Bijlage 2.1 Masterplan Lelylijn - inhoud op hoofdlijnen

Masterplan Lelylijn Inhoud op hoofdlijnen

Stuurgroep Lelylijn 16 januari 2026

Doel Masterplan: o Samenvatting / oplegger bij het onderzoek: o 100 jaar (uitzoomen)

o IGV’s (inzoomen) o Financieel Masterplan o Keuzes voorbereiden voor besluitvorming

o Basis leggen voor vervolgstappen in 2026

Hoofdstuk 1 Meer dan een spoorlijn Hoofdstuk 2 Nut en noodzaak Hoofdstuk 3 Samenvatting aanbevelingen

Masterplan

o Herbevestigen conclusies 2024 o Onderzoek heeft meerwaarde opgeleverd voor de verkenning o FML doet voorstel financiering o Betekenis en impact groot, onduidelijkheid over aanleg uitdaging o Voldoende informatie om door te gaan, geen vervolgonderzoek nodig

Hoofdstuk 4-7 Adviezen

Masterplan o Adviesraad Lelylijn 15 januari o Lelylijn-gezant Klaas Knot

o College van Rijksadviseurs o Wetenschappelijk AdviesTeam: o Waardering voor aanpak

o Scope en variabelen mogen breder/extremer o Uitgangspunten economie conventioneel, meer variatie mogelijk

o Zorg voor regio- en stedelijke stations; denk vanuit tijdelijkheid en sociale doelgroepen

Hoofdstuk 8 Lelylijn 100 Jaar 2025-2125 o Een spoorlijn is voor meer dan 100 jaar, effecten gaan pas echt optreden na 2050 o Vier scenario’s (economische groei – demografie versus impact klimaatverandering) met Lelylijn o Lelylijn leidt tot concentratie en verdichting in alle scenario’s → positief om verschillende redenen, maar er is altijd schaarse ruimte o Landschap (water, bodem, klimaat) op lange termijn weer (meer) bepalend (Nederland = Delta)

o Belang van lange termijn keuzes (versus korte termijn afwegingen)

Hoofdstuk 9 Vier integrale gebiedsverdiepingen o Groningen o Drachten o Heerenveen o Emmeloord

Onderzoek om opgaven, kansen en mogelijkheden in kaart te brengen aan de hand van meerdere integrale toekomstbeelden per kern.

Inzichten uit de integrale gebiedsverdiepingen o Kernen met toekomstige Lelylijnstations gaan verstedelijken o De Lelylijn gaat dat versnellen en vergroten, misschien veranderen o Gemeenten willen ruimte reserveren en anticiperen op komst Lelylijn, onduidelijkheid hierbij een risico o Besteed aandacht aan de stadscentra: Emmeloord, Heerenveen en Drachten zijn te klein voor meerpolige stadscentra o Zorg voor een evenwichtige ontwikkeling van wonen, werken en voorzieningen o Op basis van de verdiepingen zijn verschillende onderzoeksopgaven voor de MIRT-Verkenning geformuleerd

Integrale gebiedsverdieping Groningen o Drie toekomstbeelden voor Groningen Westflank o Belang integrale uitwerking van deze complexe ontwerpopgave o Samenhang met bestaande ontwikkelingen nu al voelbaar o Studie voor Groningen zeer bruikbaar om goede keuzes te maken

Integrale gebiedsverdieping Drachten o Twee toekomstbeelden voor Drachten met de Lelylijn o Verbonden Drachten en Bestemming Drachten: o zo dicht mogelijk naar huidige centrum o of het creëren van een extra bestemming in Drachten o Lelylijn zorgt voor versterken technologie- en innovatiecluster Drachten, aantrekken jong talent, woningbouw, behouden voorzieningenniveau

Integrale gebiedsverdieping Heerenveen o Drie toekomstbeelden voor Heerenveen met de Lelylijn: o Een Noordelijke werkstad met een station aan de noordzijde o Een Stadsas, Lelylijn over het bestaande spoortracé o Een Regiopoort West Fryslân tussen Heerenveen en Joure o Effecten op verstedelijking, mobiliteit, economie en landschap (water en bodem) verschillen sterk van elkaar o Heerenveen gaat verder werken aan een integrale visie en kan daarbij mogelijk niet alle opties qua Lelylijn openhouden

Integrale gebiedsverdieping Emmeloord o Drie toekomstbeelden met de Lelylijn: o Station Oost, Compacte stad o Station Zuid, Maakstad o Station West, Ecostad o De Lelylijn brengt veel meerwaarde voor Emmeloord en de hele Noordoostpolder: o Onderdeel nationaal spoornetwerk (polder ‘af’) o Jongeren behouden, kansengelijkheid o Groei in balans (wonen en werken) op centrale locatie in Nederland

Hoofdstuk 10 Financieel Masterplan Hoofdstuk 11 Financiële Expertgroep o Bekostiging, financiering, praktijkvoorbeelden, marktverkenning o Drie financieringsmodellen: Klassiek special, DBFM(O), Gebiedsfonds o Voorkeur Combinatiemodel met sparend Gebiedsfonds o Advies Financiële Expertgroep o onderschrijft rapport Deloitte, o signaleert dat “de regels (75%-regel, de 3%-norm en opzet Mobiliteitsfonds met horizon van 15 jaar) de mogelijkheden begrenzen voor grote infrastructurele investeringen in Nederland”

Hoofdstuk 12 Vervolg Hoofdstuk 13 Overzicht aanbevelingen Hoofdstuk 14 Tijdlijn, MIRT-proces, organigram Hoofdstuk 15 Overzicht bijlagen

Visueel, teksten beknopt!

Planning o Concept Masterplan wordt op maandag 12/1 verstuurd naar ABG, DO en SG, schriftelijke reactieronde tot 16 januari 12.00 o Stuurgroep Lelylijn wordt gevraagd in te stemmen met afronding en publicatie o Congres Masterplan Lelylijn 30 januari 2026 in Den Haag o Film, panelgesprek o Advies Klaas Knot en gesprek met FEG o (Bestuurlijk) netwerken

o Nieuw regeerakkoord