Bijlage 2 - Meerjarenbegroting 2026 - 2029

Meerjarenbegroting 2026-2029

Inhoudsopgave Voor u ligt….................................................................................................................................. 3 Ga je mee op reis .......................................................................................................................... 4 Besturingsfilosofie: De vuurtorenwachter ..................................................................................... 5 Passende organisatie inrichting .................................................................................................... 5 Beleidsgroep bedrijfsvoering ........................................................................................................ 6 Strategische doelen ..................................................................................................................... 6 Begrotingssystematiek ................................................................................................................. 7 Meerjarenperspectief en risico’s .................................................................................................. 7 Risicomanagement .................................................................................................................... 7 Leerlingenaantallen en ontwikkeling ............................................................................................

8 Financiële kengetallen ................................................................................................................. 9 Financiële positie ....................................................................................................................... 11 Bijlagen ..................................................................................................................................... 12 Meerjarenbegroting 2026-2029 ................................................................................................. 13 Begroting 2026 ........................................................................................................................ 14 Meerjarenbalans 2026-2029 ..................................................................................................... 15 Kasstroomoverzicht 2026-2029 ................................................................................................. 16

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

2

Voor u ligt….. ….de meerjarenbegroting 2026-2029 van Stichting Ambion. In deze begroting nemen wij u mee in de financiële positie, investeringen en onderbouwing op basis van ons koersplan 2023-2027 “Ga je mee op reis”. In ons strategisch koersplan hebben wij onze ambities vertaald naar concrete doelen. Deze doelen worden nader uitgewerkt door de beleidsdomeinen en de scholen in hun school(jaar)plannen. De doelen en ambities krijgen in deze meerjarenbegroting hun financiële onderbouwing. Het koersplan 2023-2027 kunt u vinden op onze website https://www.ambion.nl/nl/actueel/documenten/koersplan-2023-2027.html Om de context van deze meerjarenbegroting te schetsen, vinden wij het belangrijk om een aantal aspecten en ontwikkelingen vanuit het koersplan te benoemen. Daarnaast lichten wij de opvallende ontwikkelingen toe die wij binnen de meerjarenbegroting zien of die invloed hebben op de meerjarenbegroting. Graag verwijzen wij daarbij ook naar het bestuursformatieplan voor wat betreft de personele- en arbeidsmarktontwikkelingen. Het bestuursformatieplan geeft een meerjarig inzicht in het HR-beleid en hoe de baten voor formatie worden ingezet. Vorig jaar is de meerjarenbegroting voor het eerst tezamen met het bestuursformatieplan aangeboden aan de GMR en RvT.

Wij hebben op deze manier een goed inhoudelijk gesprek kunnen voeren over de beleidsrijke besteding van middelen met beide toezichts/adviesorganen. Deze waardevolle gesprekken hopen wij dit jaar wederom te voeren op basis van de hier voorliggende meerjarenbegroting en het bestuursformatieplan wat wij gelijktijdig aanbieden. Deze meerjarenbegroting is ter advisering voorgelegd aan de GMR en ter goedkeuring aan de Raad van Toezicht.

Anna Molleman Voorzitter College van Bestuur

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

3

Ga je mee op reis De titel van ons koersplan nodigt uit om samen Ambion te ontwikkelen en met een open blik elkaar en het onderwijs tegemoet te treden. We gaan op avontuur, maar wel met een duidelijke koers. Staan open voor ontwikkelingen die we op ons pad tegenkomen en willen daar flexibel op kunnen anticiperen. Een open, onderzoekende en nieuwsgierige basishouding is hierbij noodzakelijk. Zowel bij de leerlingen als de medewerkers van Ambion. Vertrouwen, verbinding, vindingrijkheid en vakmanschap zijn de kernwaarden, de boeien, die onze koers bepalen en waar we houvast aan ontlenen. Op onze reis is ieder mens uniek en levert zijn eigen unieke bijdrage aan het geheel. Je mag zijn wie je bent en iedereen mag zich op zijn eigen manier ontwikkelen tot een verantwoordelijk mens met respect voor zichzelf, de ander en de omgeving. Wereldburgerschap vormt de basis van ons onderwijs. Wij beschouwen ieder mens als een wereldburger en onze leerlingen als wereldburgers in de dop. Daarom staat wereldburgerschap in ons koersplan aan de horizon, als wenkend perspectief. De wereld ligt aan onze voeten en we bereiden onze leerlingen voor om de wereld te ontdekken in al haar facetten. De school vormt een minimaatschappij, een oefenplaats waar leerlingen leren om ondernemend en zelfredzaam gedrag te ontwikkelen. We leren met elkaar en van elkaar.

Met vallen en opstaan leer je om je dromen te verwezenlijken, wensen en behoeften vorm te geven, in ontmoeting en dialoog met anderen.

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

4

Besturingsfilosofie: De vuurtorenwachter Onze besturingsfilosofie sluit aan bij het beeld van de vuurtorenwachter. In het havenkantoor (servicebureau) overziet de vuurtorenwachter (bestuurder) de schepen (scholen) en het omliggende landschap. Vanuit vertrouwen en verbinding vervult zij haar rol, waarbij zij veel verantwoordelijkheid laag in de organisatie neerlegt. De directeuren en hun teams zijn verantwoordelijk voor het primaire proces. Zij krijgen daarbij ondersteuning vanuit het servicebureau. De bestuurder stuurt (bij) maar laat het proces zijn gang gaan als scholen op koers liggen voor wat betreft kwaliteit en ambitie. De bestuurlijke opdracht bestaat uit een zestal ijkpunten, aansluitend op het koersplan: -

Borging toekomstbestendigheid Maatschappelijk betrokkenheid en ontwikkeling Verhouding tussen verantwoording en vertrouwen Aansluiting tussen besluiten en missie en koers Adequate inzet van middelen, ook ten aanzien van bereiken koersdoelstellingen Waarborgen financiële continuïteit

In relatie tot de laatste twee punten speelt de meerjarenbegroting een fundamentele rol. Door een goede, transparante begroting en een nauwkeurige monitoring kan de bestuurder binnen haar opdracht voldoen aan deze twee ijkpunten. Bovendien kan op basis van de meerjarenbegroting het inhoudelijke, toezichthoudende gesprek hierover gevoerd worden met de RvT.

Passende organisatie inrichting In het schooljaar 2024-2025 zijn we gestart met het werken in nieuwe, zelfverantwoordelijke scholenteams. Dit als onderdeel van de nieuwe passende organisatiestructuur. In deze structuur is duidelijk zichtbaar dat we de verantwoordelijkheid laag in de organisatie neerleggen, we verbinding binnen de organisatie zoeken en we samenwerking zien als basis voor kwalitatief onderwijs. DIO=directeur in opleiding OK=onderwijskwaliteit HR=human resource OR=organisatie Pi=primus interpares

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

5

Beleidsgroep bedrijfsvoering Vanuit ieder scholenteam heeft één directeur zitting in de beleidsgroep bedrijfsvoering (BV). In de beleidsgroep wordt de meerjarenbegroting en de formatietoedeling besproken. Daarnaast worden onderwerpen vanuit bedrijfsvoering ingebracht die hun plek moeten krijgen binnen de scholenteams. De betreffende directeur brengt het onderwerp dan in in het scholenteam als “deskundige” en haalt eventueel input op voor verdere bespreking in de beleidsgroep BV.

Strategische doelen De meerjarenbegroting sluit aan bij de strategische doelen uit ons koersplan, de doelen uit de domeinplannen en de doelen in de school(jaar)plannen. Het kalenderjaar 2025 is overlappend op twee schooljaren. De volgende strategische doelen en de daarbij behorende uitgaven/investeringen voor 2026 zijn (direct of indirect) in de vorm van financiële inspanningen terug te vinden in de meerjarenbegroting. Wereldburgerschap: -

We werken aan kennisopbouw en -uitwisseling rond het thema wereldburgerschap op organisatie-,school- en individueel niveau. We werken vak- en thema-overstijgend aan wereldburgerschap. We werken actief aan een inclusieve en participatieve organisatie en schoolcultuur.

Samenwerken: -

Werken volgens de 7 uitgangspunten voor samenwerking. We hebben een passende samenwerking met externe stakeholders.

Onderzoekend leren en werken: -

Medewerkers van Ambion maken actief deel uit van een of meerdere professionele leergemeenschappen binnen de eigen school en/of binnen Ambion

Uitdagend onderwijs: -

Uitdagend onderwijs voor alle leerlingen met ieder jaar een focus-thema (stuurwiel).

Onderwijs op maat: -

Het toets-systeem sluit aan bij onderwijs op maat.

Professionele cultuur: -

Het levend en up-to-date houden van het Ambion Identiteitsbewijs (Ambion ID). Een organisatie waarin leerkrachten worden gewaardeerd, ondersteund en uitgedaagd om te groeien. Alle studenten en startende medewerkers worden intern opgeleid en/of begeleid.

De basis verstevigen: -

Elke school heeft een sterk rekenaanbod en een rijk taal- en leesaanbod inclusief Fries en Engels.

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

6

-

Elke school heeft de eigen maatschappelijke context en leerling-populatie beschreven en wat dit betekent voor het onderwijsaanbod. Elke school heeft een onderbouwde visie op leren en ontwikkelen en wat dit betekent voor het didactisch handelen van de leerkrachten.

Deze strategische doelen worden door de scholen en domeinen concreet uitgewerkt in hun jaarplannen met een passende financiële onderbouwing.

Begrotingssystematiek Algemeen uitgangspunt: alle overheidsbekostiging en middelen van het samenwerkingsverband Passend onderwijs Friesland worden toegekend aan BRIN. Binnen onze begrotingssystematiek (BRIN-begroting) wordt circa 80% van de begroting toegekend aan de scholen. De overige 20% betreft onder andere bovenschoolse afdrachten (zie pagina 17). Ook dit jaar hebben we wederom de begroting nog transparanter weten te maken door nog meer baten toe te kennen aan de scholen. Hiermee wordt per school inzichtelijk hoe de verhouding in baten/lasten is. In het kader van de verantwoordelijkheid laag in de organisatie neerleggen, is deze transitie van essentieel belang. Directeuren krijgen op deze manier maximaal inzicht in de begroting, zodat zij (gezamenlijke) verantwoordelijkheid kunnen dragen.

Meerjarenperspectief en risico’s Risicomanagement Bij risicomanagement worden de risico’s die Stichting Ambion loopt op diverse gebieden in kaart gebracht en worden zo mogelijk beheersingsmaatregelen getroffen. Aan de hand van de risicoanalyse kan proactief met de risico’s worden omgegaan, waardoor de organisatie meer tijd heeft om in te spelen op de ontwikkelingen die op Ambion afkomen. Door het inbedden van de risicoanalyse in de planning- en control cyclus wordt bewerkstelligd dat het risicomanagement een continu proces wordt. Begin 2025 is een risicoanalyse uitgevoerd die tevens de omvang van de algemene reserve heeft getoetst. De uitkomsten hiervan waren als volgt:

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

7

Korte toelichting op de tabel: Schaarste op de arbeidsmarkt betreft directie, leerkrachten en de functies op het servicebureau. De uitdagingen met betrekking tot inclusief onderwijs hebben onder andere te maken met kennis, balans met thuisnabij onderwijs en rollen van ketenpartners. Onder (digitale) weerbaarheid vallen aspecten als het halen van nieuwe normen inzake de beveiliging van de systemen en de afhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech. Bij afhankelijkheid van het beleid van de rijksoverheid spelen zaken als onduidelijkheid over de kleine scholentoeslag en de bereidheid van het rijk om loon- en prijsstijgingen te compenseren. Gezien het belang van onderwijs in kleine kernen lijkt het niet logisch dat het rijk geen rekening blijft houden met de relatief hogere kosten op kleine scholen maar zeker weten doen we dat niet. Cluster 5 betreft uitstel van renovatie en bezuinigingen op de kwaliteit van gebouwen bijvoorbeeld om budgettaire redenen. Voor een verdieping van schaarste op de arbeidsmarkt en de risico’s die dit met zich meebrengt, verwijzen wij graag naar het Bestuursformatieplan van Ambion.

Leerlingenaantallen en ontwikkeling Op 1 februari 2025 had Ambion 3047 leerlingen. Een jaar daarvoor was dit 3072 leerlingen. Vanaf 2022 (3000 leerlingen) zien een we lichte stijging/stabilisatie met per jaar een verschil van enkele tientallen leerlingen. Vaak is dit te verklaren door fusies van scholen. Afhankelijk of de fusieschool onder het bestuur van Ambion valt of de fusiepartner, kan dit leiden tot een leerlingengroei of krimp. Hieronder in de grafiek is het leerlingenaantal van de afgelopen jaren in kaart gebracht.

*Aantal leerlingen betreft het totaal aantal leerlingen van Ambion, dus inclusief NOAT-leerlingen. Als we kijken naar de prognose voor de komende jaren, dan verwachten we een dalend leerlingenaantal richting 2900 leerlingen in 2030. Dit is niet verwonderlijk, aangezien er in zowel de gemeente Heerenveen (-12%) als de gemeente De Fryske Marren (-19,3%) sprake is van een daling in het aantal leerlingen in de basisschoolleeftijd (Bron: allecijfers.nl en Planbureau Fryslân). In beide gemeenten zien we dat Ambion in staat is Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

8

geweest om ondanks de demografische krimp, haar marktaandeel te behouden of zelfs te vergroten (Heerenveen). Wij streven er uiteraard naar om dit de komende jaren voort te zetten.

Financiële kengetallen In dit hoofdstuk worden de kengetallen gepresenteerd. De jaren 2021 tot en met 2024 betreffen de realisatiecijfers en het jaar 2025 de verwachte cijfers. De jaren 2026 tot en met 2029 betreffen de geprognosticeerde cijfers aan de hand van de meerjarenbegroting 2026-2029 en de meerjarenbalans 2026-2029. In het algemeen kan gesteld worden dat de kengetallen, voortkomend uit het rapport van de commissie-Don, ook de komende jaren boven de signaleringsgrenzen blijven uitkomen. Solvabiliteit Deze kengetallen geven de verhouding aan tussen eigen vermogen (inclusief en/of exclusief voorzieningen) en vreemd vermogen en verschaft daarmee inzicht in: • De mate waarin de bezittingen (op de activazijde van de balans) zijn gefinancierd met eigen vermogen (incl. voorzieningen); • De mate waarin een schoolbestuur in staat is om op langere termijn aan haar financiële verplichtingen te kunnen voldoen. De Inspectie van het Onderwijs hanteert een ondergrens van 0,30. Een solvabiliteit van 0,30 wordt als ondergrens genomen voor een gezonde financiële situatie waarin risico’s in beeld zijn. Solvabiliteit 1 (Eigen vermogen / balanstotaal)

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

9

Solvabiliteit 2 (Eigen vermogen + voorzieningen / balanstotaal)

Liquiditeit (current ratio) Dit kengetal geeft aan in hoeverre een schoolbestuur in staat is om op korte termijn aan haar verplichtingen te kunnen voldoen (betaling van alle kortlopende schulden). Een liquiditeit tussen 1,5 en 2,0 wordt als goed aangemerkt. De Inspectie van het Onderwijs hanteert een ondergrens van 0,75 bij een groot bestuur (besturen met totale baten meer dan 12 miljoen). Stichting Ambion heeft vooralsnog in de komende jaren geen externe financieringsbehoeften. Liquiditeit (current ratio) (Vlottende activa / kortlopende schulden)

Rentabiliteit Dit kengetal geeft aan wat het resultaat is in vergelijking met de totale baten (incl. financiële baten). • Als het nodig is om de financiële positie te versterken (bijvoorbeeld bij een te lage solvabiliteit en/of liquiditeit), dan is een (meerjarige) rentabiliteit van > 0% wenselijk. • Als alle reserves op peil zijn ligt een (meerjarige) rentabiliteit van 0% meer in de lijn der verwachting. Immers de bekostiging wordt dan zoveel mogelijk ingezet voor het geven van onderwijs.

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

10

Rentabiliteit (Resultaat / totale baten (inclusief financiële baten)

Financiële positie Signaleringswaarde bovenmatig publiek vermogen Vanaf het jaar 2020 hanteert de inspectie voor het eerst de ‘signaleringswaarde voor mogelijk bovenmatig eigen vermogen’. De inspectie kijkt bij de hoogte van de reserves naar de individuele signaleringswaarde van Ambion. De inspectie heeft een formule ontwikkeld om te berekenen wat een bestuur redelijkerwijs aan eigen vermogen nodig heeft om bezittingen te financieren en risico’s op te kunnen vangen. Uitgangspunt van de inspectie is wel dat het normatieve eigen vermogen geen harde norm is, maar een startpunt voor een gesprek. De formule luidt: (0,5*aanschafwaarde gebouwen x 1,27) + boekwaarde resterende materiële vaste activa + (omvangafhankelijke rekenfactor 5% x totale baten). De signaleringswaarde berekent het normatieve publieke vermogen van de stichting. Als het werkelijke publieke eigen vermogen hoger is dan de signaleringsgrens, is dit een signaal dat er mogelijk sprake is van bovenmatig eigen vermogen. De verwachte signaleringswaarde van Ambion bedraagt in 2025 € 3.570.820. Het verwachte eigen vermogen van Stichting Ambion bedraagt op 31 december 2025 € 3.067.468. In beginsel heeft Stichting Ambion genoeg buffer om bezittingen de komende jaren te financieren en de risico’s op te kunnen vangen. Op grond van de risicoanalyse is het benodigde weerstandsvermogen van Ambion € 2.389.000.

De beschikbare algemene (vrije) reserve bedraagt ultimo 2025 € 2.710.031. Tevens kan geconcludeerd worden, uitgaande van de signaleringswaarde, dat Stichting Ambion geen bovenmatig eigen vermogen heeft.

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

11

Bijlagen -

Meerjarenbegroting 2025-2029 Begroting 2026 Meerjarenbalans 2025-2029 Kasstroomoverzicht 2025-2029

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

12

Meerjarenbegroting 2026-2029

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

13

Begroting 2026

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

14

Meerjarenbalans 2026-2029

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

15

Kasstroomoverzicht 2026-2029

Meerjarenbegroting Ambion 2026-2029

16