Bijlage 6d. Notulen Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen
Tekst van het document
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
FNP
Werken en ondernemen
FNP
Algemeen
GL
Algemeen
GL
Algemeen
GL
Algemeen
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
Horeca
As hoareka terrassen hat, moatte se dêrfoar heffingen oan de gemeente betelje. En se krije dêr in fergunning foar? Miskien kinne jim ús fertelle wêr't jim sa-al mei dwaande binne.
Zij moeten daarvoor precario betalen. Dat hoort bij financiën, tafel 5.
Organisatie
Ik zou willen weten wat jullie strubbelingen zijn, of gebrek aan personele capaciteit ook bij jullie speelt en wat de consequenties daarvan zijn.
Ik vroeg net bij een andere tafel ook wat onze rol als raad daarin kan zijn. Dan gaat het snel over middelen. Maar ik hoor ook dat de arbeidsmarkt niet de mensen heeft om het in te vullen.
Dat durf ik niet te zeggen. Wy dogge de tariedingen om bûten alles op oarder te hâlden, mei brêgen, wâl- en kaaiwurken, ferhurding, it rioel, al it grien dat jim sjogge. Het verloop van personeel hebben wij niet zo veel last van, maar er is wel een onderbezetting aan personeel. We zien dat aannemers waar wij zaken mee doen, of nutsbedrijven dezelfde problematiek hebben met weinig personeel. Als de gemeente iets gedaan wil hebben, dan staat die soms ook op de wachtlijst. We hebben het over de openbare ruimte. Je kan je alles proberen te borgen in kwaliteitssystemen. Bijv. in beheerpakketten, regelingen of procedures. Echter valt of staat het met efficiency, opbouwen van kennis, gebiedskennis. Het duurt vaak wel vijf jaar om die kennis op te bouwen. Als iemand na twee jaar weer vertrekt, hebben we al veel energie in diegene gestoken en dat is lastig. Klopt. Gemeenten en bedrijven vissen uit dezelfde vijver. Als mensen maar even blijven, ben je tijdelijk uit de brand. Mensen kunnen gemakkelijk weer ergens anders aan het werk. Het is een macrovraagstuk om op te lossen. De raad kan wel eraan bijdragen dat men weer positief is over en vertrouwen krijgt in de overheid. Er zijn best wel inwoners die ontevreden
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
GL
Algemeen
Heeft de negativiteit bij de inwoners ook gevolgen voor het verloop?
GL
Algemeen
Dat is eigenlijk gebaseerd op wantrouwen.
GL
Algemeen
Het is niet specifiek in Heerenveen zo.
GL
Algemeen
Hoe zou het in Heerenveen dan uit kunnen pakken?
Antwoord zijn over de overheid. Raad, college en de ambtelijke organisatie werken aan hetzelfde doel. Het zou mooi zijn als we aan de inwoners kunnen vertellen waar we mee bezig zijn. Op het gebied van verkeer zijn er best mensen die zeuren of boos zijn. Mensen vinden het interessant om voor allerlei onderwerpen een WOO-verzoek te doen, ook als ze ergens niet mee eens zijn. Dat is erg lastig. Het legt een grote druk op. Twintig jaar geleden was 80% van je werk het beheer en 20% was bedrijfsvoering. Dat is nu verschoven naar 50/50. Er is veel controle. Terwijl wij het werk doen met de bedoeling om het maximale uit een euro te halen voor de inwoner. Nee, ik denk dat het op meer plekken zo is. Er zijn gemeenten die er bewust voor kiezen om zich anders in te richten. De gemeente Leeuwarden bijv. heeft een heel andere klantenbenadering aan de balie. Daar word je zonder afspraak weggestuurd. Heel hard en zakelijk. Als je daar een klacht indient, dan krijg je zo nul op het rekest met een standaardbrief. Zo wordt een maximale afstand gecreëerd tussen de inwoner en gemeente. De persoonlijke benadering in het gemeentehuis hier is aangenamer. Ik denk dat de raad daar wel wat in kan sturen. Als iemand een klacht heeft, laat diegene bellen en dan kunnen we het gesprek aangaan. Dat kan ook inhouden dat diegene niet gelijk krijgt. Praten
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord kan ook op een bewonersavond, maar niet alles kan aan inwoners voorgelegd worden.
HL
Algemeen
Organisatie
FNP
Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen
Riolering
FNP
Waar lopen jullie tegenaan en waar gaan jullie tegenaan lopen de komende tijd? Met welke zaken moeten wij als fractie en als gemeenteraad rekening mee houden? We hoorden net hiernaast van meer structureel beleid en meer personeel, en ook meer luisteren naar de praktijk. En uitleg geven aan de inwoners. Jim reparearje in protte rioelen op it momint. Ik fernim wol dat by it reparearjen in soad gemysk guod brûkt wurdt. Dan wurdt der earst in kous yn lutsen. Dêr kieze jim foar.
FNP
Onderhoud kapitaalgoederen
By de Gaasterlânleane binne hiel wat ynspeksjes útfierd.
FNP
Onderhoud kapitaalgoederen
Dat bart op grutte lingten. Ik sjoch no dat men dwaande is nije putten te pleatsen.
Ja, reparearje is foardieliger as folslein ferfange. Dat is soms de ôfwaging. Der sit in hars yn mei twa komponinten. Dat wurdt waarm makke en dan hurdet it út. Der komt in geur by frij de deis dat bart. It is in prima metoade. De hiele dyk hoecht der net út. It rioel giet yn elts gefal wer fjirtich, fyftich jier mei. Ja, we ha besjoen wat it bêste wie. Op in pear plakken yn it asfalt wie te sjen dat der in steuring wêze koe of in gat yn de rioelbuis. Dêr ha se noch in kear mei in radar oerhinne west om seker te wêzen oft it lizzen bliuwe koe of dat it derút moast. Uteinlik is besletten om in kous deryn te meitsjen. Dat witte we seker dat it goed is. Dêr komme nije ynspeksjeputten. Der wurdt in nije ôfstimming foar ôfwettering makke. De rûne rioelputdeksels wolle wolris fersakje. Der komme no guon yn dy't gelyk mei it asfalt sitte.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
FNP FNP
FNP
Thema / Paragraaf
Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen
Onderhoud kapitaalgoederen
Blz.
Onderwerp
Vraag
Ik moat sizze dat it plan der goed útsjocht. En de oanpak ek. Openbaar groen
Jim hâlde jim ek dwaande mei it grien yn de berm. By de Rosa Manuswei yn Skoatterwâld wurdt it net sa moai, dêr is net folle bioferskaat yn de bermen. By de rotonde by earder Bos Tuin en Dier stiet de berm wol hiel moai yn ’e bloei.
By Museum Belvédère stiene earder ek klaproazen en koarnblommen.
Antwoord Der komme in pear stikjes nije rioelearring yn, yn Oostergo en Westergo, mei in ferbettering fan de ôffier fan it reinwetter. It is te hoopjen dat it goed wurket aanst. Minsken moatte de ôffier goed brûke, gjin doekjes en fet deryn. Dêr is bioferskaat mei grien. It earste jier is it altyd it moaist. Dat is hjir ek bard. Dy hoeke by earder Bos Tuin en Dier is opnij ynsiedde. Yn it ferline hiene we wol wylde blommen en klaproazen, mar dêr binne we wat fan ôfstapt. Der is no in gebietseigen mingsel ynsiedde. De zakjes zaad die bij de Welkoop te koop zijn, zijn niet geschikt voor het bevorderen van biodiversiteit. Gebiedsauthentieke beplanting is het beste. Der sit in gradearring kwa fasearring yn. De earste plantsjes dy't men tsjinkomt binne de klaproazen en koarnblommen ensfh. As it him trochûntwikkelet dan stiet der oplêst in bosk. Der sitte altyd stapkes yn. Wol men klaproazen hâlde, dan moatte se der elke kear wer út en opnij de kâns krije. Om mear bioferskaat te hawwen, moat men mear siedzje en opsûgje, oars wurdt de grûn folle fiedselriker en dan komme der allegear brânnettels. It wurdt no opsûge en moat apart ferwurke wurde. It is folle yntinsiver en kostberder om in natuerlike berm te hawwen as in strak stik gers.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
FNP
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
Onderhoud kapitaalgoederen
Ferline jier haw ik by jim west op de werf en ha wy oer koart of lang gers praat. Jim soene mei wurkgroepen oan ’e slach. Kinne jim sizze hoe fier't jim dêrmei binne?
FNP
Onderhoud kapitaalgoederen
FNP
Onderhoud kapitaalgoederen
D66
Onderhoud kapitaalgoederen
Mei it each op bermbrannen mei de drûchte tsjintwurdich is it better om it gers wat langer te litten. It giet dan minder fluch yn ’e brân, omdat it wieter bliuwt. Ik haw doe ûntdutsen dat jim it goed yn kaart ha. By ús is in eksterne partij ynhierd om de feart skjin te meitsjen. Us eigen grûn waard doe ek fuorthelle en dat wie net de bedoeling. Ik bin der efteroan gien, mar troch de gemeente wurdt ferwiisd nei de eksterne partij. Er is een lagere besteding voor riolering geweest. Kunnen jullie daar een toelichting op geven?
We ha doe de kaart besjoen en oanjûn wêr't wy al ekstinsyf behear tapasse. De filosofy is wol om it op mear plakken ta te passen, mar dan passend by de omjouwing. Periodiek doen we een schouw in de buitenruimte om te bekijken hoe het met het onkruid langs de weg is, met vandalisme, prullenbakken. Dat willen we samen met inwoners in de omgeving doen. Dan kinst altyd besjen wêr't it noch oars kin. Soms kinne de masines earne net by komme. De meander dy't alles opsûcht is in hiele swiere masine. Yn ’e berm giet it maklik, mar by in perkje binnenyn is it soms lestich.
Riolering
Op ’e Heide wie it sa dat guon minsken woene dat it reid by minsken efterhûs meimeand waard. Inkelde minsken woene it net en dy setten de deis fan tefoaren flachjes yn ’e tún. Eind 2020 heeft de raad het watertakenplan 2021-2024 vastgesteld. Daarin zijn de riolering en het grondwater geregeld. Er zijn prognoses gedaan over o.a. de vervanging van riolering. Te zien is dat in 2022 de bestedingen achterblijven bij de prognoses. Dat heeft vooral te maken met beschikbare capaciteit. Er is nogal wat verloop op die post. Het zit met name op het programmatisch inplannen van de werkzaamheden.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
D66
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
Onderhoud kapitaalgoederen
Dat betekent dat een deel van het geld doorgeschoven moet worden naar de toekomst.
D66
Onderhoud kapitaalgoederen
Zien we dat terug in de begroting? Eigenlijk is het geen vrijval van middelen.
CU
Onderhoud kapitaalgoed eren
CU
Onderhoud kapitaalgoed eren
Ja, want de opgave blijft en schuift door naar 2023. Volgens de BBV-voorschriften loopt dat nu via voorziening bestedingen derden, waarin tijdelijke middelen worden geparkeerd. De voorbereiding moet de komende jaren weer wat intensiever gaan plaatsvinden als we de bezetting weer goed op orde hebben, zodat we een inhaalslag kunnen maken. Het is geen vrijval. Het is een verschuiving naar en voorziening bestedingen derden binnen product riolering. Daar moet een nieuw bestedingsplan onder komen te liggen om voor de komende jaren die middelen voor de riolering aan te wenden. Het blijft binnen het product vanwege het feit dat het een doelbelasting is. Het is via een heffing aan burgers en bedrijven verkregen, en wordt gereserveerd voor die middelen. Het waterschap betaalt, de gemeente voert het uit. Daar heeft de gemeente een overeenkomst over met het waterschap. Voor de begroting en het meerjarenperspectief is aangemeld dat de komende drie jaar alles door de gemeente gebaggerd wordt. Dan is wel het baggeronderhoud overgedragen aan het waterschap. Jazeker.
Baggeren
Het onderhoud van de vijvers, moet de gemeente dat zelf invullen of gaat dat samen met het waterschap?
De gemeente doet zelf schouwen.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
CU
Vraag
Antwoord
Onderhoud kapitaalgoed eren
Dan vraagt de gemeente toestemming aan het waterschap om die vijvers te baggeren?
CU
Onderhoud kapitaalgoed eren
De gemeente hoeft niet bij elk projectje bij het waterschap aan te kloppen of het uitgevoerd mag worden.
CU
Onderhoud kapitaalgoed eren
Heeft de gemeente daar genoeg mensen voor? De gemeente huurt bedrijven in, neem ik aan.
CU
Onderhoud kapitaalgoederen
Bebording
CDA
Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen
Baggeren watergangen
Nee, het maaien doet de gemeente zelf. De gemeente heeft een overeenkomst met de aannemer. En de gemeente heeft een beheerplan met het waterschap, waarin staat hoe vaak de gemeente maait, aan twee kanten, en of de gemeente de vijvers schoon moet houden. Niet voor het regulier onderhoud. Het baggerwerk hebben we in gezamenlijkheid opgesteld. In het stedelijk gebied ligt een opgave om al het achterstallig onderhoud op 50/50 basis met elkaar op te pakken. Eerlijk gezegd heeft de gemeente daar niet genoeg mensen voor. De gemeente huurt maximaal in met een begeleide aanbesteding. Er wordt gekozen voor een vertrouwd adviesbureau dat de aanbesteding en uitvoering kan voorbereiden. Dat kwam door klachten dat mensen ook met fietsen en bromscooters over dat wandelpad gingen. Afgesproken is om dat bord neer te zetten en niet te gaan handhaven. De gemeente docht it ûnderhâld oan de wettergongen, betellet in oannimmer, mar kriget it jild fan it wetterskip. Omdat we ienmalich in neibetelling hân ha oer ôfrûne jierren. Dy is yn 2022 útbetelle oan de gemeente. Dy ynkomsten wiene net rûsd yn de begrutting. De gemeente hat in behearplan makke mei it wetterskip. Dêr stiet yn hokker wettergongen de gemeente meand, oan twa kanten, ien of twa kear
CDA
CDA
Onderhoud kapitaalgoederen
Blz.
Onderwerp
Langs de Engelenvaart staat een mooi bordje van 'Deel het pad'. Mensen wandelen en fietsen daar. Het is ontworpen door Mark Jensen. Wat docht de gemeente oan de wettergongen en wat docht it wetterskip dêryn? Hoe kinne we jild oerhâlde?
Hat de gemeente frijheid yn de besteging fan it jild? Byg. dat de
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
CDA
Onderhoud kapitaalgoederen
CDA
Onderhoud kapitaalgoederen
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
gemeente minder baggeret omdat in berm fersakket.
jiers. Dat wurk wurdt útbestege oan in oannimmer en wurdt sa útfierd. It wetterskip kontrolearret oft it wurk dien is lykas ôfpraat en betellet it jild. It binne dus reguliere wurksumheden dy't alle jierren útfierd wurde oan ûnderhâld oan de wettergongen en gjin baggerwurk. Yn in grut gebiet moat de gemeente noch baggerwurk útfiere, foardat it hielendal oerdroegen wurdt oan it wetterskip. It jierliks ûnderhâld fan it útmeanen is al oerdroegen oan it wetterskip. Ein 2025 moat it baggerûnderhâld yn it stêdlik gebiet klear wêze. Yn it bûtengebiet docht de gemeente ek ûnderhâld oan skouwettergongen. Oer it algemien docht it wetterskip sels net folle ûnderhâld. De gemeente hat in skeel mei it wetterskip oer in stik fan de Kompanjonsfeart by Jobbegea en Hoarnstersweach. Dêr hat it wetterskip de feart baggere en deis nei it baggerjen sakke de wâl yn. De dyk leit dêr frij deun tsjinoan, dus de berm is ûnstabyl wurden. De gemeente hat tsjin it wetterskip sein dat dy de boel herstelle moat. It wetterskip seit dat de gemeente dat dwaan moat. Der stiet in bestjoerlik oerlis op de planning. En oars is der de rjochter of kin foar mediation keazen wurde. Foaral yn de easthoeke fan de Kompanjonsfeart sit in protte wetternâle. Dêr hat de gemeente in petear mei it wetterskip oer hân. De gemeente hat flinke kosten makke om al dy wetternâle op te romjen. It wetterskip hat it út de
Wêrom moasten jim krekt sa laitsje oer it fersakjen fan bermen?
84
Exoten
Yn de foarige perioade moast der in protte jild nei de bestriding fan eksoaten, lykas de grutte wetternâle. Falt dat no ta?
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
CDA CDA CDA
Thema / Paragraaf
Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen Onderhoud kapitaalgoederen
Blz.
Onderwerp
Vraag
Knypt it by jim mei mankrêft yn de útfiering? Exoten
Antwoord Kompanjonsfeart helle en de gemeente hat it ôffierd en stoart. Dit jier hat it wetterskip it oars dien: se ha it hiele jier byholden wat se foarich jier skjinmakke ha. Dêrmei binne de kosten beheind bleaun. Yn it stêdlik gebiet ha we ek wetternâle hân. Dêr wie diskusje oer, want de gemeente kriget de fergoeding fan it wetterskip foar normaal ûnderhâld. De kosten wiene hast in ton foar it opromjen. De gemeente hat ekstra jild dêrfoar fan it wetterskip frege. Dêr is foar ien kear in oerienkomst oer sletten mei it wetterskip oer 2022. Foar 2023 moatte nije ôfspraken makke wurde. It wetterskip sil deselde behearstrategy dwaan om it wetter skjin te hâlden. Nee, it wurk wurdt oan in oannimmer útbestege.
De wetternâle giet net mear fuort.
Nee, mar behearskber wurdt it wol troch it lyts te hâlden.
Wanneer verwachten jullie duidelijkheid over wie welke kosten gaat dragen?
Der is in bestjoerlik oerlis pland tusken it kolleezje en it nije wetterskipsbestjoer. De redenaasje om it stêdlik gebiet by de gemeente te lizzen, is wol dúdlik. It is foar boargers en bedriuwen folle makliker as de gemeente yn de iepenbiere romte fan it stêdlik gebiet alle wurksumheden docht. De gemeente is in earste loket. Mar geandewei komt men dit soart dingen tsjin dy't net goed yn de oerienkomst sitte.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
PvdA
Onderhoud kapitaalgoederen
D66
Wonen en leven
D66
Wonen en leven
D66
Wonen en leven
D66
Wonen en leven
Blz.
44
Onderwerp
Vraag
Antwoord
Sportvelden
Het beheerplan sportvelden heeft een looptijd van 2022 t/m 2026, vastgesteld door de raad in 2016. In 2021 is het beheerplan herijkt. Wordt deze datum dan ook vermeld als afgeprocedeerd? Wat is de reden van de onderbesteding op verkeersveiligheid?
Wij nemen deze vraag mee voor onze collega Lennert Marinus.
Kosten verkeersveiligheid
Actieplan fiets
Heeft het te maken met lagere kosten of met projecten die vooruitgeschoven zijn omdat de uitvoering nog niet plaatsgevonden heeft? Zijn er elementen uit het actieplan fiets ondergebracht bij die SPVsubsidie?
Stel dat de gemeente buiten het reguliere onderhoud extra stappen wil
Het zit met name in de SPV, subsidie verkeersveiligheid. Er is veel Rijkssubsidie binnengehaald door de provincie. Er wordt afgerekend op daadwerkelijke kosten voor uitvoering. De gemeente heeft meer ontvangen dan dat er voor uitgegeven is. Het zijn lager uitvallende kosten. Als de gemeente het werk gunstig kan aanbesteden, dan komt het bedrag lager uit. Ja, er zit een stuk subsidie in voor fietsveiligheid, het aanbrengen van fietsstroken, het herstellen van meer fietspaden e.d. Het actieplan fiets was heel uitgebreid. Een aantal actiepunten daaruit zijn tot uitvoering gekomen. In combinatie met de subsidieregeling zijn de verkeersmaatregelen tegelijkertijd genomen. In de periode van de recessie na 2010 zijn alle budgetten voor verkeer naar nul geschroefd. Met incidentele middelen en subsidie probeert de gemeente met de 50/50-regeling toch de verkeersmaatregelen voor verkeersveiligheid door te voeren. Klopt. Voor het hele fietsplan is in principe nog geen geld beschikbaar gesteld. De gemeente
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
zetten, dan is de capaciteit daarvoor nu niet toereikend en zijn er extra incidentele middelen voor nodig. Valt er aan te geven welke delen er al uitgevoerd zijn?
probeert wel zaken mee te nemen met het onderhoud en de subsidies. Het ideale plan 'zilver met een gouden rand' is nog niet uitgevoerd. We zoeken er af en toe iets uit. Bijvoorbeeld fietsoversteken, dat doen we samen met de provincie. Langs de Schoterlandseweg zijn enkele fietsoversteken verbeterd. Dat is vast te maken. We hebben voor het bedrag van € 30.000 dat we gekregen hebben samen met het onderhoud een inhaalslag gemaakt op veel fietspaden in de buurt, die jarenlang niet aangepakt zijn. Ja, dit jaar gaan we ermee aan de slag.
D66
Wonen en leven
D66
Wonen en leven
Als wij een technische vraag indienen, kunnen jullie daar dan een overzicht van leveren?
D66
Wonen en leven
D66
Wonen en leven
Dus het amendement heeft geholpen om jullie extra budget voor de fietspaden te geven. Hebben jullie ook een lijstje van laaghangend fruit uit het fietsplan die in projecten de komende tijd meegenomen kunnen worden?
CU
Wonen en leven
Fietspaden
Als een geasfalteerd fietspad wordt opgehoogd, worden er allemaal
De opgaven in beheer en onderhoud zijn gerelateerd aan een noodzaak tot ingrijpen op het gebied van onderhoud. De fietspaden zijn met middelen die door de raad beschikbaar zijn gesteld, meegenomen. De middelen uit de subsidie moeten zo doelmatig mogelijk ingezet worden in de subsidieperiode. Er zijn verschillende subsidies. Eén loopt tot 2025. Er is een nieuwe subsidie die tot 2027 loopt. Die nieuwe is aangevraagd, maar het eigen geld van de gemeente is er nog niet. De integrale afweging komt in het MJP, dat in juli aan de raad wordt voorgelegd. Dat is voor die plekken waar geen onderhoud gepland is. Het is het meest kosteneffectief.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
steentjes opgelegd. Dat is een leuke oplossing. CU
Wonen en leven
CU
Wonen en leven
VVD
Wonen en leven
Bestrating
Als je ziet wat er in Skoatterwâld bestraat wordt; in De Greiden loopt het onderhoud achter. Bepaalde zaken worden goed aangepakt, zoals bij de Valeriaan. Er zijn zoveel afschuwelijke plekken, ook in De Greiden, die ook aangepakt moeten worden, bijv. de woonerven die er niet uitzien en waar altijd water ligt. De vergrijzing is in De Greiden groot. In Skoatterwâld zijn straten nieuw aangelegd, maar die worden opnieuw open gebroken omdat er iets is met de berm e.d.
32
Duurzaamheid gemeentelijke gebouwen
Bij duurzaamheid gemeentelijke gebouwen staat de te realiseren doelstelling voor 2030. Zal de gemeente daaraan voldoen als het gemeentehuis gebouwd is?
Die plekken komen nog wel. We hebben een projectenlijst voor de komende jaren. In de loop van de jaren hebben we in De Greiden een blok vanaf de school aangepakt. Wat nu op het programma staat is een stuk Kattenbos vanaf de Valeriaan tot aan de Oude Veenscheiding. Daaropvolgend gaan we o.a. Ereprijs, Dovenetel en de Hondsdraf doen. Dat doen we in blokken, omdat we niet de financiële middelen hebben om alles in één keer te doen. In Skoatterwâld is alles nieuw. Dat heeft met de afwatering te maken. Dat is een keuze uit het verleden geweest die niet goed werkte. De bedoeling was open steen, geen kolken en dat het water mooi weg zou zakken. Dat was een vroeg idee van klimaatadaptatie. Echter werkt dat niet als er 24/7 over de weg gereden wordt. Het idee van twee mooie karrensporen krijg je niet. De stenen gingen los liggen en het water wilde niet meer weg, vooral in een winterse periode met vorst en opdooi. Dus is weer voor de traditionele manier gekozen met banden en kolken. Dat is een verbeteringsslag op de afwatering. Dat durf ik niet te zeggen. Het is goed om daar schriftelijke vragen over te stellen. We hebben in beeld gebracht dat vijf of zeven gebouwen moesten voldoen om de doelstellingen te realiseren. Daar was het gemeentehuis ook bij.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
VVD
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
Wonen en leven
Vallen de gebonden gebouwen er ook onder, zoals Sportstad?
VVD
Wonen en leven
VVD
Wonen en leven
Zijn we met het gemeentehuis in één keer klaar of moeten we nog wat extra doen? Wat is dan de vervolginvestering en wat kan naar voren gehaald worden?
We hebben de eigen gebouwen van de gemeente bekeken, Sportstad niet. Er is gekeken naar de CO2-reductie van 49%, later is dat 55% geworden, en hoeveel gebouwen verduurzaamd moeten worden voor 2030 om aan de doelstelling te voldoen. Vijf tot zeven gebouwen zijn in de investeringsagenda in de voorgaande jaren opgevoerd om daar de verduurzaming te doen. We zijn niet direct met het gemeentehuis klaar.
VVD
Wonen en leven
Als het gemeentehuis groter moet, kunnen dan bepaalde gebouwen afgestoten worden?
We hebben een beslisboom gemaakt van dingen wel of niet afstoten. Dat scheelt investeren, maar zo ver zijn we in detail nog niet. Er is wel een plan van aanpak om eerst een keuze bij de raad te forceren en dan komt de beslisboom. Op het moment dat de gemeente het aantal gebouwen kan beperken om de duurzaamheiddoelstelling van 2030 te realiseren, dan kan ook bekeken worden of er gebouwen zijn waarover geen discussie is of de gemeente die in eigendom houdt of wil afstoten. Er zijn een aantal gebouwen die een relatie hebben met de centrale huisvesting op deze locatie. Werkstate is een voorbeeld. Afhankelijk van het vraagstuk of er tijdelijke huisvesting moet zijn, kan bekeken worden of de gemeente Werkstate moet aanhouden of niet. Bij afstoting ervan geldt de marktwaarde.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
VVD
Wonen en leven
33
Herinrichting burg. Falkenaweg
Deze vraag wordt bij collega Jan Westrik neergelegd.
VVD
Wonen en leven
40
Bereikbaarheid A32
VVD
Wonen en leven
41
SPV-subsidie verkeersveiligheid
Hierover wordt al jaren gesproken. Hier staat dat het onderzoek naar de aanpak vanaf 2024 verwacht wordt. Dan kan het werk pas in 2025/2026 plaatsvinden. Hier staat dat wanneer dit uitgewerkt is, de gemeente in 2023/2024 het kruispunt wil realiseren. Wat moet er nog uitgewerkt worden als de projectinvestering en de kapitaallasten zijn opgenomen in de begroting? Is dat het bestek? Is de subsidie onderdeel van bijna € 2,3 miljoen, de totale investering?
VVD
Wonen en leven
41
Verkeersregelinstallatie Rottumerweg
De verkeersregelinstallatie moet aangepast worden?
PvdA
Wonen en leven
42
Cultuur
We hebben begrepen dat bij ’n Gouden Plak met name wordt ingestoken op sportevenementen. Waarom wordt niet ingestoken op culturele evenementen? Welke evenementen zijn er geweest? Waar wordt aan gedacht voor in de toekomst?
Deze vraag wordt ook aan Jan Westrik voorgelegd.
Dit is de totale investering van gemeente en provincie, elk 50%. In het meerjarenperspectief zit een tweede tranche SPV-subsidie voor 2023-2027, waar nog geen middelen voor beschikbaar zijn in eigen begroting. Nee, die moet compleet vervangen worden. Er zitten nu gloeilampen in die niet meer bestaan. Er is al budget voor aangevraagd. Het werk is al bijna in uitvoering. Deze vraag kunnen wij niet beantwoorden. Onze collega van MO is helaas niet aanwezig.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
PvdA
Wonen en leven
48
Verkeersveiligheid
Met het verkeersveiligheidsplan van 2017 zou de gemeente in 2021 al iets doen, maar dat is doorgeschoven naar 2022. Op blz. 48 staat dat het weer doorgeschoven is naar 2023. Wanneer wordt dit opgepakt? Het fietsplan komt er ook bij kijken.
PvdA
Wonen en leven
De gemeente is nu bezig om in 2025 een mobiliteitsplan vast te stellen, wat een vervolg is op het GVVP. Het GVVP had de bedoeling om fietscomfort, de inrichting etc. te veranderen. Terwijl nu vraagstukken als openbaar vervoer, mobiliteit, late infra aan de orde zijn. De gemeente heeft wel het een en ander uitgevoerd. Verbeteringsmaatregelen worden in het regulier onderhoud meegenomen. De middelen die gereserveerd waren voor het GVVP zijn deels gesneuveld bij het vaststellen van de begroting van vorig jaar. Het GVVP is wel input geweest voor o.a. onze nota kapitaalgoederen, als het gaat om fietscomfort. Er wordt subsidie binnengehaald om verkeersproblemen op te lossen op het gebied van mobiliteit. Er worden wel investeringen gedaan. Het geld dat een aantal keren is overgeheveld van andere jaren, is uiteindelijk niet uitgegeven over het totaal. De gemeente heeft een eerste tranche SPV-subsidie gehad voor duurzaam veilig. Er is ook een tweede tranche aangevraagd en toegekend gekregen. Naast de onderhoudsmiddelen die voor verharding beschikbaar zijn, moeten ook aanvullende middelen uit eigen begroting toegevoegd worden om met de 50% financiering van het Rijk te combineren. De raad wordt bij de MJP opnieuw gevraagd om incidentele middelen beschikbaar te stellen voor de tweede tranche SPV-subsidie voor het doorvoeren van de veiligheidsmaatregelen. Er
De raad heeft wel de juiste data nodig om hier iets van te vinden.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord is geen structurele dekking voor duurzame veiligheid in de begroting.
PvdA
Wonen en leven
SP
Wonen en leven
SP
Wonen en leven
Heeft dat laatste kwalitatieve gevolgen, volgens jullie?
35
Beheerplannen openbare ruimte
Hier staat dat aan de hand van het kwaliteitsniveau dat in de nota kapitaalgoederen staat beschreven, wordt bepaald welke onderhoudsmaatregelen hierbij passen. Door de raad is gevraagd in 2022 het kwaliteitsniveau te verhogen. Het geldt dus niet voor de voetpaden.
Als je de subsidie wilt benutten, zul je daar middelen van 50% tegenover moeten stellen. Een deel kan uit het onderhoud voor verhardingen betaald worden. Het overige deel moet dan wel beschikbaar gesteld worden. De integraliteit wordt wel gemist, want het gaat bij voorkeur met onderhoud verhardingen mee. Zo kan werk met werk gemaakt worden. Met incidenteel geld kan dat niet bereikt worden. Voor de nota 2023-2027 is een amendement aangenomen om de fietspaden op een hoger niveau te onderhouden. Voor de fietspaden is € 29.000 extra beschikbaar gesteld op jaarbasis. Dat geldt vanaf 2023.
Nee, kloppet. Ik moat sizze dat de gemeente wol in ynhelslach dien hat yn gebieten. We krije in protte fragen fanút ûnderhâld foar benammen de fuotpaden. Byg. it gebiet Hiddingastrjitte en omjouwing wachtet op in werynrjochting. Dat wurdt in bytsje byholden, foardat evt. alle op ’e kop giet dêr. Sa binne der mear gebieten, byg. yn Akkrum by Leppehiem. Dêr wol de gemeente mei de ynwenners in plan meitsje. Yn Akkrum wurdt ek wurke yn it sintrum en men wol net yn ien kear alles oer de kop goaie. It sintrum is opdield yn twa fazen. It wurk begjint dit jier en rint oant
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord 2024 troch. Dan kin no noch net begûn wurde mei it diel Leppehiem.
SP
Wonen en leven
Stel dat minsken by Leppehiem falle.
SP
Wonen en leven
SP
Wonen en leven
In De Greiden lagen tegels in een voetpad los. Dat heeft ook te maken met de bomen. De verlichting daar is minder. Je kunt daar 's avonds niet veilig lopen. Wij krijgen klachten van mensen in een scootmobiel of die slecht ter been zijn, die niet weg kunnen omdat ze met nog meer pijn thuis komen.
It moat wol feilich. Der binne ûnderhâldsomgongen om de slimste gatten derút te heljen. Dat is ek dien yn de omjouwing fan de Hiddingastrjitte. It wykteam is it earste oansprekpunt en pakt de lytse dinkjes op. Gruttere dingen binne foar de gemeente. Der stiet in protte ûnderhâldswurk op de planning. It falt of stiet soms mei nutsbedriuwen. De gemeente kin net alles yn ien kear oanpakke. It wykteam is der om saken te sinjalearjen. Saken kinne by it wykteam meld wurde. Sokke saken wurde wol hersteld. Oer dy situaasjes is maild. De minsken fan de gemeente wolle graach, mar wolle it ek goed dwaan. It wurk wachtet soms op elkoar. En it wachtet soms op jild om alles oan te pakken. Byg. yn Jobbegea is de gemeente no dwaande yn it sintrum. Yn de 2e en 3e wyk dêrefter komt no in ferswierring fan it net fan Liander, dy't oer alle fuotpaden hinne giet. Dan kin de gemeente dêr better op wachtsje. Om it komfort heech te hâlden moat al earder yn de planning yngrypt wurde. Dat betsjut in ferdûbeling fan de behearlêsten. De gemeente hat ûnderhâldsjild. Dat wol sizze dat pas yngrypt wurdt op it momint dat de kwaliteit ûnder it nivo komt. Mei behearjild kin de
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord omjouwing altyd op elk nivo beheard wurde, mar dat hat de gemeente net.
SP
Wonen en leven
CU
Bedrijfsvoering
CU
Bedrijfsvoering
De gemeente Heerenveen biedt dan net een schaal hoger?
CU
Bedrijfsvoering
Jullie merken dat sommige inwoners boos zijn?
Personeel
Soms steane de ferkearsbuorden sa dat as je oerstekke wolle, je eins in hiel stik nei foaren stean moatte om se te sjen. Dat is byg. as men fan it Mar komt by it Abe Lenstrastadion wei en dy dyk opdraaie wol. By de nije bebuording moat dêr wol rekken mei holden wurde. Het heeft ook met het maaibeleid te maken. Op sommige stukken staat het groen zo hoog. Het is bedoeld om veiligheid te geven, maar op sommige punten is dat absoluut niet het geval. Op ’e fyts ha je der ek lêst fan. De bemensing is wel een punt.
Wy snappe it. As je de noas op ’e dyk sette moatte, giet krekt wat te fier. Jou de lokaasjes foaral troch, dan kinne wy sjen oft it oars kin. Der moat wol plak wêze.
Het is lastig om mensen te krijgen op riolering en water. We hebben net iemand nieuw aangenomen voor voorbereiding van projecten in de openbare ruimte, met name op het gebied van stedelijk water, baggeren en grondwater. Die persoon komt van de gemeente Leeuwarden. De gemeenteschalen zijn genormaliseerd, dus de salarissen zijn in beide gemeenten even hoog. Het blijft lastig, er zijn mensen die bij de gemeente vertrekken en naar het bedrijfsleven gaan, waar ze niet met boze drukkende inwoners te maken hebben. Inwoners sturen brieven aan de wethouders of de fracties. Daar hebben medewerkers veel last van. Het vraagt extra capaciteit.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
CU
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
Bedrijfsvoering
Openbaar groen
Doen mensen van Caparis het onderhoud aan openbaar groen?
CU
Bedrijfsvoering
Wijkteam
Ik heb goede ervaringen met het wijkteam in De Greiden. Ik hoop dat dat op alle andere plekken ook zo is.
CU
Bedrijfsvoering
Dienstverlening
Hoeveel mails krijgen jullie per dag?
CU
Bedrijfsvoering
CU
Bedrijfsvoering
HL
Bedrijfsvoering
Dat doen we en en. Een deel is een vaste groep van het wijkteam, een ander deel is Caparis. We huren ook flexibel personeel van AB in. Dat is seizoensgebonden. Ja, dat is ideaal. Het wijkteam is heel aanspreekbaar. De wijkteamleider beantwoordt de hele dag door vragen of klachten van bewoners. Hij geeft die zaken ook door aan de gemeente. Ik krijg er soms dertig in een uur. Meestal zijn dat interne mails, maar het zijn ook dingen die doorgestuurd worden. Of ingevulde klachtenformulieren van internet, mensen maken er dankbaar gebruik van. Soms zijn mensen zo ongenuanceerd, dat is niet leuk. Ja, anders loop je in het proces achter. We hebben serviceafspraken, dus we moeten snel antwoorden. Ja. Als je bij een gemeente werkt, is er niemand die belt om te zeggen dat dingen goed gaan. De meeste mensen bellen omdat ze het ergens niet mee eens zijn. Het hoort bij het werk. Elk jaar met Kerst krijgen we een kaartje van een mevrouw die zegt dat alles er mooi bij staat. Ze heeft een keer een bon gekregen voor het Posthuis Theater. Dat zijn wel uitzonderingen. Bij de vorige fractie hebben we het over participatie gehad. Iedereen moet over zaken meebeslissen. Je moet bedenken wat echt relevant is om met inwoners te bespreken.
Daar moet je als gemeente wel op reageren, anders krijg je dat weer te horen. Gaat het verder goed met jullie?
Organisatie
Ik zie jullie worstelen. Op een gegeven moment kan het je over de schoenen lopen.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
VVD
Toelichting balans
158
Toelichting balans
PvdA
Financiering
Onderwijshuisvesting
PvdA
Zorg en welzijn
Buurtsportcoaches
HL
Samen met inwoners
Aanbesteding
Wie heeft de intentie uitgesproken tot het kwijtschelding van de lening aan het vrouwenvoetbal? Er is een eerste fase geweest van de renovatie van de ijshockeyhal bij Thialf. Er werd toen ook gesproken over een fase 2. Is die aanstaande en zo ja, wanneer? Ik ben benieuwd hoe jullie de besteding van de kapitaallasten zien in de toekomst, m.b.t. kosten van onderwijshuisvesting. Er is voor de komende jaren geld begroot op projecten die opgeleverd gaan worden. Hoe zien jullie daarin het risico van de stijgende rentes en de bouwkosten? In het stuk staat dat er afspraken zijn gemaakt, zodat de kosten voor de inzet van de coaches niet worden overschreden. Waar bestaan deze afspraken uit? Om een voorbeeld te noemen: projecten in de dorpen worden aanbesteed door de gemeente. Baas krijgt de opdracht en uiteindelijk blijkt bijv. dat hij maar twee man aan het werk heeft. Dorpen en wijken zitten ermee dat het lang duurt met de infrastructuur. Wat kan de gemeenteraad voor de organisatie
Dat weten wij niet. Die vraag kan schriftelijk gesteld worden.
PvdA
Lening vrouwenvoetbal Sport
Deze vraag nemen we mee.
Dat is een financiële vraag. Die kan bij tafel 5 gesteld worden.
Deze vraag nemen we ook mee.
De trajekten fan de gemeente duorje no langer fanwege de partisipaasje. De gemeente moat ek rekken hâlde mei de nutspartijen, dy't in foldroegen plan fan de gemeente freegje. De gemeente hat dan al mei ynwenners om tafel sitten en hat yn prinsipe in folslein ûntwerp. Dêr moat dan ek noch in knelpunteanalyze fan de gemeente by. Undertusken kin de gemeente neat útfiere.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord
betekenen, zodat dingen strakker verlopen? Kunnen wij betere afspraken maken bij aanbestedingen met boetes etc.?
En dan is it hast sa fier, dan kinne we in WOOfersyk krije en moatte we alle ynformaasje oer it hiele trajekt oanleverje. Ien kin in beswier yntsjinje. Dan moat in begruttingswiziging oanfrege wurde by de gemeenterie. It giet no minder maklik as tsien, fyftjin jier lyn. Niet alleen van nutsbedrijven, het is ook een capaciteitsvraagstuk dat bij de aannemers speelt. It spilet oeral, ek yn de bou. Der is oeral gebrek oan minsken. Foar it ûnderhâld fan de wettergongen hat de gemeente in fjouwerjierrich kontrakt mei in oannimmer, dy't hiel foardielich ynskreaun hat. De oannimmer hie net genôch minsken en moast ûnderoannimmers derop sette. We ha no mjitwurkôfspraken makke en dat makket it trajekt djoerder. Der wurdt ekstra kapasiteit op set om it wurk ta te rieden en te begelieden. De rie kriget aanst ynkommenmonitors, dêr't alle ôfwikingen yn stean.
HL
Samen met inwoners
Toen speelden die problemen ook al, maar het is nu wel heel erg aan het worden. De gemeente is dus puur afhankelijk van die bedrijven?
HL
Samen met inwoners
De riedsleden moatte útlis jaan yn de doarpen oer wat der oan ’e hân is.
HL
Samen met inwoners
HL
Samen met inwoners
De gemeente moat him oan wetlike saken hâlde. Binne der ek mooglikheden om ien op ien ôfspraken te meitsjen? Kan de gemeenteraad voor een rechtmatigheiddekking zorgen?
De gemeente moet rechtmatig werken. Dat wordt gecontroleerd door de accountant. Binnen de ruimte van de openbare aanbesteding volgens de Europese regels zijn er keuzes die de gemeente kan maken om bepaalde aanbestedingsbedragen iets aan te passen. Bijv. drempelbedragen in te voeren. Dat scheelt voorbereidingstijd, tijd voor bestek maken, dus daar zit winst in.
Informatiemarkt
Technische vragen jaarrekening 2022
info-sessie 22 mei 2023
Tafel 4 - Wonen en leven, toekomstbestendig en duurzaam, onderhoud kapitaalgoederen Fractie
Thema / Paragraaf
Blz.
Onderwerp
Vraag
Antwoord We hebben nu voor € 30 miljoen vaste FTE. Een tiende heeft de gemeente niet, dus we werken met een bezetting van 60%. Er worden mensen ingehuurd. Mensen werken hier twee, drie jaar. Dat heeft gevolgen voor de continuïteit. Over het algemeen vinden wij collega-gemeenten wel om zaken gezamenlijk op te pakken, maar vaak ook niet. Aan kennisdeling met andere gemeenten doen we wel. Qua omvang is de gemeente Heerenveen echter groot genoeg om het zelf te doen.
HL
Samen met inwoners
Participatie
Hoe kijken jullie aan tegen een stuk zelfwerkzaamheid? Er zijn vaak goede ideeën in buurten van mensen die zelf wat willen doen. Mensen van het wijkteam kunnen vaak geen toestemming geven, want als de een het doet doet de ander het ook. Soms is dat juist wel goed.
Hjoeddedei kinne je hast net mear earne in stekje delsette sûnder dêr opmerkingen oer te krijen. Informeren is meestal niet meer voldoende. Byg. by de werynrjochting fan Jobbegea wol de gemeente graach mei de minsken yn petear. Mar wy kinne net by elkenien oan de keukentafel sitte. Wy organisearje wol bewennersjûnen. Soms komt ien dy't dêr net west hat by de rie mei in fraach en seit dat er him net heard fielt. Dan kinne de riedsleden sizze dat de gemeente mei de goede yntinsje de ôfstimming siket. Riedsleden kinne mei de meiwurkers belje as se in fraach krije en dan krije se útlis.