Bijlage 6 - Rapportage Gezonde Financiële Positie
Tekst van het document
| 26 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
een onderzoek uitgevoerd dat moet leiden tot een concreet voorstel voor het investeringsplafond bij de Perspectiefnota 2027. Hierdoor kan de investeringsplanning zorgvuldig worden afgestemd op de prioriteiten en mogelijkheden van de gemeente. Vermakelijkhedenretributie De vermakelijkheidsretributie is een heffing die gemeenten kunnen opleggen voor het organiseren van openbare evenementen, zoals festivals of kermissen. Op dit moment maakt onze gemeente hier nog geen gebruik van, wat niet ongebruikelijk is aangezien deze retributie door relatief weinig gemeenten wordt toegepast. Hoewel het invoeren van een vermakelijkheidsretributie mogelijk extra inkomsten kan genereren, vraagt dit meer dan alleen een ombuigingsvoorstel. Het vergt namelijk uitgebreide afstemming met betrokken organisaties en evenementorganisatoren om tot een rechtvaardige en uitvoerbare regeling te komen. Precariobelasting harmoniseren Sinds de herindeling van Fryslân in 2014, waarbij een deel van de gemeente Boarnsterhim is gefuseerd met de gemeente Heerenveen, zijn de verordeningen voor de precariobelasting samengevoegd. In de huidige verordening verschillen de tarieven voor ligplaatsen per locatie, gebaseerd op de vroegere gemeentelijke regelingen. Voor de overige vormen van precariobelasting geldt echter een uniform tarief, onafhankelijk van de locatie.
Deze situatie zorgt voor ongelijkheid binnen de gemeentegrenzen. Daarom is het aan te bevelen om de precariobelastingverordening te herzien en te harmoniseren, met bijzondere aandacht voor het gelijktrekken van de tarieven voor ligplaatsen.
| 27 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
5.3 Domein Leefomgeving 5.3.1 Beschrijving domein Leefomgeving Het domein leefomgeving richt zich op het creëren, beheren en beschermen van een veilige, duurzame en leefbare omgeving waarin wonen, werken en recreëren optimaal samenkomen. Het is een integraal werkgebied waarin verschillende disciplines en processen samenkomen, zoals beleid, regelgeving, uitvoering en toezicht. Hierbij staat de samenhang tussen ruimte, wonen, natuur, infrastructuur, veiligheid en duurzaamheid centraal. Samenstelling van het domein Het domein Leefomgeving bestaat uit verschillende ketens die gezamenlijk zorgen voor de ontwikkeling, uitvoering en het beheer van de leefomgeving: ● Beleid Leefomgeving: verantwoordelijk voor het opstellen van beleid op het gebied van leefomgeving en omgevingsrecht. ● Omgevingszaken: houdt zich bezig met vergunningverlening, toezicht en handhaving van activiteiten binnen de leefomgeving. ● Staf Leefomgeving: omvat wijk- en accountmanagement, het ingenieursbureau en het bedrijfsbureau ter ondersteuning van de uitvoering. ● Buitenruimte: bestaat uit realisatie en wijkbeheer, waaronder de buitendienst, en het team ontwerp en advies voor de buitenruimte. ● Duurzaamheid, Eigendom en Vastgoed: richt zich op duurzaamheidsbeleid en -activiteiten, evenals het beheer en onderhoud van gemeentelijke gebouwen en eigendommen.
● Openbare Orde en Veiligheid: bestaat uit het team veiligheid, het team BOA’s en het team bijzondere wetten. Veiligheid en BOA’s vallen buiten de onderzoeksrichtingen, maar voor bijzondere wetten is een ombuigingsvoorstel voor de leges opgesteld. Mogelijkheden en grenzen van ombuigingen Binnen het domein Leefomgeving zijn er verschillende mogelijkheden om te sturen en lasten te verlagen of baten te verhogen. Denk hierbij aan het aanpassen van het niveau waarop de buitenruimte wordt onderhouden en het verminderen van inzet op niet wettelijke activiteiten rondom economische initiatieven, wijk- en dorpsmanagement of strategische opgaven. De gemeenteraad heeft besloten om de budgetten van Openbare orde en veiligheid buiten de onderzoeksrichtingen te houden, waardoor daar geen ombuigingsvoorstellen liggen. Tegelijkertijd zijn er grenzen aan de mogelijkheden door de wettelijke verplichtingen die gelden voor vergunningen, wonen, de Omgevingswet en de minimale onderhoudsvereisten voor kapitaalgoederen. Naast het verlagen van lasten zijn er ook mogelijkheden om de baten te verhogen. Voorbeelden hiervan zijn het verhogen van toeristen- en forensenbelasting, of het invoeren van nieuwe belastingen zoals een hondenbelasting of het instellen van leges bij de intaketafel.
| 28 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
5.3.2 Ombuigingsvoorstellen domein Leefomgeving Vanuit de werkgroepen zijn 52 ombuigingsvoorstellen voortgekomen die betrekking hebben op het domein Leefomgeving. Deze worden in tabel 12 weergegeven. Voor een beschrijving van de ombuigingsvoorstellen wordt verwezen naar de ombuigingenbundel in bijlage 5.
Nr. Omschrijving ombuigingsvoorstel
Classificatie Classificatie maatschappelijke organisatorische gevolgen gevolgen
2026
2027
2028
2029
14
Accountmanagement en ondernemersdienstverlening
Hoog
Hoog
€228.000
€228.000
€228.000
€228.000
15
Beheer bermen, maaien en bomen
Redelijk
Laag
€111.000
€111.000
€111.000
€111.000
16
Beleidsadvisering Ruimtelijke Ontwikkeling Hoog
Redelijk
€114.000
€114.000
€114.000
€114.000
17
Betaald parkeren achter K.R. Poststraat
Redelijk
Laag
€0
€42.500
€40.100
€40.100
18
Betaald parkeren Sportstad
Redelijk
Laag
€0
€460.000
€448.000
€448.000
19
Biodiversiteit
Redelijk
Laag
€100.000
€100.000
€100.000
€100.000
20
Duurzaamheid circulaire economie
Laag
Laag
€20.000
€20.000
€20.000
€20.000
21
Economische ontwikkeling beleidsontwikkeling stap 1
Hoog
Hoog
€164.000
€164.000
€164.000
€164.000
22
Economische ontwikkeling beleidsontwikkeling stap 2
Hoog
Hoog
€153.000
€153.000
€153.000
€153.000
23
Economische ontwikkeling beleidsuitvoering stap 1
Hoog
Hoog
€40.000
€40.000
€40.000
€40.000
24
Economische ontwikkeling beleidsuitvoering stap 2
Hoog
Hoog
€154.000
€154.000
€154.000
€154.000
25
Economische ontwikkeling grondexploitaties
Hoog
Hoog
€64.000
€64.000
€64.000
€64.000
26
Energielasten
Laag
Laag
€500.000
€500.000
€500.000
€500.000
27
Forensenbelasting
Redelijk
Laag
€14.500
€18.500
€22.000
€22.000
28
Hondenbelasting
Redelijk
Laag
-€70.500
€359.500
€359.500
€359.500
29
Initiatieven ondernemers- en vestigingsklimaat stap 1
Laag
Laag
€15.000
€15.000
€15.000
€15.000
30
Initiatieven ondernemers- en vestigingsklimaat stap 2
Redelijk
Redelijk
€35.000
€35.000
€35.000
€35.000
31
Inkomsten parkeergarage
Redelijk
Laag
€35.000
€35.000
€35.000
€35.000
32
IPF en F4 samenwerking
Hoog
Redelijk
€53.725
€53.725
€53.725
€53.725
33
Leges bijzondere wetten stap 1
Hoog
Redelijk
€74.500
€74.500
€74.500
€74.500
34
Leges bijzondere wetten stap 2
Hoog
Redelijk
€82.500
€82.500
€82.500
€82.500
35
Leges heffen bij de intaketafel
Laag
Laag
€12.000
€12.000
€12.000
€12.000
36
Onderhoudsniveau elementenverharding buitengebied
Redelijk
Laag
€18.552
€18.552
€18.552
€18.552
37
Onderhoudsniveau fietspaden
Laag
Laag
€29.504
€29.504
€29.504
€29.504
38
Onderhoudsniveau groen bedrijventerreinen
Hoog
Redelijk
€13.000
€13.000
€13.000
€13.000
| 29 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
39
Onderhoudsniveau groen groengebieden/parken en centrum
Hoog
Redelijk
€149.300
€149.300
€130.000
€130.000
40
Parkeerbelasting straatparkeren
Redelijk
Laag
€250.000
€250.000
€250.000
€250.000
41
Parkeervergunningen stap 1
Redelijk
Laag
€44.000
€44.000
€44.000
€44.000
42
Parkeervergunningen stap 2
Redelijk
Laag
€20.000
€20.000
€20.000
€20.000
43
Planschade
Laag
Laag
€20.000
€20.000
€20.000
€20.000
44
Schoon Belonen Heerenveen
Laag
Laag
€100.000
€100.000
€100.000
€100.000
45
Specifieke uitkering CDOKE stap 1
Laag
Laag
€535.600
€535.600
€535.600
€535.600
46
Specifieke uitkering CDOKE stap 2
Redelijk
Laag
€364.400
€364.400
€364.400
€364.400
47
Stedenbouwkundige advisering
Hoog
Hoog
€255.000
€255.000
€255.000
€255.000
48
Stelpost veenweideprogramma
Laag
Laag
€35.000
€35.000
€35.000
€35.000
49
Straatmeubilair
Hoog
Laag
€25.000
€25.000
€25.000
€25.000
50
Subsidie fairtrade
Laag
Laag
€5.700
€5.700
€5.700
€5.700
51
Subsidie klimaatadaptatie stap 1
Laag
Laag
€30.000
€30.000
€30.000
€30.000
52
Subsidie klimaatadaptatie stap 2
Redelijk
Laag
€35.036
€35.036
€35.036
€35.036
53
Subsidie Regiomarketing (SEB) Het Andere Friesland
Hoog
Laag
€46.700
€46.700
€46.700
€46.700
54
Subsidie Regiomarketing 'n Gouden Plak
Hoog
Redelijk
€104.073
€104.073
€104.073
€104.073
55
Subsidies Economische Zaken
Redelijk
Redelijk
€75.500
€75.500
€75.500
€75.500
56
Subsidies evenementen
Laag
Laag
€34.000
€34.000
€34.000
€34.000
57
Technische ombuigingen Leefomgeving
Laag
Laag
€264.648
€264.648
€264.648
€264.648
58
Toerekening kosten riolering aan grondexploitatie
Redelijk
Laag
€0
€10.000
€18.000
€25.000
59
Toeristenbelasting
Redelijk
Laag
€30.000
€30.000
€30.000
€30.000
60
Uitvoeringsbudget Verkeersveiligheidsmaatregelen
Laag
Laag
€64.860
€64.860
€64.860
€64.860
61
Voorziening groot onderhoud kapitaalgoederen
Laag
Laag
€586.000
€586.000
€586.000
€586.000
62
Wijk- en dorpsbudgetten stap 1
Redelijk
Laag
€22.000
€22.000
€22.000
€22.000
63
Wijk- en dorpsbudgetten stap 2
Hoog
Laag
€97.000
€97.000
€97.000
€97.000
64
Wijk- en dorpsmanagement stap 1
Redelijk
Redelijk
€91.000
€91.000
€91.000
€91.000
65
Wijk- en dorpsmanagement stap 2
Hoog
Hoog
€270.000
€270.000
€270.000
€270.000
Totaal
€5.515.598 €6.462.098 €6.439.898 €6.446.898 Tabel 12. Overzicht ombuigingsvoorstellen domein Leefomgeving
| 30 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
5.3.3 Lopende en/of mogelijke onderzoeken Dynamische inzameling restafval Secure afvalscheiding is cruciaal voor de realisatie van een circulaire samenleving. De afgelopen jaren hebben we al verschillende projecten, experimenten en systeemwijzigingen met succes gelanceerd. We zijn nog altijd koploper in Friesland als het gaat om afvalscheiding terwijl onze afvalstoffenheffing tot de laagste in Friesland behoort. Om ervoor te zorgen dat we onze inwoners blijven motiveren goed te scheiden, is het belangrijk dat we als gemeente niet achterover leunen, maar actief en zichtbaar blijven op dit gebied. Het is een gegeven dat meer dan de helft van onze aansluitingen de grijze restafvalcontainer 13x/jaar of nog minder vaak aanbiedt. Door de inzamelfrequentie hierop aan te passen kunnen we wellicht een besparing op de inzameling realiseren, zonder dat dit ingrijpende consequenties heeft voor de dienstverlening aan onze inwoners. In de eerste helft van 2025 gaan we de haalbaarheid en de potentiële besparing van een dergelijke aanpassing van de inzameling onderzoeken. Dit doen we in afstemming met Omrin. Verkenning afstoten gemeentelijk vastgoed De vastgoedportefeuille van de gemeente Heerenveen is divers van aard. Er wordt uitvoering gegeven aan de ‘Nota Strategisch Vastgoed’ (2021).
Binnen het team Vastgoed en eigendommen wordt continu gewerkt aan het up to date brengen van de vastgoedgegevens. Dit is van belang voor het beoordelen en vergelijken van de verschillende gebouwen. Deze data geven handvatten voor een verantwoorde keuze gemeentelijk vastgoed al dan niet in bezit af te stoten. Een verdere verdieping van de data moet een meer betrouwbaar beeld geven van onder andere welke kosten/ opbrengsten er per gebouw zijn. Hoe betrouwbaarder de gegevens zijn, des te beter kunnen er keuzes worden gemaakt over het al dan niet afstoten, in welke vorm dan ook.
5.4 Domein Mens & Maatschappij 5.4.1 Beschrijving domein Mens & Maatschappij Het domein Mens & Maatschappij, vaak aangeduid als het sociaal domein, richt zich op het ondersteunen van inwoners bij het versterken van hun welzijn, zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. Het omvat beleid, dienstverlening en uitvoering op het gebied van zorg, onderwijs, welzijn en maatschappelijke ondersteuning, met aandacht voor verschillende doelgroepen zoals gezinnen, jongeren, ouderen en kwetsbare groepen. Samenstelling van het domein Het domein Mens & Maatschappij bestaat uit verschillende ketens en teams: ● Posthuis: een culturele voorziening waarin onder andere het theater is ondergebracht, met een bredere functie als ontmoetingsplek en locatie voor maatschappelijke en culturele activiteiten.
| 31 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
● Publiekszaken: verantwoordelijk voor burgerzaken en publieke dienstverlening, zoals identiteitsbewijzen, uittreksels, verhuizingen en overige klantgerichte gemeentelijke services. ● Bedrijfsbureau: verzorgt de ondersteuning van het domein op het gebied van bedrijfsvoering, processen, planning en administratie. ● Beleid Mens & Maatschappij: ontwikkelt beleidskaders en strategieën op het gebied van zorg, jeugd, participatie en maatschappelijke ondersteuning. ● Jeugd en Gezin: richt zich op ondersteuning, preventie en zorg voor kinderen, jongeren en hun gezinnen, waaronder jeugdhulp en opvoedondersteuning. ● Participatie en Financiële Ondersteuning: verantwoordelijk voor inkomensondersteuning, Wmo-onderdelen gericht op participatie, schulddienstverlening, vroegsignalering van financiële problemen en de uitvoering van inburgering. ● Maatschappelijke Ondersteuning: omvat onder meer de inzet van meitinkers (wijk- of gebiedsgerichte ondersteuners), Wmo-ondersteuning en zorgveiligheid. Mogelijkheden en grenzen van ombuigingen Een aanzienlijk deel van de gemeentelijke begroting is toegewezen aan het domein Mens & Maatschappij. Dit hangt samen met de brede verantwoordelijkheid voor onder meer maatschappelijke ondersteuning, zorg, participatie en inkomensvoorziening.
Veel van deze uitgaven zijn wettelijk verplicht, zoals de uitvoering van de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Deze wettelijke kaders beperken de beleidsruimte en maken het sturen op uitgaven complex. Er zijn echter nog enkele onderdelen waar beleidsmatige bijstellingen mogelijk zijn. Dat geldt met name voor bovenwettelijke voorzieningen, zoals aanvullende toelagen of verruimde inkomensgrenzen en binnen het subsidiebeleid. Ook binnen de inzet op preventie en ondersteuningstrajecten kunnen keuzes worden gemaakt. Voor enkele onderdelen is deze ruimte al benut. Binnen de Wmo is een taakstelling van €2,7 miljoen vastgesteld; verdere ombuigingen zijn daar niet haalbaar. Voor cultuur geldt een taakstelling van €200.000 en loopt bovendien een breder traject rondom het Cultuurkwartier, dat ook samenhangt met andere beleidsthema’s, zoals de hieruit volgende woningbouw. En tevens zijn voor Sportstad en Thialf geen ombuigingsvoorstellen uitgewerkt gezien de beperkte mogelijkheden en lopende onderzoeken.
5.4.2 Ombuigingsvoorstellen domein Mens & Maatschappij Vanuit de werkgroepen zijn 31 ombuigingsvoorstellen voortgekomen die betrekking hebben op het domein Mens & Maatschappij. Deze worden in tabel 13 weergegeven. Voor een beschrijving van de ombuigingsvoorstellen wordt verwezen naar de ombuigingenbundel in bijlage 5.
| 32 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
Nr.
Omschrijving ombuigingsvoorstel
Classificatie Classificatie maatschappelijke organisatorische gevolgen gevolgen
66
(Internationale) evenementen
Laag
67
Armoede en bestaansrecht
68
2026
2027
2028
2029
Laag
€89.243
€89.243
€89.243
€86.243
Hoog
Hoog
€97.000
€97.000
€97.000
€97.000
Frysk Taalbelied
Laag
Laag
€27.000
€27.000
€27.000
€27.000
69
Huurtarieven sportaccommodaties
Hoog
Redelijk
€60.000
€60.000
€60.000
€60.000
70
Individuele inkomenstoeslag
Redelijk
Redelijk
€86.000
€86.000
€86.000
€86.000
71
Inkomensgrens Jeugdfonds Sport & Cultuur
Redelijk
Laag
€31.000
€31.000
€31.000
€31.000
72
Inkomensgrens Stichting Leergeld
Redelijk
Laag
€46.000
€46.000
€46.000
€46.000
73
Maatschappelijke accommodaties
Hoog
Hoog
€86.000
€86.000
€86.000
€86.000
74
Meedoen en gezondheid
Hoog
Hoog
€103.000
€103.000
€103.000
€103.000
75
Opgroeien in een Kansrijke Omgeving
Hoog
Laag
€60.000
€60.000
€60.000
€60.000
76
Opvoeden en opgroeien
Hoog
Hoog
€231.000
€231.000
€231.000
€231.000
77
Peuteropvangbudget en OAB-SPUK middelen Hoog
Laag
€200.000
€200.000
€200.000
€200.000
78
Preventief aanbod jeugd
Hoog
Redelijk
€301.000
€301.000
€301.000
€301.000
79
Regulier onderhoud sportaccommodaties
Hoog
Redelijk
€900.000
€900.000
€900.000
€900.000
80
Sociaal Medische Indicatie (SMI)
Hoog
Laag
€175.000
€175.000
€175.000
€175.000
81
Sportstimulering
Hoog
Hoog
€454.000
€454.000
€454.000
€454.000
82
Sportstimulering en cultuur
Hoog
Hoog
€224.000
€224.000
€224.000
€224.000
83
Subsidie Chris en Voorkom
Redelijk
Laag
€53.179
€53.179
€53.179
€53.179
84
Subsidie Oranjewoudfestival
Redelijk
Laag
€30.243
€30.243
€30.243
€30.243
85
Subsidie Sportproject jongeren
Redelijk
Laag
€79.486
€79.486
€79.486
€79.486
86
Subsidie Topsport Noord
Redelijk
Laag
€51.243
€51.243
€51.243
€51.243
87
Subsidie Utingeradeelhal
Hoog
Redelijk
€25.243
€25.243
€25.243
€25.243
88
Subsidiebudget Leefbaarheid en Meedoen stap 1
Hoog
Laag
€36.000
€36.000
€36.000
€36.000
89
Subsidiebudget Leefbaarheid en Meedoen stap 2
Hoog
Laag
€36.000
€36.000
€36.000
€36.000
90
Subsidiebudget LHBTIQ en emancipatiebeleid
Laag
Laag
€14.000
€14.000
€14.000
€14.000
91
Subsidiebudget Maakhet! stap 1
Hoog
Laag
€31.500
€31.500
€31.500
€31.500
92
Subsidiebudget Maakhet! stap 2
Hoog
Laag
€31.500
€31.500
€31.500
€31.500
93
Technische ombuigingen Mens en Maatschappij
Laag
Laag
€198.000
€198.000
€198.000
€198.000
94
Uitstroompremie
Laag
Laag
€40.000
€40.000
€40.000
€40.000
95
Voorziening sportvelden
Laag
Laag
€75.000
€75.000
€75.000
€75.000
96
Waarderingssubsidies
Hoog
Laag
€153.000
€153.000
€153.000
€153.000
Totaal
€4.024.637 €4.024.637 €4.024.637 €4.021.637 Tabel 13. Overzicht ombuigingsvoorstellen domein Mens & Maatschappij
| 33 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
5.4.3 Lopende en/of mogelijke onderzoeken De reeds lopende trajecten richten zich op de invulling van de bestaande taakstellingen binnen de Wmo (€2,7 miljoen) en het onderdeel cultuur (€200.000). Buiten deze twee trajecten zijn er op dit moment geen andere onderzoeken naar besparingsmogelijkheden of herprioriteringen binnen het domein.
| 34 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
H6 Communicatie en afwegingen De communicatie rondom ombuigingsmaatregelen vraagt om een zorgvuldige en strategische benadering. Deze maatregelen hebben vaak directe impact op de dienstverlening, eigen medewerkers, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Daarom is het essentieel om vooraf goed na te denken over hoe, wanneer en met wie we communiceren, zowel intern als extern. Daarbij speelt het bestuurlijk besluitvormingsproces een centrale rol in de afwegingen die we maken. In dit hoofdstuk lichten wij toe welke afwegingen wij hebben gemaakt in de communicatie en hoe wij omgaan met de verschillende fasen in het proces. Bestuurlijke context Het pakket aan ombuigingsmaatregelen wordt, volgens het reguliere openbaarmakingsproces, voor de besluitvorming van de gemeenteraad gepubliceerd. Daardoor kunnen medewerkers, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners al kennisnemen van voorstellen die nog niet zijn vastgesteld. In deze fase vinden wij het belangrijk om open te zijn over wat er speelt, maar ook te benadrukken dat het om voorstellen van het college gaat, waar de gemeenteraad zich nog over moet buigen en besluiten. Communicatie moet het democratisch proces ondersteunen. Transparantie en ruimte voor het politieke en publieke debat is daarbij essentieel. We beseffen dat deze openbaarheid vragen oproept bij medewerkers en andere betrokkenen.
Die spanning nemen we serieus en benaderen we met heldere, transparante, tijdige en zorgvuldige communicatie. Onze afwegingen In onze communicatiestrategie hebben wij de volgende vragen centraal gesteld: ● Hoe zorgen we voor heldere, zorgvuldige en transparante communicatie, zonder vooruit te lopen op de besluitvorming van de gemeenteraad? ● Hoe informeren we medewerkers, inwoners, ondernemers en partners tijdig, transparant en zorgvuldig op een manier die recht doet aan hun betrokkenheid? ● Hoe voorkomen we verwarring of onrust, terwijl we tegelijkertijd open zijn over wat er speelt? ● Hoe houden we rekening met de rol van de gemeenteraad in het besluitvormingsproces? ● En hoe dragen we bij aan het vertrouwen in het democratisch proces? Interne communicatie Voor de interne communicatie ligt de nadruk op het zorgvuldig en tijdig informeren en betrekken van medewerkers en leidinggevenden. De ombuigingsmaatregelen kunnen directe gevolgen hebben voor de organisatie, werkprocessen of functies. Daarom is het belangrijk dat medewerkers goed voorbereid zijn op vragen van inwoners of partners, en dat zij zich gehoord en ondersteund voelen.
Voorafgaand aan de besluitvorming: ● Medewerkers worden geïnformeerd over de inhoud en het proces van de ombuigingsmaatregelen, met nadruk op het feit dat het om voorstellen gaat van het college die ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. ● Leidinggevenden krijgen handvatten om het gesprek aan te gaan binnen hun teams.
| 35 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
● Er wordt aandacht besteed aan het duiden van het bestuurlijke proces, zodat duidelijk is waarom bepaalde informatie nu al openbaar is, maar nog niet definitief. ● Er is ruimte voor het ophalen van vragen, zorgen en signalen vanuit de organisatie. Na de besluitvorming: ● De nadruk ligt op het uitleggen van de genomen besluiten en de gevolgen voor de organisatie. ● Er wordt ondersteuning geboden bij de implementatie, bijvoorbeeld via interne bijeenkomsten, communicatie via leidinggevenden en interne berichtgeving via Intranet. ● Medewerkers worden actief betrokken bij de uitvoering van de maatregelen en krijgen de gelegenheid om feedback te geven. Externe communicatie De externe communicatie richt zich op inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners, media en andere belanghebbenden. Omdat de ombuigingsmaatregelen voorafgaand aan de besluitvorming openbaar worden, is het belangrijk om helder te communiceren over de status van de voorstellen en het verdere proces. Voorafgaand aan de besluitvorming: ● De communicatie is gericht op transparantie over het proces, zonder de indruk te wekken dat de maatregelen al definitief zijn. ● Er wordt duidelijk gecommuniceerd dat het om voorstellen van het college gaat, waar de gemeenteraad nog een besluit over gaat nemen.
● Inwoners en partners worden geïnformeerd via passende kanalen, met ruimte voor het stellen van vragen of het geven van reacties. ● Er wordt zorgvuldig omgegaan met media-aandacht, waarbij woordvoering en kernboodschappen zijn afgestemd op de bestuurlijke context. ● Bij (grotere) doelgroepen die in brede zin geraakt worden, zoals bij maatregelen rond gemeentelijke belastingen, wordt gecommuniceerd via algemene, toegankelijke kanalen. Na de besluitvorming: ● De nadruk ligt op het uitleggen van de genomen besluiten: wat is besloten, waarom, en wat betekent dit concreet voor inwoners, ondernemers en partners? ● De communicatie is gericht op duidelijkheid en het bieden van handelingsperspectief. ● Er wordt gebruikgemaakt van begrijpelijke taal en diverse kanalen om verschillende doelgroepen te bereiken. ● Eventuele zorgen of reacties uit de samenleving worden serieus genomen en waar mogelijk beantwoord of meegenomen in de uitvoering. Met deze aanpak zetten we in op een zorgvuldig en transparant proces, waarin ruimte is voor dialoog, betrokkenheid en vertrouwen, zowel binnen de organisatie als in de samenleving.
| 36 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie
Lijst van tabellen en figuren Tabellen Tabel 1. Financiële opgave
6
Tabel 2. Actueel begrotingssaldo
7
Tabel 3. Effecten Meicirculaire Rijk 2025
7
Tabel 4. Specificatie mutaties Jeugd Meicirculaire
8
Tabel 5. Aanvragen Perspectiefnota 2026
9
Tabel 6. Kritische grens en doelstelling langere termijn van de kengetallen
10
Tabel 7. Kengetallen zoals opgenomen in de jaarstukken 2024
10
Tabel 8. Kengetallen zoals opgenomen in de begroting 2025-2028
10
Tabel 9. Toelichting uitkomsten onderzoeksrichting investeringen
19
Tabel 10. Totaaloverzicht ombuigingsvoorstellen
24
Tabel 11. Overzicht ombuigingsvoorstellen domein Bedrijfsvoering
26
Tabel 12. Overzicht ombuigingsvoorstellen domein Leefomgeving
30
Tabel 13. Overzicht ombuigingsvoorstellen domein Mens & Maatschappij
33
Figuren Figuur 1. Betrokkenheid van de gemeenteraad
5
Figuur 2. Resultaten gemeente Heerenveen uit de BDO Benchmark
12
| 37 | Eindrapportage project Gezonde Financiële Positie