F20. Oppositiepartijen verwerkt in het akkoord

Oppositiepartijen verwerkt in bestuursakkoord Tijdens het formatieproces vonden de formerende partijen het van belang om input op te halen vanuit de partijen die niet aan de formatie tafel zitten. Ze hebben de formateur, Jouke Spoelstra, gevraagd contact op te nemen met de fractievoorzitters van de andere partijen. De fractievoorzitters zijn van tevoren op de hoogte gesteld van dit verzoek en aan hen gevraagd om beschikbaar te zijn voor een telefonische afspraak. Aan de fractievoorzitters is de volgende voorbereidende vraag gesteld: Welk belangrijk speerpunt van uw partij zou u mee willen geven aan de formerende partijen? In de middag van 18 mei 2026 hebben de telefoongesprekken plaatsgevonden. De reactie van de telefoongesprekken is hierna weergegeven en daarnaast is ook weergeven op welke wijze dat wel of niet is meegenomen in het bestuursakkoord.

PRO PRO geeft aan dat zij het heel belangrijk vinden dat wat er ook besloten wordt dit niet wordt afgewenteld op de lange termijn, dat geldt voor bijvoorbeeld de financiën maar ook de wettelijke verplichting rondom de opvang van (minderjarige) asielzoekers. In het kader van het Sociaal Domein is het van belang om in te zetten op preventie. Ook het verder inzetten op de energietransitie is noodzaak. PRO is erg geïnteresseerd in de wijze waarop ze worden betrokken bij het Mienskipsakkoord. Reactie in het bestuursakkoord De onderhandelende partijen zijn van mening dat ook de financiën en wettelijke verplichting niet moet worden afgewenteld op de lange termijn. Daarom is in het hoofdstuk 9 Algemene Dekkingsmiddelen aangegeven dat: ‘De financiële positie van de gemeente vraagt om realisme en zorgvuldigheid. Voor de jaren 2026 en 2027 ligt er nog een sluitende begroting, maar daarna verwachten we financiële uitdagingen. Daarbij spelen landelijke ontwikkelingen, zoals de financiering van jeugdhulp en andere openeinderegelingen, een belangrijke rol. Samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten blijven we ons inzetten voor een passende compensatie van taken die gemeenten uitvoeren. Ook blijven we in gesprek met de Provincie Fryslân over de financiële kaders waarbinnen gemeenten opereren.

Daarnaast houden we rekening met risico’s die voortkomen uit grote projecten, economische ontwikkelingen en prijsstijgingen. Daarom begroten we realistisch en doelmatig, met oog voor financiële haalbaarheid, uitvoeringscapaciteit en participatie.’ In het kader van de verplichting rondom de opvang van (minderjarige) asielzoekers is in hoofdstuk 6 Sociaal domein het volgende opgenomen: ‘Onze gemeente staat voor een maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid in de opvang van vluchtelingen en asielzoekers. De spreidingswet vormt daarbij het uitgangspunt: wet is wet. Het Rijk heeft

1

op dit moment aangegeven dat wij (minderjarige) asielzoekers 1 moeten opvangen. Wij kiezen ervoor hierin zelf te anticiperen en dus de verantwoordelijkheid en regie te nemen op deze opgave. Zodat wij sturen op zorgvuldige opvang, met aandacht voor leefbaarheid en goede begeleiding. Onze lijn daarbij is: We moeten de wet uitvoeren. We willen regie houden. We willen geen verhoging van de lokale lasten. En binnen die voorwaarden streven we naar zo klein mogelijke opvanglocaties.’ De onderhandelende partijen vinden het ook van belang om in te zetten op preventie. Ze hebben daarover in hoofdstuk 6 Sociaal domein daar onder ander het volgende opgenomen: ‘Preventie staat daarbij centraal. We investeren liever in het voorkomen van problemen dan in het herstellen ervan. Daarom zetten we in op vroegsignalering, jeugden jongerenwerk, mantelzorgondersteuning, laagdrempelige hulp en sterke verenigingen en ontmoetingsplekken in onze dorpen en wijken. Juist daar kijken inwoners naar elkaar om en versterken we samen de zelfredzaamheid in buurten en gemeenschappen.’ Aan de energietransitie hebben de onderhandelende partijen meerdere teksten gewijd in hoofdstuk 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Hiermee laten de onderhandelde partijen zien dat ze de energietransitie noodzakelijk vinden en ambities hebben.

Met betrekking tot het Mienskipsakkoord is door de formerende partijen gekozen voor het proces van een Mienskipspetear, dat dekt meer de lading. Voor de inrichting van dit proces wordt de gehele gemeenteraad uitgenodigd om daarover mee te denken in de 2 e helft van het aankomende jaar. Een toelichting hierop kunt u lezen in hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening. Daar staat: ‘We willen inwoners eerder en beter betrekken bij besluiten met maatschappelijke impact. Daarom werken we aan de ontwikkeling van een mienskipspetear. Het tweede halfjaar van 2026 geven we hier samen met de gemeenteraad invulling aan via dialoogsessies, waarbij we gezamenlijk de uitgangspunten en kaders bepalen. Een mienskipspetear is een gesprek met de samenleving en geen referendum. Het doel is om inzichten, zorgen en ideeën op te halen, zodat besluitvorming wordt verbreed en verrijkt.’

Forum voor Democratie FvD kijkt uit naar het samenlevingsakkoord en geeft aan dat zij het van belang vinden dat inwoners tijdig worden betrokken bij beslissingen. Dit bij voorkeur via een referendum. Reactie in het bestuursakkoord Met betrekking tot het Mienskipsakkoord is door de formerende partijen gekozen voor het proces van een Mienskipspetear, dat dekt meer de lading. Voor de inrichting van dit proces wordt de gehele gemeenteraad uitgenodigd om daarover mee te denken in de 2 e helft van het aankomende jaar. Een toelichting hierop kunt u lezen in hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening. Daar staat: ‘We willen inwoners eerder en beter betrekken bij besluiten met maatschappelijke impact. Daarom werken we aan de ontwikkeling van

Op het moment van schrijven gaat het om 251 (minderjarige) asielzoekers https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-8582.html 1

2

een mienskipspetear. Het tweede halfjaar van 2026 geven we hier samen met de gemeenteraad invulling aan via dialoogsessies, waarbij we gezamenlijk de uitgangspunten en kaders bepalen. Een mienskipspetear is een gesprek met de samenleving en geen referendum. Het doel is om inzichten, zorgen en ideeën op te halen, zodat besluitvorming wordt verbreed en verrijkt. ‘ Hierbij is aangegeven dat dit geen referendum is.

Frisse Wind 21 Frisse Wind heeft een aantal punten uit hun verkiezingsprogramma aangedragen waaronder de herziening van de nieuwbouw van het gemeentehuis en bij de locatie van een AZC het draagvlak groter moet zijn dan 50%. Daarnaast staan zij voor betrouwbare politiek en verwachten dat ook van het college en de raad. Tevens zou Frisse Wind graag zien dat er meer BOA’s komen en dat het personeelsbeleid goed is. Ook kijken ze uit naar het samenlevingsakkoord en hoe ze daarbij betrokken worden. Reactie in het bestuursakkoord In het kader van de herziening van de nieuwbouw van het gemeentehuis is in hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening het volgende aangegeven: ‘Als coalitie hebben we afspraken gemaakt die we in dit akkoord vastleggen. We staan voor continuïteit in het bestuur en bouwen voort op eerder genomen besluiten van raad en college, met ruimte voor nieuwe inzichten en ontwikkelingen.’ Bij besluiten met grote maatschappelijke impact, zoals een AZC worden inwoners eerder betrokken. Hierover staat in hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening het volgende opgenomen: ‘We willen inwoners eerder en beter betrekken bij besluiten met maatschappelijke impact. Daarom werken we aan de ontwikkeling van een mienskipspetear. Het tweede halfjaar van 2026 geven we hier samen met de gemeenteraad invulling aan via dialoogsessies, waarbij we gezamenlijk de uitgangspunten en kaders bepalen.

Een mienskipspetear is een gesprek met de samenleving en geen referendum. Het doel is om inzichten, zorgen en ideeën op te halen, zodat besluitvorming wordt verbreed en verrijkt. We realiseren ons dat oplossingen bij maatschappelijke vraagstukken vaak niet in de uitersten liggen, maar in het midden van het gesprek. Tegelijkertijd blijft het een uitdaging om ook inwoners te bereiken die zich minder snel laten horen. Daarom zoeken we actief naar verschillende perspectieven binnen onze mienskip.’ Betrouwbare politiek vinden de onderhandelende partijen ook heel belangrijk, daarover is het volgende opgenomen in hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening: ‘Een sterke gemeente wordt gemaakt met inwoners, ondernemers en organisaties en ontstaat niet alleen in het gemeentehuis. Daarom vinden we het belangrijk dat inwoners weten waar zij aan toe zijn en kunnen rekenen op een betrouwbare en toegankelijke overheid. Heldere en begrijpelijke communicatie vormt daarbij de basis. Besluiten en afwegingen worden duidelijk uitgelegd en signalen uit dorpen en wijken nemen we serieus. Zo bouwen we aan een bestuurscultuur waarin vertrouwen, samenwerking en betrokkenheid centraal staan.’

3

Met betrekking tot de meer BOA’s geeft het bestuursakkoord de volgende tekst in het hoofdstuk 1 Veiligheid: ‘Zichtbaarheid van overheid en veiligheidspartners is belangrijk. Daarom zetten wij in op de aanwezigheid van BOA’s, politie en andere partners in wijken, dorpen en het buitengebied.’

Christen Unie De CU heeft zijn zorgen uitgesproken over onze jeugdigen in de gemeente Heerenveen, dan gaat het om de eenzaamheid, veiligheid, maar ook drugs en alcohol. Ze zien graag dat er actief wordt ingezet op preventie en dat er goede zorg is voor de jongeren. Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor de toestand van de wegen en trottoirs in het kader van toegankelijkheid. Reactie in het bestuursakkoord De zorg voor de jeugdigen delen de onderhandelende partijen, maar er zijn meer groepen waar deze problematiek speelt. In hoofdstuk 1 Veiligheid is hierover het volgende opgenomen: ‘Wij zetten nadrukkelijk in op het voorkomen van overlast, criminaliteit en onveiligheid. Daarbij werken we samen met inwoners, onderwijs, zorginstellingen, politie en andere partners. We hebben bijzondere aandacht voor middelengebruik, wapenbezit, verkeersgedrag en ondermijnende criminaliteit. Het preventieve veiligheidsbeleid is doelgroepengericht.’ En in hoofdstuk 6 Sociaal domein is in het kader van preventie nog het volgende opgenomen: ‘Preventie staat daarbij centraal. We investeren liever in het voorkomen van problemen dan in het herstellen ervan. Daarom zetten we in op vroegsignalering, jeugd- en jongerenwerk, mantelzorgondersteuning, laagdrempelige hulp en sterke verenigingen en ontmoetingsplekken in onze dorpen en wijken.

Juist daar kijken inwoners naar elkaar om en versterken we samen de zelfredzaamheid in buurten en gemeenschappen.’ In het kader van de toestand van de wegen en trottoirs zetten de onderhandelende partijen zich in voor een schone, hele, goed en functioneel ingerichte openbare ruimte. Zoals dit staat opgenomen in hoofdstuk 1 Veiligheid. Dat heeft niet alleen betrekking op veiligheid, maar ook op het onderhoud.

Socialistische Partij De SP vindt bestaanszekerheid heel belangrijk en dat is heel breed, want dat loopt van wonen, inkomen tot zorg. Daarnaast vindt de SP het belangrijk dat er niet wordt ingezet op prestigeprojecten als het gemeentehuis, de Olympische Spelen en de parkeergarage. Dat geld kan beter op een andere manier voor onze inwoners ingezet worden. De SP mist de grip op het Sociaal Domein vanuit de raad. En als laatste vindt de SP vijf wethouders teveel voor een gemeente als Heerenveen. Reactie in het bestuursakkoord De onderhandelende partijen hebben als uitgangspunt brede welvaart genomen, waarvan bestaanszekerheid een onderdeel is. In hoofdstuk 3 (Circulaire) Economie is hierover het volgende opgenomen: ‘Een sterke economie vormt de basis voor een leefbare en toekomstbestendige gemeente. Werk, ondernemerschap, onderwijs en innovatie dragen bij aan brede welvaart en bieden inwoners kansen om zich te ontwikkelen. Daarom zetten we in op een sterke economische structuur waarin wonen, werken en welzijn elkaar versterken.’ 4

De onderhandelende partijen hebben ervoor gekozen om de genomen besluiten rondom het gemeentehuis, de Olympische Spelen en de parkeergarage te continueren. Hierover is in hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening het volgende opgenomen: ‘Als coalitie hebben we afspraken gemaakt die we in dit akkoord vastleggen. We staan voor continuïteit in het bestuur en bouwen voort op eerder genomen besluiten van raad en college, met ruimte voor nieuwe inzichten en ontwikkelingen.’ De onderhandelende partijen staan ook voor een transparant bestuur en daarmee inzicht in de te nemen besluiten ook in het kader van het Sociaal Domein. In reactie op het aantal wethouders hebben de onderhandelende partijen het volgende opgenomen in het bestuursakkoord onder hoofdstuk 0 Bestuur en dienstverlening: ‘De komende bestuursperiode staat Heerenveen voor grote opgaven, zoals de schaalsprong, de verdere ontwikkeling van onze positie als sportgemeente, de financiële positie en een actieve lobby richting provincie, Rijk en Europa. Bij de behandeling van de Perspectiefnota 2026 is uitgegaan van een college van maximaal vier wethouders, op basis van een verwachte coalitie met vier partijen. De verkiezingsuitslag heeft echter geleid tot een brede coalitie van vijf partijen, waarmee recht wordt gedaan aan de uitslag van de verkiezingen.

Gezien de omvang van de opgaven vinden wij een college met vijf wethouders passend en verantwoord.’

Tot slot De door de oppositiepartijen aangedragen onderwerpen zijn gewogen en besproken tijdens het proces van totstandkoming van het bestuursakkoord: ‘Mienskip in Beweging’. Bovenstaande reactie laat zien dat de onderhandelende partijen de aangedragen onderwerpen voor een groot deel ook heel erg belangrijk vinden.

5