Bijlage 5.5 Gemeente Heerenveen budgetgids 2022
Tekst van het document
Budget gids
Toeslagen
Administratie
Meitinkers Inkomen
Belastingdienst
Een wegwijzer voor inwoners met een laag inkomen.
Budget gids Een wegwijzer voor inwoners met een laag inkomen.
Redactie: Gemeente Heerenveen* Vormgeving: Crossmedia Communicatiegroep Drukwerk: Zalsman Caparis Heerenveen
De informatie in deze gids is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Toch kan het gebeuren dat informatie wijzigt of voorwaarden aangepast worden. Aan de informatie in deze gids kunnen dan ook geen rechten ontleend worden. *D e teksten uit deze gids zijn deels overgenomen uit de Wegwijzer Geld van gemeente De Fryske Marren. Hiervoor is toestemming gegeven.
De Budgetgids is een uitgave van: Gemeente Heerenveen Crackstraat 2 8441 ES Heerenveen 14 0513 www.heerenveen.nl
De Budgetgids, een handige wegwijzer Het leven kan zomaar anders lopen, dat geldt voor iedereen. Je raakt je baan kwijt, je gaat scheiden, je wordt voor langere tijd ziek. Het zijn nieuwe of onverwachte situaties, waardoor het moeilijker wordt om rond te komen en er geldzorgen ontstaan. Een steuntje in de rug is dan welkom. In de gemeente Heerenveen zijn er verschillende mogelijkheden voor ondersteuning, financiële regelingen of voorzieningen. Of het nu gaat om wonen, werken, kinderen of gezondheid. Ook kan het fijn zijn om te weten welke invloed een nieuwe gebeurtenis in het leven heeft op jouw financiële situatie. Bijvoorbeeld als je gaat samenwonen, trouwt of met pensioen gaat. Het is belangrijk dat je weet waar je terecht kunt met een (hulp)vraag. Zodat je zo goed mogelijk geholpen wordt. In deze Budgetgids wijzen we je graag de weg. Je vindt informatie over verschillende organisaties, regelingen, stappen die je zelf kunt ondernemen en handige tips. Alles om er voor te zorgen dat jij je minder zorgen hoeft te maken. Bijvoorbeeld over het betalen van de zwemlessen van je zoon of dochter, of over het geld dat deze maand overblijft voor het betalen van de boodschappen. Want in de gemeente Heerenveen heeft iedereen het recht om mee te doen.
3
Leeswijzer Waar kan ik naartoe voor hulp en advies?
6
Ik wil mijn administratie goed regelen
18
Ik heb moeite met rondkomen
24
Ik heb betaalproblemen of schulden
40
Ik heb vragen over werken of leren
48
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
60
Mijn kind wordt 18 jaar
72
We gaan samenwonen of trouwen
78
We gaan uit elkaar of mijn partner overlijdt
84
Ik ga met pensioen
92
Belangrijke adressen en telefoonnummers
98
?
Staat je onderwerp er niet tussen of kom je er niet uit? Dan kun je altijd met je vraag terecht bij de gemeente Heerenveen via het telefoonnummer: 14 05 13 (zonder kengetal) Of stuur een mail naar: gemeente@heerenveen.nl
4
Voor wie is de Budgetgids? De Budgetgids is voor inwoners van de gemeente Heerenveen met een laag inkomen én vrijwilligers en professionals die ondersteuning bieden aan inwoners op het gebied van geldzaken. Wat staat er in de Budgetgids? In deze gids staan antwoorden op veelgestelde vragen over geldzaken. Soms staat het antwoord niet in de gids. Dan helpen we je om jouw vraag op de juiste plek te stellen. Dit doen we met verwijzingen. Hoe werken de verwijzingen? Voor meer informatie of het regelen van dingen verwijzen we je door. Dit ziet er zo uit:
www.heerenveen.nl Ga naar internet en typ ‘www.heerenveen.nl’ in de adresbalk.
meitinkers Ga naar de zoekbalk op de website en typ ‘meitinkers’ in.
TIP! Actuele bedragen laag inkomen. Op de website van de gemeente vind je de actuele bedragen die gelden als laag inkomen. Dit wordt ook wel het ‘sociaal minimum’ genoemd. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beslist twee keer per jaar, op 1 januari en 1 juli, of het bedrag verandert. www.heerenveen.nl bijstandsbedragen
TIP! Uitleg over DigiD. Om in te loggen op websites van de Overheid heb je vaak DigiD nodig. Op UABC worden websites van de overheid makkelijker uitgelegd met beeld en geluid. Er is ook uitleg over DigiD. www.uabc.nl alles over DigiD
5
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
6
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
Meitinkers
9
Caleidoscoop
11
Team Jeugd en Gezin
12
Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen
13
Vrijwilligersorganisaties
14
7
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
In de gemeente Heerenveen kun je voor hulp en advies terecht bij de meitinkers, Caleidoscoop, Team Jeugd en Gezin, Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen en verschillende vrijwilligersorganisaties. In dit hoofdstuk leggen we uit waarvoor je bij wie terecht kunt. Ook vertellen we hoe je contact op kunt nemen.
8
Meitinkers Kom je er zelf niet meer uit en heb je ondersteuning nodig? Met je hulpvraag kun je terecht bij de meitinkers van de gemeente Heerenveen. Bijvoorbeeld bij: • geldproblemen en schulden; • vragen over werk, uitkeringen en financiële regelingen; • emotionele of psychische problemen; • een lichamelijke beperking; • problemen met het huishouden; • woonproblemen; • zorgen over iemand in jouw omgeving. Hoe vraag ik een meitinker om hulp of advies? Iedere wijk en ieder dorp in de gemeente Heerenveen heeft een eigen meitinker. Je kunt de meitinker bellen of een e-mail sturen. Gebied: Noord, Centrum, Terband, Luinjeberd, Tjalleberd, Gersloot, Haskerdijken, Nieuwebrug (0513) 617 736 woonservicezone1@heerenveen.nl Gebied: Skoatterwâld, Oranjewoud, De Knipe, Bontebok (0513) 617 755 woonservicezone2@heerenveen.nl Gebied: Jubbega, Hoornsterzwaag, Oudehorne, Nieuwehorne (0513) 617 756 woonservicezone3@heerenveen.nl Gebied: Midden, De Akkers, Oudeschoot, Mildam of Katlijk (0513) 617 764 woonservicezone4@heerenveen.nl
9
Gebied: Nijehaske, De Greiden, De Heide, Nieuweschoot (0513) 617 786 woonservicezone5@heerenveen.nl Gebied: Akkrum, Nes en Aldeboarn (0513) 617 896 woonservicezone6@heerenveen.nl
Bellen met de meitinkers kan van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 16.00 uur. Je vindt alle informatie over de meitinkers op de website van de gemeente. www.heerenveen.nl/meitinkers Hoe gaat het verder? Meestal komt de meitinker langs om kennis te maken. Sommige meitinkers hebben elke week een spreekuur. Samen bespreek je jouw vraag of probleem en bekijk je welke oplossing daarbij past. Wat kun je zelf en waar heb je hulp bij nodig? Als het nodig is, zorgt de meitinker ervoor dat er professionele hulp of zorg komt.
TIP! Vraag iemand om bij het gesprek te zijn. Tijdens het gesprek met de meitinker mag je iemand meenemen. Denk bijvoorbeeld aan een familielid, een buurvrouw of goede vriend of vriendin. Je kunt ook een onafhankelijke cliëntondersteuner vragen mee te gaan (gratis). Hij of zij is speciaal opgeleid om met je mee te denken. De cliëntondersteuner helpt om de situatie op een rijtje te zetten en geeft informatie en advies. Om in contact te komen met een onafhankelijke cliëntonder steuner bel je met Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen. 088 53 35 335
10
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
Caleidoscoop Heb je behoefte aan een luisterend oor, praktische tips, advies of ondersteuning? Caleidoscoop is een welzijnsorganisatie en is er voor alle inwoners van de gemeente Heerenveen. In gesprekken wordt gekeken naar wie je bent, wat jij graag wilt doen en wat je daarvoor nodig hebt. Waarvoor kun je bij Caleidoscoop terecht? Je kunt bijvoorbeeld bij Caleidoscoop terecht wanneer je je eenzaam voelt en graag andere mensen wilt ontmoeten. Of wanneer je wilt praten over hoe je jouw talenten in kunt zetten. Ook met vragen over mantelzorg, een gezonde leefstijl of opvoeding kun je naar Caleidoscoop. Wil je weten wat Caleidoscoop nog meer voor je kan betekenen? Kijk dan ook eens op de website. Hier vind je ook informatie over de zomerspelweken en het Vrijwilligers Servicepunt. www.caleidoscoopheerenveen.nl Hoe kom ik in contact met Caleidoscoop? Je kunt bellen, een e-mail sturen of even binnenlopen. Weegbree 72, 8446 SC Heerenveen (0513) 62 90 90 info@caleidoscoopheerenveen.nl Kijk voor de openingstijden op de website. www.caleidoscoopheerenveen.nl/contact
11
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
Team Jeugd en Gezin Natuurlijk wil je het beste voor je kind. En soms gaat dit niet vanzelf. Dan maak je je zorgen over het gedrag, de ontwikkeling of veiligheid van je kind. Weet je even niet meer wat je moet doen, hoe je het op moet lossen? Dan kun je contact opnemen met Team Jeugd en Gezin (TJG) van de gemeente Heerenveen. Wat doet TJG? TJG helpt gezinnen bij opgroeien en opvoeden. Soms met een simpel advies als antwoord op een vraag. Soms ook uitgebreider. Samen met jou bekijken ze de situatie en maken een plan waar iedereen achter staat. TJG houdt de afspraken in de gaten, kijkt of de hulp aansluit bij de vraag en is voor jou het aanspreekpunt. Dat is fijn als er meerdere hulpverleners betrokken zijn. Ook helpt TJG om zo snel mogelijk met de hulp te starten, ook als er een wachtlijst is. Hoe kom ik in contact met TJG? Je kunt bellen op werkdagen tussen 8.30 en 17.00 uur, of een e-mail sturen. (0513) 61 77 15 teamjeugd@heerenveen.nl www.heerenveen.nl/tjg
12
Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen Iedereen krijgt wel eens met problemen te maken. Hierover praten met familie of vrienden is vaak al helpend. Maar soms gaat dat niet. Je kunt dan terecht bij een maatschappelijk werker van Stichting Maatschappelijk Werk Heerenveen (SMWH). Wat doet SMWH? Een maatschappelijk werker gaat graag met je in gesprek; alleen om te luisteren of om ook een helpende hand te bieden. Ze kennen de weg in onze - soms ingewikkelde - samenleving. Je kunt met veel soorten hulpvragen terecht, bijvoorbeeld over geldzorgen, het verwerken van een verlies, problemen op het werk of relatieproblemen. Een maatschappelijk werker kan ook bemiddelen bij conflicten, bijvoorbeeld in het geval van een scheiding. Een gesprek met de maatschappelijk werker is gratis en je kunt er zonder verwijzing terecht. Je kunt het gesprek alleen aangaan, of samen met je partner en/of gezinsleden. Hoe kom ik in contact met SMWH? Je kunt bellen op werkdagen tussen 8.30 en 17.00 uur. 088 53 35 335 info@smwh.nl www.smwh.nl
13
Vrijwilligersorganisaties Er zijn in de gemeente veel (vrijwilligers)organisaties die voor je klaar staan. Ook hier kun je terecht voor hulp en advies. Hieronder staan de contactgegevens van organisaties waar we vaak naar verwijzen in deze Budgetgids. Steunpunt de Barones/Boarnswâl Steunpunt de Barones/Boarnswâl organiseert inloopspreekuren. Een afspraak maken is niet nodig. Tijdens het inloopspreekuur kun je je vragen voorleggen aan ervaren vrijwilligers. Bijvoorbeeld over het aanvragen van een uitkering, kwijtschelding of voorziening of over een brief die je hebt gekregen. Er zijn twee steunpunten in de gemeente Heerenveen. Steunpunt de Barones Dr. Wumkeslaan 4B, 8442 EM Heerenveen (0513) 62 41 27 info@steunpuntdebarones.nl www.steunpuntdebarones.nl Je kunt langskomen in Heerenveen op dinsdag, woensdag en donderdag tussen 10.00 tot 12.00 uur en op dinsdagmiddag tussen 13.30 en 15.30 uur. Heb je vragen over belastingen of toeslagen? Dan kun je langskomen in Heerenveen op maandagmiddag tussen 13.30 en 15.30. Hiervoor moet je wel een afspraak maken. Steunpunt Boarnswâl Boarnswâl 15, 8491 ER Akkrum (in de bibliotheek) 06 23 86 19 82 Je kunt langskomen in Akkrum op woensdag tussen 14.00 en 16.00 uur.
14
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
Humanitas Thuisadministratie Humanitas Thuisadministratie helpt je financiën en administratie op orde te brengen en te houden. De vrijwilligers van Humanitas Thuisadministratie komen bij je thuis en helpen je op weg. De vrijwilligers hebben ruime ervaring op dit terrein en zijn getraind om jou zo goed mogelijk te helpen. 06 12 70 29 11 heerenveen@humanitas.nl www.humanitas.nl/heerenveen Stichting Houvast Stichting Houvast bestaat uit vrijwilligers die zelf ook een laag inkomen hebben (gehad). Zij kunnen je helpen met je administratie, het aanvragen van uitkeringen of met bezwaarschiften. Je kunt terecht bij Stichting Houvast op het inloopspreekuur op woensdag tussen 9.00 en 12.00 uur. Elke woensdag geeft Stichting Houvast gratis brood, huishoudelijke spullen en kleding weg voor mensen die dit hard nodig hebben. Jaarlijks organiseren de vrijwilligers een kerstactie, kinderacties en een dagtocht ‘Hart voor Minima’. Herenwal 2 (‘Oer de Brêge’), 8441 AZ Heerenveen (0513) 63 32 29
15
Waar kan ik naar toe voor hulp en advies?
Vluchtelingenwerk Vluchtelingenwerk biedt maatschappelijke begeleiding aan vluchtelingen. Vrijwilligers helpen bijvoorbeeld bekend te raken in de buurt. Ook leggen ze Nederlandse wetten en regels uit en helpen ze bij financiën. Langskomen in Heerenveen kan tijdens het spreekuur op woensdag tussen 13.00 en 15.00 en op donderdag van 14.00 tot 16.00 uur. Juridische vragen (bijvoorbeeld over de verblijfsvergunning) kunnen gesteld worden tijdens het spreekuur op dinsdag van 14.00 - 16.00 uur. Doctor Wumkeslaan 4, 8442 EM Heerenveen 0513-650816 heerenveen@vluchtelingenwerk.nl www.vluchtelingenwerk.nl Andere organisaties Er zijn nog veel meer organisaties in de gemeente die voor je klaar staan. Bij ieder thema in deze gids vertellen we meer over de organisaties waar je terecht kunt. Zo geven we informatie over de voedselbanken in de gemeente Heerenveen in het hoofdstuk ‘Ik heb moeite met rondkomen’ (pagina 24). En de contactgegevens van Stichting Leergeld vind je in het hoofdstuk ‘Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen’ (pagina 58).
16
Notities
17
Ik wil mijn administratie goed regelen
18
Ik wil mijn administratie goed regelen
Hulp bij het op orde brengen van je administratie
21
Zelf je administratie op orde brengen
22
19
Ik wil mijn administratie goed regelen
Het is fijn om een overzichtelijke administratie te hebben. Als je administratie op orde is, kun je alles makkelijk terugvinden. Je weet dan wanneer de vaste lasten worden afgeschreven. Ook zie je meteen of je geld over hebt om een andere wasmachine te kopen. Vind je het lastig om je financiën op orde te krijgen? In de gemeente Heerenveen zijn er verschillende organisaties die je hier graag bij helpen. Ook zijn er handige websites met tips om (weer) grip op je geldzaken te krijgen.
20
Hulp bij het op orde brengen van je administratie Je administratie op orde brengen en bijhouden kan soms best lastig zijn. Ben je door omstandigheden het overzicht even kwijt en zijn er rekeningen die je allang had moeten betalen? Blijf hier niet te lang mee rondlopen en ga aan de slag. In de gemeente zijn er verschillende organisaties die je hier gratis bij ondersteunen. Een vrijwilliger kan je helpen met: •p ost en papieren doornemen en bepalen wat er moet gebeuren; • formulieren invullen; • inkomsten en uitgaven op een rijtje te zetten; • een overzicht maken van betalingen en eventueel schuldhulpverlening regelen. De vrijwilligers zijn hier speciaal voor opgeleid en gaan zorgvuldig om met jouw persoonlijke gegevens. Als je samen met een vrijwilliger aan de slag wilt, kun je in de gemeente Heerenveen terecht bij Humanitas Thuis administratie, Steunpunt de Barones en Steunpunt Boarnswâl. Ga naar het hoofdstuk ‘Waar kan ik naartoe voor hulp en advies’ (pagina 6) voor de contactgegevens van de organisaties.
TIP! Taal maakt je sterker! Heb je moeite met lezen, schrijven, rekenen of het gebruiken van een computer? Hiervoor kun je hulp krijgen. Door deze hulp wordt het makkelijker om je geldzaken en administratie op orde te houden. Deze hulp is vaak gratis. www.ikleermeer.nl
21
Zelf je administratie op orde brengen Wil je zelf aan de slag met je geldzaken? Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om meer inzicht te krijgen in je inkomsten en uitgaven. Het Nibud helpt je om meer grip te krijgen op je geldzaken Het Nibud is een onafhankelijk instituut dat voorlichting geeft over geldzaken. Denk aan onderwerpen als sparen, rondkomen en lenen. Het Nibud helpt je om meer grip op je geld te krijgen. Kijk op de website van het Nibud voor handige tips. www.nibud.nl Maak gemakkelijk je eigen geldplan via Startpunt Geldzaken Er zijn verschillende geldplannen beschikbaar voor inwoners van de gemeente Heerenveen. Deze helpen jou om meer uit je geld te halen. De geldplannen kunnen anoniem worden gebruikt. Er zijn geldplannen voor de volgende situaties: • kom uit je geldzorgen; • beter rondkomen; • sparen, aflossen of beleggen; • rondkomen met kinderen; • studie (klein)kinderen; • bijna 18 jaar; • pensioen; • ZZP. In welke situatie zit jij? Ga naar de website van Startpunt Geldzaken en ga aan de slag met jouw plan. www.startpuntgeldzaken.nl/heerenveen
22
Ik wil mijn administratie goed regelen
TIP! MijnOverheid. Op de website van MijnOverheid kun je alle persoonlijke zaken met de overheid regelen. Zo kun je digitale post van de overheid ontvangen in de Berichtenbox. Bijvoorbeeld een aanslag van de belastingdienst. Ook kun je bepaalde gegevens inzien die de overheid voor jou heeft. Bijvoorbeeld de datum van de laatste apk. www.mijnoverheid.nl
Notities
23
Ik heb moeite met rondkomen
Ik heb moeite met rondkomen
24
Bijstandsuitkering
28
Bijzondere bijstand voor onverwachte kosten
30
Tegemoetkoming dagelijkse kosten
31
Financiële tegemoetkomingen
34
Gezondheid en zorg
38
25
Steeds meer mensen hebben moeite met rondkomen. Dit kan iedereen overkomen. In de gemeente Heerenveen zijn er verschillende mogelijkheden voor ondersteuning. In dit hoofdstuk vind je de belangrijkste regelingen en organisaties waar je terecht kunt.
26
Ik heb moeite met rondkomen
TIP! Wil jij weten op welke tegemoetkomingen je recht hebt? www.berekenuwrecht.nl
TIP! Heb je hulp nodig bij het aanvragen? Dan kun je terecht bij Steunpunt De Barones of Steunpunt Boarnswâl. Contactgegevens: pagina 14.
TIP! Twijfel je of je in aanmerking komt voor een regeling? Neem contact op met de meitinker voordat je een uitkering of andere regeling aanvraagt. Zij kunnen je verder helpen. Contactgegevens: pagina 9.
TIP! Ben je je baan kwijt? Vraag dan eerst een WW-uitkering aan. Kijk voor meer informatie over de WW-uitkering bij het hoofdstuk ‘Ik heb vragen over werken of leren’ (pagina 48).
Ga naar het hoofdstuk ‘Ik wil mijn administratie goed regelen’ (pagina 18) om te lezen wat je kunt doen om je inkomsten en uitgaven in balans te houden.
27
Ik heb moeite met rondkomen
Bijstandsuitkering Heb je geen werk of verdien je niet genoeg om jezelf of je gezin te onderhouden? Dan kom je misschien in aanmerking voor een bijstandsuitkering. Met deze uitkering kun je noodzakelijke kosten betalen zoals de huur, eten en drinken. Ook word je geholpen met het vinden van een baan, zodat je zelf zo snel mogelijk een inkomen hebt. Kom ik in aanmerking voor een bijstandsuitkering? Om recht te hebben op bijstand moet je aan voorwaarden voldoen: • je bent 18 jaar of ouder; • je hebt nog niet je pensioenleeftijd bereikt; • je hebt niet genoeg inkomen om van te leven; • je hebt geen recht op andere uitkeringen; • je hebt niet (te) veel bezittingen en/of spaargeld. Kijk voor alle voorwaarden en meer informatie op de website van de Rijksoverheid. www.rijksoverheid.nl recht op algemene bijstand Hoe vraag ik een bijstandsuitkering aan? Een bijstandsuitkering kun je aanvragen bij het UWV op werk.nl. Het UWV stuurt jouw aanvraag door naar de gemeente. www.werk.nl bijstandsuitkering aanvragen Jonger dan 27 jaar? Dan gelden er andere regels voor het aanvragen van een bijstandsuitkering. Voordat je een bijstandsuitkering aan kunt vragen, heb je eerst een zoek periode van vier weken. In deze vier weken ga je kijken naar de mogelijk heden om weer naar school of aan het werk te gaan.
Blijkt na deze vier weken dat er geen mogelijkheden zijn om naar school of aan het werk te gaan? Dan kun je een aanvraag voor een bijstandsuitkering doen.
28
Werken en een bijstandsuitkering ontvangen Als je een bijstandsuitkering krijgt, is het de bedoeling dat je zo snel mogelijk (weer) aan het werk gaat. De gemeente heeft speciale regelingen voor wie vanuit een uitkering weer aan het werk gaat. Vind je (weer) werk? Dan zijn twee situaties mogelijk: Situatie 1: Je gaat meer verdienen dan de bijstandsnorm. De gemeente stopt in dit geval de bijstandsuitkering. Situatie 2: Je gaat minder verdienen dan de bijstandsnorm. De gemeente vult jouw inkomen dan aan zodat je er niet op achteruit gaat. Als je langer dan een jaar geen betaald werk hebt, is het soms mogelijk dat je 25% van het inkomen uit werk mag behouden. Dit percentage wordt dan niet ingehouden op de bijstandsuitkering. Dit noemen we vrijlating. Er geldt wel een maximum bedrag per maand wat je extra mag bijverdienen. Ook mag je inkomen niet hoger zijn dan de bijstandsnorm. Deze vrijlating van eigen inkomsten is maximaal voor zes maanden. Voor meer informatie en de nu geldende bedragen kun je terecht bij jouw klantmanager. Bijstandsuitkering en giften Ontvang je een uitkering van de gemeente Heerenveen? Dan kan het voor komen dat een familielid je wel eens helpt met het betalen van de rekeningen, je af en toe wat geld krijgt om de maand door te komen, of dat je af en toe een tas met boodschappen krijgt. Dat zijn giften.
Je hoeft deze giften pas te melden als je in een kalenderjaar meer dan € 1.200,- (per huishouden) hebt ontvangen. Dit geldt niet voor inkomsten uit arbeid. Deze moet je altijd melden. Heb je vragen of twijfel je over wat je wel of niet moet doorgeven? Neem dan contact op met jouw contactpersoon bij de gemeente of bel 14 0513.
LET OP! Tijdens de zoekperiode kan er geen aanvraag voor een bijstandsuitkering worden ingediend. Er bestaat gedurende deze vier weken ook geen recht op een voorschot.
29
Bijzondere bijstand voor onverwachte kosten Sta je onverwacht voor kosten en heb je daarvoor geen geld opzij kunnen zetten? Als je deze kosten niet zelf kunt betalen en nergens anders (volledig) vergoed krijgt, kun je misschien bijzondere bijstand van de gemeente krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de eigen bijdrage voor advocaatkosten of reiskosten voor je minderjarige schoolgaande kinderen.
LET OP! Bijzondere bijstand is niet bedoeld voor normaal te maken kosten, zoals boodschappen of de eigen bijdrage ziektekosten.
Hoe vraag ik bijzondere bijstand aan? Bijzondere bijstand vraag je aan via de meitinker. Contactgegevens: pagina 9.
30
Ik heb moeite met rondkomen
Tegemoetkoming dagelijkse kosten Het is niet voor iedereen even makkelijk om de huur, rekeningen en boodschappen te betalen. Er zijn in de gemeente organisaties die uitkomst bieden, zoals de Voedselbank Heerenveen en Stichting In Moaie Dei. Voedselbank Heerenveen De voedselbank helpt mensen die niet genoeg geld hebben om eten te kopen. De Voedselbank Heerenveen heeft in de gemeente drie afhaalpunten: Heerenveen, Akkrum en Jubbega. Als je een aanvraag doet, komt er iemand langs die bepaalt of je recht hebt op een voedselpakket. Heb je recht op een pakket? Dan ontvang je ook een speciale pas. Met deze pas kun je (makkelijker) bij verschillende organisaties terecht voor extra ondersteuning, bijvoorbeeld bij de speelgoedbank. Voor meer informatie of het aanvragen van een voedselpakket neem je contact op met de Voedselbank Heerenveen. 06 34 40 47 81 voedsel-heerenveen@hotmail.com www.voedselbankheerenveen.com Stichting In Moaie Dei Stichting In Moaie Dei helpt mensen die niet genoeg geld hebben om meubels, kleding, apparatuur of speelgoed te kopen. Ook organiseren ze uitjes en jaarlijks een Sinterklaasfeest voor kinderen. Wil je weten wat Stiching In Moaie Dei allemaal voor je kan betekenen? Neem dan contact op. 06 33 84 96 61 of (0513) 785 607 inmoaiedei@gmail.com
31
Ik heb moeite met rondkomen
De Foar Elkoar Sjop is de gratis kledingbank en weggeefwinkel van Stichting In Moaie Dei. Kijk voor de actuele openingstijden op: facebook.com/inmoaiedei Je vindt de Foar Elkoar Sjop op dit adres: De Kuinder 2A, 8444 DC Heerenveen Repair Café Heb je een klein apparaat dat niet meer goed werkt? Bijvoorbeeld een keukenmachine of een stofzuiger? Dan kun je naar het Repair Café. Vrijwilligers voeren de reparaties gratis uit. Je betaalt alleen de onderdelen die nodig zijn om het apparaat weer te maken. Er zijn drie Repair Cafés in de gemeente Heerenveen. Repair Café Akkrum Mienskipssintrum Leppehiem Leppedyk 37, 8491 GJ Akkrum Repair Café Heerenveen Trinitas Coehoorn van Scheltingaweg 1, 8442 EZ Heerenveen Repair Café Jubbega MFC De Kompenije Ericalaan 24-A, 8411 VK Jubbega Je vindt de openingstijden, telefoonnummers en e-mailadressen van de Repair Cafés op: www.repaircafe.org/bezoeken
32
TIP! Rommelmarkten en kringloopwinkels. Op rommel markten en in kringloopwinkels kun je van alles kopen voor veel minder geld dan in een gewone winkel. Denk aan meubels, kleding, apparatuur, keukengerei en spelletjes.
TIP! Weggeefhoek Facebook. Via Facebook kun je vaak gratis of goedkoop aan spullen komen. Zoek eens op ‘Weggeefhoek’. Er zijn meerdere facebookpagina’s van initiatieven in de gemeente waar je gratis (of tegen een kleine vergoeding) spullen kunt krijgen.
TIP! Kleding(ruil)beurs. Via Facebook kun je vaak gratis of goedkoop aan kleding komen. Zoek eens op ‘Kledingruilbeurs Heerenveen’. Zij organiseren op verschillende momenten een kledingruilbeurs in de gemeente Heerenveen.
TIP! Klussendienst. De vrijwilligers van Stichting Present Heerenveen bieden praktische hulp, zoals schilderwerk, tuinieren of opruimen. Deze hulp is bedoeld voor inwoners die niet genoeg geld hebben om iemand in te huren. En niemand hebben in hun omgeving om hulp te krijgen. Meer informatie kun je vinden op de website. www.presentheerenveen.nl Je kunt ook bellen of mailen met Stichting Present. 06 39 54 15 65 info@presentheerenveen.nl
33
Financiële tegemoetkomingen Met een laag inkomen kan het moeilijk zijn om rond te komen. Mogelijk kom je dan in aanmerking voor een minimaregeling, hoef je (een deel van) de gemeentelijke belastingen niet te betalen of kun je individuele inkomenstoeslag krijgen. Ook is de kans groot dat je recht hebt op een tegemoetkoming voor huur- en zorgkosten. Participatiefonds Het is belangrijk dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Als je een laag inkomen hebt en weinig sociale contacten, dan kan dat best moeilijk zijn. De gemeente kan je hierbij helpen. Neem contact op met de meitinker als je meer informatie wilt over de voorwaarden. Samen met jou kijken ze of het mogelijk is of je een bijdrage kunt krijgen uit het fonds. Contactgegevens: pagina 9. Je kunt ook contact opnemen met jouw contactpersoon binnen de gemeente.
TIP! Voor kinderen is er Sam&! Alle kinderen kunnen meedoen aan schoolactiviteiten, sport en muziek. Als je dit als ouders niet kunt betalen, wordt dit vanuit Sam& betaald. Kijk voor meer informatie bij het hoofdstuk ‘Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen’ (pagina 60).
34
Ik heb moeite met rondkomen
Tegemoetkoming gemeentelijke belastingen Iedereen betaalt gemeentelijke belastingen, bijvoorbeeld voor het ophalen van de containers en voor het gebruiken van het riool. Kun je de gemeente lijke belastingen niet betalen? Mogelijk kom je in aanmerking voor (gedeelte lijke) kwijtschelding. Dit betekent dat je (een deel) niet hoeft te betalen. Kijk voor de voorwaarden en het aanvragen van een kwijtschelding op de website van de gemeente. www.heerenveen.nl
kwijtschelding
Je kunt ook per telefoon of e-mail contact opnemen. 14 0513 mailboxbelastingen@heerenveen.nl
LET OP! Vraag je kwijtschelding op tijd aan. De aanvraag voor kwijtschelding moet binnen één maand na dagtekening van het aanslagbiljet ingeleverd zijn bij de gemeente.
LET OP! Het recht op kwijtschelding verschilt per jaar. Dit is afhankelijk van je situatie. Had je vorig jaar recht op kwijtschelding? De gemeente bekijkt dan of je dit jaar ook weer recht hebt op kwijtschelding. Je krijgt hierover altijd een brief.
35
Ik heb moeite met rondkomen
Tegemoetkoming voor waterschapsbelasting Jaarlijks betaal je belasting aan het waterschap. Kun je de waterschaps belasting niet betalen? Mogelijk kom je in aanmerking voor (gedeeltelijke) kwijtschelding. Dit betekent dat je (een deel) niet hoeft te betalen. Kijk voor de voorwaarden op de website van het Noordelijk Belastingkantoor. Kwijtschelding vraag je aan via dezelfde website. www.noordelijkbelastingkantoor.nl
kwijtschelding
Je kunt ook bellen met het Noordelijk Belastingkantoor, op werkdagen tussen 8.00 en 20.00 uur. 088 79 79 000 Individuele inkomenstoeslag Leef je drie jaar of langer van een laag inkomen? Dan kun je misschien een individuele inkomenstoeslag krijgen van de gemeente. Dit is geld van de gemeente dat je overal voor kunt gebruiken. Het wordt niet gezien als inkomen en wordt niet van je uitkering afgetrokken. Kom ik in aanmerking voor individuele inkomenstoeslag? Om recht te hebben op individuele inkomenstoeslag moet je aan voorwaarden voldoen: • je bent 21 jaar of ouder; • je bent geen student; • je inkomen was de afgelopen drie jaar niet hoger dan de voor jou geldende bijstandsnorm; • je hebt geen zicht op een beter inkomen; • je hebt de afgelopen 12 maanden nog geen individuele inkomenstoeslag gekregen;
36
• je hebt nog niet je pensioenleeftijd bereikt; • je hebt geen recht op andere uitkeringen; • je hebt niet (te) veel bezittingen en/of spaargeld. Kijk op de website van de gemeente als je meer informatie wilt over de voorwaarden, de hoogte van de bedragen of een aanvraag wilt doen. www.heerenveen.nl individuele inkomenstoeslag Huur- en zorgtoeslag Woon je in een huurhuis? Dan krijg je misschien huurtoeslag. Huurtoeslag is geld van de Belastingdienst en is bedoeld om te helpen de huur te betalen. Of je hier recht op hebt en hoe hoog de toeslag is, hangt af van de huurprijs, je inkomen, je leeftijd en hoe en met wie je woont. Iedereen in Nederland is verplicht een basiszorgverzekering af te sluiten. Op deze manier ben je verzekerd tegen kosten die je maakt als je ziek bent. Je betaalt daarvoor elke maand zorgpremie. Heb je een laag inkomen? De Belastingdienst kan je helpen om een deel van je zorgkosten te betalen. Elke maand ontvang je dan een bedrag waarmee je een deel van je zorg kosten kunt betalen. Dit heet zorgtoeslag. Huur- en zorgtoeslag krijg je van de Belastingdienst en vraag je aan via Mijn toeslagen. Hiervoor heb je een DigiD nodig. www.mijntoeslagen.nl
TIP! Heb je hulp nodig bij het aanvragen? Dan kun je terecht bij Steunpunt De Barones of Steunpunt Boarnswâl. Contactgegevens: pagina 14.
37
Gezondheid en zorg Zorg is duur. Daarom is het belangrijk dat je goed verzekerd bent. Voor inwoners met een laag inkomen zijn de zorgkosten een forse hap uit het maandbudget. De gemeente ondersteunt inwoners met een laag inkomen ook op dit gebied. Er zijn twee zorgregelingen waar je uit kunt kiezen: een collectieve ziektekostenverzekering of een eenmalige bijdrage. Collectieve zorgverzekering minima (CZM): AV Frieso Samen met zorgverzekeraar De Friesland biedt de gemeente een collectieve zorgverzekering aan. Deze verzekering heeft een uitstekende dekking tegen een lagere prijs. De gemeente betaalt een deel van de maandelijkse premie. Je betaalt zelf het resterende bedrag aan De Friesland. Kijk op de website van de gemeente voor meer informatie over de voorwaarden en de dekking. www.heerenveen.nl AV Frieso Je kunt de AV Frieso aanvragen op de website van Gezond Verzekerd. www.gezondverzekerd.nl Heerenveen Eenmalige bijdrage: Heerenveen Zorgt Regeling Met de Heerenveen Zorgt Regeling (HZR) ontvang je één keer per jaar een bijdrage van de gemeente. Met dit bedrag kun je (een gedeelte) van je aanvullende zorgverzekering betalen. Het maakt niet uit waar je verzekerd bent. Kijk op de website van de gemeente voor meer informatie over de voorwaarden en aanvragen. www.heerenveen.nl HZR
38
Ik heb moeite met rondkomen
Je kunt de HZR ook aanvragen via de meitinker. Contactgegevens: pagina 9. Je kunt ook contact opnemen met jouw contactpersoon binnen de gemeente. Aftrek specifieke zorgkosten Maak je kosten door ziekte of voor zorg, dan kun je deze kosten in sommige gevallen aftrekken van de belasting. Dit regel je bij de jaarlijkse belasting aangifte. Je hoeft dan minder belasting te betalen of je krijgt geld terug. Je kunt bijvoorbeeld de volgende zorgkosten opnemen in de belastingaangifte: •m edische hulp; • medicijnen; •h ulpmiddelen (bijvoorbeeld steunzolen, kunstgebit); •u itgaven extra gezinshulp in verband met ziekte; •e xtra uitgaven dieet (medisch voorschrift); •e xtra uitgaven voor kleding en beddengoed; •v ervoerskosten naar een arts of ziekenhuis; • r eiskosten naar partner of inwonende kinderen in verband met ziekte. Kijk op de website van de Belastingdienst voor meer informatie en de voorwaarden. www.belastingdienst.nl
zorgkosten
39
Ik heb betaalproblemen of schulden
Ik heb betaalproblemen of schulden
40
Wat moet ik doen in een noodsituatie?
43
Ik wil (hogere) schulden voorkomen of mijn schulden oplossen
45
41
Rekeningen niet kunnen betalen en in de schulden belanden. Het kan iedereen overkomen. Het verliezen van je baan, het verbreken van een relatie of op je 18e plotseling verantwoordelijk zijn voor je eigen financiën. Dit kunnen allemaal oorzaken zijn van geldproblemen. Het lukt je een paar keer niet om de rekening op tijd te betalen en langzaam stapelen de rekeningen zich op.
42
Ik heb betaalproblemen of schulden
Wat moet ik doen in een noodsituatie? Word je afgesloten van het gas, water of elektriciteit? Wordt er gedreigd met huisuitzetting? Neem dan direct contact op met de meitinker. Contactgegevens: pagina 9. De meitinker staat klaar voor alle inwoners van de gemeente Heerenveen. Samen brengen we eerst jouw situatie in kaart. Daarna krijg je informatie en advies dat aansluit op jouw situatie en vraag. Ik kan de huur niet betalen Als je problemen hebt met het betalen van de huur kun je contact opnemen met je woningcorporatie. De woningcorporatie kan samen met jou een betalingsregeling treffen.
TIP! Praat er over. Het is fijn om dit samen met iemand te doen die hier verstand van heeft. Bijvoorbeeld met een meitinker of een vrijwilliger. Hij of zij kan dan met je meedenken of de betalingsregeling voor jou haalbaar is. Contactgegevens: pagina 9.
Ik kan de energierekening of zorgpremie niet betalen Als je de energierekening niet betaalt, kun je worden afgesloten van gas/ water/elektra. Als je je zorgverzekering niet betaalt, heb je geen recht meer op de aanvullende verzekering. Neem contact op met je energieleverancier of zorgverzekeraar voor een betalingsregeling.
43
Ik heb betaalproblemen of schulden
LET OP! Als je de zorgpremie zes maanden lang niet betaalt, betaal je iedere maand een boete. Dit doe je totdat je geen betalingsachterstand meer hebt. De boete én de zorg premie worden ingehouden op je inkomen (uit je loon en/of je uitkering). Ook wordt de aanvullende verzekering stopgezet.
Ik heb hypotheekschulden Neem contact op met je eigen bank als je problemen hebt met het betalen van je hypotheek. De bank gaat samen met jou op zoek naar oplossingen. Kom je er niet uit? Neem dan contact op met de meitinker. Contactgegevens: pagina 9. Ik moet onverwacht een (groot) bedrag terugbetalen aan de Belastingdienst Moet je onverwacht een groot bedrag terugbetalen en lukt het je niet om dit in één keer te doen? Vaak kun je een betalingsregeling krijgen. Vraag een meitinker om advies. Contactgegevens: pagina 9.
LET OP! Later betalen kost geld: je moet rente betalen.
Drie tips om te voorkomen dat je toeslagen moet terugbetalen: • check of de Belastingdienst het goede inkomen heeft; • geef wijzigingen snel door; • check of je aan de voorwaarden voldoet. www.belastingdienst.nl
44
betalingsregeling
Ik wil (hogere) schulden voorkomen of mijn schulden oplossen Om hulp vragen bij geldproblemen is niet altijd makkelijk. Maar wel heel belangrijk. Want als we schulden hebben, wachten we gemiddeld 5 jaar met hulp zoeken. Dat is zonde. Want als je zo lang wacht, kan het bedrag in die 5 jaar ruim 10 keer zo hoog worden. Je kunt altijd contact opnemen met een meitinker om jouw situatie te bespreken. Samen kijken we naar een oplossing. Misschien kun je met wat hulp een betalingsregeling treffen. Of is er toch een schuldregeling nodig. Er is altijd meer (hulp) mogelijk dan je misschien denkt. Kijk op pagina 9 voor de contactgegevens van de meitinker. Budgetbeheer Wil je je geldzaken beter regelen en vind je het zelf lastig om het overzicht te houden? Dan is budgetbeheer misschien iets voor jou. Budgetbeheer betekent dat een instantie je geld beheert. Je inkomen komt binnen op een aparte rekening. Per week of maand krijg je een afgesproken bedrag voor dagelijkse uitgaven, zoals boodschappen. Budgetbeheer kan helpen om schulden te voorkomen. Of ervoor zorgen dat schulden niet groter worden. Informeer bij de meitinker of budgetbeheer iets voor jou is. Budgetmaatje Een budgetmaatje biedt een luisterend oor en zorgt er samen met jou voor dat de administratie weer op orde komt. Ook kan hij of zij helpen de schulden op te lossen.
Of je er op voor te bereiden dat je na een periode van budget beheer weer zelf je budget kunt beheren. De budgetmaatjes zijn vrijwilligers die graag willen helpen. Informeer bij de meitinker of een budgetmaatje iets voor jou is.
45
Schuldregeling Soms zijn de schulden zo hoog opgelopen dat een schuldregeling nodig is. De meitinker kan je hiervoor doorverwijzen naar schuldhulpverlening. We zetten dan samen met jou je schulden op een rijtje. Daarna probeert de schuldhulpverlener jouw schulden te regelen. Dus een oplossing te vinden voor de schulden. Hiervoor moeten we afspraken maken met schuldeisers. De totale duur van een traject om de schulden te regelen kan verschillen. Dit hangt van jouw situatie af. De schuldhulpverlener bespreekt dit met je. Tijdens de schuldregeling los je zoveel mogelijk af aan de schuldeisers. Als je je aan alle afspraken houdt, ben je na de regeling schuldenvrij. Als de gemeente jouw schulden regelt, kom je meestal in budgetbeheer. Ook kan in overleg met jou de hulp van een budgetmaatje worden ingeschakeld voor extra ondersteuning. Team Vroegsignalering We willen graag voorkomen dat onze inwoners (meer) schulden krijgen. Daarom werken we samen met woningcorporaties, zorgverzekeraars, energieen waterleveranciers. Als je een betaalachterstand hebt, dan melden zij dit bij de gemeente. Een medewerker van Team Vroegsignalering neemt dan contact met je op om hulp aan te bieden. Samen kijken jullie naar jouw situatie en wat er nodig is om rekeningen op tijd te kunnen betalen. Je bepaalt zelf of je hier gebruik van wilt maken.
TIP! Kom uit je schuld. Kijk op de website van komuitjeschuld.nl voor tips als je hulp zoekt of iemand met betalingsproblemen of schulden wilt helpen. Op de website vind je ook verhalen van ervaringsdeskundigen. www.komuitjeschuld.nl
46
Ik heb betaalproblemen of schulden
TIP! Zet abonnementen en loterijen stop. Vaak kun je veel geld besparen door kritisch te kijken waar je je geld aan uitgeeft. Een duur sportschoolabonnement? Misschien kun je gaan hardlopen of lessen volgen via gratis YouTubefilmpjes. Bekijk ook je andere abonnementen zoals telefoonabonnementen, abonnementen op tijdschriften of streamingdiensten. Heb je dit echt nodig?
TIP! Maak je eigen geldplan ‘Kom uit je geldzorgen’ op Startpunt geldzaken. Maak je eigen geldplan gratis en anoniem. www.startpuntgeldzaken.nl/heerenveen
TIP! Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF) biedt ondernemers en ZZP’ers hulp bij geldzorgen. Ben je ondernemer en zijn je inkomsten uit je bedrijf sterk gedaald? Heb je slapeloze nachten door geldzorgen en kom je er zelf niet meer uit? Heb je twijfels om door te gaan met je bedrijf en denk je dat je moet stoppen omdat je schulden te hoog zijn? Neem dan contact op met BZF. Samen met jou gaan ze op zoek naar de beste oplossing. www.bureauzelfstandigenfryslan.nl
47
Ik heb vragen over werken of leren
Ik heb vragen over werken of leren
48
Ik ben of raak mijn baan kwijt
51
Ik kan (gedeeltelijk) niet werken
52
Uitkering voor oudere werklozen
53
Op zoek naar werk
56
Leren en jezelf ontwikkelen
58
49
Het is belangrijk dat iedereen mee kan doen. Heb je geen werk of dreig je je baan kwijt te raken? Ben je op zoek naar nieuw werk of wil je doorgroeien in het werk wat je nu doet? Heb je moeite met lezen en schrijven en wil je alleen of samen met anderen hiermee aan de slag? In de gemeente zijn verschillende mogelijkheden waar je gebruik van kan maken om werk te vinden, je zelf te ontwikkelen en je inkomen te verhogen.
50
Ik heb vragen over werken of leren
Ik ben of raak mijn baan kwijt Ben je binnenkort werkloos en lukt het niet om ander werk te vinden? Dan kun je een WW-uitkering aanvragen bij het UWV. Je kunt een WW-uitkering aanvragen als je: •b ij de werkgever verzekerd was voor werkloosheid; •b uiten jouw schuld om werkloos bent geraakt; •v ijf of meer werkuren bent kwijtgeraakt en deze niet meer betaald krijgt; •d irect beschikbaar bent voor ander werk; •m inimaal 26 weken hebt gewerkt voordat je werkloos raakte. Zorg dat je op tijd een WW-uitkering aanvraagt. Anders loop je het risico dat je tijdelijk een te lage uitkering krijgt. Het beste is twee weken voor je laatste werkdag. Maar in ieder geval niet later dan één week na je laatste werkdag. Kijk op de website van het UWV voor meer informatie. www.uwv.nl werkloos Je kunt ook bellen met het UWV op werkdagen tussen 8.00 en 17.00 uur. 088 898 92 94 Een WW-uitkering vraag je aan door met je DigiD in te loggen op Mijn UWV. mijn.uwv.nl/mijnuwv/aanvragen Als je geen recht (meer) hebt op een WW-uitkering en geen ander inkomen hebt, dan kun je een bijstandsuitkering aanvragen. Kijk voor meer informatie over de bijstandsuitkering bij het hoofdstuk ‘Ik heb moeite met rondkomen’ (pagina 24).
TIP! Hulp bij het aanvragen van de WW-uitkering. Op UABC worden websites van de overheid makkelijker uitgelegd met beeld en geluid. Er is uitleg over het aanvragen van een WW-uitkering. Op UABC staat ook uitleg over DigiD. Dit heb je vaak nodig om in te loggen op websites van de Overheid. www.uabc.nl mijn UWV en de Werkmap 51
Ik heb vragen over werken of leren
Ik kan (gedeeltelijk) niet werken Ben je langer dan twee jaar ziek? Dan kun je misschien gebruik maken van een WIA-uitkering. WIA staat voor: Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Je kunt hiervoor in aanmerking komen als je ziek bent geworden terwijl je in loondienst was of een WW-uitkering of ZW-uitkering ontving. Er zijn twee soorten WIA-uitkeringen: WGA-uitkering en IVA-uitkering. WGA-uitkering voor inwoners die weer (gedeeltelijk) gaan werken WGA staat voor Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten. Voor deze uitkering kom je aanmerking als je al twee jaar ziekt bent, maar nu of in de toekomst nog wel (deels) kunt werken. IVA-uitkering voor inwoners die niet meer kunnen werken IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten. Je komt voor deze uitkering in aanmerking als je niet of bijna niet meer kunt werken. Meer informatie vind je op de website van het UWV. www.uwv.nl WIA-uitkering Je kunt ook bellen met het UWV op werkdagen tussen 8.00 en 17.00 uur. 088 898 92 94
TIP! vraag een beoordeling van je arbeidsvermogen aan. Heb je een ziekte of handicap en kun je daardoor alleen met hulp of begeleiding werken? Of kun je helemaal niet werken? Dan kun je ondersteuning krijgen van het UWV of van de gemeente. Met een beoordeling van je arbeidsvermogen wordt er gekeken naar wat er misschien nog wél mogelijk is. Bijvoorbeeld het aanbieden van een zogeheten beschutte werkplek. www.uwv.nl beoordeling arbeidsvermogen
52
Uitkering voor oudere werklozen Voor mensen die op oudere leeftijd werkloos worden bestaat na hun werkloosheidsuitkering een IOAW of IOW-uitkering. Voor zelfstandigen van 55 jaar of ouder die onvoldoende inkomsten hebben uit hun bedrijf, is er de IOAZ-uitkering. IOAW-uitkering voor werklozen ouder dan 50 jaar IOAW staat voor: Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers. Een verwarrende naam, want deze uitkering is tegenwoordig alleen nog bedoeld voor oudere werklozen. De IOAWuitkering is een aanvulling op het (gezins)inkomen tot bijstandsniveau. Je komt voor deze uitkering in aanmerking als je voor 1 januari 1965 geboren bent en je op of na je vijftigste verjaardag werkloos bent geworden. Als je een WW-uitkering ontvangt, moet je eerst de maximale termijn voor deze uitkering hebben doorlopen. De gemeente controleert of je aan de overige voorwaarden voldoet en beslist of je een IOAW-uitkering krijgt. Meer informatie over de IOAW-uitkering en de voorwaarden vind je op de website van de gemeente. www.heerenveen.nl IOAW-uitkering aanvragen Een IOAW-uitkering kun je aanvragen bij het UWV op werk.nl. Het UWV stuurt jouw aanvraag door naar de gemeente. www.werk.nl IOAW-uitkering aanvragen
53
IOAZ-uitkering voor zelfstandig ondernemers ouder dan 55 jaar IOAZ staat voor: Inkomensvoorziening oudere en arbeidsongeschikte zelfstandigen. De IOAZ-uitkering is er voor oudere zelfstandig ondernemers / zzp’ers die onvoldoende inkomsten uit hun bedrijf hebben. De IOAZ-uitkering vult je inkomen aan tot bijstandsniveau. Meer informatie over de IOAZ-uitkering en de voorwaarden vind je op de website van de Rijksoverheid. www.rijksoverheid.nl kom ik in aanmerking voor een IOAZ-uitkering? De aanvraag van de IOAZ-uitkering wordt door het Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF) in Leeuwarden beoordeeld. Deze organisatie verzorgt de uitvoering van deze uitkering voor de gemeente. www.bureauzelfstandigenfryslan.nl inkomen na bedrijfsbeëindiging Je kunt ook bellen met het BZF op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 9.00 en 16.00 uur. 14 058
TIP! Elke woensdag is er iemand van BZF op afspraak aanwezig in het gemeentehuis.
LET OP! Je moet de IOAZ-uitkering aanvragen voordat je met je bedrijf stopt.
54
Ik heb vragen over werken of leren
IOW-uitkering voor oudere werklozen IOW staat voor: Inkomensvoorziening oudere werklozen. De IOW is een vangnet voor oudere werklozen die geen WW- of WGA-uitkering meer kunnen krijgen, maar ook nog geen recht hebben op hun AOW-uitkering. Om aanspraak te maken op de IOW moet je minstens 60 jaar en 4 maanden oud zijn. De IOW-uitkering vraag je aan bij het UWV. Meer informatie over het aanvragen en de voorwaarden vind je op de website van UWV. www.uwv.nl
IOW-uitkering
Je kunt ook bellen met het UWV op werkdagen tussen 8.00 en 17.00 uur. 088 898 92 94
55
Ik heb vragen over werken of leren
Op zoek naar werk Werken is belangrijk. Het betekent meer dan het hebben van een dagritme en verdienen van geld. Het zorgt ook voor sociale contacten en persoonlijke ontwikkeling. Dit draagt allemaal bij aan meer zekerheid en vertrouwen in jezelf. En het opbouwen van je eigen leven. Hoe vind ik werk? Ga langs bij een uitzendbureau of kijk online naar vacatures. Op de website werk.nl vind je een online vacaturebank. Je kunt zoeken op provincie (bijvoorbeeld ‘Friesland’) en op trefwoord (bijvoorbeeld ‘zorg’ of ‘logistiek’). Verder vind je tips om je kansen op een baan te vergroten en praktische informatie over solliciteren. www.werk.nl Ik heb een bijstandsuitkering Ontvang je een bijstandsuitkering en lukt het je niet om een baan te vinden? Dan helpt de gemeente je verder. Je contactpersoon kijkt samen met jou naar de mogelijkheden en gaat actief op zoek naar een geschikte werkplek. Een eigen bedrijf starten Heb je een uitkering en denk je er aan om je eigen bedrijf op te starten? De gemeente kan je financieel ondersteunen als je nog niet genoeg verdient met je eigen bedrijf. Bijvoorbeeld met een tijdelijke uitkering of met bedrijfskapitaal. Meestal is dit een lening. Ontvang je momenteel een uitkering en wil je een eigen bedrijf opstarten? Ook dan biedt de gemeente financiële ondersteuning.
56
Neem contact op met Bureau Zelfstandigen Fryslân (BZF), zij kunnen je alles vertellen over de mogelijkheden en voorwaarden. BZF is telefonisch bereikbaar op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 9.00 en 16.00 uur. 14 058 www.bureauzelfstandigenfryslan.nl
TIP! Elke woensdag is er iemand van BZF op afspraak aanwezig in het gemeentehuis.
57
Leren en jezelf ontwikkelen Door te leren werk je aan je eigen toekomst en mogelijkheden. Als je moeite hebt met lezen, schrijven, rekenen of met het gebruik van computers kun je hiervoor hulp krijgen. Deze hulp wordt geboden in de bibliotheek. Deelname is gratis. De ondersteuning richt zich op wat jij wilt leren om: • toch die baan te kunnen krijgen die je graag wilt; • je geldzaken en administratie te kunnen doen; • je computer te kunnen gebruiken; • je kind te kunnen voorlezen. Hoe meld ik me aan? Je kunt binnenlopen bij de bibliotheek voor meer informatie of om je aan te melden. Je kunt je ook aanmelden via de website van Ik Leer Meer. www.ikleermeer.nl Er zijn meerdere bibliotheken in de gemeente Heerenveen. Bibliotheek Akkrum Boarnswâl 15, 8491 ER Akkrum (0566) 65 13 92 akkrum@bmf.nl Bibliotheek Heerenveen Burgemeester Kuperusplein 48, 8442 CL Heerenveen (0513) 62 66 75 heerenveen@bmf.nl Bibliotheek Jubbega Ericalaan 20, 8411 VK Jubbega (0516) 46 24 24 jubbega@bmf.nl
58
Ik heb vragen over werken of leren
De openingstijden kun je vinden op de website van de bibliotheek. www.bmf.nl
TIP! Loket Digitale Vaardigheden. Heb je geen middelen om zelf een laptop te kopen en wil je wel werken aan je digitale vaardigheden? Steunpunt de Barones kan je verder helpen. Ook bieden ze hulp bij het invullen van (online) formulieren. Maak een afspraak voor het spreekuur op woensdagmiddag, van 13.30 en 15.30 uur. Contactgegevens: pagina 14.
TIP! Informatiepunt Digitale Ondersteuning (IDO). Tegenwoordig gaat het contact met de overheid steeds vaker digitaal. Denk hierbij aan het aanvragen van toeslagen, het doen van een belastingaangifte of het verlengen van een rijbewijs. Kun je hier wel wat hulp bij gebruiken? Dan kun je terecht bij het Informatiepunt Digitale Ondersteuning (IDO) in de bibliotheek. Daar denken ze met je mee en helpen je met zoeken naar de juiste informatie. Als het nodig is wordt er een afspraak gemaakt met een organisatie die je verder helpt. www.bmf.nl Informatiepunt Digitale Overheid
59
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
60
Regelingen en tegemoetkomingen
64
Bijdrage in de kosten voor je kinderen
67
Mijn kind gaat studeren
69
61
Iedere ouder wil graag het allerbeste voor zijn of haar kind(eren). Je wilt dat ze mee kunnen doen op school en in hun vrije tijd sporten, muziek maken en spelen met andere kinderen. Het kan voorkomen dat je als ouder even geen geld hebt om je kind(eren) mee te laten doen aan bijvoorbeeld sport, muziekles, een schoolreisje of het vieren van een verjaardag. Er zijn verschillende organisaties waar je dan terecht kunt.
62
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
TIP! Niet genoeg geld voor babyspullen? Als je een baby uitzet niet zelf kunt betalen, zijn er organisaties waar je terecht kunt. Bijvoorbeeld bij de Kraambank van Isis Kraamzorg in Heerenveen. Hier worden tweedehands babykleding en -artikelen ingezameld voor gezinnen die het nodig hebben. Ook kun je een babystartpakket aanvragen bij Stichting Babyspullen. Vraag aan een hulpverlenende instantie of ze je willen aanmelden hiervoor. Lees hier meer over op de websites van Isis Kraamzorg en Stichting Babyspullen. www.isiskraamzorg.nl www.stichtingbabyspullen.nl
63
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
Regelingen en tegemoetkomingen Luiers, opvang, schoolgeld, kleding, sport: kinderen kosten veel geld. Voor gezinnen met een laag inkomen zijn er verschillende regelingen en tegemoetkomingen. Kinderbijslag Ouders hebben recht op kinderbijslag. Hiermee kun je een deel van de kosten voor je kind betalen. Als je de geboorte van je kind aangeeft bij de gemeente, krijg je binnen 30 dagen bericht waarin staat dat je kinderbijslag kunt aanvragen. Dit doe je bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Kinderbijslag ontvang je per kwartaal. Je kunt kinderbijslag krijgen voor: • eigen kinderen; • geadopteerde kinderen; • pleegkinderen; • stiefkinderen; • kinderen die je opvoedt/verzorgt alsof het jouw eigen kinderen zijn. In sommige gevallen kun je dubbele kinderbijslag aanvragen. Bijvoorbeeld omdat je extra kosten maakt omdat je kind thuis intensieve zorg nodig heeft. Meer informatie over de kinderbijslag vind je op de website van de SVB. www.svb.nl
kinderbijslag aanvragen
Je kunt ook bellen met de SVB op werkdagen tussen 8.00 en 17.00 uur. (050) 31 69 020
64
LET OP! Heeft je kind van 16 of 17 jaar een bijbaan? Dan kan dit gevolgen hebben voor de hoogte van de kinderbijslag.
Kindgebonden budget Krijg je kinderbijslag? Dan kun je misschien ook een kindgebonden budget krijgen van de Belastingdienst. Dit is een extra maandelijkse bijdrage voor gezinnen met kinderen. Je (gezamenlijke) inkomen en vermogen mag niet te hoog zijn. Zelf aanvragen hoeft meestal niet. Kindgebonden budget krijg je vanzelf als je er recht op hebt. Maar soms moet je het wél zelf aanvragen. Bijvoorbeeld als je nog geen toeslag van de Belastingdienst krijgt. Kijk voor informatie over de voorwaarden en het aanvragen op de website van de Belastingdienst. www.belastingdienst.nl
kindgebonden budget
Bellen met de Belastingdienst kan van maandag tot en met donderdag van 8.00 tot 20.00 uur, op vrijdag van 8.00 tot 17.00 uur. 0800 05 43
65
Kinderopvangtoeslag Je kunt kinderopvangtoeslag krijgen als je werkt en je kind naar een geregistreerde kinderopvang gaat. Soms kun je toch kinderopvangtoeslag krijgen als je niet werkt. Bijvoorbeeld als je een opleiding, een traject naar werk of een inburgeringscursus volgt. Kinderopvangtoeslag krijg je van de Belastingdienst en vraag je aan via Mijn toeslagen. Hiervoor heb je een DigiD nodig. Meer informatie vind je op de website van de Belastingdienst. www.belastingdienst.nl kinderopvangtoeslag Bellen met de Belastingdienst kan van maandag tot en met donderdag van 8.00 tot 20.00 uur, op vrijdag van 8.00 tot 17.00 uur. 0800 05 43
LET OP! Je kiest zelf naar welke opvang je kind gaat. De opvang moet wel goed geregeld zijn. Of een opvang is goedgekeurd, kun je checken in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). www.landelijkregisterkinderopvang.nl
Kom je niet in aanmerking voor de kinderopvangtoeslag, maar heb je toch kinderopvang nodig? Bijvoorbeeld om sociale of medische redenen? Vraag de meitinker dan naar de mogelijkheden. Contactgegevens: pagina 9. Meer informatie hierover vind je op de website van de gemeente. www.heerenveen.nl tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang
66
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
Bijdrage in de kosten voor je kinderen Als je een laag inkomen hebt, blijft er vaak weinig geld over voor leuke dingen voor je kinderen (0 - 18 jaar). Zoals een schoolreisje, lidmaatschap van een (sport)club of theaterbezoek. Je kunt een vergoeding aanvragen van kosten die je zelf niet kunt betalen. Je kunt een vergoeding aanvragen voor: •m uziek-, dans-, toneellessen; •c ontributie sportvereniging en sportkleding/-materialen; •z wemles A- en B-diploma; •s choolreis of -excursie; •s choolspullen (bijvoorbeeld schooltas, gymkleding); • fi ets; •e en verjaardagsbox voor basisschoolleerlingen van 4 tot en met 12 jaar (met onder andere cake en traktaties voor op school). Welke organisaties werken hier aan mee? Alle kinderen moeten mee kunnen doen. Sam& springt bij voor alle kinderen. Dit is een samenwerking tussen Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport & Cultuur Friesland, Stichting Jarige Job en Nationaal Fonds Kinderhulp. Hoe kan ik een vergoeding aanvragen? Een aanvraag doe je altijd vooraf. Er zijn meerdere mogelijkheden om een vergoeding aan te vragen. Via de website van Sam&. Zij zorgen ervoor dat je aanvraag bij de juiste organisatie terecht komt. www.samenvoorallekinderen.nl
67
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
Via Stichting Leergeld Heerenveen. Zij kunnen je ook helpen met een aanmelding bij Stichting Jarige Job, Stichting In Moaie Dei, de speelgoedbank en Kinderhulp. Je kunt bellen of mailen. info@leergeldheerenveen.nl 06 42 27 11 41 (bereikbaar op dinsdag en donderdag van 9.00 tot 15.00 uur) Via de leerkracht, schoolarts, jeugdhulpverlener, meitinker, buurtsportcoach van Scoren voor Gezondheid Heerenveen of maatschappelijk werker.
TIP! Bibliotheek. Tot 18 jaar is het lidmaatschap bij de bibliotheek gratis.
TIP! Speelgoedbank. Als je een laag inkomen hebt, is het lastig om speelgoed te kopen voor je kinderen. Je kunt dan bij Speelgoedbank Heerenveen terecht. Vier keer per jaar mogen kinderen tussen 0 en 12 jaar speelgoed uitzoeken. www.speelgoedbankheerenveen.nl
68
Mijn kind gaat studeren Als je kind gaat studeren, verandert er een heleboel. Waar krijg je als ouder van een student mee te maken? Mijn kind is nog geen 18 jaar en gaat studeren Als een kind nog geen 18 jaar is als het gaat studeren, verandert er op financieel gebied vaak meer dan ouders weten. Als je kind naar het hbo of de universiteit gaat, kan hij of zij studiefinanciering krijgen. Je krijgt dan als ouder geen kinderbijslag en kindgebonden budget meer. Gaat je kind naar het mbo, dan gelden er weer andere regels. Lees hier meer over op de website van het Nibud. www.nibud.nl 18-min, studeren en geld Studiefinanciering aanvragen Om als student je studie en levensonderhoud te betalen kan je kind studiefinanciering aanvragen bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Ga hier samen voor zitten en bekijk wat er mogelijk is. www.duo.nl studiefinanciering aanvragen Studieschuld: hoeveel lenen is verstandig? Veel studenten sluiten een lening af via DUO. Het is handig om hier vooraf met je kind over te praten. Bereken samen of het nodig is om te lenen en zo ja, wat dan een verstandig bedrag is om te lenen. Een studielening kan een goede investering zijn, maar besef ook dat een studieschuld later een behoorlijke impact op je budget kan hebben. Lees meer over lenen en schulden op de website van het Nibud. www.nibud.nl lenen en schulden bij DUO
69
Kostgeld: nuttig en redelijk Blijft je kind tijdens zijn of haar studie thuis wonen? Dan kun je erover nadenken om kostgeld te vragen. Dit is een maandelijks bedrag wat je kind betaalt voor bijvoorbeeld boodschappen, een televisieabonnement of elektriciteit. Thuiswonende, werkende jongeren hebben vaak veel te besteden. Voor ouders is het dan niet meer dan redelijk om kostgeld te vragen. Ook is het voor je kind een goede voorbereiding op het zelfstandige leven. Door het betalen van kostgeld leert je kind dat levensonderhoud geld kost. Lees meer over het vragen van kostgeld op de website van het Nibud. www.nibud.nl kostgeld
LET OP! Het vragen van kostgeld heeft gevolgen voor je uitkering. Neem contact op met de meitinker voor advies. Contactgegevens: pagina 9.
70
Ik wil het goed regelen voor mijn kinderen
Notities
71
Mijn kind wordt 18 jaar
Mijn kind wordt 18 jaar
72
Mijn kind wordt 18 jaar: wat verandert er voor mij?
75
Ik word 18 jaar: vier dingen die je moet regelen
76
Jong geleerd, oud gedaan!
77
73
De 18e verjaardag van jouw kind is een belangrijke mijlpaal. Er verandert van alles voor hem of haar. Zo mag je vanaf dat moment stemmen, zelfstandig autorijden, donor worden en alcohol kopen. Maar er komen ook verantwoordelijkheden bij. Denk maar aan het afsluiten van een zorgverzekering en het aanvragen van toeslagen. Wat moet je regelen en wat kun je verwachten?
74
Mijn kind wordt 18 jaar
Mijn kind wordt 18 jaar: wat verandert er voor mij? Ook voor jou als ouder veranderen er dingen als je kind 18 jaar wordt. Veel veranderingen hebben ook een financiële impact. Bereid je voor op de nieuwe situatie. 1. Kinderbijslag en kindgebonden budget vallen weg Als je kind 18 jaar wordt, ontvang je als ouder geen kinderbijslag en kindgebonden budget meer. In plaats hiervan kan je zoon of dochter studiefinanciering aanvragen. 2. Minder huurtoeslag Als je kind een eigen inkomen heeft, kan het zijn dat je minder huurtoeslag krijgt. Dit is het geval wanneer je kind meer verdient dan een bepaald bedrag. Maak een proefberekening en bekijk wat je kunt verwachten. www.belastingdienst.nl proefberekening toeslagen
LET OP! Als je kind 21 jaar of ouder is, niet studeert en nog thuis woont, dan gaat de kostendelersnorm gelden. Je uitkering kan hierdoor lager worden. Kostendelersnorm: als je met meerdere volwassenen samenwoont, past de gemeente de hoogte van de bijstandsuitkering aan. Hoe meer volwassenen in een huis wonen, hoe lager de uitkering. www.rijksoverheid.nl kostendelersnorm
3. Kinderalimentatie gaat naar het kind Ben je gescheiden? In dat geval betaalt één ouder vaak kinderalimentatie aan de andere. Als je kind 18 wordt, gaat dit geld niet meer naar de ex-partner maar naar het kind zelf. Bespreek wat jullie hiermee doen.