Collegebrief aan de raad Portalis Tjalleberd

Aan de gemeenteraad

uw brief van:

ons kenmerk: Z.24.443472

bijlage(n): 4

datum: 17 september 2024

Onderwerp: informatie situatie Portalis (Tjalleberd) en spoedbrief ouders.

Beste raad, Op 15 juli 2024 stuurden ouders een brief aan u en aan het college over de beslissing van Portalis om te stoppen met het onderwijsaanbod bij Scauting in Tjalleberd. In deze brief uitten zij hun zorgen over de gevolgen voor een kleine groep kinderen, deels uit de gemeente Heerenveen. Op 18 juli 2024 gaf de griffie aan de afhandeling van de brief over te dragen aan het college en de brief staat op de lijst met ingekomen stukken die op 29 september wordt behandeld in de raad. Met deze brief informeren wij u over de situatie. Omdat het gemeentebestuur niet verantwoordelijk is voor (passend) onderwijs binnen het speciaal voortgezet onderwijs (svo) hebben wij informatie opgevraagd bij, en het gesprek gevoerd met de dagelijks bestuurder van het Samenwerkingsverband Zuidoost-Friesland (hierna samenwerkingsverband). Er volgt eerst een korte schets van de verschillende verantwoordelijkheden voor zover van belang voor het aanbod in Tjalleberd en vervolgens wordt ingegaan op de ontwikkelingen. Verantwoordelijkheden Het Samenwerkingsverband Zuidoost-Friesland is verantwoordelijk voor toetsing en toelating tot het speciaal (voortgezet) onderwijs (svo) van leerlingen en het afgeven van een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) hiervoor. Alleen dan kunnen kinderen toegelaten worden tot een s(v)o school.

Het samenwerkingsverband bekostigt de onderwijsplekken waar extra geld voor nodig is en wijst deze toe. Het samenwerkingsverband heeft voor (individuele) ouders met vragen een informatiepunt. Het samenwerkingsverband heeft een dagelijks bestuur en een algemeen bestuur waar scholen zitting in hebben. Voor een nieuwe school of een nevenvestiging moet een schoolbestuur toestemming vragen aan het samenwerkingsverband en aan desbetreffende gemeente.

Portalis is een onderwijsinstelling met de hoofdvestiging in Groningen. Portalis verzorgt speciaal onderwijs. Portalis heeft de wettelijke onderwijs- en zorgplicht voor de kinderen met een schoolinschrijving bij Portalis. Bij het stoppen van onderwijs (zoals in Tjalleberd) heeft Portalis de verantwoordelijkheid om passende onderwijsplekken te vinden. Scauting is een zorgorganisatie voor mensen met een autisme die o.a. te Tjalleberd ondersteuning biedt aan mensen met een autisme op gebied van wonen, werken en leren. De bekostiging hiervan verloopt via de Wmo, de Jeugdwet of de Wlz. Zij gingen samenwerken met Portalis, eerst voor één persoon en daarna voor nog enkele andere leerlingen. De gemeente is in het kader van de Wmo en de Jeugdwet verantwoordelijk voor de bekostiging van hulp, zorg en begeleiding en opvang. De gemeente is niet verantwoordelijk voor het (passend) onderwijs en de rol van de gemeente is daarom hier beperkt. Onderwijsorganisaties en gemeenten stemmen wel het beleid en plannen af. Het samenwerkingsverband is een zelfstandig bestuursorgaan en maakt eigenstandig beslissingen. De gemeente is wel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Leerplichtwet. Wanneer een onderwijsorganisatie in een gemeente een onderwijslocatie start (of een nevenlocatie), dient bij het college om een instemmingsverklaring te worden verzocht.

Gemeenten in Zuidoost-Friesland werken samen in regioverband, en overleg met het samenwerkingsverband wordt regionaal opgepakt. De gemeente signaleert vragen en belemmeringen als het gaat om het aanbod voor en de ontwikkeling van kinderen. Signalen van ouders die zich zorgen maken over (de ontwikkeling van) hun kind vallen hieronder. De gemeente kan daarbij niet de beslissing van een samenwerkingsverband of een onderwijsinstelling terugdraaien. Gemeenten kunnen hierover wel in gesprek gaan. De ontwikkelingen in het afgelopen half jaar In februari 2024 besloot het dagelijks bestuur van het samenwerkingsverband ZuidoostFriesland om geen nieuwe toelaatbaarheidsverklaring (tlv) meer af te geven voor Portalis bij Scauting. De tlv’s voor de huidige leerlingen blijven wel bestaan. De directeur is van mening dat er sprake is van een gegroeide situatie waarbij er formeel en inhoudelijk geen sprake is van een volwaardige onderwijslocatie terwijl voor het samenwerkingsverband de kosten aanzienlijk zijn. Portalis heeft eerder geen instemmingsverzoek ingediend bij het college van de gemeente en niet bij het samenwerkingsverband om op deze locatie wettelijk toegestaan onderwijs te kunnen organiseren. Daarop besloot Portalis in het voorjaar zelf om helemaal te stoppen met het onderwijsaanbod op de locatie te Tjalleberd.

Zonder nieuwe toelaatbaarheidsverklaringen zouden er onvoldoende onderwijsmiddelen zijn om de activiteiten voort te kunnen zetten. Dit is in juni aan de ouders en aan de organisatie van Scauting meegedeeld. Ouders kwamen hierop in actie om de zorgen kenbaar te maken. Zo meldden zij in hun brief aan de gemeente ook de onderwijsinspectie te hebben benaderd maar dat de inspectie niet op individuele gevallen ingaat. Uit navraag door de regionale leerplichtambtenaar (namens gemeenten Zuidoost-Friesland) blijkt dat de individuele meldingen over deze situatie wel zijn gebundeld door de inspectie en meegenomen zijn in het reguliere onderzoek bij het samenwerkingsverband. Het samenwerkingsverband heeft daarnaast contact met de inspectie onderhouden ter ondersteuning van een zorgvuldig proces van afbouw. Op 18 juli heeft het samenwerkingsverband de gemeenten in Zuidoost-Friesland hierover geïnformeerd in een ambtelijk overleg. Omdat ouders vlak voor de vakantie een spoedbrief schreven aan de raad en aan het college heeft het college zo spoedig mogelijk een reactie gestuurd naar de ouders.

De gemeente was er eerder wel van op de hoogte dat er in beperkte mate lessen verzorgd werden bij Scauting door Portalis maar niet dat dit ging om formele onderwijssituaties met een tlv verstrekt door het samenwerkingsverband. Er was geen verzoek neergelegd bij het college om een officiële onderwijslocatie te kunnen starten. Toen in het voorjaar vragen ontstonden naar aanleiding van de praktijk, is gestart met een verkenning van de situatie. Door de brief van de ouders en door vervolgens als gemeenten binnen de regio gezamenlijk in gesprek te gaan met het samenwerkingsverband, ontstond duidelijkheid. Nieuwe passende onderwijsplekken gevonden voor de leerlingen De onderwijs en zorgplicht ligt bij Portalis. Het samenwerkingsverband meldt dat zij, samen met Portalis, voor alle acht kinderen (uit vier gemeenten) een passende onderwijsplek hebben gevonden. De meeste kinderen stromen meteen na de zomervakantie 2024 door naar een andere passende onderwijsplek. In enkele situaties is die plek niet meteen beschikbaar. Voor de kinderen die na de zomervakantie nog niet door kunnen stromen naar een andere plek heeft het samenwerkingsverband met Portalis afgesproken dat de financiering voor Portalis bij Scauting doorloopt tot uiterlijk aan de zomervakantie 2025. In eerste instantie was de termijn gesteld tot de kerstvakantie 2024.

Omdat ouders aangaven dat het erg belangrijk is om in schooljaren te rekenen en dit vanuit gemeenten is meegenomen in het gesprek met het samenwerkingsverband is besloten die termijn te verlengen. Wanneer de leerplicht in het geding dreigt te komen wordt de leerplichtambtenaar betrokken. Wat de enkele situaties in Heerenveen betreft is dat tot nu toe niet gebeurd. Afsluitend We begrijpen de zorgen van de ouders en zijn daarom blij dat er een goede oplossing is voor alle leerlingen en een passende onderwijsplek wordt gevonden. We vertrouwen erop dat de gesprekken met directbetrokkenen leiden tot een goede oplossing voor alle kinderen. Op 29 juli 2024 hebben we een schriftelijke reactie aan de ouders gestuurd en u daarvan een kopie verstrekt. We blijven samenwerken met het samenwerkingsverband Zuidoost en zullen de komende periode aandacht vragen bij het onderwijs voor voldoende passend onderwijsaanbod voor specifieke doelgroepen in de regio. Bel gerust als u vragen heeft Heeft u vragen over deze brief? Neem dan contact op met N. Arendz, beleidsmedewerker, afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling door te bellen via 14 05 13 Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Heerenveen, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

J. van Leeuwestijn

M.A. Fokkens-Kelder

Bijlagen: -

Brief van ouders aan de raad en aan het college d.d. 15 juli 2024

-

Verzonden reactiebrief van het college aan ouders d.d. 29 juli 2024

-

2 persberichten leeuwarder courant (19 juli en 26 juli)