Bijlage 5.5 Gemeente-Heerenveen-budgetgids-2022

75

Mijn kind wordt 18 jaar

Ik word 18 jaar: vier dingen die je moet regelen Als je 18 jaar bent, ben je voortaan zelf verantwoordelijk voor je geldzaken. Hieronder staan de vier belangrijkste dingen die je moet regelen. 1. Rekening openen Heb je nog geen eigen betaalrekening? Open dan een rekening. Dit kun je gemakkelijk online regelen via de website van een bank. Langsgaan kan ook. 2. Regel je zorgverzekering en zorgtoeslag Je valt niet meer onder de zorgverzekering van je ouders. Vanaf nu moet je dit zelf regelen. Als je zelf een zorgverzekering afsluit, moet je de maande­ lijkse premie zelf betalen. Maar er is goed nieuws! Waarschijnlijk kom je in aanmerking voor zorgtoeslag. Vraag deze aan via Mijn toeslagen. www.mijntoeslagen.nl 3. Tegemoetkoming scholieren Zolang je op de middelbare school zit, kun je een tegemoetkoming scholieren aanvragen bij DUO. Deze tegemoetkoming komt in plaats van de kinderbijslag die je ouders elk kwartaal ontvingen. Vraag de tegemoetkoming scholieren aan via de website van DUO. mijnduo.nl 4. Praat met je ouders over geldzaken Tot je 21 jaar wordt, zijn je ouders verplicht om je financieel te ondersteunen. Maak duidelijke afspraken over wat je van ze kan verwachten.

TIP! Maak je eigen budgetplan ’bijna 18’ op Startpunt geldzaken. www.startpuntgeldzaken.nl/heerenveen

76

Jong geleerd, oud gedaan! Voor kinderen is het belangrijk om te leren sparen. Wie als kind leert om te plannen met geld, lukt dit als volwassene ook beter. En dat verkleint de kans op financiële problemen. Het is belangrijk om hierover te praten met je zoon of dochter. Handige tips op de website van het Nibud Het Nibud is een onafhankelijk instituut dat voorlichting geeft over geldzaken. Denk aan onderwerpen als sparen, rondkomen en lenen. Kijk samen met je zoon of dochter op de website van het Nibud en help hem of haar op weg. www.nibud.nl

Notities

77

We gaan samenwonen of trouwen

We gaan samenwonen of trouwen

78

We gaan samenwonen of trouwen

Zet jullie geldzaken op een rij

81

Let op je toeslagen

81

Controleer verzekeringen en abonnementen

82

79

We gaan samenwonen of trouwen

Wanneer je gaat samenwonen, trouwen of voor een geregistreerd partnerschap kiest, ontstaat er een nieuwe financiële situatie. Je moet afspraken maken over de verdeling van kosten en over de administratie. Waar moet je aan denken?

80

Drie dingen die je moet regelen als je gaat samenwonen of trouwen Je moet veel regelen op financieel gebied als je gaat samenwonen of trouwen. Hieronder een aantal dingen waar je samen goed naar moet kijken. 1. Zet jullie geldzaken op een rij De meeste stellen maken afspraken over geldzaken wanneer ze gaan samenwonen, trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan. Welke inkomsten en bezittingen hebben jullie? Wees open en eerlijk naar elkaar, ook over schulden. Maak ook een overzicht van inkomsten en uitgaven. Zo weet je precies hoeveel jullie per maand kunnen besteden.

LET OP! Ga je samenwonen? Overweeg dan een samenlevingscontract op te stellen, waarin je afspraken vastlegt. Je kunt ook niets regelen, maar bedenk wel dat je dan ook niks hebt om op terug te vallen als je uit elkaar gaat of als je partner overlijdt.

2. Let op je toeslagen Gaan jullie samenwonen, trouwen of kiezen jullie voor een geregistreerd partnerschap? Dan kan dat gevolgen hebben voor de hoogte van je toeslagen. Bekijk daarom snel of je hier nog recht op hebt en geef veranderingen door aan de Belastingdienst. www.mijntoeslagen.nl

81

3. Controleer verzekeringen en abonnementen Heb je dubbele verzekeringen of abonnementen lopen? Kijk of je deze beide nodig hebt. Vaak kun je verzekeringen samen afsluiten. Hiermee kun je kosten besparen. Wijzig één van de verzekeringen door op te zeggen (check de opzegtermijn) en zet de andere op twee namen.

TIP! Gratis trouwen. Inwoners van de gemeente Heerenveen kunnen gratis trouwen om 08.30 uur op maandag en donderdag op het gemeentehuis in Heerenveen. Lees hier meer over op de website van de gemeente. www.heerenveen.nl gratis trouwen

Kijk voor meer tips op de website Wijzer in Geldzaken. www.wijzeringeldzaken.nl samenwonen of trouwen

82

We gaan samenwonen of trouwen

Notities

83

We gaan uit elkaar of mijn partner overlijdt

We gaan uit elkaar of mijn partner overlijdt

84

Uit elkaar gaan of scheiden

87

Mijn partner komt te overlijden

90

85

Als je gaat scheiden of als je partner overlijdt kan dit grote gevolgen hebben voor je financiële situatie. Er moeten veel dingen afgehandeld worden, vooral als er ook kinderen zijn. Zit je zelf in één van deze situaties of ken je iemand die hiermee te maken heeft? Lees dan verder om te kijken waar je aan moet denken.

86

We gaan uit elkaar of mijn partner overlijdt

Uit elkaar gaan of scheiden Scheiden of uit elkaar gaan is vaak chaos. Er verandert veel en je moet veel dingen regelen. De volgende vier dingen zijn belangrijk om te regelen: 1. Regel het goed voor je kinderen •S  chrijf alle afspraken die je samen maakt op in een ouderschapsplan (verplicht). •M  aak afspraken over wie de tegemoetkomingen krijgt. Deze gaan allemaal naar één ouder. •M  aak afspraken over de kinderalimentatie. 2. Het huis en de verdeling van spullen •W  il één van jullie in het huis blijven wonen? Neem dan contact op met de woningcorporatie. Heb je een koophuis? Praat eerst met de bank of verzekeraar voor je afspraken maakt over wie in de woning blijft. •H  oe verdeel je de gezamenlijke spullen op een eerlijke manier? Op de website Wijzer in Geldzaken vind je handige tips. www.wijzeringeldzaken.nl

verdelen van spullen

3. Ga na wat er op financieel gebied geregeld moet worden •M  aak een lijst van (gezamenlijke) rekeningen en noteer het saldo op de datum dat je uit elkaar gaat. Bepaal wie welke rekeningen houdt en welke rekeningen worden opgeheven. Hebben jullie gezamenlijke schulden? Maak afspraken over hoe je deze verdeelt. •A  ls je samenwoonde en toeslagen ontving van de Belastingdienst, moet je zelf doorgeven dat je uit elkaar bent. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap geeft de gemeente het door aan de Belastingdienst. www.mijntoeslagen.nl

87

We gaan uit elkaar of mijn partner overlijdt

• Als je uit elkaar gaat, kan het zijn dat je recht krijgt op toeslagen. Om te kijken of dit voor jou geldt, ga je naar: www.berekenuwrecht.nl •U  it elkaar gaan, kan gevolgen hebben voor het fiscaal partnerschap. Check de gevolgen voor je belastingaangifte en -teruggave. • Maak een lijst van alle verzekeringen en bepaal per verzekering wat er moet gebeuren. • Maak eventueel afspraken over partneralimentatie. Dit komt meestal voor als de één meer verdiende dan de ander. • Geef de scheiding binnen twee jaar door aan je pensioenfonds. Als je getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had, heeft de één in principe recht op de helft van het pensioen van de ander dat is opgebouwd in de tijd dat jullie samen waren. 4. Maak een afspraak met een advocaat • Laat je adviseren over de financiële en juridische gevolgen. Een advocaat kan je hierbij helpen.

TIP! Het Juridisch Loket geeft voor weinig geld juridisch advies. Via de website helpen ze je met informatie, tips en voorbeeldbrieven. Ze kunnen je ook helpen met een persoonlijk advies. Kijk op de website voor de mogelijkheden. www.juridischloket.nl

TIP! Zoek online op het woord ‘scheiden’ en je wordt overladen met informatie. Hoe vind je tussen al die resultaten de antwoorden op de vragen die je kunt hebben? En hoe weet je welke informatie ‘juist’ is? Onderstaande website biedt hulp. www.scheideninfriesland.nl

88

Deze lijst is natuurlijk niet compleet. Er zijn nog veel meer dingen die jullie moeten regelen als jullie uit elkaar gaan. Wil je meer informatie? Kijk dan eens op de website Wijzer in Geldzaken. www.wijzeringeldzaken.nl uit elkaar gaan of scheiden

TIP! Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen kan helpen als jullie er samen niet uit komen. Een maatschap­ pelijk werker kan ook samen met jullie kijken wat er allemaal geregeld moet worden. Om in contact te komen met een maatschappelijk werker bel je met Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen. 088 53 35 335

89

Mijn partner komt te overlijden Wanneer je partner of een naaste komt te overlijden, moet er veel geregeld worden. Het kan moeilijk zijn om aandacht vrij te maken voor administratieve zaken. Probeer daar toch snel mee te beginnen en vraag of iemand je wil helpen. De kosten kunnen anders hoog oplopen. Om je op weg te helpen, hebben we een aantal dingen op een rij gezet die je moet regelen: • zorg dat je een akte van overlijden hebt; • ga na of er een uitvaartverzekering is; • zorg dat je een verklaring van erfrecht hebt; • ga na of je partner een levensverzekering had; • zet de lopende zorgverzekering en schadeverzekeringen op een rij; • informeer instanties; • regel de bankzaken; • regel de belastingzaken; • maak een overzicht van de nieuwe inkomsten en uitgaven. Lees hier meer over op één van de volgende websites. www.nibud.nl zaken regelen bij een overlijden www.wijzeringeldzaken.nl checklist overlijden www.rijksoverheid.nl overlijden: wat moet ik regelen

90

We gaan uit elkaar of mijn partner overlijdt

Notities

91

Ik ga met pensioen

Ik ga met pensioen

92

Check je pensioen

95

AOW

96

AIO-aanvulling

97

93

Met pensioen gaan. De één kijkt er naar uit, de ander moet er nog niet aan denken. Wat je er ook van vindt, het is belangrijk om je pensioen goed te regelen en je voor te bereiden. Zelfs als je pensioenleeftijd nog ver weg is.

94

Ik ga met pensioen

Check je pensioen Als je met pensioen gaat bestaat je inkomen in Nederland uit verschillende onderdelen. De AOW (Algemene Ouderdomswet) is een basispensioen van de overheid. Daarnaast kun je via je werkgever nog aanvullend pensioen hebben opgebouwd. Dit pensioen ontvang je vanaf de pensioendatum en krijg je bovenop het bedrag dat je aan AOW ontvangt. Bekijk wat je kunt verwachten Ook al is je pensioenleeftijd nog ver weg, het is belangrijk om er nu al mee bezig te zijn. Kijk daarom hoe jouw pensioenzaken ervoor staan. Op de website mijnpensioenoverzicht.nl zie je hoeveel pensioen je hebt opgebouwd en hoe hoog je AOW is. Hiervoor heb je een DigiD nodig. www.mijnpensioenoverzicht.nl Hoeveel pensioen heb je nodig? Als je weet hoe hoog je pensioen is, kun je beter inschatten of dit genoeg is om straks van te leven. Hoe ziet je leven eruit wanneer je met pensioen gaat? Wat ga je uitgeven? Heb je nog een hypotheekschuld? Als het nodig is kun je zelf maatregelen nemen. Bijvoorbeeld door extra geld opzij te zetten of je hypotheek (versneld) af te lossen.

95

Ik ga met pensioen

AOW De AOW (Algemene Ouderdomswet) is een basisuitkering voor ouderen. Iedereen die in Nederland woont of werkt bouwt AOW op. Het maakt dan niet uit wat je nationaliteit is. Wanneer krijg ik AOW? Wanneer je AOW krijgt, hangt af van je AOW-leeftijd. Die is niet voor iedereen hetzelfde. Wil je weten wat je AOW-leeftijd is? Ga dan naar de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en vul je geboortedatum in: www.svb.nl AOW leeftijd berekenen Hoeveel AOW krijg ik? Niet iedereen krijgt evenveel AOW. Het ligt eraan hoeveel AOW je hebt opgebouwd en of je alleen woont of met iemand samen. Wil je zien hoeveel AOW je hebt opgebouwd? Log dan in met je DigiD op de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). www.svb.nl

LET OP! Heb je buiten Nederland gewoond of gewerkt? Dan mis je die jaren voor je AOW. Je hebt dan geen volledige AOW opgebouwd.

Hoe vraag ik AOW aan? Ongeveer vier maanden voordat je AOW krijgt, stuurt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) je een brief. In de brief staat hoe je AOW aanvraagt. Lees hier meer over op de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). www.svb.nl AOW aanvragen in Nederland

96

AIO-aanvulling Heb je geen of geen volledige AOW? Dan kun je een aanvulling krijgen als je weinig of geen inkomsten of vermogen hebt. Deze aanvulling noemen we aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO). Kijk of het zin heeft om een AIO-aanvulling aan te vragen op de website van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). www.svb.nl AIO aanvragen

Notities

97

Belangrijke adressen en telefoonnummers Hieronder vind je alle organisaties die in deze gids genoemd zijn. De lijst is op alfabetische volgorde opgesteld. Belastingdienst 0800 0543 (bereikbaar maandag tot en met donderdag van 8.00 - 20.00 uur / vrijdag van 8.00 - 17.00 uur) www.belastingdienst.nl Bibliotheek Akkrum Boarnswâl 15, 8491 ER Akkrum (0566) 65 13 92 akkrum@bmf.nl www.bmf.nl Bibliotheek Heerenveen Burgemeester Kuperusplein 48, 8442 CL Heerenveen (0513) 62 66 75 heerenveen@bmf.nl www.bmf.nl Bibliotheek Jubbega Ericalaan 20, 8411 VK Jubbega (0516) 46 24 24 jubbega@bmf.nl www.bmf.nl Bureau zelfstandigen Fryslân (BZF) 14 058 (bereikbaar maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag van 9.00 - 16.00 uur) info@bureauzelfstandigenfryslan.nl www.bureauzelfstandigenfryslan.nl

98

Belangrijke adressen en telefoonnummers

DUO (050) 59 97 755 (bereikbaar op werkdagen van 9.00 - 17.00 uur) www.duo.nl Foar Elkoar Sjop De Kuinder 2A, 8444 DC Heerenveen 06 33 03 23 35 Gemeente Heerenveen Crackstraat 2, 8441 ES Heerenveen 14 0513 (bereikbaar op werkdagen van 8.30 - 17.00 uur) gemeente@heerenveen.nl (algemeen) mailboxbelastingen@heerenveen.nl (belastingen) www.heerenveen.nl Humanitas Heerenveen 06 12 70 29 11 heerenveen@humanitas.nl www.humanitas.nl/heerenveen

99

Belangrijke adressen en telefoonnummers

Meitinkers De meitinkers zijn bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 16.00 uur. www.heerenveen.nl/meitinkers Gebied: Noord, Centrum, Terband, Luinjeberd, Tjalleberd, Gersloot, Haskerdijken, Nieuwebrug (0513) 617 736 woonservicezone1@heerenveen.nl Gebied: Skoatterwâld, Oranjewoud, De Knipe, Bontebok (0513) 617 755 woonservicezone2@heerenveen.nl Gebied: Jubbega, Hoornsterzwaag, Oudehorne, Nieuwehorne (0513) 617 756 woonservicezone3@heerenveen.nl Gebied: Midden, De Akkers, Oudeschoot, Mildam of Katlijk (0513) 617 764 woonservicezone4@heerenveen.nl Gebied: Nijehaske, De Greiden, De Heide, Nieuweschoot (0513) 617 786 woonservicezone5@heerenveen.nl Gebied: Akkrum, Nes en Aldeboarn (0513) 617 896 woonservicezone6@heerenveen.nl

100