Bijlage 4. Aanvraag omgevingsvergunning + bijlagen (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Publiceerbare aanvraag/melding omgevingsvergunning
Formulierversie 2020.01
Aanvraaggegevens Algemeen Aanvraagnummer
7538627
Aanvraagnaam
Aanvraag Fijn Wonen Van Thoe Kingmaweg Heerenveen
Uw referentiecode
0478911.100
Ingediend op
24-01-2023
Soort procedure
Onbekend
Projectomschrijving
Van Wijnen Projectontwikkeling Noord B.V. wil in samenwerking met de gemeente Heerenveen ten noorden van de Van Beyma Thoe Kingmaweg in Heerenveen (hierna: plangebied) een tijdelijke woningbouwlocatie voor 50 tijdelijke woningen ontwikkelen. Deze woningen worden gebouwd volgens het concept van ‘Fijn Wonen’ dat Van Wijnen ontwikkeld heeft. Middels deze aanvraag verzoeken wij u om een tijdelijke afwijking van het bestemmingsplan voor een periode van 15 jaar.
Opmerking
-
Gefaseerd
Nee
Blokkerende onderdelen weglaten
Nee
Kosten openbaar maken
Nee
Bijlagen die later komen
-
Bijlagen n.v.t. of al bekend
-
24 januari 2023
Geen
Geen
Geen
Bevoegd gezag
Datum aanvraag: 24 januari 2023
Naam:
Gemeente Heerenveen
Bezoekadres:
Crackstraat 2 8441 ES Heerenveen
Postadres:
Postbus 15000 8440 GA HEERENVEEN
Telefoonnummer:
0513-617617
Faxnummer:
0513-617475
E-mailadres:
vergunningen@heerenveen.nl
Website:
www.heerenveen.nl
Contactpersoon:
Dienst Publiek en Veiligheid
Aanvraagnummer: 7538627
Bevoegd gezag: Gemeente Heerenveen
Pagina 1 van 6
Overzicht bijgevoegde modulebladen
Aanvraaggegevens Locatie van de werkzaamheden Werkzaamheden en onderdelen Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening • Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening Bijlagen
Datum aanvraag: 24 januari 2023
Aanvraagnummer: 7538627
Bevoegd gezag: Gemeente Heerenveen
Pagina 2 van 6
Locatie 1
Kadastraal perceelnummer
Burgerlijke gemeente
Heerenveen
Kadastrale gemeente
Tjalleberd
Kadastrale sectie
A
Kadastraal perceelnummer
11528
Bouwplannaam
-
Bouwnummer
-
Geen
Geen
Gelden de werkzaamheden in deze aanvraag/melding voor meerdere adressen of percelen?
Datum aanvraag: 24 januari 2023
Aanvraagnummer: 7538627
Ja Nee
Bevoegd gezag: Gemeente Heerenveen
Pagina 3 van 6
Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening 1
Handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening
Met welke regels voor ruimtelijke ordening zijn de voorgenomen werkzaamheden in strijd?
Bestemmingsplan Beheersverordening Exploitatieplan Regels op grond van de provinciale verordening Regels op grond van een AMvB Regels van het voorbereidingsbesluit
Beschrijf hoe en in welke mate de voorgenomen werkzaamheden in strijd zijn met de regels voor ruimtelijke ordening.
Zie bijgevoegde ruimtelijke onderbouwing.
Beschrijf het huidige gebruik van de gronden of het bouwwerk.
Braakliggend.
Beschrijf het beoogde gebruik van de gronden of het bouwwerk.
Tijdelijke woningbouw.
Beschrijf de gevolgen van het beoogde gebruik voor de ruimtelijke ordening.
Zie bijgevoegde ruimtelijke onderbouwing.
Is het beoogde gebruik tijdelijk van aard?
Datum aanvraag: 24 januari 2023
Ja Nee
Hoeveel hele jaren duurt het gebruik?
15
Hoeveel maanden duurt het gebruik?
180
Hebt u een rapport nodig waarin de archeologische waarde van het terrein dat zal worden verstoord in voldoende mate is vastgelegd?
Ja Nee
Wordt er afgeweken van het exploitatieplan?
Ja Nee
Aanvraagnummer: 7538627
Bevoegd gezag: Gemeente Heerenveen
Pagina 4 van 6
Bijlagen Formele bijlagen
Datum aanvraag: 24 januari 2023
Naam bijlage
Bestandsnaam
Type
Datum ingediend
_1a_-_Stedenbouwkundige_Onderbouwing_pdf
Bijlage 1a Stedenbouwkundige Onderbouwing.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
lage_1b_-_Schetsontwerp_Pastorielaan_pdf
Bijlage 1b Schetsontwerp Pastorielaan.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
Bijlage_2_-_Archeologisc- Bijlage 2 h_onderzoek_pdf Archeologisch onderzoek.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
_Van_Beyma_Thoe_Kingmaweg_Heerenveen_pdf
Bijlage 3 Verkennend bodemonderzoek Van Beyma Thoe Kingmaweg Heerenveen.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
urtoets_woningbouwlocatie_Heerenveen_pdf
Bijlage 4 Natuurtoets woningbouwlocatie Heerenveen.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
een_Verlengde_Pastorielaan_-_Interra_pdf
Bijlage 5 Stikstofonderzoek Heerenveen Verlengde Pastorielaan Interra.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
Bijlage_11_-_Reactienota_pdf
Bijlage 11 Reactienota.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
slawaai_woningbouwlocatie_Heerenveen_pdf
Bijlage 7 - Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai woningbouwlocatie Heerenveen.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
oningbouw_Pastorielaan_te_Heerenveen_pdf
Bijlage 8 Luchtkwaliteit woningbouw Pastorielaan te Heerenveen.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
Bijlage_10_-_Watertoets_pdf
Bijlage 10 Watertoets.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
ouw_Heerenveen_Van_Wijnen_definitief_pdf
Bijlage 6 Externe veiligheid woningbouw Heerenveen Van Wijnen definitief.pdf
Anders
24-01-2023
In behandeling
ingbouw_Pastorielaan_te_Heerenveen_pdf_1
Bijlage 9 Aanmeldingsnotitie mer-beoordeling woningbouw
Anders
24-01-2023
In behandeling
Aanvraagnummer: 7538627
Bevoegd gezag: Gemeente Heerenveen
Status document 24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
24 januari 2023
Pagina 5 van 6
Naam bijlage
Bestandsnaam
Type
Datum ingediend
Anders
24-01-2023
Pastorielaan te Heerenveen.pdf locatie_Heerenveen_versie_23-01-2023_pdf
Datum aanvraag: 24 januari 2023
Aanvraagnummer: 7538627
ROB woningbouwlocatie Heerenveen versie 23-01-2023.pdf
Bevoegd gezag: Gemeente Heerenveen
Status document
24 januari 2023
In behandeling
Pagina 6 van 6
SNEL (T)HUIS LOCATIE PASTORIELAAN, HEERENVEEN STEDENBOUWKUNDIGE ONDERBOUWING, 19 JANUARI 2023
COLOFON
Snel (T)huis locatie Pastorielaan | Heerenveen Stedenbouwkundige onderbouwing Oosterhout/Maastricht IND-0472488-02b-Stedenbouwkundige Onderbouwing
Vestiging Oosterhout Beneluxweg 125 Postbus 40 4900 AA Oosterhout +31 (0) 162 487 500
Vestiging Maastricht Wim Duisenbergplantsoen 21 Postbus 959 6200 AZ Maastricht +31 (0) 43 325 32 23
Opdrachtegever: K.R. Poststraat 101 8441 EN Heerenveen 0513-43 91 00 noord@vanWijnen.nl
info@cb5.nl
www.cb5.nl
www.vanwijnen.nl
VRIJGAVE Opsteller(s):
Goedkeuring:
Vrijgave: 19-01-2023
2
INHOUDSOPGAVE
INLEIDING4 1.1
AANLEIDING
5
1.2
AMBITIE
5
1.3
DOEL
5
1.4
LEESWIJZER
5
1.5
PLANGEBIED
5
ANALYSE7 2.1
FOTOANALYSE
2.2 HISTORISCHE ANALYSE
10
2.3 TYPERING OMGEVING
11
RUIMTELIJK CONCEPT 3.1
12
PLANFILOSOFIE DE GROENE GENERATIE
13
3.2 STEDENBOUWKUNDIGE STRUCTUURSCHETS
14
STEDENBOUWKUNDIG PLAN 4.1
STEDENBOUWKUNDIG PLAN
15 16
4.2 PROFIELEN
17
4.3
BEBOUWING
22
4.4
PARKEREN EN VERKEER
23
4.5 GROEN EN WATER
25
4.6 ERFAFSCHEIDING EN HAGEN
26
4.7
28
SFEERBEELD OPENBARE RUIMTE
4.8 SFEERBEELD BEBOUWING
3
8
29
INLEIDING
4
1.1
A A N L E I DIN G
1. 5
P L A NG E BIE D
De gemeente Heerenveen heeft met spoed behoefte aan tijdelijke woningen voor de opvang
Het plangebied Snel (T)huis Pastorielaan is gesitueerd aan de Van Beyma Thoe Kingmaweg.
van doelgroepen. Door de gemeente Heerenveen is de voorliggende locatie aan de Pastorielaan
De grond is gemeentelijk eigendom en onderdeel van het kadastraal perceel A11528. Het
daarvoor aangedragen.
plangebied is begrenst op de rand van de watergang.
Van Wijnen biedt met het plan 50 woningen aan volgens het ‘Fijn Wonen Snel (T)huis’ concept. Met het concept biedt Van Wijnen een oplossing voor het woningtekort door het versneld realiseren van tijdelijke woningen. De woningen worden in de Van Wijnen fabriek in Heerenveen gemaakt en op de locatie geassembleerd. Na de gebruiksperiode kunnen de woningen gedemonteerd worden en elders opnieuw gebruikt worden. Het betreft reguliere huurwoningen in het betaalbare assortiment en sociale huurwoningen. 1.2 A MB I T I E De ambitie is om een tijdelijke, maar ook aantrekkelijke en klimaat adaptieve woonbuurt te realiseren aan de noordoostrand van Heerenveen. De woonwijk is gericht op woningen in de sociale huur (30 stuks) en vrije sector huur (20 stuks). De woningen worden gerealiseerd voor een tijdelijke periode. De woonbuurt ligt dicht tegen een recreatief aantrekkelijke groenstructuur met veel wandelpaden. 1.3 D OE L Het doel van de stedenbouwkundige onderbouwing is om het plan toe te lichten. Aan de hand van een bondige analyse van de locatie en Heerenveen is een ruimtelijk concept opgesteld. Het stedenbouwkundige plan, de diverse facetkaarten en de sfeerbeelden geven een toelichting op de ontwikkeling van de locatie Pastorielaan met het concept ‘Fijn Wonen Snel (T)huis’. Bij deze ontwikkeling zijn tal van onderzoeken uitgevoerd in het kader van het bestemmingsplan.
1.4 L E E S W I J ZER Het document bestaat uit 3 delen: •
De analyse: In dit hoofdstuk worden de locatie, de historische analyse en de typering van de omgeving bondig in beeld gebracht.
•
Het ruimtelijk concept: In dit hoofdstuk wordt het ruimtelijk concept toegelicht middels de uitleg van de planfilosofie van CB5 en de stedenbouwkundige structuurschets. Het ruimtelijk concept geeft houvast aan de ruimtelijke vormgeving van het stedenbouwkundige plan.
•
Het stedenbouwkundig plan: Vervolgens wordt in het laatste deel het stedenbouwkundig plan toegelicht aan de hand van een plankaart, profielen, facetkaarten en sfeerbeelden.
5
Afbeelding 1: locatie Pastorielaan Snel (T)huis in Heerenveen
e Van B
yma
Kin Thoe
gmaw
eg
Pa s tor iela an
LOCATIE PLANGEBIED
6
A N A LY S E
7
2 .1 F OTOA N ALYS E
Foto 1: Van Beyma Thoe Kingmaweg, westelijke aanrijroute naar locatie
Foto 2: Van Beyma Thoe Kingmaweg, rand bestaande woning
Foto 3: Van Beyma Thoe Kingmaweg, westelijk aanzicht planlocatie
Foto 4: Pastorielaan, zuidelijke aanrijroute naar locatie
Foto 5: Appartementen op de hoek van de Pastorielaan en Van Beyma Thoe Kingmaweg
Foto 6. Pastorielaan, zuidelijk aanzicht planlocatie
Foto 7: Zicht op het plangebied vanaf Van Beyma Thoe Kingmaweg - naar noordwesten
Foto 8: Zicht op het plangebied vanaf Van Beyma Thoe Kingmaweg - naar noorden
Foto 9. Zicht op het plangebied vanaf Van Beyma Thoe Kingmaweg - naar noordoosten
FOTO’S PLANGEBIED
8
W ei
Buit
enb
aan
ma
T
Ki hoe
n
7-9 weg gma
ke
r
6 5
orie
Bey Van
2
ak
Pa s t
1
3
nm
nn
eb
laan
Zo
loe
ms
tra
4
at
K
ost .R. P
straa
t
2. 2 HI STO R I SCHE A NA LYSE In de historische kaarten is goed de opbouw van Heerenveen en de omgeving van de locatie zien. Topografische kaart 1930 In 1930 bestaat de kern Heerenveen uit organisch gegroeide bebouwing langs de vaarten. Op de kruising van de vaarten bevindt zich het centrum. Kenmerkend voor het noordoostelijke kwadrant is de dominante richting in het landschap als gevolg van de strokenverkaveling en de wegen richting de kern Heerenveen. In het kwadrant bevindt zich ook de ijsbaan. Topografische kaart 1960 Eind jaren vijftig ontstaat er ten noorden van Heerenveen een belangrijke verkeersknoop in de vorm van een grote rotonde Topografische kaart omstreeks 1930 (www.topotijdreis.nl)
Topografische kaart omstreeks 1990 (www.topotijdreis.nl)
met zes provinciale wegen die daar op aan sluiten. Heerenveen breidt zich geleidelijk aan uit richting het oosten met planmatige woonwijken. Langs de provinciale weg N32 wordt een laanstructuur aangeplant. Topografische kaart 1990 Heerenveen blijft groeien. De provinciale weg N32 wordt de nieuwe grens tussen landschap en kern. Aan de noordoostzijde ontstaat tussen de kern en de N32 een kamerstructuur met sportvelden. De locatie blijft een agrarisch perceel. De oorspronkelijke strokenverkaveling is deels verdwenen door de dominante structuren van de N32 en de nieuwe woonwijken. Topografische kaart 2020 De provinciale wegen worden uitgebreid tot snelwegen. De A32 komt verder oostelijk te liggen waardoor het tracé van de N32 vrij komt. De groenstructuren blijven wel herkenbaar
Topografische kaart omstreeks 1960 (www.topotijdreis.nl)
Topografische kaart omstreeks 2020 (www.topotijdreis.nl)
achter in het landschap en vormen nu een aantrekkelijk groen wandelgebied aan de rand van de kern.
10
2. 3 TY P E R ING O M G E V ING Zoals uit de historische analyse blijkt is de noordoostrand van Heerenveen een opeenstapeling van tijdslagen in chronologische volgorde: •
Het oorspronkelijke landschapspartroon: deels nog herkenbaar in enkele hoofdwegen en het slotenpatroon rondom de locatie.
•
Het voormalige tracé van de N32.
•
De projectmatige uitbreidingen van Heerenveen.
•
Functies aan de rand zoals een school en sportvelden.
•
Het nieuwe tracé van de A32.
Tussen de kern en de A32 is een groen gebied overgebleven met lanen, bosschages en velden dat dooraderd is met verschillende type routes (fietspaden, wandelpaden, struinpaden).
A32
De locatie is een open veld dat tegen de kern aan is gesitueerd en met lokale wegen ontsloten wordt. Daarmee ligt het op een interessante overgang tussen kern en groengebied.
Centrum Heerenveen Kern Heerenveen Bedrijventerrein Groengebied met lanen, bosschages en velden Snelwegen Hoofdwegen Lokale wegen Fietspaden Wandelpaden plangebied
11
RUIMTELIJK CONCEPT
12
ONTWERPPRINCIPE 1
ONTWERPPRINCIPE 2
Natuur bij huis heeft exponentiële meerwaarde
Sturen op groen beeld, verhard enkel waar nodig
3 .1
P L A NF ILO SO F I E D E G R O E NE G EN ER AT I E
Vanuit CB5 (stedenbouw, landschap, architectuur) zien wij een omslag naar het denken in woongebieden die verder gaan dan alleen ‘klimaat adaptief ontwerpen’. Het gaat veel breder over het realiseren van woonkwaliteit en het op kleine schaal aanpakken van andere problemen (klimaat, CO2/ fijnstof, mobiliteit, biodiversiteit, gezonde leefomgeving) waar we als maatschappij mee te maken hebben. CB5 heeft de ontwerpfilosofie van de ‘Groene Generatie’ gedefinieerd volgens vier ontwerpprincipes: 1
Natuur bij huis heeft exponentiële meerwaarde: Streven naar substantiële hoeveelheid groen in alle straten. Het groen wordt landschappelijk aangelegd met ruimte voor flora & fauna, biodiversiteit en inheemse soorten.
2 Sturen op groen beeld, verhard enkel waar nodig: De hoeveelheid verharding wordt geminimaliseerd met behoud van functionaliteit rondom bereikbaarheid en parkeren. Het straatbeeld wordt minder gericht op de auto en meer op verblijfskwaliteit. 3 Stimuleer mensen naar buiten te gaan: De buitenruimte biedt ruimte om buurtbewoners te ontmoeten en met elkaar activiteiten te ondernemen. Jong en oud moet gestimuleerd worden om naar buiten te gaan, dus een inclusieve openbare ruimte die voor iedereen te gebruiken is. 4 Maak zichtbaar en bewust: Door de maatregelen rond klimaat, energie, biodiversiteit ONTWERPPRINCIPE 3
ONTWERPPRINCIPE 4
Stimuleer mensen naar buiten te gaan
Maak zichtbaar en bewust
zichtbaar te maken, worden bewoners zich bewust van hun leefomgeving. Doel is om bewoners bewust te maken en te stimuleren om deze lijn op eigen perceel door te zetten. CB5 heeft deze principes met succes toegepast in de volgende plannen: De Tuinderij (Zundert), Heem van Selis (Boxtel) en Stadstuinen Heiveldhoef (Breda).
13
3 . 2 STE D E NBO U W K U ND IG E STR UC T UUR S C H ETS De opzet van de locatie aan de rand van Heerenveen wordt bepaald door de vorm van de locatie (driehoek omringd door water) en het principe van lange rijen van Snel (T)huis. De onregelmatige vorm van de kavel wordt opgevangen door een ruime centrale groenzone die ruimte biedt voor spelen en verblijven. Vanaf de groene ruimte is zicht op de laanbomenstructuur van het voormalige tracé van de N32. De locatie wordt vanaf de Pastorielaan ontsloten. De Van Beyma Thoe Kingmaweg is daarvoor te smal. De interne ontsluitingslus van de locatie vormt een circuit over de centrale parkeerplaats. De overige openbare ruimte bestaat uit woonpaden, enkele daarvan zijn toegankelijk voor auto’s. Op deze paden is de auto duidelijk te gast. De randen van de locatie worden ingericht met natuurlijk ingericht groen bestaande uit oevers en kruidenrijk grasland. Deze rand moet toegankelijk blijven voor onderhoud aan de watergangen. Aan de zuidwestrand worden de nieuwe woningen omkaderd door een bredere landschappelijke haag om het zicht op de bestaande woning af te schermen. Door de klimaat adaptieve inrichting met veel groen, de verbrede watergangen met natuurvriendelijke oevers en de woonpaden wordt de planfilosofie van ‘De Groene Generatie’ vormgegeven.
Daarmee sluit de buurt aan op de hedendaagse opgave van een toekomstbestendige gebiedsontwikkeling.
14
STEDENBOUWKUNDIG PLAN
15
5.1 STE D E NBO U W K U ND IG P L A N De stedenbouwkundige visie is opgebouwd rondom een aantal principes: •
Rijen van ca. 10 woningen voor efficiëntie in het bouwproces en reductie bouwkosten (principe van Snel (T)huis).
•
Betaalbaar bouwen voor vrije sector en sociale huurwoningen in een beukmaat van 5,10 meter.
•
Efficiënte verkaveling (inclusief wegen en parkeren) en daarmee zuinig ruimtegebruik op de locatie waarbij het groen centraal geclusterd wordt in een centrale zone.
•
Het creëren van een aantrekkelijk en groen woonmilieu.
•
Een ontwerp volgens de planfilosofie van ‘De Groene Generatie’ met een klimaat adaptieve openbare ruimte die bewoners activeert om deze te gebruiken.
•
Met wandelpaden vanuit het plan aansluiten op de bestaande padenstructuren aan de oostzijde.
•
De ocatie dient circa 1 meter opgehoogd te worden om voldoende drooglegging voor woningen en riolering te krijgen.
Plandata •
Plangebied 13.535 m²
•
Data op basis plangebied: •
Dichtheid 36,9 wo/ha
•
Uitgeefbaar 38,4 %
•
Verharding 25,1 %
•
Groen en water
36,4 %
•
Groen per woning
97 m2/wo
STEDENBOUWKUNDIG PLAN (1:1000)
16
4 . 2 P R O F IE L E N De profielen zijn schetsen en worden verder uitgewerkt in overleg met de deskundigen van de gemeente Heerenveen. Basis uitgangspunten •
De rijweg door het gebied wordt aangelegd als een geleed profiel waarbij de parkeerplaatsen zich bevinden op niveau van de rijweg.
•
De overige openbare ruimte wordt ingericht als een erf (shared space).
•
De profielen worden zoveel mogelijk op-één-oor aangelegd waarbij ze afwateren op de aangrenzende groenzones. Waar dit niet kan, wordt gewerkt met een traditionele HWA.
•
De verharding wordt geminimaliseerd en waar mogelijk worden open verhardingen toegepast.
A A
Profiel AA (1:100)
17
Afmetingen •
Rijweg van 5,0 meter, op parkeergedeelte 6,0 meter
•
De bochtstralen zijn afgestemd op de brandweer en vuilnisauto. Doordat de wegen 5,0 en 6,0 meter breed zijn volstaat een bocht met een straal van 5,0 meter.
•
De breedte van het overrijdbare pad is 6,0 meter zodat er haaks geparkeerd kan worden.
•
Voor alle rijwoningen is minimaal een trottoir van 2,0 meter aanwezig. Het achterpad is minimaal 1,5 meter.
•
Langsparkeren met breedte van 2,0 meter indien trottoir, is er geen trottoir nodig dan langsparkeren met uitstapstrook van 2,5 meter. De lengte is 6,0 meter,
•
Haaksparkeren met lengte 5,0 meter en breedte van 2,5 meter bij een rijstrook van 6,0 meter.
B
Profiel BB (1:100)
18
B
Taluds •
De locatie wordt circa 1 meter opgehoogd.
•
Aan de oostzijde komen taluds van 1:3 omdat deze gekoppeld zijn aan de speelplek. Op enkele punten wordt het taluds steiler (max 1:1,5) in verband met de bouwblokken en wegen. Indien steiler dan is een technische voorziening (bijvoorbeeld een schaskorf) nodig.
•
Aan de zuid- en westzijde wordt het bestaande talud gehandhaafd, daarboven komt het talud om het hoogteverschil op te vangen: •
Aan de zuidzijde verloopt het talud van 1:1,5 aan oostzijde (entreeweg) tot 1:4 bij het wandelpad.
•
Aan de zuidwest- en westzijde wordt het talud 1:5 (indien geen groenstrook) tot 1:7 (bij groenstrook). Het taluds is tevens het onderhoudspad.
Profiel CC (1:100)
C
C
D
Profiel DD (1:100)
19
D
E
Profiel EE (1:100)
20
E
Overig •
Materialisering nader af te stemmen met gemeente Heerenveen.
•
Veel bomen (schaduwwerking) plaatsen in de groenzones. Als plantgaten worden gebruikt de boomgrootte afstemmen op de beschikbare groeiruimte. Bij voorkeur de bomen
F
situeren in de grotere groenzones. •
Om parkeren in het groen tegen te gaan worden hoge
F
banden langs de rijweg toegepast. In de gedeelde ruimte worden hiervoor bomen en obstakels geplaatst (houten paaltjes, boomstammen). •
De bocht bij de entree op de Pastorielaan is 8,0 meter en de strekdam over de watergang heeft een breedte van 8,5 meter. Deze zijn bepaald aan de hand van de vrachtwagen die de woningen levert en op termijn nodig is bij het afbreken van de woningen.
•
Op drie plaatsen is opstelruimte aangeduid voor rolcontainers van circa 0,5 m2 per rolcontainer. De loopafstand is maximaal 90 meter.
Profiel FF (1:100)
21
4 . 3 BE BO U W I NG Binnen de locatie wordt één woningtype toegepast met een beukmaat van 5,1 meter voor de tussenwoningen en 5,35 meter voor de hoekwoningen. De woningen krijgen een diepte van 8,80 meter. De woningen worden uitgevoerd in twee lagen met een plat dak. De voortuin is 1,5 meter diep. De achtertuin varieert van 9,20 meter (sociale huurwoningen) tot 10,2 meter (vrije sector huurwoningen). In de achtertuin bevindt zich de berging. Alle woningen hebben een ontsluiting via een achterpad zodat rolcontainers in de achtertuin gezet kunnen worden. Aan de westzijde worden in drie blokken van tien eenheden de sociale huurwoningen gesitueerd. De drie blokken vormen samen een wand. Tussen de blokken ligt een pad naar het achterpad. Aan de oostzijde vormen de twee blokken van tien eenheden met huurwoningen in de vrije sector samen een bouwblok. Het bouwblok krijgt hierdoor een alzijdig karakter. In het bouwblok wordt een achterpad toegepast.
20 Vrije sector huurwoningen 30 Sociale huurwoningen
22
4 . 4 PA R K E R E N E N V E R K E E R Parkeernormen •
Voor de parkeerbalans wordt er geen onderscheid gemaakt in deelgebieden. De grote parkeervoorziening ligt centraal en voor iedereen op korte loopafstand.
•
Het uitgangspunt is de ‘Nota Parkeernormen Gemeente Heerenveen 2020’. De locatie ligt in ‘rest bebouwde kom’. In het gebied gelden twee parkeernormen: •
Huur, midden segment <€1000 (vrije sector huurwoning) 1,2 pp/wo
•
Huur, midden segment < liberalisatiegrens (sociale huurwoning) 1,0 pp/wo
•
In het plan worden reserveparkeerplaatsen opgenomen, deze zijn niet meegeteld in de parkeerbalans.
Parkeerbalans •
Parkeerbehoefte •
Vrije sector huur:
20 x 1,2 = 24 PP
•
Sociale huur:
30 x 1,0 = 30 PP
•
totaal: 54 PP
•
Aangelegde parkeerplaatsen 58 PP
•
Parkeerbalans +4 PP
•
Reserveparkeerplaatsen 8 PP
23
Type straten •
Aansluiting omgeving: •
De Van Beyma Thoe Kingmaweg is circa 3,5 meter breed en te smal om de woonwijk te ontsluiten.
•
De Pastorielaan is circa 4,5 meter breed.
•
De woonwijk wordt in de bocht aangesloten op de Pastorielaan. Door richting de Van Beyma Thoe Kingmaweg een scherpe bocht te leggen wordt deze draai voor auto’s moeilijk. Daarmee wordt wegrijden in deze richting ontmoedigd. De logische ontsluitingsroute naar hogere orde wegen is via de Pastorielaan.
•
Binnen het plangebied: •
Het rondrijcircuit van de rijweg (van entree tot hoofd parkeerplaats).
•
Een kort doodlopend pootje ingericht als woonpad ter ontsluiting van parkeren voor het noordelijke blok.
•
Fietser bevindt zich op de rijbaan.
Type paden •
Overrijdbare stoep: Voorlangs de rijwoningen aan het park is het trottoir (6,0 meter) breed .
•
Trottoir: Rondom het blok met rijwoningen ligt een doorgaand trottoir evenals voor de overige rijwoningen.
•
De wandelpaden hebben doorsteken naar de omgeving (noord en zuid).
Brandweer en vuilnisauto Met de rijweg, het rondrijdcircuit op het parkeerterrein en de overrijdbare stoep kan de brandweer overal op minimaal 40 meter van alle woningen komen. De opstelplaatsen voor de rolcontainers zijn gesitueerd aan de rijweg. Met het rondrijdcircuit op het parkeergedeelte heeft de vuilnisauto een keermogelijkheid.
24
4 . 5 G R O E N E N WATE R Groen •
Het verblijfs- en speelgroen wordt geconcentreerd in de centrale groenzone met uitzicht op het groen rondom het voormalige tracé van de N32.
•
De centrale groenzone wordt beperkt opgehoogd zodat het droog genoeg is als speelplek. Daarmee wordt het een plateau tussen het bestaande en nieuw maaiveld.
•
Aan de achterzijde van de westelijke woonblokken en aan de voorzijde van het oostelijke blok is er een strook van 5,0 meter open groen voor onderhoudswerkzaamheden (talud 1:5 tot 1:7) aan het water en de oevers. Het water en de oevers aan de zuidzijde kan vanaf de overzijde van de watergang onderhouden worden.
•
In het straatje met aan weerszijden bebouwing bevindt zich aan de oostzijde een groenstrook van 2,0 meter breed.
•
De doorsteken naar de achterpaden zijn voorzien van een groenstrook.
•
Achter het zuidwestelijke blok bevindt zich een landschappelijke haag (uitwerking zie blz 27).
•
Aan de zuidzijde bevindt zich een lage landschappelijke haag (1,2 m hoog) om in schijnende lichten naar bestaande woningen te beperken (uitwerking zie blz 27).
Water •
In totaal wordt 10,1% van de totale hoeveelheid aan nieuwe verharding gecompenseerd met nieuw aan te leggen water.
•
•
Als verhardingspercentage is aangehouden: •
Trottoir en rijwegen
100%
•
Open verharding parkeren
50%
•
Uitgeefbare kavels 60%
Aan de centrale groene ruimte wordt de watergang niet verbreed. Mocht er nog extra ruimte voor water nodig zijn, dan kan de watergang langs deze ruimte verbreed worden.
25
4 . 6 E R FA F SCHE I D I NG E N HAG E N Groene erfafscheiding •
Voor woningen worden op privéterrein groene erfafscheidingen voorzien:
•
•
Gaashekwerk met hedera.
•
Hoogte van circa 1,80 meter.
•
Verplichting om in stand te houden.
Afbeeldingen staan op volgende bladzijde.
Vrij in te vullen •
De volgende erfafscheidingen zijn vrij in te vullen: •
Tussen de percelen van de woningen.
•
Op de voorpercelen.
•
De achterzijde van het zuidwestelijke blok. Op deze plek zijn de achtertuinen namelijk al met de landschappelijke haag in openbaar gebied afgeschermd.
26
Landschappelijke haag
Principe van landschappelijke haag
•
Aan de zuidwestzijde wordt een brede landschappelijke haag gesitueerd om het zicht vanaf de bestaande woning op de locatie te beperken (hoge deel) en overlast door verlichting te voorkomen (lage deel)
•
Deze landschappelijke haag werkt visueel tevens als groene erfafscheiding.
•
De haag is gesitueerd in openbaar gebied, derhalve wordt deze beheerd door de gemeente.
• Vuilboom
Sleedoorn
Hondsroos
Afmetingen: •
Lijsterbes
•
•
Hoge deel: •
minimale hoogte van 2,0 meter;
•
breedte van 2,0 meter;
Lage deel: •
hoogte van 1,2 meter;
•
breedte tussen de 1,0 en 2,0 meter;
Voor de haag minimaal 3 soorten toepassen uit onderstaand assortiment:
Zachte berk
Els
Gelderse roos
Meidoorn
Tuinafscheiding van klimop
•
Klimop
27
•
meidoorn (Crataegus mongyna);
•
hondsroos (Rosa canina);
•
zachte berk (Betula pubescens);
•
lijsterbes (Sorbus aucuparia);
•
els (Alnus glutinosa);
•
vuilboom (Rhamnus frangula);
•
sleedoorn (Prunus spinosa);
•
gelderse roos (Viburnum opulus).
De haag wordt voorzien van enkele kleine bomen.
4 .7 SF E E R BE E L D O P E NBA R E R U IM T E De afbeeldingen geven een sfeer van de openbare ruimte met:
SFEERBEELD
Wonen aan een natuurlijk aangelegd parkzone met speelaanleidingen
SFEERBEELD
Natuurvriendelijke oevers
SFEERBEELD
Materialisatie openbare ruimte met een minimale verharding en toepassen grasstenen.
28
SFEERBEELD
Halfverharding parkeren
SFEERBEELD
Natuurvriendelijke open ruimte
SFEERBEELD
Natuurlijke speelelementen
•
een klimaat adaptieve en natuurlijke aanleg;
•
natuurvriendelijke oevers;
•
ruimte om te spelen en te recreëren.
5.8
SFEERBEELD BEBOUWING
Binnen het Snel (T)huis concept is er voor deze locatie een specifieke gevel ontworpen binnen het Fijn Wonen concept met een gele baksteen. De illustraties hiernaast geven een beeld van de woonwijk en de situering in de omgeving*:
Vogelvlucht, zicht vanuit het noord-westen*
•
De afstand tot aangrenzende percelen en woningen.
•
De situering in de groene rand van Heerenveen.
•
De opzet van de buurt met een centrale groene ruimte. *
Vogelvlucht, zicht vanuit het noord-oosten*
De illustraties op deze pagina zijn niet geupdatet voor de laatste gevelbeelden.
De illustraties op de volgende pagina geven een beeld van de schaal en maat van de blokken met hun gevels: •
De verdeling van de ramen en deuren over de gevels.
•
Per woning een verschil in de baksteendetaillering waardoor de lengte van het grotere blok wordt gebroken (voorkomen van teveel repetitie).
•
Als hoofdmateriaal een gele baksteen en als ondergeschikt materiaal een witte baksteen.
•
De baksteendetaillering in de gevels zorgt ervoor dat er een levendig gevelbeeld ontstaat.
•
In de gevels worden bakstenen met een verschillende diepte toegepast waardoor de gevels meer textuur krijgen.
•
Het toepassen van een duidelijke afbakening van de dakrand met een brede rollaag. Deze architectonische ingreep is nodig om de gevel een afronding te geven aan de bovenkant.
Vogelvlucht, zicht vanuit het zuid-oosten*
29
Het laatste ontwerp van het gevelbeeld (oostelijke blok)
30
Vestiging Oosterhout Beneluxweg 125 Postbus 40 4900 AA Oosterhout +31 (0) 162 487 500
Vestiging Maastricht Wim Duisenbergplantsoen 21 Postbus 959 6200 AZ Maastricht +31 (0) 43 325 32 23
info@cb5.nl
www.cb5.nl
s t a a l p l r e t e s n i p a o t n o xc 5 1
s t a a l p l r e t e s n i p a o t n o xc 5 1
s t a a l p l r e t e s n i p a o t n o xc 0 2
0m 4 , 6 e= n i h c ma f a a r g l e k r i c i a a r d
Beneluxweg 125 4904SJ Oosterhout
Schetsontwerp
Locatie Verlengde Pastorielaan
Project
TEK-0472488-02G
Datum
17-01-2023
Schaal
1:500
Formaat
A1
Wim Duisenbergplantsoen 21 6221SE Maastricht
www.cb5.nl
info@cb5.nl
Heerenveen, Het Poortje II Gemeente Heerenveen (Fr.) Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek Steekproefrapport 2010-07/06
Heerenveen, Het Poortje II Gemeente Heerenveen (Fr.) Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek Een onderzoek in opdracht van de gemeente Heerenveen Steekproefrapport 2010-07/06 ISSN 1871-269X auteur: (senior archeoloog) autorisatie: (senior archeoloog)
De Steekproef werkt volgens KNA 3.1. Foto’s en tekeningen zijn gemaakt door de Steekproef bv, tenzij anders vermeld. © De Steekproef bv, Zuidhorn, juli 2010 Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder bronvermelding. De Steekproef bv aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek. De Steekproef bv Archeologisch Onderzoeks- en Adviesbureau Hogeweg 3 9801 TG Zuidhorn telefoon fax internet e-mail kvk
050 - 5779784 050 - 5779786 www.desteekproef.nl info@desteekproef.nl 02067214
Inhoud Samenvatting 1. Inleiding.................................................................................................................................1 • 1.1 Aanleiding en doel (KNA 3.1 LS01).....................................................................1 • 1.2 Locatie en administratieve gegevens (KNA 3.1 LS01, LS02)...........................2 2. Bureauonderzoek.................................................................................................................3 • 2.1 Bronnen......................................................................................................................3 • 2.2 Fysische geografie (KNA 3.1 LS04)......................................................................3 • 2.3 Archeologie (KNA 3.1 LS04).................................................................................4 • 2.4 Historische geografie (KNA 3.1 LS03)................................................................6 • 2.5 Archeologisch verwachtingsmodel (KNA 3.1 LS05).........................................8 3. Veldonderzoek......................................................................................................................9 • 3.1 Plan van Aanpak veldonderzoek (KNA 3.1 VS01)............................................9 • 3.2 Resultaten veldwerk (KNA 3.1 VS02, VS03)....................................................10 4.
Conclusies en advies (KNA 3.1 VS07)..........................................................................12
Appendix I: Archeologische periodes Appendix II: Kaart met bekende archeologische waarden Appendix III: Boorbeschrijvingen volgens Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode
Samenvatting Op 12 juli 2010 heeft in plangebied Het Poortje te Heerenveen, gemeente Heerenveen, provincie Friesland, een inventariserend archeologisch veldonderzoek plaatsgevonden. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen herinrichting van het terrein. Het doel van het onderzoek was vast te stellen of er in het plangebied archeologische waarden aanwezig zijn. Het onderzoek bestaat uit een bureau- en een veldonderzoek. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied op de overgang ligt tussen zandgrond en veengronden. Uit het plangebied zijn geen eerdere vondstmeldingen bekend. In de omgeving is materiaal gevonden uit de periode middeleeuwen/nieuwe tijd. Verder naar het oosten toe is bewerkt en verbrand vuursteen gevonden. Het plangebied lijkt voor het grootste deel een verstoorde bodem te bevatten, doordat in het oosten de voorloper van de Rijksweg A32 heeft gelopen. Verder zijn er enkele sportterreinen aangelegd en ligt het westelijke deel van het plangebied ter hoogte van een voormalige plas. Tijdens het veldonderzoek zijn in totaal zeventig boringen geplaatst om de gaafheid van de bodem te bepalen en om archeologische indicatoren op te sporen. Het plangebied blijkt zoals verwacht grotendeels verstoord te zijn. Alleen op het bosperceel en in het zuidoosten van het terrein zijn podzolbodems aangetroffen, maar deze zijn zwak ontwikkeld.
Er zijn tijdens het veldwerk geen archeologische indicatoren gevonden. Wij adviseren op basis van deze resultaten dat er geen nader archeologisch onderzoek nodig is op deze locatie.
Figuur 1: Heerenveen, Het Poortje II: de begrenzing van het onderzoeksgebied is met een rode lijn aangegeven. Het eerder onderzochte deel is zwart omlijnd. [Naar: ANWB. Topografische Atlas Friesland 1:25000. Den Haag, 2004, p. 101 en 102. Eén rasterblok komt overeen met één vierkante kilometer; de kaart is naar het noorden gericht.]
1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doel (KNA 3.1 LS01) In opdracht van de gemeente Heerenveen, vertegenwoordigd door de heer A.J. Meijerink, is plangebied Het Poortje onderzocht op het voorkomen van archeologische waarden (zie Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is de geplande herinrichting van het terrein. Er komt een jeugdgevangenis, enkele woningen, infrastructuur en de bestaande sportvelden worden verplaatst (zie Figuur 2). De hiermee gepaard gaande graafwerkzaamheden kunnen eventueel aanwezige archeologische grondsporen verstoren. De diepte van de bodemingrepen was ten tijde van het onderzoek nog niet bekend. Een deel van plangebied is in 2009 reeds door De Steekproef bv onderzocht (Exaltus 2009, Figuur 1). Dit eerdere onderzoek is uitgevoerd onder dezelfde naam, waardoor het voorliggende project Het Poortje II is genoemd. Voorliggend onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek middels grondboringen. Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een archeologisch verwachtingsmodel van het gebied aan de hand van beschikbare fysisch-geografische, archeologische en historisch-geografische informatie. Tijdens het veldonderzoek is dit verwachtingsmodel getoetst. Het doel van het veldonderzoek is het vaststellen van de kans op aanwezigheid van archeologische waarden in het plangebied.
Hierbij wordt gekeken naar de bodemopbouw, de mate waarin deze intact is en naar het voorkomen van archeologische indicatoren, zoals aardewerk, metalen voorwerpen, bouwmateriaal, bewerkt vuursteen, bewerkt en verbrand bot en houtskool.
Figuur 2:
Heerenveen, Het Poortje II: afbeelding van de geplande herinrichting (bron: gemeente Heerenveen). 1
1.2 Locatie en administratieve gegevens (KNA 3.1 LS01, LS02) Het circa 19 hectare grote plangebied bevindt zich aan de noordoostzijde van Heerenveen, direct ten zuiden van het Knooppunt Heerenveen (van de Rijkswegen A7 en A32) in de gemeente Heerenveen, Friesland (zie Figuur 1). De noordelijke en oostelijke begrenzing wordt gevormd door de ventweg naast deze snelwegen, de Weinmakker. De westelijke grens van het plangebied is de bebouwing ten westen van Hepkema Boschjes. De zuidelijke begrenzing wordt eveneens gevormd door bebouwing. Tijdens het onderzoek waren de oostelijke en zuidoostelijke delen van het terrein begroeid met distels, brandnetels, riet en jonge bomen. Het westelijke deel bestaat uit bospercelen (Hepkema Boschjes). In het centrale deel van het plangebied liggen een sportterrein (een voetbal- en een rugbyveld), een deel van een in onbruik geraakte ijsbaan, een braakliggend perceel en een grasperceel met schapen. Voor een overzicht van de administratieve gegevens wordt verwezen naar Tabel 1. Tabel 1:
Heerenveen, Het Poortje II: administratieve gegevens van het onderzoek.
Soort Onderzoek
Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek (IVO) - verkennende fase
Provincie
Friesland
Gemeente
Heerenveen
Plaats
Heerenveen
Locatie / Projectnaam
Het Poortje II
Kaartblad
11D
Coördinaten hoekpunten onderzoekslocatie
NW – 190,520/554,007 ZW – 190,587/553,566
Status terrein (AMK-nr); ARCHIS-nrs
-
Bevoegde overheid
Gemeente Heerenveen (adviseur voor bevoegde overheid: provincie Friesland)
Opdrachtgever
Gemeente Heerenveen, vertegenwoordigd door
ARCHIS CIS-code
41943
ISSNnr.
1871-269X
Steekproef projectcode
2010-07/06
Oppervlakte
circa 19 hectare
NAP hoogte maaiveld (meters)
Tussen 0,74 +NAP en 1,62 -NAP
Maximale diepte onderzoek
250 cm onder het maaiveld
Uitvoering veldwerk
12 juli 2010
Beheer en plaats documentatie
De Steekproef bv / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed / Noordelijk Archeologisch Depot te Nuis / Provincie Friesland / E-depot / DINO-loket (boorgegevens)
2
NO – 190,930/553,917 ZO – 191,252/553/658
2. Bureauonderzoek 2.1 Bronnen Tijdens het bureauonderzoek is de bestaande relevante kennis van de onderzoekslocatie verzameld. Daartoe zijn de in Tabel 2 weergegeven bronnen geraadpleegd. Aan de hand van het bureauonderzoek is het archeologische verwachtingsmodel voor de locatie opgesteld. Tabel 2:
Heerenveen, Het Poortje II: gebruikte bronnen en kaarten.
Actueel Hoogtebestand Nederland ANWB, 2004. Topografische Atlas Friesland 1:25000. ANWB bv, Den Haag, k.101, 102. Centraal Archeologisch Archief (CAA) en Centraal Monumenten Archief (CMA) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) [ARCHIS]. Exaltus, R., C. Tulp & J. Jelsma. 2005. Heerenveen, Skoatterwâld: Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek. Zuidhorn, De Steekproef 2005-03/7. Exaltus, R., C. Tulp, A. Vissinga & J. Jelsma. 2005. Heerenveen, IBF (Fr.): Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek. Zuidhorn, De Steekproef 2005-05/19. Exaltus, R., 2009. Heerenveen, Het Poortje, Gem. Heerenveen (Frl.): Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek. Zuidhorn, De Steekproef 2009-05/11. Friese Archeologische MonumentenKaart Extra (FAMKE) www.fryslan.nl Geomorfologische Kaart (Alterra) [ARCHIS]. Kwaliteitsnorm voor de Nederlandse Archeologie (KNA) versie 3.1. College voor de Archeologische Kwaliteit (www.sikb.nl). Schotanus, C. 1664. Beschrijvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt. Facsimile-uitgave 1978. De Tille bv Leeuwarden/Theatrum Orbis Terrarum bv Amsterdam, kaart voor p.221. Stichting voor Bodemkartering, 1976. Bodemkaart van Nederland 1:50000. Blad 11 West Heerenveen. StiBoKa, Wageningen. 12 Provinciën 2008. Topografische en Militaire Kaart van het Koningrijk der Nederlanden (TMK) 1864. Uitgeverij 12 Provinciën, Landsmeer, k.40.
12 Provinciën 2006/2007. Atlas van Topografische Kaarten. Nederland 1955-1965. Uitgeverij 12 Provinciën, Landsmeer, k.55. Uitgeverij Nieuwland, 2006. Grote Historische Topografische Atlas ±1926-1934. Fryslân 1 : 25 000. Uitgeverij Nieuwland, Tilburg, k.164. Uitgeverij 12 Provinciën, 2005. Luchtfoto-Atlas Fryslân. Schaal 1:14000. Uitgeverij 12 Provinciën, Landsmeer, p.235. Versfelt, H.J. & M. Schroor, 2005. De Atlas van Huguenin: Militair-topografische Kaarten van Noord-Nederland 18191829. Heveskes Uitgevers, Groningen/Veendam, k.37. Wolters-Noordhoff Atlasprodukties, 1990.Grote Historische Atlas van Nederland deel 2: Noord-Nederland 1851-1855, schaal 1:50000. Wolters-Noordhoff, Groningen, k.64, 65. Wolters-Noordhoff Atlasprodukties, 1992. Grote Historische Provincie Atlas 1:25 000. Friesland 1853-1856. WoltersNoordhoff Atlasprodukties, Groningen, k.129, 130. www.watwaswaar.nl
2.2 Fysische geografie (KNA 3.1 LS04) Het grootste deel van plangebied Het Poortje is wegens de ligging binnen de bebouwde kom van Heerenveen niet gekarteerd voor de geomorfologische kaart. Het uiterste noordoosten en oosten van het terrein bevindt zich in een dekzandvlakte (classificatie geomorfologische kaart 2M13). Ook op de bodemkaart is alleen het noordoosten en oosten van plangebied Het Poortje gekarteerd. De bodem bestaat hier voornamelijk uit een veldpodzolgrond in leemarm en zwak lemig fijn zand (classificatie bodemkaart Hn21 met grondwatertrap III: gemiddeld hoogste 3
grondwaterstand minder dan 40 cm en gemiddeld laagste grondwaterstand tussen 80 en 120 cm onder het maaiveld). In het uiterste zuidoosten bestaat de bodem uit een madeveengrond met zand ondieper dan 120 cm onder het maaiveld en met een humuspodzol (aVp met grondwatertrap II: gemiddeld laagste grondwaterstand tussen 50 en 80 cm onder het maaiveld). In de directe omgeving van het plangebied komen verder moerige podzolgronden (vWp) en vlierveengronden met zand op minder dan 120 cm onder het maaiveld en zonder humuspodzol (Vz) voor. Het onderzochte terrein lijkt op een overgang te liggen tussen een droger en een natter gebied (zandgrond en veengronden; zie Figuur 3).
Figuur 3:
Heerenveen, Het Poortje II: detail van de bodemkaart. Het plangebied is in blauw aangegeven. Legenda: in oranje de humuspodzolgronden (Hn21), in paarse tinten de moerige podzolgronden (vWp) en veengronden (Vz en aVp, waarbij de 'p' staat voor de aanwezigheid van een humuspodzol en de 'z' voor de afwezigheid van een podzolbodem).
2.3 Archeologie (KNA 3.1 LS04) In het Centraal Archeologisch Archief (CAA) en het Centraal Monumenten Archief (CMA) van ARCHIS zijn geen meldingen bekend uit het plangebied. Twee meldingen liggen direct ten zuidoosten van het terrein [ARCHISnummers 40036 en 40037]. De beide meldingen betreffen dezelfde vondst, namelijk van een slijpsteen, vervaardigd van een leiachtige steensoort. Nader onderzoek wees uit, dat de slijpsteen zeer waarschijnlijk is gemaakt van de in Het Bildt in Friesland veel voorkomende platte en soms grillig gevormde stenen, bekend als 'Bildtse kluiten' (mededeling in ARCHIS2 door Elzinga). De slijpsteen werd gevonden bij graafwerkzaamheden aan de Pastorielaan. De overige meldingen liggen meer dan een halve kilometer van 4
plangebied Het Poortje verwijderd. Ten zuiden van het terrein bevindt zich de historische kern van Heerenveen [ARCHIS-nummer 15014]. Hier zijn vondsten gedaan van scherven aardewerk uit de nieuwe tijd [ARCHISnummers 37208 en 400449]. Eveneens zijn hier 4 goudguldens ontdekt [ARCHIS-nummer 40038]. Verder naar het zuidoosten is bij de aanleg van de Rijksweg A32 een gouden schijffibula of mantelspeld met zilveren inleg gemeld [ARCHIS-nummer 31735]. Ten oosten van de Rijksweg A32 zijn een groot terrein ten zuiden van de Mobilisatieweg en een terrein ten zuiden van de weg Het Meer onderzocht door De Steekproef bv. Hierbij zijn een vuurstenen spits, twee fragmenten verbrand vuursteen en houtskool gevonden [ARCHIS-nummers 400864 en 405776; Exaltus et al, 2005]. Tabel 3:
ARCHIS-nrs
Heerenveen, Het Poortje II: overzicht van de ARCHIS-meldingen (voor de dateringen en de ligging wordt verwezen naar Appendix I en Appendix II). RD-coördinaten
Omschrijving
Datering
191,000/552,750
historische kern van het veenontginningsdorp Heerenveen
vanaf late middeleeuwen
31735/11DZ-7
192,150/552,460
1 schijffibula van goud met zilveren inleg
vroege middeleeuwen C
37208/11DZ-8
190,990/552,800
onbekend aantal scherven gedraaid aardewerk
nieuwe tijd A-B
40036/11DZ-4
191,200/553,500
1 slijpsteen
onbekend
40037/11DZ-4
190,970/553,630
zie 40036
40038/11DZ-5
191,100/552,600
4 gouden guldens uit Holland, Overijssel, Gelderland, Utrecht
nieuwe tijd B
400449/11DZ-9
191,047/552,868
1 scherf aardewerk (gedraaid en geglazuurd)
nieuwe tijd
400864/11DZ-11 192,925/553,312
houtskoolconcentraties en 1 verbrande vuursteen splinter
onbekend
405776 (vondstmelding)
1 vuursteen spits en 1 fragment verbrand vuursteen
onbekend
CMA 15014/11D004 CAA
192,634/554,323
Een deel van plangebied Het Poortje is in 2009 reeds door De Steekproef bv onderzocht (Exaltus 2009; onderzoeksmeldingsnummer 35265). Dit deel is op Figuur 1 met een zwarte lijn aangegeven. Hierbij zijn geen vondsten gedaan en de bodem bleek sterk verstoord. Op de Friese Archeologische MonumentenKaart Extra (FAMKE) worden voor het terrein verschillende onderzoeken voorgeschreven. Voor de periode steentijd/bronstijd geldt voor het grootste deel van het terrein een quickscan. In het zuidoosten wordt een karterend onderzoek 1 (in het noordelijke deel) en 2 (in het zuidelijke deel) gevraagd. Op basis van de bodemkaarten, onderzoeks- en vondstmeldingen wordt aan dit zuidoostelijke deel een grotere kans op archeologische grondsporen gegeven.
5
2.4 Historische geografie (KNA 3.1 LS03) Op Figuur 4a (boven) is te zien dat het plangebied rond het begin van de negentiende eeuw deels in een plas lag. Deze plas is op basis van de perceelvormige begrenzing ervan ontstaan door vervening van het gebied. Het droge deel van het plangebied was toendertijd niet bebouwd. Halverwege de negentiende eeuw loopt er een weg door het oostelijke deel van het plangebied; de Pastoriesingel (Figuur 4a onder). De plas is inmiddels gereduceerd tot een vaart.
Figuur 4a:
Heerenveen, Het Poortje II: details van historische kaarten. Boven is een detail uit de Huguenin-atlas met kaarten uit 1819-1829 afgebeeld. Het detail onder is uit de Grote Historische Atlas van Nederland deel 2: 1853-1856 afkomstig. De kaarten zijn verschaald en naar het noorden gericht. Het plangebied is met een rode lijn aangegeven.
6
Figuur 4b:
Heerenveen, Het Poortje II: details van historische kaarten. De uitsnede boven komt uit de historische atlas met kaarten van 1926-1934. Het detail onder is uit de atlas van 1955-1965 afkomstig. De kaarten zijn verschaald en naar het noorden gericht. Het plangebied is met een rode lijn aangegeven.
Op latere kaarten is in het zuidoosten nog steeds de weg te zien en is het water helemaal verdwenen (Figuur 4b boven). Op de locatie van de voormalige plas staat nu grotendeels bos. Tevens is er een ijsbaan aangelegd. In de atlas van 1955-1965 is nog een weg door het plangebied zichtbaar. Dit is de voorloper van de Rijksweg A32, die door het noordoostelijke en oostelijke deel van het plangebied loopt (zie Figuur 4b onder).
7
2.5 Archeologisch verwachtingsmodel (KNA 3.1 LS05) Het plangebied is in ieder geval de laatste twee eeuwen flink aan veranderingen onderhevig geweest. Op een groot deel van de westelijke helft lag in eerste instantie een plas, ontstaan door vervening, en later werd een bos met paden op dit deel aangelegd. Het centrale deel bestaat uit verschillende percelen en is in gebruik geweest als ijsbaan en nu nog deels als sportterrein. Op het oostelijke en noordoostelijke deel hebben twee wegen gelopen: de Pastoriesingel en de voorganger van de Rijksweg A32. Er is één slijpsteen gevonden bij de zuidoostelijke grens van het plangebied. De datering van deze slijpsteen is niet bekend. Archeologische waarden in de directe omgeving dateren voornamelijk vanaf de middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. Verder naar het oosten toe is bewerkt vuursteen uit de steentijd gevonden. Het plangebied is voor zover bekend niet bebouwd geweest en ligt circa een halve kilometer ten noorden van de historische kern van Heerenveen. De FAMKE eist voor middeleeuwen/nieuwe tijd hier geen onderzoek, maar schat de kans op archeologische waarden uit de steentijd groter in. Deze eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen bestaan uit houtskool, bewerkt en/of verbrand vuursteen en scherven aardewerk (vanaf het neolithicum).
Eventuele artefacten zullen zich bevinden in de top het zandpakket (waarin zich een podzolprofiel heeft ontwikkeld) onder het restant veen. Volgens KLIC lopen er enkele leidingen door het gebied, maar deze volgen over het algemeen de waterlopen of paden/wegen (nummers 10G160656 en 10G160666). Door het oosten en noordoosten loopt een gastransportleiding. Verdere verstoringen zullen ontstaan zijn door de verveningen, het graven van de ijsbaan en het vermoedelijk egaliseren van sportvelden. Tevens zal het oostelijke en noordoostelijke deel verstoord zijn door de aanleg en verwijdering van de wegen die hier doorheen hebben gelopen. Het veldwerk dat in 2009 is uitgevoerd liet een sterk verstoorde bodem zien (Exaltus 2009).
8
3. Veldonderzoek 3.1 Plan van Aanpak veldonderzoek (KNA 3.1 VS01) Het veldwerk is uitgevoerd op 12 juli 2010. Voor het inventariserend booronderzoek (verkennende fase) is gebruik gemaakt van een edelmanboor met een diameter van zeven centimeter in combinatie met een steekguts met een diameter van 2 centimeter. Aan de hand van de resultaten van deze boringen is bepaald in welke mate de bodem intact is en wat de kans is op archeologische lagen en/of grondsporen.
Figuur 5:
Heerenveen, Het Poortje II: situatietekening met de boorlocaties [Naar: Google Earth]. De rode genummerde punten geven de uitgevoerde boringen weer. Het plangebied is met een gele lijn aangegeven (RD-coördinaten plangebied: NW – 190,520/554,007; NO – 190,930/553,917; ZW – 190,587/553,566; ZO – 191,252/553/658 ). 9
Volgens de FAMKE ligt het zuidoostelijke deel van het plangebied in een zone waar voor de periode steentijd-bronstijd een 'karterend onderzoek 1 en 2' (respectievelijk in de noordelijke helft en in de zuidelijke helft) wordt geëist. In het overige deel van het plangebied dient een quickscan te worden uitgevoerd. Over het plangebied zijn van noord naar zuid lopende boorraaien uitgezet. Daar waar een quickscan is geëist is het boorgrid 50 meter tussen de boorraaien en 60 meter tussen de boringen op één raai. Bij het 'karterend onderzoek 1 en 2' wordt gebruik gemaakt van een grid van respectievelijk 50 meter tussen de raaien en 40 meter tussen de boringen, en 30 meter tussen de raaien en 20 meter tussen de boringen op één raai. De opgeboorde grond is in de boor, de guts en op een 4 mm zeef bekeken op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. Daarnaast zijn de diepte, lithologie en kleur (m.b.v. Munsell) bepaald, alsmede alle overige bijzonderheden en archeologische indicatoren zoals houtskool, bewerkt of verbrand vuursteen, scherven aardewerk, etc. Van alle boringen zijn de RDcoördinaten bepaald met behulp van GPS (zie Figuur 5). De hoogten van de boorlocaties zijn met behulp van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) bepaald. Voor de NAP-hoogtes en de RDcoördinaten van de afzonderlijke boorpunten wordt verwezen naar de boorstaten en boorbeschrijvingen in Appendix III.
Een veldkartering kon wegens de dicht begroeide bodem niet worden uitgevoerd. Tijdens het veldonderzoek is het verwachtingsmodel zoals geformuleerd in paragraaf 2.5 getoetst. 3.2 Resultaten veldwerk (KNA 3.1 VS02, VS03) Bodem Een intacte podzolbodem zal bestaan uit donkergrijs zand (A-horizont), een uitspoelingslaag van lichtgrijs zand (E-horizont), gevolgd door een donkerbruine inspoelingslaag (B-horizont), een bruingele overgangslaag (BChorizont) en het gele zand waarin geen bodemvorming heeft plaatsgevonden (C-horizont). Tijdens het eldonderzoek bleek de bodem voor het grootste deel van het plangebied verstoord te zijn. De boringen op het voetbalveld (boringen 48, 51-52, 56-57) laten een opgebrachte bouwvoor zien, gevolgd door de Chorizont. Hetzelfde geldt voor de boringen die zijn uitgevoerd op het rugbyveld (boornummers 40-43). Ook op de noordelijke helft van de voormalige ijsbaan laten de boringen een bouwvoor van venig materiaal zien, gevolgd door de C-horizont (nummers 44-46, 49-50, 53-54). Dit geldt ook voor de boringen op een braakliggend veldje met veel begroeiing (boornummers 38 en 39) en een grasveld waar schapen waren (boringen 22-23, 29-31, 34-35). In de twee boringen op het noordelijke deel van dit grasveld werd veen aangetroffen.
Boorlocatie 12 ligt op een hoek van het terrein tussen een weg en een sloot en laat tot 125 cm diepte een verstoord bodemprofiel zien. 10
De bodem in het bos, in het westelijke deel van Het Poortje, is verstoord of heeft een jonge en daarom zeer zwak ontwikkelde podzolbodem (boringen 55, 58-70). Dat is logisch gezien het feit dat zich op deze locatie de plas water bevond tot het begin van de negentiende eeuw, voorafgaand aan het bos. De ontwikkeling van de podzol is hier zwak, omdat de bodem ter plaatse lange tijd te nat was voor een goede ontwikkeling. De strook grond ten zuidwesten van de Rijksweg A32 bevat over het algemeen een pakket opgebrachte grond gevolgd door een restant veen. Het opgebrachte pakket hangt samen met de aanleg en verwijdering van de weg die er heeft gelegen. In het zich eronder bevindende zandpakket is in sommige boringen een intact, maar zeer zwak ontwikkelde podzolbodem gezien (boringen 1-3, 8-9 en 25). In twee boringen (nummers 5 en 27) werd een redelijk intact podzolprofiel aangetroffen. In de overige boringen werd onder de opgebrachte laag direct een C-horizont waargenomen (boornummers 4, 7, 10,11, 13, 14, 16-21, 26 en 28). Archeologie Tijdens het veldwerk zijn geen archeologische indicatoren of archeologische cultuurlagen aangetroffen. Op de locaties van de verstoringen van het bodemprofiel zullen zich geen archeologische waarden (meer) bevinden. Op de locaties waar zich een zwakke podzolbodem heeft ontwikkeld was het te nat in het verleden om bewoning te verwachten.
Figuur 6:
Heerenveen, Het Poortje II: foto's van het plangebied. De linkerfoto is genomen richting het zuiden en laat het grasveld zien, bij boring 30. De rechterfoto is genomen richting het oosten van het oostelijke deel van het plangebied, bij boring 24.
11
4. Conclusies en advies (KNA 3.1 VS07) Plangebied Het Poortje te Heerenveen is voor zover bekend nooit bebouwd geweest. Het terrein heeft echter wel veel veranderingen ondergaan en bevat sportvelden, een bosperceel, een deel van de voormalige ijsbaan, grasland en een strook grond in het oosten waar wegen hebben gelopen en wat om die reden is opgehoogd. Uit het plangebied zelf zijn geen meldingen van archeologische vondsten of terreinen bekend, maar in de directe omgeving is een melding gedaan van een slijpsteen met onbekende datering. De historische kern van Heerenveen ligt op ongeveer een halve kilometer afstand. Hier zijn vondsten aangetroffen die wijzen op menselijke activiteiten in de middeleeuwen en nieuwe tijd. Oudere vondsten zijn gedaan op grotere afstand ten oosten van de A32, namelijk een deel van een werktuig en twee stukken verbrand vuursteen. Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld: een grote kans op recente verstoringen van het bodemprofiel, maar mogelijk ook sporen uit de steentijd onder het eventueel nog aanwezige veen. De resultaten van het veldwerk voldoen grotendeels aan het opgestelde verwachtingsmodel. Het grootste deel van het plangebied bevat een verstoorde bodem. Alleen ter hoogte van het bos en deels in het zuidoosten is nog een redelijk intacte bodem aanwezig.
Hier is ook een zwak ontwikkelde podzolbodem waargenomen. Het terrein heeft duidelijk op de overgang gelegen tussen zandopduikingen en natte gebieden. De zwak ontwikkelde podzolbodem houdt in dat het terrein hoogstwaarschijnlijk te nat is geweest voor bewoning. Er kunnen zich wel andere activiteiten hebben afgespeeld (jacht en visvangst bijvoorbeeld), maar hiervan zijn geen sporen of aanwijzingen gevonden. Tijdens het veldwerk zijn geen archeologische indicatoren voor menselijke activiteiten uit de steentijd of latere perioden gevonden. Advies Op basis van de bovenstaande resultaten concluderen wij dat de kans op onverstoorde archeologisch grondsporen en archeologisch materiaal binnen het plangebied zeer klein is. Beperkende of beschermende maatregelen zijn voor het onderzochte terrein dan ook niet te verdedigen. Wij adviseren daarom dat geen verder archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk is. Wij wijzen erop dat indien er bij de uitvoering onverhoopt toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, deze conform de Monumentenwet 1988 artikel 53 & 54 direct dienen te worden gemeld bij zowel de gemeente Heerenveen als bij de provinciaal archeoloog, dr. G. de Langen, Postbus 20120, 8900 HM Leeuwarden, 0582925487, vsmp@fryslan.nl.
12
Appendix I Heerenveen, Het Poortje II Archeologische periodes
paleolithicum: paleolithicum vroeg: paleolithicum midden: paleolithicum laat: paleolithicum laat A: paleolithicum laat B:
ijzertijd: tot 300.000 BP 300.000 - 35.000 BP 35.000 BP - 8.800 vC 35.000 - 18.000 BP 18.000 BP - 8.800 vC
mesolithicum: mesolithicum vroeg: mesolithicum midden: mesolithicum laat:
8.800 - 7.100 vC 7.100 - 6.450 vC 6.450 - 4.900 vC
neolithicum: neolithicum vroeg: neolithicum vroeg A: neolithicum vroeg B: neolithicum midden: neolithicum midden A: neolithicum midden B: neolithicum laat: neolithicum laat A: neolithicum laat B:
5.300 - 4.200 vC 5.300 - 4.900 vC 4.900 - 4.200 vC 4.200 - 2.850 vC 4.200 - 3.400 vC 3.400 - 2.850 vC 2.850 - 2.000 vC 2.850 - 2.450 vC 2.450 - 2.000 vC
bronstijd: bronstijd vroeg: bronstijd midden: bronstijd midden A: bronstijd midden B: bronstijd laat:
2.000 - 1.800 vC 1.800 - 1.100 vC 1.800 - 1.500 vC 1.500 - 1.100 vC 1.100 - 800 vC
ijzertijd vroeg: ijzertijd midden: ijzertijd laat:
800 - 500 vC 500 - 250 vC 250 - 12 vC
romeinse tijd: romeinse tijd vroeg: romeinse tijd vroeg A: romeinse tijd vroeg B: romeinse tijd midden: romeinse tijd midden A: romeinse tijd midden B: romeinse tijd laat: romeinse tijd laat A: romeinse tijd laat B:
12 vC - 70 nC 12 vC - 25 nC 25 - 70 nC 70 - 270 nC 70 - 150 nC 150 - 270 nC 270 - 450 nC 270 - 350 nC 350 - 450 nC
middeleeuwen: middeleeuwen vroeg: middeleeuwen vroeg A: middeleeuwen vroeg B: middeleeuwen vroeg C: middeleeuwen vroeg D: middeleeuwen laat: middeleeuwen laat A: middeleeuwen laat B:
450 - 1.050 nC 450 - 525 nC 525 - 725 nC 725 - 900 nC 900 - 1.050 nC 1.050 - 1.500 nC 1.050 - 1.250 nC 1.250 - 1.500 nC
nieuwe tijd: nieuwe tijd A: nieuwe tijd B: nieuwe tijd C:
1.500 - 1.650 nC 1.650 - 1.850 nC 1.850 – heden
Appendix III Heerenveen, Het Poortje II Boorbeschrijvingen volgens Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode
Natuurtoets Woningbouwlocatie te Heerenveen
projectnummer 0477941.100 definitief 5 oktober 2022
Natuurtoets Woningbouwlocatie te Heerenveen
projectnummer 0477941.100 definitief 5 oktober 2022
Auteur
Opdrachtgever Van Wijnen Projectontwikkeling Noord B.V. K.R. Poststraat 101 8441 EN Heerenveen
Gecontroleerd:
Antea Group is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus
De informatie in voorliggende rapportage is (deels) afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. datum 5 oktober 2022
beschrijving definitief
vrijgave
Inhoudsopgave
Blz.
1
Inleiding
1
1.1 1.2 1.3
Aanleiding & planvoornemen Doel Leeswijzer
1 3 3
2
Effectbeschrijving en -beoordeling
4
2.1 2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 2.3.6 2.3.7 2.3.8 2.3.9 2.3.10 2.3.11 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8
Gebiedsbeschrijving: resultaat terreinbezoek Effectbepaling voornemen Soortbescherming Vogels Zoogdieren – vleermuizen Zoogdieren – overige zoogdieren Amfibieën Reptielen Vissen Insecten Kreeftachtigen en weekdieren Zaadplanten, varens en bladmossen Zorgplicht Invasieve soorten Natura 2000 NNN Overig provinciaal beleid Fryslân Beschermde houtopstanden Wnb Kansen voor natuurwaarden in het plangebied
4 5 6 6 9 10 11 12 12 12 13 13 13 14 15 17 17 18 18
3
Conclusie & advies
20
3.1 3.1.1 3.1.2 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6
Soortbescherming Zorgplicht Invasieve soorten Natura 2000 NNN Overig provinciaal beleid Fryslân Beschermde houtopstanden Wnb Kansen voor natuurwaarden in het plangebied
20 21 21 21 22 22 22 22
Literatuurlijst Bijlage 1 Wettelijk kader Bijlage 2 Methodiek natuurtoets
24
Natuurtoets Woningbouwlocatie te Heerenveen projectnummer 0477941.100 5 oktober 2022 Van Wijnen Projectontwikkeling Noord B.V.
1
Inleiding
1.1
Aanleiding & planvoornemen Van Wijnen is voornemens om 50 woningen te realiseren. Het plangebied ligt ten noorden van de Van Beyma Thoe Kingmaweg te Heerenveen (gemeente Heerenveen, provincie Fryslân). De te plaatsen woningen worden in een fabriek gebouwd en in het plangebied aan elkaar gemonteerd (zogenoemde ‘Bouwen in één dag’). De woningen zijn demontabel. Tevens worden er enkele parkeerplaatsen gerealiseerd. De ontsluitingsweg wordt aan de oostzijde van het plangebied gerealiseerd. Tevens worden er aan de noord- en zuidwestzijde kleine ontsluitingswegen gerealiseerd (fiets- of wandelpad). Aan de randen van het plangebied wordt een groene strook gerealiseerd middels nieuwe/extra aanplant. Als gevolg van het voornemen worden er geen bomen gekapt. De huidige watergangen blijven behouden (met uitzondering van de locatie waar de ontsluitingsweg wordt gerealiseerd), maar worden op enkele plekken verbreed/vergroot. De werkzaamheden duren circa drie maanden. Het is momenteel nog niet bekend wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met beschermde planten- en diersoorten en met beschermde gebieden. Er dient onderzocht te worden of het voornemen effect heeft op beschermde soorten, beschermde gebieden of beschermde houtopstanden (Wet natuurbescherming (Wnb), Natuurnetwerk Nederland (NNN) en overig (provinciaal) beleid).