Bijlage 2 - aangepaste Friese droom van Museum Heerenveen

Geacht college Hierbij bieden wij u aan hoe Museum Heerenveen in samenwerking met lokale partijen maar ook met het landelijk werkende Ferdinand Domela Nieuwenhuis-Fonds van betekenis is en kan blijven voor de gemeente Heerenveen. De businesscase is tot stand gekomen door input van externe bureaus als Studio Louter en is gebaseerd op de “Friese droom”. Doordat de kern wordt geraakt van wat Heerenveen wil zijn en omdat erfgoed een goede nieuwe plek verdient hebben wij als bestuur dit plan vastgesteld in onze vergadering van 11 december 2024 Wij gaan graag het gesprek aan met u als gemeentebestuur maar ook met andere partijen die het hart voor Heerenveens erfgoed delen. Hoogachtend H.G. ten Hulscher Voorzitter Namens het bestuur van Stichting Museum Heerenveen

MUSEUM HEERENVEEN: Huis vol dromen Inleiding Stichting Museum Heerenveen heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een heldere visie op de museale functie. In samenwerking met Studio Louter en Opera Amsterdam is deze visie vertaald naar een vernieuwend museaal concept. Dit concept benadrukt de unieke culturele en historische identiteit van Heerenveen en legt de basis voor een toekomstbestendig museum. Deze businesscase beschrijft de noodzakelijke structurele ondersteuning en eenmalige investering die nodig zijn om de gestelde doelen te bereiken. Meerdere varianten besproken en op basis van gesprekken gekozen voor een realistisch scenario. Met een duidelijke strategie en concrete maatregelen, vraagt Stichting Museum Heerenveen de gemeente om: 1. Een structurele subsidie van €165.000 per jaar. 2. Een eenmalige investering in de museale opstelling, gebaseerd op benchmarks en specifieke plannen. 3. haar netwerk in te zetten voor bereik van fondsen.

1. Visie en Strategisch Doel Museum Heerenveen is hét regionale museum van "droom en daad". Het vertelt een uniek verhaal over de regio en vertaalt dit naar een hoogwaardige bezoekerservaring. Het concept is flexibel en kan inspelen op actuele ontwikkelingen, maar de boodschap is helder: Heerenveen verdient een sterke museale functie – doe het goed of doe het niet. De strategische keuzes: • Positionering als regionaal museum dat de identiteit van Heerenveen weerspiegelt. • Versterken van de culturele sector en samenwerking binnen de gemeenschap. • Focus op kwaliteit in presentatie en programmering. • Balans in financiering, met structurele subsidie als pijler.

2. Benodigde financiering en investeringen 2.1 Structurele subsidie De jaarlijkse subsidie van €165.000 dekt essentiële kosten: • Personeelskosten: het museum opereert met 2 FTE en maakt gebruik van zzp’ers voor specifieke projecten. • Collectiebeheer: behoud en beheer van het culturele erfgoed van Heerenveen. 2.2 Eenmalige investering in museale opstelling Een kwalitatieve museale opstelling is cruciaal om bezoekers te trekken en impact te maken. De investering omvat vier kernruimtes en ondersteunende voorzieningen: ONDERDEEL CATEGORIE AANTAL M² STAD VOL DROMEN 2 100 ORANJEWOUD - VERSAILLES 2 70 DROOM VAN DOMELA 2 85 ARTISTIEKE DROMEN 1 85 TENTOONSTELLINGSZAAL 1 170 MULTIFUNCTIONELE RUIMTE 1 80 KANTOORRUIMTE 60 ENTREE EN WINKEL 40

INVESTERING (€) €250.000 €140.000 €182.000 €19.125 €38.250 €80.000 €11.700 €9.000

Totaal investering: €730.0751 Dankzij vrijwillige inzet en hergebruik van bestaande materialen wordt substantieel bespaard op de investeringskosten. EIGEN BIJDRAGE INVESTERING PUBLIEKE EN PRIVATE FONDSEN WERVINGSACTIE SPONSERING, VRIENDEN & DONATIES BIJDRAGE EIGEN VERMOGEN

€ 430.075,00 € 230.000,00 € 100.000,00

EENMALIGE BIJDRAGE GEMEENTE

€ 300.000,00

€ 100.075,00

€ 730.075,00

1

Zie bijlage 1: Uitleg benchmark prijzen voor museale herinrichtingen en tentoonstellingen

3. Realistische exploitatie en groei 3.1 Drie Financieringspijlers 1. Structurele subsidie: borgt basisactiviteiten en behoudt Heerenveens erfgoed. 2. Publieksinkomsten: door een vernieuwde opstelling en passende, wervende activiteiten stijgt het aantal bezoekers naar minimaal 16.000 per jaar. Dit resulteert in hogere inkomsten uit entreegelden, winkelverkoop en horeca. 3. Projectsubsidies en samenwerkingen: meerjarige samenwerkingen met fondsen, sponsors en vrienden versterken de financiële stabiliteit. Exploitatie van de multifunctionele ruimte bevorderd het draagvlak in de samenleving en biedt Heerenveen een unieke plek voor bedrijven en inwoners voor een speciale viering of activiteit. 3.2 Bezoekersgroei en impact Het vernieuwde museum biedt aantrekkelijke presentaties zoals: 1. "Huis vol dromen": een innovatieve beleving rondom Heerenveens nuchtere dromen en daden. 2. Tijdelijke tentoonstellingen: een prikkelend programma om herhaalbezoeken te stimuleren. Bezoekersprognose DOELGROEP WOONACHTIG (ZO FRL) BUITEN DE REGIO TOERISTISCH OP BEZOEK

Omvang Freq 187.000 1.2

MINIMUM % Bezoek 3% 6.732

GEMIDDELD % Bezoek 4% 8.976

MAXIMAAL % Bezoek 5% 11.220

254.000 175.000

1% 4%

2% 6%

3% 8%

1 1

2.540 7.000 16.272

5.080 10.500 24.556

7.620 14.000 32.840

In de businesscase zijn drie scenario’s voor bezoekersaantallen uitgewerkt, waarbij is aangenomen dat 20% van de doelgroep in Zuid-Oost Friesland jaarlijks een tweede bezoek brengt. Er wordt uitgegaan van een minimum van 16.000 bezoekers per jaar. De toevoeging van een archief/documentatiecentrum kan jaarlijks circa 5.000 extra contactmomenten opleveren, maar dit zal nauwelijks bijdragen aan de omzet. 3.3 Structurele kostenbesparing2 • • •

2

Huisvesting: kleiner vloeroppervlak en verduurzaming verlagen de huisvestingskosten met 65%, van €276.528 (2022) naar €85.000 (2027). Organisatie: vermindering van algemene kosten en personeelslasten (2,4 naar 2 FTE). Depotbeheer: door collecties met beperkte waarde af te stoten, wordt depotruimte bespaard.

Zie bijlage 2: Structurele kostenbesparing

3.4 Vertaling bovengenoemde maatregelen naar structurele begroting:

KOSTEN: PERSONEEL HUISVESTING ORGANISATIE ACTIVITEITEN PUBLIEK PR-MARKETING AFSCHRIJVING TOTAAL BATEN ENTREE INKOMSTEN OMZET SHOP OMZET VERHUUR/CAFÉ STRUCTURELE SUBSIDIE PROJECTSUBSIDIES SPONSERING VRIENDEN EN DONATIES TOTAAL TOTAAL * incl. coronasteun

2022

2025

2028

270 245 61 10

220 204 40 15

160 85 30 20

5 6 597

10 7 496

15 8 318

7 6 4

21 10 6

50 25 20

437

415

165

120* 10 8

25 10 10

35 15 15

472

497

325

-5

1

7

4. Impact voor Heerenveen Een toekomstbestendig Museum Heerenveen biedt meerwaarde op meerdere vlakken: • Cultureel: versterkt de identiteit van Heerenveen en creëert een verbindende factor voor inwoners en bezoekers. • Economisch: trekt toeristen, genereert inkomsten voor de lokale economie, en biedt een hoogwaardige locatie voor zakelijke en maatschappelijke evenementen. • Educatief: biedt een plek voor scholieren en inwoners om kennis te maken met lokale geschiedenis.

Conclusie en aanbeveling Museum Heerenveen vraagt de gemeente om vertrouwen in een bewezen concept dat inspeelt op de identiteit en behoeften van de regio. De gevraagde structurele subsidie en eenmalige investering zijn essentieel om: • Een hoogwaardig regionaal museum te realiseren. • Heerenveen als culturele hotspot te positioneren. • Langdurige financiële stabiliteit te waarborgen. Met deze businesscase investeert Heerenveen in zijn verleden en toekomst – een keuze voor trots, kwaliteit, en continuïteit.

Bijlage 1: Uitleg benchmark prijzen voor museale herinrichtingen en tentoonstellingen: De kosten zijn bepaald door en getoetst aan de meest gebruikte en actuele benchmark voor museale inrichtingen. Categorie 1: Eenvoudige tentoonstelling met weinig techniek en weinig te vervaardigen objecten (vitrines, sokkels e.d.) zoals schilderkunsttentoonstelling: € 1.400 – € 1.800 per m2 Categorie 2: Tentoonstelling met gemiddelde vervaardiging, technologie en aanschaf: € 2.000 – € 2.600 per m2 Categorie 3: Tentoonstelling met objecten met complexe vervaardiging, technologie en aanschaf: € 3.000 – € 3.800 per m2 Bron: NorthernLight / prijzen bij inkoop bij gekwalificeerde leveranciers. Uiteenzetting kosten, vergelijking offerte subsidiabel schetsontwerp tegen benchmark: 1. Een stad vol dromen: € 250.000,Aantal m2 100 Prijs per m2 € 2.500,Categorie 2 / 2.500 m2 Prijsverschil totaal € 0,2. Oranjewoud-Dromen van Versailles: € 140.000,Aantal m2 70 Prijs per m2 € 2000,Categorie 2 / 2.100 m2 Persverschil totaal - € 7.000,3. De droom van Domela: € 182.000,Aantal m2 85 Prijs per m2 € 2141,Categorie 2 / 2.200 m2 Persverschil totaal € 2.975,4. Artistieke dromen: € 19.125,Aantal m2 85 Prijs per m2 € 225,Categorie 1 / 1.600 m2 Persverschil totaal - € 116.875,5. Tentoonstellingszaal: € 38.250,Aantal m2 170 Prijs per m2 € 225,Categorie 1 / 1.400 m2 Persverschil totaal - € 199.750,6.

Multifunctionele ruimte: € 80.000,Aantal m2 80 Prijs per m2 € 1000,Categorie 1 / 1.600 m2 Persverschil totaal - € 48.000,-

Bijlage 2: Structurele kostenbesparing 1. Het verlagen van de huisvestingskosten van € 276.528 in 2022 naar max. € 85.000* (na verduurzaming). Opbrengst € 21.000,00 reserveren voor onderhoud en voor programmering. *marktconform: bron Museana: museum benchmark uit vergelijking p/p/m2 met soortgelijke musea. • •

•

Besparing op de kale huur van 75.000,00 per jaar, t.o.v. 2022. Verlagen exploitatiekosten voor onderhoud en GWL terugbrengen van € 68.000 (2023) naar maximaal € 20.000 (2027 e.v) door het gebouw te verduurzamen. Deze verduurzaming bekostigen uit het bestaande budget voor verduurzaming van DHS of bekostigen uit de verkoopopbrengsten van het Van Harenspad 50-52. Met de stofkam door de collectie en collectie-onderdelen zonder toegevoegde waarde afstoten, waardoor minder depotruimte nodig is. Externe depotruimte huren.

2. Verlagen structurele personeelskosten naar 2 fte en gebruik maken van zzp’ers voor specifieke projecten. Mogelijkheden inhuur van zzp’ers vinden in projectsubsidies

2022

2023

2024

2025

2026

160000

185000

205000

Kosten personeel 232838

269780

198314

PERSONEELSKOSTEN

2027 EV

3. Algemene kosten Verlaging algemene kosten van 60.500 (2022) naar 35.000 (2025 ev). Dit zijn de kosten excl. pr en tentoonstellingskosten. • •

Accountantscontrole op de subsidie vervangen door controle van de jaarcijfers door onafhankelijke accountant. Scherp blijven op kantoorkosten en voordelige contracten afsluiten.

Bijlage 3: uitleg Huis van Dromen

HUIS VAN DROMEN

Voor veel Nederlanders is Heerenveen misschien wel de bekendste plek in Friesland. Die faam heeft het te danken aan het feit dat het een plek is waar grote dingen gebeuren en waar grote namen vandaan komen. Heerenveen is een plek waar mensen dromen, durven en doen – al eeuwen en met veel succes. Zo’n gemeente kan niet zonder een plek waar deze verhalen verteld worden. In Museum Heerenveen maken we die dromen zichtbaar. Wat bewoog Heerenveners in het verleden? Wat waren hun ambities, hun angsten, hun hoop? En wat vinden we daar nu nog van terug? Of zijn de dromen met de dromers voorgoed verdwenen? Er is veel belangstelling voor geschiedenis. Alleen niet in de vorm van traditionele tentoonstellingen met voorwerpen in vitrines. Veel verhalen over Heerenveen zijn niet relevant voor bezoekers van buiten Heerenveen. De tien dromen, de bredere verhalen, zijn dat wel, zowel voor bewoners als voor nietHeerenveners. Deze presenteren we groot in het museum. In samenwerking met de internationaal bekende ontwerpstudio’s OPERA Amsterdam en Studio Louter is het dromen-uitgangspunt vertaald naar een museaal concept. Om een toegankelijke bezoekerservaring te bewerkstelligen, hanteren we een simpel uitgangspunt. Elke ruimte in het museum staat in het teken van één droom, of één nauw verwante groep dromen. De droom is de inspiratie voor de presentatie in die ruimte.

In de presentatie leren we de dromer(s) kennen en wordt de droom tastbaar gemaakt met één of meerdere objecten en in co-creatie met de huidige inwoners van Heerenveen. Zo ontstaat een huis vol dromen.