen voor Centrum Oost in Heerenveen is de omgeving wel fysiek betrokken. Met behulp van een 3D-film werden op verzoek heel gericht beelden getoond van de nieuwe situatie. Deze 3D-beelden geven omwonenden en andere belanghebbenden een duidelijk beeld van hoe het gebied eruit komt te zien.
Er zijn voorbereidingen getroffen voor deelname aan een pilot voor een digitaal participatieplatform. Provincie Fryslân is trekker van deze pilot. Dit open platform biedt onder andere mogelijkheden om informatie te delen, processen zichtbaar te maken, ideeën van inwoners op te halen, onderwerpen in stemming te brengen. Onderwerpen kunnen zowel vanuit de gemeente als vanuit inwoners zelf worden gestart.
Doorontwikkelen dienstverlening We passen continu de dienstverlening aan de inwoners aan Wat hebben we bereikt? Dienstverlening is onze core-business. Uit een eerder rekenkameronderzoek kwamen diverse verbeterpunten naar voren. Ook het onderzoek van Motivaction geeft inzicht in wat inwoners goed vinden en waar verbetering mogelijk is. De eerste quick wins hebben we doorgevoerd, waardoor we een stap in de goede richting hebben gezet met de telefonische dienstverlening. Verbeterpunten die meer afweging en tijd vragen, worden meegenomen in het plan van aanpak realisatie dienstverleningsvisie. Wat hebben we daarvoor gedaan? Telefonische dienstverlening Op het gebied van telefonische dienstverlening is in het verslagjaar extra capaciteit ingehuurd. Door deze inhuur zijn de wachttijden in de dienstverlening niet verder opgelopen en hebben we deze op hetzelfde niveau kunnen houden als daarvoor. Omdat we ook een structurele verbetering willen realiseren is er in 2021 een QuickScan van het KCC uitgevoerd. Deze QuickScan geeft inzicht in structurele verbetermogelijkheden voor de dienstverlening. De telefonische bereikbaarheid van het KCC en de organisatie monitoren we jaarlijks in het Telan onderzoek. Daarnaast is gewerkt aan het leggen van de eerste onderlinge koppelingen tussen de vakapplicatie van het KCC en diverse andere organisatiebrede systemen.
De telefonische dienstverlening wordt sneller en kwalitatief beter. Sturen op servicenormen Onze servicenormen zijn onze beloftes aan onze inwoners en ondernemers. Om te weten of we ons hier aan (kunnen) houden is managementinformatie nodig. Hiermee kunnen we beter sturen op afhandeltijden. Voor de publieke dienstverlening hebben we vorig jaar een aansluiting gerealiseerd op het dashboard van de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken. De volgende stap is om dit periodiek te analyseren en, waar nodig, verbeteringen door te voeren. We meten hierbij de harde cijfers, maar we verzamelen ook informatie over hoe mensen onze dienstverlening ervaren.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
15
Ontwikkeling dienstverleningsvisie In 2021 zijn we gestart met het ontwikkelen van een dienstverleningsvisie op alle aspecten van dienstverlening. Basis hiervoor waren de resultaten van het rekenkameronderzoek én het stakeholdersonderzoek van Motivaction. Daarnaast vragen we periodiek feedback van inwoners via klanttevredenheidsonderzoeken. De visie wordt vertaald in een concreet uitvoeringsplan. Hierin wordt uitgewerkt hoe wij de dienstverlening de komende jaren via een ingroeimodel verder willen ontwikkelen. Tijdens Corona is de dienstverlening geborgd, ook toen er veel op afstand moest worden gewerkt. Dit geldt niet alleen voor de dienstverlening van de gemeente, maar ook voor de dienstverlening van onze contractpartners op het gebied van sport, cultuur, welzijn, zorg en onderwijs. Vereenvoudiging regels en lastenverlichting We zorgen voor vereenvoudiging van regels en minder lastendruk Wat hebben we bereikt? We werken voor de omgeving en spelen in op behoeften en verwachtingen van onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. We zoeken oplossingen binnen kaders. Regels en procedures moeten ondersteunend zijn en niet belemmerend. Waar nodig passen we onze regels aan. Bij inkoop- en subsidieafspraken kijken we kritisch naar de administratieve lasten voor onze samenwerkingspartners.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Uit het onderzoek van Motivaction komt naar voren dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties regels en procedures niet zozeer als belemmerend ervaren. Ook ervaren zij de basishouding van medewerkers als goed. Wel ervaren zij dat medewerkers zich soms belemmerd voelen door regels. Hierbij kunnen interne regels, procedures en patronen belemmerend werken. Medewerkers hebben behoefte aan een nieuwe houvast. Met de uitvoering van de dienstverleningsvisie gaan we hiermee op de werkvloer aan de slag. Learning by doing. We gaan concreet aan de slag met processen en met de vaardigheden van medewerkers om waar nodig maatwerk toe te passen. We onderzoeken wat hierin belemmerend werkt en proberen deze belemmeringen weg te nemen. Vooral als vraagstukken complex zijn en om een samenhangende aanpak vragen is er aandacht nodig voor het proces en voor de ontwikkeling van medewerkers. Daarnaast is een aantal concrete verbeteracties ingezet. In 2021 is de leesbaarheid van een aantal subsidieregelingen verbeterd en is juridisch mogelijk gemaakt maatwerk toe te passen als het gaat om aanlevering van documenten. Bij inkoopacties en aanbestedingen worden ook vooral de wettelijk vereiste documenten opgevraagd. Ook bij inkoop is gewerkt aan de leesbaarheid van de documenten.
Bij de wijziging van de inkoopvoorwaarden in 2021 is aansluiting gezocht bij de landelijke werkwijze en afspraken. Bedrijven worden bij gemeenten dan niet geconfronteerd met steeds verschillende eisen/voorschriften.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
16
Wat heeft het gekost? (Bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Bestuurszaken
Lasten
-1.948
-1.982
-1.991
-9
College
Lasten
-4.440
-4.440
-4.311
129
Erfgoed
Lasten
-70
-120
-69
51
Plattelandsbeleid/wijkmanagement Lasten
-647
-922
-704
218
Maak het! en nieuwe rollen
-139
-139
-38
101
-7.244
-7.603
-7.114
490
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Lasten
Totaal Lasten
Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving Bestuurszaken
Baten
-
-
46
46
College
Baten
-
-
457
457
Erfgoed
Baten
-
-
-
-
Plattelandsbeleid/wijkmanagement Baten
-
225
100
-125
Maak het! en nieuwe rollen
-
-
-
-
225
603
378
-7.378
-6.510
868
Toevoegingen reserve
-50
-50
Onttrekking reserve
25
25
-7.403
-6.535
Baten
Totaal Baten Saldo van baten en lasten
Resultaat
-7.244
-7.244
868
College De lasten van het College zijn in 2021 lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door een gemiddeld lagere leeftijd van de wethouders. Om deze reden is de premie voor pensioenafdrachten in 2021 € 92.000 lager dan begroot. Voor de baten geldt: in 2021 zijn de middelen voor de toekomstige pensioenen van wethouders die voorheen in een extern kapitaalfonds stonden teruggestort naar de gemeente. De dekking in de Appa voorziening is voldoende, waardoor deze middelen grotendeels vrijvallen. Erfgoed In 2021 is er een decentrale uitkering van € 50.000 ontvangen inzake de kerkenvisie. In het 4e verzamelbesluit zijn deze middelen toegevoegd aan de begroting. De uitwerking heeft nog niet plaatsgevonden daarom vallen deze middelen vrij.
Plattelandsbeleid/wijkmanagement Voor de Regiodeal onderdeel Regiofonds was voor 2021 een budget beschikbaar van € 225.000. Hiervan is € 100.000 op basis van de eerste openstelling van de subsidie toegekend. De overige € 125.000 blijven beschikbaar voor de volgende open stellingen. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
17
De externe kosten voor wijk- en dorpsbudgetten, plattelandsbeleid en recreatiegebied De Heide zijn € 61.000 lager dan verwacht. We hebben minder externe contacten gehad, bijvoorbeeld het wegvallen van de jaarlijkse dag voor plaatselijke belangen en wijkverenigingen. De tegenvallende weersomstandigheden drukten de beheerskosten op De Heide. Daarnaast zijn er minder interne uren toegeschreven aan deze activiteiten voor een bedrag van € 32.000. Door de onderbesteding van het budget voor het regiofonds, wat een voordeel op de lasten inhoudt. Zien wij bij de baten eenzelfde bedrag, maar nu als nadeel. Dit betreft de nog niet gerealiseerde ontvangen subsidie. Per saldo is het resultaat op het regiofonds neutraal. Maak het! en nieuwe rollen Uit het Maak het budget worden subsidies verstrekt voor projecten die bijdragen aan de leefbaarheid van een wijk of dorp. In 2021 zijn er lagere lasten door minder aanvragen subsidie in verband met Corona.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
18
Thema Zorg en Welzijn Kernboodschap "We helpen inwoners van alle leeftijden om gezond en met plezier te kunnen leven" Iedereen doet mee in onze gemeente. We bouwen veerkracht op voor inwoners in kwetsbare situaties en we helpen inwoners van alle leeftijden om gezond en met plezier te kunnen leven. Om dit te realiseren werken we aan doorontwikkeling van het sociaal domein en zoeken we verbinding met partners. We gaan aan de slag met: Jeugdzorg Armoede Lezen en schrijven Zorg en ondersteuning Preventieve gezondheid Welzijn Sport In deze raadsperiode gaan we aan de slag met de onderstaande onderwerpen die zijn opgenomen in het hoofdlijnenakkoord. Zorg en welzijn Doorontwikkeling van het sociaal domein. Ontwikkelen en uitvoeren van gebiedsgerichte aanpak. Inwoners helpen om langer thuis te blijven wonen. Ondersteuning bieden aan mantelzorgers en vrijwilligers. Aanpakken van de problematiek bij de grootste risicogroepen (verwarde personen, verslaafden, inwoners met psychische problemen). Terugbrengen van het aantal laaggeletterden. Bereiken en ondersteunen van inwoners met een risico op gezondheidsproblemen. Aandacht voor roken, alcohol- en drugsmisbruik en overgewicht. Verminderen van problematische eenzaamheid. Vergroten van sport- en beweegactiviteiten, waaronder wandelpaden en buiten fitness. Bereikbare, duurzame en toegankelijke sport- en cultuurvoorzieningen.
Uitvoeren van sportbeleid 2017
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
19
Onderwerpen • Opvoeden & opgroeien • Leefbaarheid, meedoen en gezondheid • Participatie en bestaanszekerheid Opvoeden & opgroeien Opvoeden en opgroeien met samenhangende preventie Wat hebben we bereikt? Veel vooruitgang is er in 2021 niet geboekt bij het verder uitbouwen van de basisstructuur voor opvoeden en opgroeien in samenhang met preventie. Corona heeft gemaakt dat in 2021 de grootste zorg lag bij het bereikbaar houden van de basisstructuur voor kinderen en jongeren. Door de coronamaatregelen was de bereikbaarheid lastiger. Dat heeft gevolgen voor het verder uitbouwen of optimaliseren van voorzieningen. Uitbouwen of optimaliseren is lastig wanneer alles via videocalls moet gebeuren. Onze voornaamste zorg is in 2021 dan ook geweest dat de bestaande voorzieningen toch zoveel mogelijk werden benut. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2021 zijn we doorgegaan met het huidige beleid en hebben we zoveel mogelijk geprobeerd de bereikbaarheid van voorzieningen te waarborgen. Dat was een uitdaging door de coronamaatregelen. Er zijn extra uren beschikbaar gesteld voor de JGZ pedagoog omdat er meer vraag is. Corona is de hoofdoorzaak van de toegenomen vraag. Daarnaast is er veel afstemming geweest met partners in het onderwijs en in het voorliggende veld om met elkaar te waarborgen dat opvoeden en opgroeien in Heerenveen de aandacht krijgt die noodzakelijk was.
Sterke pedagogische basisvoorzieningen en kansengelijkheid Wat hebben we bereikt? We hebben dit jaar weer een klein stapje verder gezet met de ontwikkeling van het basisaanbod voor jonge kinderen. Onze ambitie is alle kinderen ondanks hun diverse achtergrond zoveel mogelijk dezelfde kansen te bieden. Wij zijn er dit jaar weer in geslaagd daarin een stap vooruit te zetten. Wat hebben we daarvoor gedaan? De toeleider Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) is in 2021 begonnen en ook is de peutercampagne gestart. Concrete aantallen zijn moeilijk te noemen, omdat de campagne gefaseerd is uitgevoerd. Dit werd bemoeilijkt door corona. De opvang moest daardoor periodes dicht. Maar ondanks die problematiek hebben we 2 peuteropvanglocaties, die gemeentelijke toeslagplekken aanbieden, toe kunnen voegen aan het aantal locaties. Dat is positief, ouders hebben meer keus en steeds meer kinderen kunnen in hun eigen wijk gebruik maken van het aanbod. Wel is er veel reactie geweest op de campagne, ouders die contact hebben opgenomen met de gemeente of met locaties en vervolgens hun kind aangemeld hebben voor peuteropvang. Landelijk gezien doen we het ‘goed’ in Heerenveen. Er is een klein percentage die geen gebruik maakt van peuteropvang, maar dat is vaak een bewuste keuze en het loont niet om daar nog op in te zetten.
Een groot deel van de Heerenveense kinderen maakt dus gebruik van peuteropvang of kinderen gaan naar kinderopvang of gastouder. Daarnaast is het project rondom Skoaterwiis geëvalueerd en is besloten dit project tijdelijk te verlengen. De grote uitdaging hierbij is dit project structureel een plaats te geven waarbij de verbinding wordt gelegd met ontwikkelingen in de wijk. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
20
Getransformeerde en beheersbare jeugdhulp Wat hebben we bereikt? De gemeente is verantwoordelijk voor de aanbesteding van de hulp die verleend wordt op basis van de Jeugdwet. De huidige aanbesteding liep af en er moest opnieuw worden aanbesteedt. Dat heeft een groot deel van het jaar 2021 in beslag genomen. In dezelfde periode hebben we ook kritisch gekeken naar de wijze van sturing binnen de huidige structuur. In Heerenveen hebben we de afgelopen jaren daar waar mogelijk een begin gemaakt met de zorginhoudelijke transformatie. Wij zijn voorzichtig begonnen afspraken met scholen te maken en er is een eerste praktijkondersteuner vanuit de gemeente ingezet. De komende jaren zetten we de omslag naar getransformeerde (sneller, dichterbij en meer op maat) en beheersbare (inhoudelijk, financieel en procesmatig) jeugdhulp verder door. Wat hebben we daarvoor gedaan? De aanbesteding (in SDF verband) van pleegzorg en Ernstige dyslexie is in 2021 voorbereid en afgerond. De aanbesteding van wonen in relatie tot specialistische jeugdhulp is in 2021 voorbereid en de gunning is gestart: de daadwerkelijke afronding van deze aanbesteding krijgt in 2022 vorm. De aanbesteding van het perceel specialistische jeugdhulp is in 2021 gestart en als gevolg van een uitspraak van de Rechtbank stilgelegd. In het najaar is opnieuw een aanbestedingsproces gestart dat eind 2022 moet zijn afgerond.
Bij de uitwerking van de aanbestedingen en keuzes over de gehanteerde methodiek heeft de gemeente zowel ambtelijk, managerial als bestuurlijk nadrukkelijk een positie ingenomen. De bestaande GR SDF (ook ingesteld om inkoop van jeugdhulp centraal via de centrumgemeente vorm te geven) is op onderdelen aangescherpt zodat eenvoudiger en beter ingezet kan worden op kostenbeheersing. De gemeenteraad heeft de bestuursopdracht lokaal akkoord Jeugd vastgesteld waarmee een weg is ingeslagen om tot een uitvoerbaar en betaalbaar beleid te komen in de toekomst. Via de gemeente Heerenveen als verantwoordelijke financier, krijgen 1277 unieke jeugdigen jeugdzorg; 30% van hen is via de gemeentelijke toegang, het team jeugd en gezin, verwezen naar gespecialiseerde jeugdzorg. Om goed zicht te krijgen op de ontwikkelingen binnen het gemeentelijk beleid en de gemeentelijke uitgaven zijn we in 2021 bezig geweest met de ontwikkeling van een goed registratiesysteem, een adequate kostenprognose en een managementrapportagesysteem voor de gemeentelijke jeugdzorg. Dat bleek uiteindelijk ontzettend bewerkelijk te zijn omdat veel nieuw is en nog ontwikkeld moest worden. In 2022 hopen we dit project af te kunnen ronden. Leefbaarheid, meedoen en gezondheid Inwoners wonen langer thuis Wat hebben we bereikt? Alle zeilen zijn bijgezet om er voor te zorgen dat mensen zelfstandig kunnen blijven wonen.
Dat is een lastige opgave, omdat het aantal intramurale plekken daalt, de groep mensen waarvoor het moeilijk is om zelfstandig te wonen stijgt en er een tekort is aan zorgpersoneel. Ook constateren we dat de druk op de mantelzorg toeneemt. Binnen onze mogelijkheden
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
21
hebben we meer en intensiever voorzieningen ingezet, die bijdragen aan zelfstandig wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben verschillende zorg- en ondersteuningsvormen ingezet. Mantelzorgers zijn door meitinkers en welzijnswerkers ondersteund. We hebben ingezet op betrokken buurten door het versterken van sociale cohesie, vergroten van het netwerk en zelfredzaamheid van mensen en het stimuleren van vrijwilligerswerk. Ons preventief gezondheidsaanbod, activiteiten gericht op het terugdringen van eenzaamheid en het ondersteunen van mensen met dementie, dragen er aan bij dat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Voorbereidingen zijn getroffen voor het nieuwe Wmo-preventieplan. Langer thuis blijven wonen is daarin één van de speerpunten. Er is aandacht voor de ontwikkelingen op het gebied van e-health en domotica bij het thuis wonen. We werken samen met partijen, onder andere vastgelegd in prestatieafspraken met corporaties, wanneer het gaat over de beschikbaarheid van het woningaanbod en de verhuisbereidheid van inwoners. De betaalbaarheid en daarmee de kwaliteit van onze Wmo-ondersteuning staat onder druk Wat hebben we bereikt? Zonder de noodzaak van ondersteuning uit het oog te verliezen proberen we er in uitvoering kostenbewust mee om te gaan.
Het feit dat bij het verstrekken van een voorziening geen rekening mag worden gehouden met het inkomen of vermogen van de inwoner en we te maken blijven houden met verdergaande vergrijzing betekent een verdere toename van het aantal Wmo cliënten. In 2021 is het aantal mensen met een Wmo voorziening gestegen van 3239 naar 3761 (16%). Wat hebben we daarvoor gedaan? Door verdere scholing van meitinkers proberen we aan de poort scherp te zijn op de inzet van voorzieningen. We hebben inwoners geïnformeerd over de eigen verantwoordelijkheid voor het treffen van maatregelen om zelfstandig te kunnen blijven wonen. Mensen die ondersteuning van de gemeente nodig hebben, hebben deze in 2021 ook gekregen. Voorkomen roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik Wat hebben we bereikt? De GGD meet de resultaten van het stimuleren van gezond gedrag over meerdere jaren. Onze inzet is gericht op een zo gezond mogelijk leven, uitgedrukt in minder rokers, minder inwoners met problematisch overgewicht en minder problematisch alcoholgebruik. Wat hebben we daarvoor gedaan? Het uitvoeringsprogramma Gezondheid is vastgesteld. Thema’s roken, overgewicht en alcoholgebruik komen terug in verschillende maatregelen. Er is een "aanjager gezondheid" aangesteld, die ervoor zorgt dat Positieve Gezondheid onder de aandacht komt.
Zij heeft verschillende activiteiten uitgevoerd gericht op leefstijl en vitaliteit. Zorgmedewerkers zijn getraind in het signaleren en bespreekbaar maken van een ongezonde leefstijl en van gezondheidsvaardigheden. Verder zijn er activiteiten uitgevoerd gericht op: - Rookvrij Heerenveen; - stimuleren verbeteren van naleving alcoholgrens; - gezonde wijkaanpak. De pilot Welzijn op Recept is bij drie huisartsenpraktijken gedraaid. Buurtsportcoaches zijn ingezet in de rol van beweegmakelaar en hebben bijgedragen aan het stimuleren van gezonde scholen, sportverenigingen en dorpshuizen.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
22
Meer mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen Wat hebben we bereikt? We hebben ongeveer 600 mantelzorgers in beeld, die we gericht ondersteunen bij hun werkzaamheden. Hoewel dit maar een deel is van het werkelijk aantal mantelzorgers in Heerenveen, merken we dat steeds meer ons weten te vinden. Onze ondersteuning is gericht op het verminderen van de druk op de mantelzorger, waardoor hij in staat blijft om mantelzorg te blijven geven. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben er extra aandacht aan gegeven dat mantelzorgers met vragen terechtkunnen bij de meitinker en de mantelzorgcoördinator van Caleidoscoop. Er is uitvoering gegeven aan een ruim aanbod aan ondersteuningsmogelijkheden: Respijtzorg; informatie- en adviespunten; contacten met lotgenoten; praktische hulp zoals hulp bij het huishouden, maaltijden aan huis, thuiszorg of dagbesteding; mantelzorgwaardering. Ook hebben we hebben meer mantelzorgers in beeld. In 2021 waren dat bijna 600 (in 2017: 22). Verder krijgen we ook jonge mantelzorgers in beeld. Caleidoscoop heeft speciaal voor deze groep activiteiten georganiseerd. Voor de ondersteuning van vrijwilligers zijn voorbereidingen getroffen in het Wmo-preventieplan.
Zorgen voor een lager risico op psychische problemen Wat hebben we bereikt? We krijgen meer inwoners met psychische problemen in beeld, maar zien ook dat in een coronajaar het aantal mensen met psychische problemen is toegenomen. Er zijn meer meldingen van overlast geweest. De afstemming met andere instellingen over de opvang van deze groep inwoners is verbeterd. Wat hebben we daarvoor gedaan? De wijk-ggd'er, het team Zorg en Veiligheid en de preventieteams zijn intensief ingezet. We hebben een convenant ‘zorgveiligheid’ afgesloten met partijen. In prestatieafspraken met de corporaties hebben we afgesproken dat er drie woningen ter beschikking zijn voor mensen die door (psychische) omstandigheden dakloos zijn geraakt. We hebben voorzieningen ingezet, zoals het inloopspreekuur bij de GGZ We hebben voor de doelgroep huisvestingsprojecten uitgevoerd, zoals De Opstapper en Housing first. We hebben een vervolg gegeven activiteiten, die samen met de andere 17 Friese gemeenten worden uitgevoerd, over ondersteuning en huisvesting van onder andere mensen met psychische problemen, zoals Maatschappelijke Opvang en Brede aanpak Dakloosheid. Meer uitstroom beschermd wonen Wat hebben we bereikt? Het aantal mensen dat beschermd woont is afgenomen. Voorbereidingen op de decentralisatie van deze taak (van de centrum gemeente naar de individuele gemeenten) is in in volle gang.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Prestatieafspraken gemaakt met corporaties over beschikbaarheid huisvesting. Programma’s als Housing first, Kamers met Kansen ingezet en gecontinueerd. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
23
Uitrol van het programma Weer thuis (corporaties en Friese gemeenten) en gestart met de inzet van een transferpunt. Monitoring van de uitstroom van cliënten beschermd wonen naar de WLZ. Tekentafelsessies met zorgaanbieders afgerond. Een inkooptraject voor beschermd wonen( samen met 18 gemeenten) gestart.
Participatie en bestaanszekerheid Samen op weg naar duurzaam passend werk Wat hebben we bereikt? Afgelopen jaar was hectisch. De gevolgen van corona hadden ook nu weer impact op het kunnen werken. Daarnaast was er veel ophef over de bejegening van onze mensen in de bijstand. Na onderzoek ontvingen we een dikke 7,5 en aanbevelingen om het nog beter te doen. We hadden als doel om zo snel en passend mogelijk bijstand te verlenen en het aantal uitkeringen zoveel mogelijk te stabiliseren. Dat doen we zelf en in samenwerking met Bureau Zelfstandigen Fryslân (zij voerden de 5 TOZO regelingen voor ons uit). Dat is gelukt. Wat hebben we daarvoor gedaan? Inwoners aan werk geholpen: Het aantal uitkeringen is met 60 gedaald. Op 1 januari 2021 hadden we 1.309 mensen in de bijstand. Eind van het jaar is dit gedaald naar 1.249. We hebben meer dan 100 mensen aan werk geholpen met loonkostensubsidie voor een bedrag van bijna 1 miljoen. We hebben onze taakstelling voor beschut werk gehaald (13). Financieel gezonder worden Wat hebben we bereikt? We hebben 172 mensen aan studie/werk/ander inkomen kunnen helpen. We hechten veel waarde aan onze NVVK-belofte namelijk: Aanmelding zonder drempels, hulp op basis van vertrouwen, geen klanten buiten de boot laten vallen, druk van schuldeiser verlagen, zo goed mogelijk vrij van schuldenzorg.
Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben de TONK regeling uitgevoerd en 22 saneringskredieten verstrekt. We zijn bezig om hulp en ondersteuning te geven aan de 100 potentieel gedupeerden van de toeslagenaffaire. Daarnaast helpen we ruim 400 inwoners actief om schulden te regelen. Er zijn 244 budgetbeheerklanten. Ook zijn we geaudit door de NVVK om lid te kunnen blijven en zodoende kwalitatief goede schuldhulp te geven. We helpen meer mensen die moeite hebben met lezen en schrijven Wat hebben we bereikt? Veel maatschappelijke problemen zijn te herleiden naar het feit dat mensen (digitale) tekst niet altijd goed begrijpen. We willen inwoners helpen die moeite hebben met lezen, schrijven en de digitalisering.. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben alle voorbereidingen op tijd klaar voor de nieuwe wet inburgering. Dit doen we langs de lijnen van het uitvoeringsprogramma Inburgering 2022. We hebben 3 digitaal huizen en een informatiepunt digitale overheid in de bibliotheek. De budgetgids is aangepast door ervaringsdeskundigen.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
24
De inzet van onze twee medewerkers vroegsignalering helpt om inwoners eerder in beeld te krijgen. We hebben in een half jaar zo'n 200 inwoners bereikt via vroegsignalering (van de 751 meldingen over huur en zorgpremies). Daarvan hebben 70 inwoners een hulpaanbod geaccepteerd. Caparis Wat hebben we bereikt? Caparis is redelijk goed door de COVID-19-pandemie doorgekomen. Dit komt mede door de compensatie die het Rijk heeft gegeven. Deze bedragen hebben we doorgesluisd. We moeten in ieder geval tot 2024 een sterke sociale onderneming neerzetten die uitvoering geeft aan de sociale werkvoorziening en onderdelen van de Participatiewet. Met de nieuwe CAO en pensioenregeling Wsw die afgelopen jaar in werking is getreden moeten we het business model opnieuw beoordelen. Dit is nodig omdat meer werknemers nog sneller uit dienst gaan (naar verwachting 20%). Wat hebben we daarvoor gedaan? Er werken 242 fte’s bij Caparis. We hebben tien inwoners met een Bab-indicatie aan het werk en veertien inwoners werken binnen beschut werk. Er zijn 50 re-integratietrajecten. Onderzoek terugvorderingen en boete Wat hebben we bereikt? Op 22 januari 2021 hebben wij besloten een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de opgelegde terugvorderingen en boetes binnen de Participatiewet.
In de raadsvergadering van 10 juni 2021 heeft u de opzet, uitvoering en vraagstelling van het onderzoek naar de terugvorderingen en boetes vastgesteld. En u heeft vanuit de algemene reserve daarvoor een eenmalig budget beschikbaar gesteld van € 100.000. Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderzoeksbureau Pro Facto heeft in 2021 het onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is u ter informatie aangeboden. Het totale onderzoek heeft € 70.000 gekost. Dit is conform de offerte. Het onderzoek werd via een interne begeleidingscommissie uitgevoerd. De interne begeleidingscommissie werd voorgezeten door een onafhankelijk toezichthouder. De inzet van de onafhankelijk toezichthouder heeft € 13.750 gekost. De totale kosten van het onderzoek komen daarmee uit op € 83.750. Het overschot vloeit via de jaarrekening terug naar de algemene reserve.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
25
Wat heeft het gekost? (Bedragen x € 1.000)
Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Bijstand
Lasten
-19.164
-25.598
-25.294
304
Gymnastiekonderwijs
Lasten
-247
-247
-251
-4
Jeugd
Lasten
-21.827
-24.969
-23.995
974
Maatschappelijk dienstverlening
Lasten
-1.862
-1.963
-1.863
100
Minimabeleid
Lasten
-5.334
-3.533
-3.500
33
Onderwijs
Lasten
-4.631
-4.887
-3.867
1.021
Participatie
Lasten
-11.889
-12.512
-12.486
26
Sociaal beleid algemeen
Lasten
-
-
-
-
Sport
Lasten
-1.397
-2.434
-1.578
855
Sportaccommodaties
Lasten
-2.580
-2.489
-2.055
434
Volksgezondheid
Lasten
-1.947
-1.947
-2.066
-119
WMO
Lasten
-18.419
-20.649
-20.873
-224
-89.297
-101.228
-97.829
3.400
Begroting 2021 na Realisatie wijziging
Verschil
Totaal Lasten
Begroting 2021 voor wijziging
Omschrijving Bijstand
Baten
19.467
23.758
23.041
-717
Gymnastiekonderwijs
Baten
-
-
-
-
Jeugd
Baten
743
835
1.059
224
Maatschappelijk dienstverlening
Baten
21
21
-
-21
Minimabeleid
Baten
118
131
170
39
Onderwijs
Baten
5
326
6
-321
Participatie
Baten
-
-
2
2
Sociaal beleid algemeen
Baten
-
-
-
-
Sport
Baten
65
1.118
160
-958
Sportaccommodaties
Baten
206
505
379
-126
Volksgezondheid
Baten
-
-
-
-
WMO
Baten
797
827
1.282
455
Totaal Baten
21.422
27.521
26.098
-1.423
Saldo van baten en lasten
-67.875
-73.707
-71.730
1.977
-566
-521
45
541
6.141
4.700
-1.441
-67.335
-68.132
-67.551
581
Toevoegingen reserve Onttrekking reserve Resultaat
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
26
Bijstand Het overschot op de lasten wordt veroorzaakt door lagere uitgaven op de TOZO van € 675.000. Er zijn minder aanvragen geweest dan wij beschikbaar hadden aan middelen van het Rijk. Daarnaast zijn de uitgaven BUIG en loonkostensubsidies € 334.000 hoger dan begroot. Door Corona is de afname van het aantal klanten langzamer gegaan dan begroot. Het tekort op de baten wordt ook veroorzaakt door de uitkering TOZO, er zijn minder uitgaven gedaan, waardoor € 675.000 terugbetaald moet worden aan het Rijk. Jeugd Lagere lasten van € 974.000 wordt veroorzaakt doordat er in de prognose rekening was gehouden met hogere lasten op de jeugdzorg in natura, waardoor er in het verzamelbesluit 2021-4 € 2.900.000 uit de reserve aan het budget is toegevoegd. Na de verwerking van de productieverklaringen van de zorgaanbieders is de totale realisatie lager dan begroot en hoeft er in totaal € 2.000.000 uit de reserve onttrokken te worden. Hogere baten van € 224.000 wordt veroorzaakt door inzet van het restant voorgaande jaren op het onderwijsachterstanden beleid. Maatschappelijke dienstverlening Lagere lasten door minder aanvragen in verband met Corona Onderwijs De in totaal 1 miljoen voordeel op de lasten bestaat uit lagere (interne) huur gebouwen € 700.000. Tegenover dit voordeel staat een gelijk nadeel op het product vastgoed.
Dit voordeel is ontstaan doordat lagere kapitaalslasten bij vastgoed niet hebben geleidt tot het aframen van deze interne huur verrekening ( Thema Toekomstbestendig en Duurzaam). Per saldo is dit neutraal. Daarnaast is in de begroting een specifiek budget opgenomen voor het ventileren van scholen (vanuit corona). Dit betreft € 320.000. Binnen de baten een nadeel van € 320.000. Dit bestaat uit de bijdragen aan de nog niet aangewende Spuk uitkeringen, die eind 2021 zijn ontvangen en nog niet tot uitgaven hebben geleid in 2021. Deze ontvangen subsidies zijn op de balans geplaatst. Het betreffen hier middelen die wij krijgen voor het beter ventileren van de scholen in verband met Corona. Per saldo is dit een budget neutrale afwijking. Participatie Er is een overschot op de uitgaven door lagere uitgaven Participatiefonds voor volwassenen van € 83.000. Dit komt omdat er door de lockdown minder aanvragen waren. Daarnaast zijn de ontvangen Corona middelen Flankerend beleid van € 515.000 niet volledig uitgegeven. Er resteert een bedrag van € 127.000. Dit komt omdat er via het Werkbedrijf Fryslân Werkt! ook is geïnvesteerd in (om en bij) scholing, ‘werk naar werk’ trajecten en overige herstel en steunpakketten. Sport Om de coronaschade bij ijsbanen en zwembaden in Nederland af te dekken heeft het Rijk een specifieke regeling opengesteld. Gemeenten voeren de regeling uit.
Heerenveen heeft twee tranches ontvangen, € 993.000 en € 997.000. De eerste tranche hebben we verwerkt in de begroting, de tweede verantwoorden we direct in de jaarrekening. In verband met het risico op staatssteun zijn beide bedragen aangemeld bij de Europese commissie. We rekenen op een positief oordeel van de E.C. en zullen daarna tot uitbetaling aan IJsstadion Thialf overgaan. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
27
Sportaccommodaties Het overschot op de lasten komt voornamelijk doordat er minder lasten zijn doorbelast vanuit het product vastgoed. De toelichting hierop staat onder het thema Toekomstbestendig en Duurzaam. De afwijking bij de baten komt doordat er minder huuropbrengsten zijn gerealiseerd in 2021. Dit komt hoofdzakelijk door verminderd gebruik in verband met corona. Daarnaast is er sinds 2005 een inkomst in de begroting van SC Heerenveen voor een aflossing van een investering op Sportpark SKW. Deze financiering is in 2020 volledig afgelost, waardoor er in 2021 geen ontvangst meer was. Het betreft een bedrag van € 53.000. Volksgezondheid Hogere lasten door niet correcte verdeling begroting Veiligheidsregio, zie ook bij product brandweer. De mutatie in de begroting was volledig toegevoegd aan het product Brandweer bij thema Wonen en Leven. In de begroting 2022 is dit aangepast. WMO Hogere lasten van € 224.000 wordt veroorzaakt door een hogere last van € 595.000 door een toename op het gebruik van WMO voorzieningen door vergrijzing, abonnementstarief en verhoging van de kostprijs. Op preventie is een lagere last van € 394.000 met name op mantelzorg. In 2022 komt er een nieuw preventieplan, waarin ook de mantelzorg wordt meegenomen.
Hogere baten van € 455.000 worden voornamelijk veroorzaakt door een inkomst van € 588.000 op beschermd wonen en lagere inkomsten op de eigen bijdragen van € 191.000. Per saldo hoeft € 230.000 minder aan de reserve te worden onttrokken.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
28
Thema Wonen en Leven Kernboodschap "Inwoners staan centraal bij de ontwikkeling van leefbare wijken en dorpen" We willen graag dat iedereen in onze gemeente toegang heeft tot adequate, veilige en betaalbare huisvesting en basisvoorzieningen. Bereikbaarheid, veiligheid en duurzame ontwikkelingen in wijken en dorpen staan centraal. We spannen ons in voor het stimuleren van cultuur en een aantrekkelijke groene omgeving. We gaan aan de slag met: Leefbare wijken en dorpen Vitale kernen Mobiliteit en bereikbaarheid Sport Cultuur Recreatie en toerisme In deze raadsperiode gaan we aan de slag met de onderstaande onderwerpen die zijn opgenomen in het hoofdlijnenakkoord. Wonen en leven * Samen met inwoners de leefbaarheid in dorpen en wijken verbeteren. Wijken en dorpen zijn schoon, heel en veilig. Er is een goede balans in de beschikbaarheid van verschillende soorten woningen. * Stimuleren en faciliteren van wijk- en dorpsvoorzieningen. Uitvoering geven aan integraal veiligheidsplan ‘Samen leven, samen doen’ 2017-2021. Heerenveen wordt fietsgemeente. Uitvoering geven aan project Beter Bereikbaar (A32). Uitvoering Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan 2017. Maken van een mobiliteitsanalyse en proactief acteren op OV concessie van de provincie. Uitvoering van cultuurbeleid 2017. Budget voor aansprekende (inter)nationale evenementen op het gebied van sport en cultuur.
* Onderzoek, voorbereiding en start uitvoering van aanpassingen in centra van Heerenveen, Akkrum, Aldeboarn en Jubbega. Verkenning en besluit Cultuurhuis Heerenveen. Beschikbaarheid van snel internet in de dorpen en in het buitengebied. De onderwerpen die zijn aangeduid met een * hebben een relatie met het thematisch raadsakkoord.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 3 juni 2022
29
Verbeteren mobiliteit en bereikbaarheid Fietsplan Wat hebben we bereikt? Het college van B&W heeft het ‘Actieplan Fiets Heerenveen 2030’ op 16 november 2021 ter kennisname behandeld en doorgestuurd naar de raad. Het plan kan onderdeel worden van het nieuwe raadsprogramma 2022-2025 en in de financiële afweging worden meegenomen. De nieuwe raad kan dit plan verder betrekken bij de Investeringsagenda 2022 en Perspectiefnota 2022. Hierbij kan de nieuwe raad een integrale afweging maken in vergelijking met de financiële wensen vanuit andere taakvelden. Met dit Actieplan Fiets ligt er een basis voor concrete uitvoeringsprogramma’s voor de komende jaren in Heerenveen. De kostenindicatie voor het ambitieniveau 'Zilver' bedraagt maximaal € 2.200.000. Binnen ambitieniveau ‘Zilver’ met een gouden randje zet de gemeente zich actief in om de fiets te promoten. Fietsen dient ook andere aspecten binnen de gemeente. Denk aan duurzaamheid, gezondheid en een aantrekkelijker centrum. Op deze manier stimuleren we niet alleen een betere leefbaarheid door de hele gemeente, maar ook een transitie richting meer gebruik van duurzame mobiliteit. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2021 hebben we het ‘Actieplan Fiets Heerenveen 2030’ opgesteld. Dit is de uitwerking van het eerder voorgestelde ambitieniveau ‘Zilver met een gouden randje’.
Met dit Actieplan Fiets ligt er een basis voor concrete uitvoeringsprogramma’s in Heerenveen voor de komende jaren. Snelfietsroutes Wat hebben we bereikt? In de begroting 2022 hebben we voor snelfietsroutes een investeringskrediet van € 2,9 miljoen opgenomen. De kwaliteitsverbetering van de regionale hoofdfietsroutes heeft als doel om in de regio extra prioriteit te geven aan het stimuleren van het fietsgebruik. Dit doen we door het comfortabeler, sneller en aantrekkelijker maken van het regionaal fietsnetwerk. Wat hebben we daarvoor gedaan? In de Fietsagenda Zuidoost is ingezet op de aanleg van regionale snelfietsroutes en de kwaliteitsverbetering van de regionale hoofdfietsroutes in Zuidoost Fryslân. Bereikbaarheid A32 Wat hebben we bereikt? De uitvoering van werkzaamheden aan de A32 is opgestart in diverse deelprojecten: Aansluiting A32 – K.R. Poststraat. Aansluiting A32 – Oranje Nassaulaan. Kruising Burgemeester Falkenaweg en de Oranje Nassaulaan. De aanpassingen aan de aansluiting A32 – K.R. Poststraat zijn inmiddels afgerond. De aanbesteding voor de afrit A32 – Oranje Nassaulaan en kruising Burgemeester Falkenaweg en de Oranje Nassaulaan is geweest. Eind 2021 is het voornemen uitgesproken één van de inschrijvers het werk 'te gunnen'.