Bijlage 1. Ontwerpbestemmingsplan
Tekst van het document
27
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
4.9
Water
In de ruimtelijke ordeningspraktijk is het doorlopen van de wettelijk verplichte 'watertoets' bij de betrokken waterbeheerder (in dit geval Wetterskip Fryslân) van belang. De watertoets wordt gezien als procesinstrument dat moet waarborgen dat de gevolgen van ruimtelijke ontwikkelingen voor de waterhuishouding meer expliciet worden afgewogen. De watertoets is een belangrijk instrument bij het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van de ruimte. De watertoets zorgt ervoor dat in alle ruimtelijke plannen in een vroegtijdig stadium aandacht wordt besteed aan veiligheid, kwaliteit en kwantiteit van het water. Watertoets Op 18 juli 2022 is de (digitale) watertoets doorlopen. Op basis van het planvoornemen heeft het Wetterskip Fryslân bepaald dat bepaalde aspecten van het plan een grote invloed heeft op het water of de wateraspecten in de omgeving en dat de normale procedure moet worden gevolgd. In het resultaat van de watertoets staat aangegeven waar per onderdeel rekening mee moet worden gehouden. Hieronder zijn de gegeven onderdelen uit de watertoets beschreven en wordt ingegaan op hoe hier rekening mee is gehouden in het planvoornemen. Het volledige advies is als Bijlage 11 opgenomen. Verharding Door ruimtelijke ontwikkelingen kan de hoeveelheid verhard oppervlak toenemen met als gevolg een versnelde afvoer van hemelwater.
Het is nodig om deze versnelde afvoer te compenseren om de waterberging in een gebied in stand te houden. Dit geldt ook voor toevoegen van oppervlakteverharding die wel past binnen het bestemmingsplan, maar waarvan de grond al meer dan vijf jaar braak ligt en waar in het verleden niet voor gecompenseerd is. Het is niet toegestaan zonder watervergunning neerslag versneld tot afvoer te laten komen indien daarbij meer dan 200 m2 onverharde grond in stedelijk gebied en 1500 m2 in landelijk gebied wordt bebouwd of verhard. Er geldt een vrijstelling van de vergunningsplicht wanneer wordt voldaan aan de compensatieregels genoemd in dit wateradvies. De meest voorkomende manier van compenseren is het graven van extra oppervlaktewater. Bij het graven van extra oppervlaktewater hanteert het Wetterskip de volgende compensatienorm: Boezem 5%, dit heeft alleen betrekking op de Friese boezem; Polder 10%, Vrij afstromend, alternatieve maatregelen. Uiteraard is het toepassen van alternatieve maatregelen in het plan ook mogelijk. Met de realisatie van het onderhavig planvoornemen neemt de verharding echter niet toe. Het totaal aan verhard oppervlakte neemt juist af, daarom is watercompensatie in dit geval niet nodig (zie Bijlage 12). Conclusie Voorwaarden met betrekking tot relevante waterhuishoudkundige aspecten worden in dit bestemmingsplan in acht genomen.
Met het oog daarop wordt er dan ook van uitgegaan dat het planvoornemen uitvoerbaar is.
4.10 M.e.r.-beoordeling Toetsingskader Milieueffectrapportage (m.e.r.) is bedoeld om het milieubelang vroegtijdig en volwaardig in de plan- en besluitvorming in te brengen. M.e.r. is altijd gekoppeld aan een besluit, bijvoorbeeld aan de vaststelling van een structuurvisie, aan een bestemmingsplan of aan het verlenen een vergunning.
28
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
In het Besluit m.e.r. zijn in de bijlage onderdeel C en D activiteiten opgenomen, waarbij op grond van artikel 7.8b van de Wet milieubeheer besloten moet worden of bij de voorbereiding van het plan of besluit voor die activiteiten een milieueffectrapport (MER) moet worden opgesteld. Op het planvoornemen is categorie 11.2 uit bijlage I, onderdeel D, van het Besluit m.e.r. van toepassing: de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen. De drempelwaarde (2.000 of meer woningen) wordt niet overschreden. Er worden immers maar 4 nieuwe woningen gerealiseerd. In overeenstemming met het gewijzigde Besluit m.e.r. moet voor activiteiten die wel in de D-lijst zijn opgenomen, maar niet aan de daar genoemde drempelwaarden voldoen, een toets aan 'Bijlage III van de Europese richtlijn milieubeoordeling projecten' worden uitgevoerd, een zogenaamde vormvrije m.e.r.-beoordeling. Aard, omvang en ligging zijn begrippen die bij deze beoordeling centraal staan. Een vormvrije m.e.r.-beoordeling moet in de meeste gevallen worden aangevraagd door middel van een aanmeldnotitie (artikel 2, vijfde lid, van het Besluit m.e.r.). Toetsing en conclusie Het planvoornemen maakt in de zin van het Besluit m.e.r. vier extra woningen mogelijk.
Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State moet worden gekeken naar de concrete omstandigheden van het geval of er sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject. Het toevoegen van vier woningen kan niet gezien worden als een stedelijk ontwikkelingsproject. Daarbij is specifiek van belang dat het ruimtebeslag beperkt is en dat het ruimtebeslag slechts marginaal wordt uitgebreid. Gezien de afwezigheid van deze aspecten is een m.e.r.-beoordeling dan ook niet nodig.
4.11 Duurzaamheid Vanaf 1 januari 2021 moet alle nieuwbouw voldoen aan de eisen voor BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) waarmee is vastgelegd dat energiebronnen voor gebouwen in bepaalde mate duurzaam moeten zijn. In het nationaal energieakkoord voor duurzame groei is afgesproken dat de energievoorziening in 2050 geheel klimaatneutraal is. Voor de gebouwde omgeving betekent dat er geen aardgas meer gebruikt mag worden voor het verwarmen van gebouwen: de warmtetransitie (Energierapport van het ministerie van Economische Zaken). Basale keuzes in het licht van het beleid zijn dan ook de volgende: Kies voor aardgasvrij. Een investering in een gasnet heeft een afschrijvingsduur van 60 jaar, daarom is het van belang om nieuwe gebouwen nu al niet meer op het aardgasnet aan te sluiten en dit nadrukkelijk na te streven. Verwacht wordt dat de aansluitplicht voor de netbeheerders komt te vervallen. Kies voor maximale isolatie. Kies voor zongericht verkavelen en dakoppervlakken die geschikt zijn voor zonne-energie. Maak een afweging voor collectieve duurzame warmtevoorzieningen of individuele (Warmte Koude Opslagsystemen, zonnecollectoren en dergelijke). De te bouwen woningen in het planvoornemen worden zo duurzaam mogelijk en tevens gasloos (All-electric) gebouwd. Het uitgangspunt is een woning met een zeer goed geïsoleerde schil.
Als gevolg van de goede isolatie en luchtdichtheid van de woningen moet in de nieuwbouwwoningen ook het risico op oververhitting worden beperkt. De TOjuli-indicator geeft inzicht in het risico op oververhitting. Door de realisatie van nieuwe woningen krijgen de woningen in lijn met het nieuwe bouwbesluit een energielabel van minimaal A++. Met de stedenbouwkundige vernieuwing worden de straten vergroend. Dit komt ten goede aan de beleving van de straat en buurt en het voorkomen van wateroverlast en hittestress. Tevens worden de
29
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
mogelijkheden tot circulair slopen van de woningen onderzocht.
Hoofdstuk 5 5.1
Juridische vormgeving
Plansystematiek
Dit bestemmingsplan is zodanig vormgegeven dat het voldoet aan de vereisten voortkomend uit de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Bij de vormgeving van de regels en de verbeelding is aangesloten op de meest recente regeling Ruimtelijke Standaarden ruimtelijke ordening en is de Standaard Vergelijkbare BestemmingsPlannen 2012 (SVBP2012) toegepast. Het bestemmingsplan voldoet daarmee aan de digitale verplichtingen zoals die per 01-01-2010 van kracht zijn. SVBP2012 De SVBP2012 bevat een aantal juridische regels die moeten worden opgevolgd. Voor de planregels betekent dit dat er sprake is van een aantal dwingend voorgeschreven begripsbepalingen, die worden neergelegd in artikel 1 aangaande de begrippen. Ook schrijft de SVBP2012 voor op welke wijze er invulling moet worden gegeven aan artikel 2 betreffende de wijze van meten. Vanwege het Bro geldt verder een formulering die ten aanzien van de anti-dubbeltelregel en het overgangsrecht eveneens in de planregels moet worden overgenomen. Analoog vs. digitaal bestemmingsplan De regels zijn zo opgesteld dat deze gebruikt kunnen worden in een analoog alsook in een digitaal bestemmingsplan. Op basis van de Wro is het digitaal vastgestelde bestemmingsplan leidend. Als er een verschil bestaat tussen het analoge en digitale bestemmingsplan, is het digitale bestemmingsplan bepalend qua vormgeving en inhoud.
5.2
Toelichting op de regels
De regels zijn vervat in artikelen die onderverdeeld zijn in vier hoofdstukken: Hoofdstuk 1 - Inleidende regels In de 'Inleidende regels' zijn algemene artikelen opgenomen die voor het gehele plan van belang zijn. In artikel 1 zijn omschrijvingen opgenomen van de in het plan voorkomende relevante begrippen. In artikel 2 is vastgelegd op welke wijze dient te worden gemeten. Door deze vaste omschrijving van de begrippen en van de wijze van meten wordt eenduidigheid in de bedoelingen van het plan gegeven en wordt de rechtszekerheid vergroot. Hoofdstuk 2 - Bestemmingsregels In de 'Bestemmingsregels' zijn de bestemmingen en de gebruiks- en/of bebouwingsmogelijkheden van de betreffende gronden aangegeven. De bestemmingen zijn op alfabetische volgorde benoemd. De regels kunnen onder meer bestaan uit de volgende onderdelen: Bestemmingsomschrijving In de bestemmingsomschrijving is uitgegaan van een volledige opsomming van wat binnen een bestemming functioneel ten aanzien van het gebruik van de gronden is toegestaan. Soms kan het voorkomen dat verschillende functies of bestemmingen naast elkaar zijn toegelaten, soms als primaire bestemming en soms als ondergeschikte bestemming. Bouwregels De bouwregels bieden voor iedere bestemming het kader in hoeverre er ergens gebouwd mag worden. Er zijn regels gesteld met betrekking tot het oprichten van hoofdgebouwen, bijbehorende bouwwerken en/of
30
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Bouwregels kunnen eisen wat betreft maatvoering, oppervlakte- en inhoudsbepalingen en aantallen te plaatsen bouwwerken omvatten. Afwijken van de bouwregels Met het afwijken van de bouwregels wordt geregeld dat door het bevoegd gezag in voorkomende gevallen onder voorwaarden bij verschillende bestemmingen kan worden afgeweken van de eerder opgenomen bouwregels per bestemming. Specifieke gebruiksregels Met specifieke gebruiksregels is vastgelegd welk gebruik in ieder geval tot strijdig met het in de bestemmingsomschrijving toegestane gebruik wordt gerekend. Afwijken van de gebruiksregels Burgemeester en wethouders kunnen in een aantal concrete situaties bij een omgevingsvergunning afwijken van de regels van dit plan. Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden Door deze regel is de verplichting opgelegd om bij het uitvoeren van bepaald werk, geen bouwwerk zijnde of bepaalde werkzaamheden een omgevingsvergunning aan te vragen. Op deze vergunningplicht kunnen uitzonderingen worden geformuleerd. Daarnaast zijn er toetsingscriteria gesteld dan wel is aangegeven wanneer het werk, geen bouwwerk zijnde of de werkzaamheden toelaatbaar zijn. Hoofdstuk 3 - Algemene regels In de 'Algemene regels' staan artikelen benoemd die voor alle of meerdere bestemmingen gelden.
Het betreffen onder andere de voor alle bestemmingen geldende algemene bouw- en gebruiksregels. De afwijkingsmogelijkheden in de verschillende bestemmingen en de algemene afwijkingsregels zorgen verder voor enige flexibiliteit in het plan. De algemene afwijkingen zijn niet specifiek op één bestemming gericht; zij kunnen gebruikt worden ten aanzien van alle bestemmingen. In de overige regels is tot slot het parkeerverhaal met betrekking tot bouwen uitgewerkt. Hoofdstuk 4 - Overgangs- en slotregels Ten slotte bevat het bestemmingsplan nog 'Overgangs- en slotregels'. Dit betreft overeenkomstig de in het Bro voorgeschreven artikelen over het overgangsrecht met betrekking tot bouwwerken en gebruik en afsluitend de slotregel.
5.3
Toelichting op de bestemmingen
Groen De strook voor de te bouwen woningen bestaat hoofdzakelijk uit groen en daarnaast de in- en uitritten en de parkeerplaatsen. Deze strook is daarom bestemd als 'Groen'. Naast de hiervoor genoemde functies is het binnen deze bestemming mogelijk om de gronden te gebruiken voor o.a. water, nutsvoorzieningen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde. Bouwwerken, geen gebouwen zijnde mogen worden gebouwd met een maximale hoogte van 5,00 meter. De in- en uitritten zijn alleen toegestaan ter plaatse van de aanduiding 'ontsluiting'. Wonen De woningen in het plangebied zijn geregeld in de bestemming 'Wonen'. De woningen mogen alleen binnen een bouwvlak en aaneengebouwd worden gebouwd. In de regels is verder neergelegd wat de maximale goot- en bouwhoogte en de minimale en maximale dakhelling zijn. Daarnaast gelden er regels voor de bijbehorende bouwwerken en de bouwwerken, geen gebouwen zijnde. De functies ontsluitingswegen en paden, water, tuinen, erven en terreinen zijn ook toegestaan.
31
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
Waarde - Archeologie Voor een klein deel van de gronden die bestemd zijn voor 'Wonen' geldt de dubbelbestemming 'Waarde Archeologie', zoals ook genoemd in subparagraaf 4.1.1. Voor het bouwen van bouwwerken met een oppervlakte groter dan 500,00 m² moet voordat een omgevingsvergunning zal worden verleend, archeologisch onderzoek zijn gedaan. Daarnaast is voor het uitvoeren van bepaalde werken, geen bouwwerken zijnde, en van werkzaamheden een omgevingsvergunning vereist.
Hoofdstuk 6 6.1
Uitvoerbaarheid
Economische uitvoerbaarheid
Tussen de gemeente Heerenveen en Accolade is een anterieure overeenkomst gesloten inclusief afspraken over planschadekostenvergoeding. Daarom is er geen exploitatieplan nodig. Het plan is daarmee uitvoerbaar.
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
In het kader van het bestuurlijk vooroverleg op grond van artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt het bestemmingsplan voorgelegd aan de Provinsje Fryslan en het Wetterskip, die daarmee in de gelegenheid worden gesteld om een overlegreactie in te dienen. De resultaten van overleg worden te zijner tijd in deze paragraaf verwerkt. Het (voor)ontwerpbestemmingsplan is in het kader van vooroverleg voorgelegd aan de overlegpartners. De provincie Fryslân maakt de opmerking dat de Aerius berekening is uitgeveord met een verouderde Aerius calculator. De berekening met de meest recente calculator is als Bijlage 7 bijgevoegd. Participatie Initiatiefnemer Accolade heeft in het kader van het planvoornemen meerdere malen de omwonenden betrokken. De participatie werd door de gemeente Heerenveen en Accolade vormgegeven volgens het principe ophalen van op- en aanmerkingen op de eerste voorstellen en verwerken van de op- en aanmerkingen in de plannen en het terugleggen hiervan aan omwonenden. Op 8 juni 2022 en 15 juni 2022 hield Accolade een omwonendenavond voor respectievelijk de omwonenden aan de K. Molweg en omwonenden aan de Gentiaansingel. Hier informeerde Accolade de omwonenden over de plannen en beantwoordde vragen. Accolade nam waar mogelijk op- en aanmerkingen mee in de planvorming.
De verslagen van de avonden en bijhorende presentatie zijn als Bijlage 13 en Bijlage 14 opgenomen.
32
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
Bijlagen bij toelichting
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega 1 juli 2023
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
Inhoudsopgave
Bijlagen bij toelichting
4
Bijlage 1
Verkennend bodemonderzoek K. Molweg
4
Bijlage 2
Verkennend bodemonderzoek Gentiaansingel
57
Bijlage 3
Ecologische quickscan
111
Bijlage 4
Aanvullend onderzoek vleermuizen
131
Bijlage 5
Ecologische beoordeling voorjaarsonderzoek
147
Bijlage 6
Ontheffingsaanvragen met activiteitenplannen
177
Bijlage 7
Berekening stikstofdepositie Gentiaansingel en K. Molweg Jubbega
212
Bijlage 8
Verkregen ontheffing Provinsje Fryslan
237
Bijlage 9
Melding generieke ontheffing gebouwbewonende dieren
250
Bijlage 10
Akoestisch onderzoek
253
Bijlage 11
Watertoets
296
Bijlage 12
Jubbega oppervlaktes
304
Bijlage 13
Verslag Informatiebijeenkomst K. Molweg
307
Bijlage 14
Verslag van Informatiebijeenkomst Gentiaansingel
315
3
Gentiaansingel K. Molweg Jubbega
Bijlagen bij toelichting
Bijlage 1 Verkennend bodemonderzoek K. Molweg
4
Verkennend bodem- en asbestonderzoek ter plaatse van de K. Molweg te Jubbega
opdrachtgever datum auteur projectleider projectnummer versie status
Accolade 9 januari 2023
22301050-2 2 definitief
Protocol 2001 2002 2018
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023
INHOUDSOPGAVE 1
Inleiding
1
2
Vooronderzoek en locatiegegevens
2
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Algemeen Locatiegegevens en huidig gebruik Historische gegevens en bodeminformatie Locatie-inspectie Conclusie vooronderzoek
2 2 3 3 3
3
Uitvoering van het bodemonderzoek
4
3.1 3.2 3.3 3.3.1 3.3.2 3.4 3.5
Onderzoeksstrategie Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Bodemopbouw en zintuiglijke waarnemingen Bodemopbouw Zintuiglijke waarnemingen Veldmetingen grondwater Monsterneming en analyses
4 4 4 4 5 5 5
4
Resultaten
6
4.1 4.2 4.2.1 4.3
Toetsing en terminologie Getoetste analyseresultaten grond Getoetste analyseresultaten asbest in grond Getoetste analyseresultaten grondwater
6 6 7 8
5
Samenvatting, conclusie en aanbevelingen
9
Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6
Regionale ligging onderzoekslocatie Overzichtstekening Boorprofielen Analysecertificaten Getoetste analyseresultaten Foto’s locatie-inspectie
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 1 van 9
1
Inleiding In opdracht van Accolade heeft MUG Ingenieursbureau een verkennend bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de K. Molweg te Jubbega. Aanleiding en doelstelling De aanleiding tot de uitvoering van het verkennend bodemonderzoek wordt gevormd door de voorgenomen sloop en nieuwbouw en de daarbij behorende aanvraag van een omgevingsvergunning voor bouwen. Het doel van het onderzoek is het vaststellen van de milieuhygiënische kwaliteit van de grond en het grondwater voor de desbetreffende locatie. Kwaliteit en certificering De werkzaamheden met betrekking tot de uitvoering van het veldwerk en de monsterneming van de grond zijn uitgevoerd conform en onder certificaat van de nu geldende BRL SIKB 2000 en de bijbehorende protocollen 2001, 2002 en 2018. MUG Ingenieursbureau is gecertificeerd voor het procescertificaat 'Veldwerk bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek' en is in het bezit van een Kwalibo-erkenning (erkend bodemintermediair). MUG Ingenieursbureau verklaart hierbij geen juridische relatie te hebben met (de bedrijfsorganisatie van) de eigenaar van de onderzoekslocatie en/of de opdrachtgever van het bodemonderzoek. MUG Ingenieursbureau heeft het bodemonderzoek als onafhankelijke organisatie uitgevoerd. In deze rapportage wordt verslag gedaan van de verrichte werkzaamheden, de resultaten en de aan de resultaten te verbinden conclusies.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 2 van 9
2
Vooronderzoek en locatiegegevens
2.1
Algemeen Het vooronderzoek is uitgevoerd conform NEN 5725:2017. Om tot een juiste uitvoering van het milieuhygiënisch vooronderzoek te komen, dient de aanleiding voor het vooronderzoek te worden vastgesteld. Binnen NEN 5725:2017 zijn zeven aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems geformuleerd: A) Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van een uit te voeren bodemonderzoek. B) Opstellen hypothese over de aanwezigheid van potentieel bodembedreigende (bedrijfs)activiteiten bij een nulen eindsituatieonderzoek. C) Opstellen hypothese over de bodemkwaliteitsklasse van de ontvangende bodem voorafgaande aan het toepassen van grond of baggerspecie. D) Opstellen hypothese over de milieuhygiënische kwaliteit ten behoeve van een partijkeuring. E) Opstellen of actualiseren van een bodemkwaliteitskaart. F) Toetsing gebruik kwaliteitskaarten bij te ontgraven grond en het toepassen van grond. G) Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit bij tijdelijke uitplaatsing en bij overig projectmatig grondverzet ten behoeve van het inschatten van arbeidshygiënische risico’s. Op basis van de uit te voeren werkzaamheden is als aanleiding gekozen voor het vooronderzoek (A).
Het historisch onderzoek omvat het verzamelen van informatie over de volgende aspecten: • locatiegegevens; • verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit; • gebruik en beïnvloeding van de locatie, de verdachte situatie, de activiteiten, een ongewoon voorval. De bij het vooronderzoek verzamelde informatie kan worden gebruikt voor het opstellen van een adequate onderzoekshypothese en onderzoeksstrategie en draagt bij aan de verklaring van de resultaten van het bodemonderzoek. De informatie ten behoeve van het vooronderzoek is verzameld aan de hand van de bronnen vermeld in tabel 2.1. Tabel 2.1 Overzicht geraadpleegde bronnen Bron opdrachtgever gemeente Heerenveen bodeminformatiesysteem Nazca-i (provincie Fryslân) landelijke website bodeminformatie (Bodemloket) historisch kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) luchtfoto’s (Google Earth) het Kadaster
2.2
Locatiegegevens en huidig gebruik De onderzoekslocatie in Jubbega is gelegen aan de K. Molweg. Het plangebied is in gebruik als woonhuis met tuin en heeft een oppervlakte van 2830 m2. Het onbebouwde deel is deels verhard met klinkers en tegels en is deels onverhard. De huidige bebouwing wordt gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Op afbeelding 1 is de onderzoekslocatie weergegeven.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 3 van 9
Afbeelding 1. Onderzoekslocatie
2.3
Historische gegevens en bodeminformatie Op het perceel van Jelle van Damweg 67 te Jubbega (ten zuiden van de K. Molweg) is ten behoeve van een bouwvergunning eerder een bodemonderzoek uitgevoerd (Verkennend bodemonderzoek, Verhoeve Advies & Realisatie BV, 2 maart 2006, kenmerk 256029). Uit de resultaten blijkt dat in de grond hoogstens lichte verhogingen aan zink, nikkel en PAK zijn aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. In het grondwater is een licht verhoogd gehalte aan chroom aangetoond ten opzichte van de streefwaarde. Verder is geen informatie bekend over dempingen, ophogingen en andere bodembedreigende activiteiten. Voor zover bekend heeft op de onderzoekslocatie nooit eerder bodemonderzoek plaatsgevonden. Op basis van de bodemkwaliteitskaart van gemeente Heerenveen is de verwachte ontgravingsklasse van de bovengrond ter plaatse van de onderzoekslocatie aangemerkt als ‘altijd toepasbaar’.
2.4
Locatie-inspectie Voorafgaand aan de veldwerkzaamheden heeft een locatie-inspectie plaatsgevonden. Op het maaiveld zijn zintuiglijk geen waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de aanwezigheid van een bodemverontreiniging. Sommige van de aanwezige schuurtjes/bergingen/tuinen zien er onverzorgd uit. Bij enkele schuurtjes is sprake van een dak met golfplaten. De daken zijn echter zintuiglijk beoordeeld als niet asbesthoudend. De foto’s van de locatie-inspectie zijn toegevoegd als bijlage 6.
2.5
Conclusie vooronderzoek Op basis van bovenstaande gegevens wordt vooralsnog geconcludeerd dat op de locaties geen (bedrijfs)activiteiten of calamiteiten hebben plaatsgevonden waardoor de bodem op de locatie verontreinigd is geraakt. Gezien de historie van de locatie in Jubbega en de ogenschijnlijk onverzorgde omgeving is de verwachting dat op de locatie licht verhoogde gehalten aanwezig zullen zijn met parameters uit het standaardpakket grond en/of asbest. De locatie derhalve als verdacht beschouwd op het voorkomen van lichte bodemverontreinigingen met parameters van het standaardpakket grond en asbest. De daken van de aanwezige schuurtjes op de onderzoekslocatie zijn als onverdacht beschouwd op het voorkomen op asbest.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 4 van 9
3
Uitvoering van het bodemonderzoek
3.1
Onderzoeksstrategie Het verkennend bodemonderzoek is verricht conform de strategie ‘Heterogeen verdachte niet-lijnvormige locatie (VED-HE-NL)’, conform NEN 5740 en NEN 5707. Het verkennend asbestonderzoek is uitgevoerd op basis van de onderzoeksstrategie ‘Verdachte locatie met een heterogene verspreiding (VED-HE-NL)’, conform NEN 5707 (2017).
3.2
Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Het verrichten van de boringen, plaatsen van de peilbuizen en het graven van de inspectiegaten is 13 juli 2022 uitgevoerd door gekwalificeerd monsternemer voor protocol 2001 en 2018 van MUG Ingenieursbureau, de heer P. Lindeboom. Voorafgaand aan het verrichten van de boringen is de onderzoekslocatie visueel geïnspecteerd conform NEN 5725 en NEN 5740, aangevuld met een maaiveldinspectie conform NEN 5707. De inspectie is uitgevoerd bij voldoende daglicht en droog/helder weer. Op basis van locatiespecifieke omstandigheden (begroeiing met gras) en het weer is de inspectie-coëfficiënt op 50-70% vastgesteld. Hierbij is gelet op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen op het maaiveld. De uitgevoerde werkzaamheden en analyses zijn gebaseerd op de bovengenoemde onderzoeksstrategieën. De opgeboorde grond is bemonsterd per de te onderscheiden bodemlaag, in trajecten van maximaal 0,5 m. Afhankelijk van de bodemopbouw en de veldwaarnemingen is eventueel een kleiner monstertraject gekozen. De inspectiegaten hebben een minimale omvang van circa 0,30 m x 0,30 m x maximaal 0,5 m. Het opgegraven materiaal uit deze gaten is met behulp van een zeef (20 mm) beoordeeld op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen (voorbehandeling). Van de gezeefde grond is in het veld een mengmonster samengesteld voor asbestanalyses (< 20 mm).
Ten behoeve van het asbestonderzoek zijn in het veld vier mengmonsters samengesteld. Zintuiglijk zijn geen bijzonderheden waargenomen. Onderstaande tabel toont een overzicht van de uitgevoerde veld- en laboratoriumwerkzaamheden. Tabel 3.1 Overzicht uitgevoerde werkzaamheden en analyses Omschrijving
Norm (strategie)
Inspectiegaten (i) en boringen (b)
Boringen met peilbuis
Analyses grond
Analyses grondwater
K. Molweg (2830 m2)
NEN 5740/5707 (VED-HE-NL)
11 i tot 0,5 m-mv
1 tot 1,5 mgws
4 x standaardpakket grond 2 x asbest in grond
1 x standaardpakket grondwater
standaardpakket grond standaardpakket grondwater
3.3
2 i/b tot 2,0 m-mv
: zware metalen (9), minerale olie, PAK (10 VROM) en PCB (7, som) : zware metalen (9), minerale olie, vluchtige aromaten, gechloreerde koolwaterstoffen
Bodemopbouw en zintuiglijke waarnemingen Bij het verrichten van de boringen en het beschrijven van het opgeboorde materiaal is de bodem beoordeeld op kleur, textuur en zintuiglijk waarneembare verontreinigingen. De bodemopbouw is per boring omschreven conform NEN 5104. Tevens is de opgeboorde grond geïnspecteerd op het voorkomen van asbestverdachte materialen.
3.3.1
Bodemopbouw De bodemopbouw van de locatie is afgeleid aan de hand van de uitgevoerde boringen.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 5 van 9
Tabel 3.2 Globale bodemopbouw van locatie
3.3.2
Diepte (m-mv)
Omschrijving
0,00-0,60
zand, matig fijn
0,60-1,50
veen
1,00-1,50
zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig
1,50-2,00
leem, matig zandig
Zintuiglijke waarnemingen Op het maaiveld en in de opgeboorde grond zijn geen (asbest)verdachte materialen waargenomen die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Een uitgebreide beschrijving van de bodemopbouw en de zintuiglijke waarnemingen zijn weergegeven in de boorprofielen die zijn opgenomen als bijlage 3.
3.4
Veldmetingen grondwater 27 juli 2022 is het grondwater volgens protocol 2002 bemonsterd door een gekwalificeerd veldmedewerker van MUG Ingenieursbureau, de heer De grondwaterstand, de zuurgraad (pH), het elektrisch geleidend vermogen (EC) en de troebelheid (NTU) zijn tijdens de grondwatermonsterneming in het veld gemeten. De gegevens van de veldmetingen zijn opgenomen in de onderstaande tabel 3.3. Tabel 3.3 Veldmetingen grondwater Peilbuis
Filterstelling (m-mv)
Grondwaterstand (m-mv)
Zuurgraad (pH)
Geleidbaarheid (µS/cm)
Troebelheid
43
1,60-2,60
1,80
5,6
550
40
(NTU)
De in het veld gemeten waarden van de peilbuizen wijken niet noemenswaardig af van de waarden die van nature worden gemeten. Wel is de gemeten NTU-waarde (mate van troebelheid) verhoogd (> 10). Deze NTU-waarde heeft een signalerende functie. In troebel water kunnen mogelijk onterecht hoge concentraties in het grondwater worden gemeten. Er is geen normatieve grens voor de NTU vastgesteld. De gemeten waarde heeft in dit geval wel aanleiding gegeven om extra controlestappen uit te voeren. Hieruit blijkt dat de monsterneming van het grondwater conform NEN 5744 en bij een constante EC is uitgevoerd. Verder zijn er geen noemenswaardige verontreinigingen in het grondwater gemeten. De hoge NTU-waarde heeft geen negatieve invloed op de kwaliteit van het onderhavige onderzoek. Herbemonstering van het grondwater is niet noodzakelijk. De gemeten concentraties in het grondwater geven een juist beeld.
3.5
Monsterneming en analyses Op basis van de grondsoorten en de zintuiglijke waarnemingen zijn monsters geselecteerd voor analyse. De gronden grondwatermonsters zijn voorbehandeld conform de richtlijnen van AS3000. De analyses zijn uitgevoerd door het door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerde testlaboratorium Eurofins Omegam te Amsterdam.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 6 van 9
4
Resultaten
4.1
Toetsing en terminologie Bij de toetsing aan de achtergrond-, streef- en interventiewaarden volgens de Wet bodembescherming wordt in deze rapportage de volgende terminologie gebruikt. Achtergrondwaarde (AW2000): de gehalten (grond) waarbij sprake is van een duurzame bodemkwaliteit. In verontreinigde bodems is dit de concentratie die moet worden bereikt om de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, dier en plant heeft volledig te herstellen. Streefwaarde (S): de concentraties (grondwater) waarbij sprake is van een duurzame bodemkwaliteit. In verontreinigde bodems is dit de concentratie die moet worden bereikt om de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, dier en plant heeft volledig te herstellen. Interventiewaarde (I): geeft de gehalten (grond) of concentraties (grondwater) aan waarboven de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, dier en plant ernstig zijn of dreigen te worden verminderd. Volgens de Wet bodembescherming is er sprake van een geval van ernstige verontreiniging als meer dan 25 m3 bodemvolume grond- of sedimentverontreiniging boven de interventiewaarde is aangetoond. Voor grondwater geldt dat als in meer dan 100 m3 bodemvolume de interventiewaarde wordt overschreden, er sprake is van een geval van ernstige verontreiniging in de bodem.
De spoedeisendheid van de sanering is in deze gevallen onder andere afhankelijk van de actuele risico’s van de ernstige verontreiniging in de bodem ten aanzien van de volksgezondheid, het ecosysteem en verspreiding via het grondwater. Indien er geen sprake is van actuele risico’s, dan zijn saneringsmaatregelen niet spoedeisend. Besluit bodemkwaliteit: ter bepaling van de toepasbaarheid van de grond zijn de resultaten in deze rapportage tevens getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit (generieke kader). Aangezien er geen partijkeuring conform het Besluit bodemkwaliteit is uitgevoerd, kunnen aan de resultaten van deze toetsing niet dezelfde rechten worden ontleend als aan een partijkeuring die wel conform het Besluit bodemkwaliteit is uitgevoerd. Bodem Toets- en Validatieservice (BoToVa): de kwaliteit van de bodem is in het onderhavige onderzoek bepaald door de individuele meetwaarden om te rekenen naar standaardbodem op basis van de gemeten percentages lutum en organisch stof. Hierna zijn deze ‘gestandaardiseerde waarden’ getoetst aan de normwaarden uit de Regeling bodemkwaliteit. Asbest De analyseresultaten van de asbestanalyse zijn getoetst aan de hergebruiksnorm. Voor de toetsing van het gehalte aan asbest zijn de streefwaarde en de interventiewaarde gelijkgesteld op 100 mg/kg Totaal asbest ds gewogen (hergebruiksnorm).
Het gehalte aan Totaal asbest ds gewogen wordt bepaald door de amfibole concentratie (amosiet en crocidoliet) te vermenigvuldigen met een factor 10 en deze op te tellen bij de serpentijnconcentratie (chrysotiel).
4.2
Getoetste analyseresultaten grond Tabel 4.1 geeft een overzicht van de analyseresultaten die zijn getoetst aan de achtergrond- en interventiewaarden volgens de Wet bodembescherming. In bijlage 4 zijn de analysecertificaten opgenomen en in bijlage 5 de getoetste analyseresultaten met de toetsingswaarden.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 7 van 9
Tabel 4.1 Getoetste analyseresultaten grondmonsters Analysemonster
Boringen (m-mv)
Bijzonderheden
> AW (+index)
> I (+index)
Indicatieve toetsing Bbk
MM10bg
35 t/m 37, 41 (0,00-0,50)
-
kwik (0,21)
-
niet toepasbaar > industrie
MM11bg
38, 39, 43, 44 (0,00-0,50)
-
PCB (som 7) (0,01) minerale olie C10 - C40 (0,01) nikkel (0,22) kwik (0,04) PAK 10 VROM (0,24)
-
klasse industrie
MM12bg
40, 45 t/m 47 (0,00-0,50)
-
kwik (0,01) lood (-)
-
klasse wonen
MM13og
35, 43, 46 (0,50-1,00)
-
minerale olie C10 - C40 (0,05) koper (0,01) zink (0,03) kwik (0,01)
-
klasse industrie
> AW >I Index
: overschrijding achtergrondwaarde : overschrijding interventiewaarde : (GSSD-AW)/(I-AW)
(Index > 0,0) (Index > 0,5) (Index > 1,0)
: overschrijding achtergrondwaarde : overschrijding voormalige tussenwaarde : overschrijding interventiewaarde
Er zijn lichte verhogingen aan koper, zink, kwik, nikkel, PAK, PCB’s en/of minerale olie aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. De grond is indicatief wisselend aangemerkt als klasse wonen, klasse industrie en/of ‘niet toepasbaar’.
4.2.1
Getoetste analyseresultaten asbest in grond In tabel 4.2 is een overzicht gegeven van de analyseresultaten van asbest in de grond per locatie. Tabel 4.2 Overzicht analyseresultaten asbest grond Gehalten (> 20 mm)
Analyse grond (< 20 mm)
Totale concentratie asbest
(mg/kg ds)
(mg/kg ds)
(mg/kg ds)
0,00-0,50
0,0
0,0
< 0,6
0,00-0,50
0,0
0,0
< 0,6
Monster
Gaten
Traject
3MMa
41 t/m 48
4MMa
35 t/m 40
Analytisch is in de onderzochte bodem geen asbest aangetoond. Op het certificaat van 4MMa is een opmerking opgenomen dat de monsterhoeveelheid formeel niet voldoet aan de eis conform NEN 5898. Vanuit het veld is echter wel genoeg materiaal aangeleverd (>10 kg). Na indrogen blijkt dat de hoeveelheid net beneden de 10 kg ligt. Ondanks dat niet geheel voldaan is aan de hoeveelheid monstermateriaal, achten we de resultaten voldoende betrouwbaar en is onzes inziens geen sprake van een kritische afwijking.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 8 van 9
4.3
Getoetste analyseresultaten grondwater De onderstaande tabel 4.3 geeft een overzicht van de analyseresultaten die zijn getoetst aan de streef- en interventiewaarden volgens de Wet bodembescherming. De analysecertificaten zijn als bijlage 5 opgenomen en de getoetste analyseresultaten met de toetsingswaarden als bijlage 6. Tabel 4.3 Analyseresultaten grondwatermonsters Peilbuis
Filterdiepte (m-mv)
> S (+index)
> I (+index)
43
1,60 - 2,60
-
-
>S >I Index
: overschrijding streefwaarde : overschrijding interventiewaarde : (GSSD-S)/(I-S)
(Index > 0,0) (Index > 0,5) (Index > 1,0)
: overschrijding streefwaarde : overschrijding voormalige tussenwaarde : overschrijding interventiewaarde
In het grondwater is geen verhoogde concentratie aangetoond (ten opzichte van de streefwaarde).
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023 pagina 9 van 9
5
Samenvatting, conclusie en aanbevelingen In opdracht van Accolade heeft MUG Ingenieursbureau een verkennend bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de K. Molweg te Jubbega. Aanleiding en doelstelling De aanleiding tot de uitvoering van het verkennend bodemonderzoek wordt gevormd door de voorgenomen sloop en nieuwbouw en de daarbij behorende aanvraag van een omgevingsvergunning voor bouwen. Het doel van het onderzoek is het vaststellen van de milieuhygiënische kwaliteit van de grond en het grondwater voor de desbetreffende locatie. Onderzoeksresultaten Zintuiglijk Op het maaiveld en in de opgeboorde grond zijn geen (asbest)verdachte materialen waargenomen die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Analytisch grond In de grond zijn lichte verhogingen aan koper, zink, kwik, nikkel, PAK, PCB’s en/of minerale olie aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. De bovengrond ter plaatse van de boringen 35 t/m 37 en 41 (0,00-0,50 m-mv.) is indicatief geclassificeerd als NT-grond op basis van kwik. Het gehalte overschrijdt echter de tussenwaarde niet zodat er formeel gezien geen aanleiding is voor nader onderzoek. Zo lang de grond op locatie blijft is dit geen probleem. Mocht de grond toch overtollig blijken dan verdient dit aandacht. Ook ten aanzien van ontgraving dient deze grond gescheiden te blijven van de rest.
Analytisch is in de onderzochte bodem geen asbest aangetoond. Analytisch grondwater In het grondwater is geen verhoogde concentratie aangetoond (ten opzichte van de streefwaarde). Conclusie en aanbevelingen De hypothese dat de locatie als verdacht wordt beschouwd ten aanzien van het voorkomen van een bodemverontreiniging met parameters uit het standaardpakket is bevestigd. De aangetoonde licht verhoogde gehalten in de grond vormen echter geen aanleiding tot het uitvoeren van een nader bodemonderzoek. Er zijn geen belemmeringen voor de voorgenomen sloop en woningbouw binnen het plangebied. Indien grond vanaf de locatie worden afgevoerd, is bij hergebruik elders het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. Indien de grond en/of bouwstoffen elders worden toegepast, dient toestemming te worden verkregen van het bevoegd gezag en kan onderzoek conform het Besluit bodemkwaliteit worden gevraagd. Daarnaast kan een analyse op PFAS worden gevraagd. Tot slot dient opgemerkt te worden dat de conclusie is gebaseerd op het vooronderzoek en de onderzoeksresultaten van dit onderzoek. Dit verkennend bodemonderzoek schetst een algemeen beeld van de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Bij eventueel grondverzet dient men rekening te houden met mogelijk plaatselijk voorkomende (zintuiglijke) afwijkingen.
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023
Bijlage 1
Regionale ligging onderzoekslocatie
560351
204470
205470
206470
Service Layer Credits: Open Topo: Esri Nederland, Jan Willem van Aalst www.imergis.nl
0
RT
RV
1.200 Meters 25-7-2022
22301050-2
´
Verkennend bodemonderzoek K. Molweg te Jubbega
1 A4
Accolade Situering van de onderzoekslocatie
C:\Users\rtrebert\Dijkstra Groep\22301050 - Joure en Jubbega - Milieu Leek - A - Documenten\Tekeningen\22301050\22301050.aprx
556351
557351
558351
559351
203470
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023
Bijlage 2
Overzichtstekening
K 2317
K 2876 K 2322
K 3171 K 2875 K 3170 K 2314 K 2331
K 2323 K 2330 K 2329
36
K 2328 K 2327
37 K 2326
K 2324
K 2635
K
K
35
L
K 2636 K 2333
40
K 41 42
K
43
48
K 2345
K
47
K
K 2334
F
C boring tot 2,0 m-mv
K 2335
K
L gat + boring tot 2,0 m-mv
K 3496
C 46
F
´
peilbuis tot circa 3,0 m-mv Onderzoekslocatie Kadstrale perceel + nummer
K 3495
K 2338
K 2343
boring tot 0,5 m-mv
K gat tot 0,5 m-mv
K
0
K 2339 K 2348
Legenda
A
K 2344
K 2346
A
K 2332
44 45
K
20 Meters
Service Layer Credits Open Topo Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl Topo RD Esri Nederland, Community Map Contributors
K 2340
K 451 0
RT
RV
Eerste uitgave
25-7-2022
K 474 K 2341
22301050-2
K 2369 K 3814
K 2349
Verkennend bodemonderzoek K. Molweg te Jubbega
2 1:500 A3
K 2342 K 2351 K 2350
K 493
K 2285 K 3839 K 1690
Accolade Overzichtstekening onderzoekslocatie
DEFINITIEF
C:\Users\rtrebert\Dijkstra Groep\22301050 - Joure en Jubbega - Milieu Leek - A - Documenten\Tekeningen\22301050\22301050.aprx
39
K 2325
K
38
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023
Bijlage 3
Boorprofielen
Pagina 1 / 4 Bijlage: Boorprofielen Boring:
35
Boring:
36
X:
204745.54
X:
204736 06
Y:
558022.70
Y:
558029 09
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 3 308
Maaiveldhoogte (NAP) 3 236 0
0
100
2
0
0
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
gras
gras Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
50 70
Zand, matig fijn, zwak siltig, donkerbruin, Graven
3 120
150
Zand, matig fijn, zwak siltig, licht cremebruin, Graven
4
5 200
200
Boring:
37
Boring:
38
X:
204721.13
X:
204702 90
Y:
558020.84
Y:
558007 56
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 3.188
Maaiveldhoogte (NAP) 3 203 0
0
gras Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
50
Projectnaam:
VBO Joure en Jubbega
Projectcode:
22301050
0
0
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
tuin
50
getekend volgens NEN 5104
Pagina 2 / 4 Bijlage: Boorprofielen Boring:
39
Boring:
40
X:
204691.80
X:
204674 87
Y:
558003.56
Y:
557996 26
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 3.173
Maaiveldhoogte (NAP) 3 059 0
0
gras
1 50
50
0
0
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
50
Boring:
41
Boring:
42
X:
204739.07
X:
204729 55
Y:
558006.12
Y:
558001 63
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 3.155 0
0
gras Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, resten veen, donker zwartgrijs, Graven
1 50
50
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
Maaiveldhoogte (NAP) 3.16
gras
Projectnaam:
VBO Joure en Jubbega
Projectcode:
22301050
0
0
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, resten veen, donker zwartgrijs, Graven
1 50
gras
50
getekend volgens NEN 5104
Pagina 3 / 4 Bijlage: Boorprofielen Boring:
43
Boring:
44
X:
204704.96
X:
204720.79
Y:
557996.18
Y:
557992 29
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 3.143
Maaiveldhoogte (NAP) 2 93 0
0
0
0
Zand, matig fijn, licht cremebruin, Edelmanboor
1 50
braak
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, resten veen, donker zwartgrijs, Graven
1 50
50
60
gras
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartbruin, Edelmanboor
2 100 3 140
Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtbruin, Edelmanboor
150 4 200
200
Leem, matig zandig, zwak grindig, licht groencreme, Edelmanboor
5 250
260
Boring:
45
Boring:
46
X:
204692.25
X:
204703 25
Y:
557986.19
Y:
557976 66
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 3.174
Maaiveldhoogte (NAP) 2 915 0
0
gras Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
50
0
0
braak Zand, matig fijn, licht cremebruin, Edelmanboor
1 50
50
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartbruin, Edelmanboor
2 100 3 140
Zand, matig fijn, zwak siltig, lichtbruin, Edelmanboor
150 4 200
Projectnaam:
VBO Joure en Jubbega
Projectcode:
22301050
200
getekend volgens NEN 5104
Pagina 4 / 4 Bijlage: Boorprofielen Boring:
47
Boring:
48
X:
204688.39
X:
204679 87
Y:
557974.80
Y:
557982 33
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Datum: Boormeester:
13-7-2022
Maaiveldhoogte (NAP) 2 921
Maaiveldhoogte (NAP) 3.176 0
0
gras Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
50
Projectnaam:
VBO Joure en Jubbega
Projectcode:
22301050
0
0
Zand, matig fijn, zwak humeus, zwak siltig, donker zwartgrijs, Graven
1 50
tegel
50
getekend volgens NEN 5104
Legenda (conform NEN 5104)
grind
klei Grind, siltig
geur Klei, zwak siltig
geen geur zwakke geur
Grind, zwak zandig
Klei, matig siltig
Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig
matige geur sterke geur uiterste geur
olie geen olie-water reactie zwakke olie-water reactie matige olie-water reactie sterke olie-water reactie
Klei, matig zandig
zand
Klei, sterk zandig
uiterste olie-water reactie
p.i.d.-waarde >0
Zand, kleiïg
>1 >10
Zand, zwak siltig
>100
leem Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
Zand, uiterst siltig
>1000 >10000
monsters geroerd monster
overige toevoegingen zwak humeus
veen Veen, mineraalarm
matig humeus
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
ongeroerd monster volumering
overig bijzonder bestanddeel Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand
peilbuis blinde buis
casing hoogste grondwaterstand gemiddelde grondwaterstand laagste grondwaterstand zand afdichting bentoniet/mikoliet/klei afdichting grind afdichting filter
Gemiddeld laagste grondwaterstand slib
water
projectnummer 22301050-2 9 januari 2023
Bijlage 4
Analysecertificaten
MUG Ingenieursbureau b.v. T.a.v. mevrouw Zernikelaan 8 9351VA LEEK
Uw kenmerk : 22301050-VBO Joure en Jubbega Ons kenmerk : Project 1385232 Validatieref. : 1385232_certificaat_v1 Opdrachtverificatiecode : YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL Bijlage(n) : 3 tabel(len) + 4 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)
Amsterdam, 21 juli 2022 Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de door u aangeboden monsters. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter beschikking werden gesteld. Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins Omegam volgens de methoden zoals ze zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat L086 en/of in de bundel "Analysevoorschriften Eurofins Omegam". De in dit onderzoek uitgevoerde onderzoeksmethoden van de geaccrediteerde analyses zijn in een aparte bijlage als onderdeel van dit analyse-certificaat opgenomen. De methoden zijn, voor zover mogelijk, ontleend aan de accreditatieprogramma's/schema's en NEN- EN- en/of ISO-voorschriften. Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice. Hoogachtend, namens Eurofins Omegam,
Ing. Manager productie
Op dit certificaat zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Dit analyse-certificaat mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd.
Eurofins Omegam B.V. H.J.E. Wenckebachweg 120 NL-1114 AD Amsterdam-Duivendrecht Nederland
T +31-(0)20-597 66 80 CSOmegam@eurofins.com www.eurofins.nl
IBAN NL 16 BNPA 0227667980 BIC BNPANL2A BTW nr. NL8139.67.132.B01 KvK nr. 34215654
Tabel 1 van 3 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever
: 1385232 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MUG Ingenieursbureau b.v.
Uw Monsterreferenties 7261300 = MM10bg 7261301 = MM11bg 7261302 = MM12bg Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix
: : : : :
Monstervoorbewerking S AS3000 (steekmonster) S gewicht artefact S soort artefact S voorbewerking AS3000
g
13/07/2022 15/07/2022 15/07/2022 7261300 Grond
13/07/2022 15/07/2022 15/07/2022 7261301 Grond
13/07/2022 15/07/2022 15/07/2022 7261302 Grond
uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd
uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd
uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd
Algemeen onderzoek - fysisch S droge stof % S organische stof (gec. voor lutum) % (m/m ds) S lutumgehalte (pipetmethode) % (m/m ds)
78,4 8,8 2,4
88,1 3,5 1,3
82,3 4,9 3,2
Anorganische parameters - metalen S barium (Ba) mg/kg ds S cadmium (Cd) mg/kg ds S kobalt (Co) mg/kg ds S koper (Cu) mg/kg ds S kwik (Hg) (niet vluchtig) mg/kg ds S lood (Pb) mg/kg ds S molybdeen (Mo) mg/kg ds S nikkel (Ni) mg/kg ds S zink (Zn) mg/kg ds
< 20 < 0,20 < 3,0 5,8 5,6 17 < 1,5 <4 26
33 < 0,20 3,7 9,9 1,2 26 < 1,5 17 39
25 < 0,20 < 3,0 10 0,29 35 < 1,5 <4 36
Organische parameters - niet aromatisch S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds
71
77
65
Organische parameters - aromatisch Polycyclische koolwaterstoffen: S naftaleen mg/kg ds S fenantreen mg/kg ds S anthraceen mg/kg ds S fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)antraceen mg/kg ds S chryseen mg/kg ds S benzo(k)fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)pyreen mg/kg ds S benzo(ghi)peryleen mg/kg ds S indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds S som PAK (10) mg/kg ds
< 0,05 < 0,05 < 0,05 0,14 0,08 0,12 0,08 0,08 0,06 < 0,05 0,70
< 0,05 0,88 0,45 2,5 1,3 1,6 1,0 1,3 0,85 0,76 11
< 0,05 < 0,05 0,05 0,17 0,06 0,13 0,06 0,06 0,07 < 0,05 0,70
Organische parameters - gehalogeneerd Polychloorbifenylen: S PCB -28 mg/kg ds S PCB -52 mg/kg ds S PCB -101 mg/kg ds S PCB -118 mg/kg ds S PCB -138 mg/kg ds S PCB -153 mg/kg ds S PCB -180 mg/kg ds S som PCBs (7) mg/kg ds
< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005
< 0,001 0,002 0,001 < 0,001 0,002 0,002 < 0,001 0,009
< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005
Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'Q' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (registratienummer L086). - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Tabel 2 van 3 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever
: 1385232 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MUG Ingenieursbureau b.v.
Uw Monsterreferenties 7261303 = MM13og
Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix
: : : : :
Monstervoorbewerking S AS3000 (steekmonster) S gewicht artefact S soort artefact S voorbewerking AS3000
g
13/07/2022 15/07/2022 15/07/2022 7261303 Grond uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd
Algemeen onderzoek - fysisch S droge stof % S organische stof (gec. voor lutum) % (m/m ds) S lutumgehalte (pipetmethode) % (m/m ds)
80,9 3,7 1,4
Anorganische parameters - metalen S barium (Ba) mg/kg ds S cadmium (Cd) mg/kg ds S kobalt (Co) mg/kg ds S koper (Cu) mg/kg ds S kwik (Hg) (niet vluchtig) mg/kg ds S lood (Pb) mg/kg ds S molybdeen (Mo) mg/kg ds S nikkel (Ni) mg/kg ds S zink (Zn) mg/kg ds
< 20 < 0,20 3,2 21 0,34 20 < 1,5 11 70
Organische parameters - niet aromatisch S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds
160
Organische parameters - aromatisch Polycyclische koolwaterstoffen: S naftaleen mg/kg ds S fenantreen mg/kg ds S anthraceen mg/kg ds S fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)antraceen mg/kg ds S chryseen mg/kg ds S benzo(k)fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)pyreen mg/kg ds S benzo(ghi)peryleen mg/kg ds S indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds S som PAK (10) mg/kg ds
< 0,05 0,13 0,07 0,34 0,13 0,21 0,10 0,12 0,09 0,09 1,3
Organische parameters - gehalogeneerd Polychloorbifenylen: S PCB -28 mg/kg ds S PCB -52 mg/kg ds S PCB -101 mg/kg ds S PCB -118 mg/kg ds S PCB -138 mg/kg ds S PCB -153 mg/kg ds S PCB -180 mg/kg ds S som PCBs (7) mg/kg ds
< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,002 < 0,001 0,001 0,006
Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'Q' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (registratienummer L086). - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Tabel 3 van 3 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever
: 1385232 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MUG Ingenieursbureau b.v.
Opmerkingen m.b.t. analyses Opmerking(en) algemeen De volgende informatie is indien van toepassing verstrekt door de opdrachtgever: Project omschrijving, Monsterreferentie(s), Opgegeven bemonsteringsdatum, Matrix, Monsterdiepte, Potnr (Barcode), Veldgegevens, Veldwaarnemingen en Bemonsteringsdata. De opgegeven bemonsteringsdatum kan van invloed zijn op de geldigheid van de resultaten. Organische stof gehalte (gecorrigeerd voor lutum en vrij ijzer in de vorm van Fe2O3) Het organische stofgehalte is gecorrigeerd voor het in het analysecertificaat gerapporteerde lutumgehalte. Indien het lutumgehalte niet is gerapporteerd is de correctie uitgevoerd met een lutumgehalte van 5,4% (gemiddeld lutumgehalte Nederlandse bodem, AS3010/AS3210, prestatieblad organische stofgehalte in grond/waterbodem). Indien het vrij ijzergehalte is bepaald en groter is dan 5 % m/m, is bij de berekening van het organische stof gecorrigeerd voor dat gehalte aan vrij ijzer. Sommatie van concentraties voor groepsparameters De sommatie is uitgevoerd volgens AS3000 paragraaf 2.5.2 en bijlage 3. Uw referentie Monstercode
: :
MM11bg 7261301
Opmerking(en) bij resultaten: PCB -138: -
Bij deze gaschromatografische analyse valt PCB 138 samen met PCB 163.
Uw referentie Monstercode
MM12bg 7261302
: :
Opmerking(en) bij resultaten: PCB -138: -
Bij deze gaschromatografische analyse valt PCB 138 samen met PCB 163.
Uw referentie Monstercode
MM13og 7261303
: :
Opmerking(en) bij resultaten: PCB -138: -
Bij deze gaschromatografische analyse valt PCB 138 samen met PCB 163.
Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Oliechromatogram 1 van 4 OLIE-ONDERZOEK Monstercode Uw project omschrijving Uw referentie Methode
: 7261300 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MM10bg : minerale olie (florisil clean-up)
OLIECHROMATOGRAM
➝ oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1) 2) 3) 4)
fractie > C10 - C19 fractie C19 - C29 fractie C29 - C35 fractie C35 -< C40
5% 29 % 53 % 12 %
minerale olie gehalte: 71 mg/kg ds
Minerale olie Interpretatie: raadpleeg voor de typering van de oliesoort de OMEGAM oliebibliotheek. De hoogte van de signalen is geen maat voor de concentratie van de olie in het monster. (Het chromatogram heeft een variabele schaalindeling) Bij een minerale olie gehalte kleiner dan de rapportagegrens worden geen oliefracties weergegeven. Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Oliechromatogram 2 van 4 OLIE-ONDERZOEK Monstercode Uw project omschrijving Uw referentie Methode
: 7261301 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MM11bg : minerale olie (florisil clean-up)
OLIECHROMATOGRAM
➝ oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1) 2) 3) 4)
fractie > C10 - C19 fractie C19 - C29 fractie C29 - C35 fractie C35 -< C40
8% 39 % 42 % 11 %
minerale olie gehalte: 77 mg/kg ds
Minerale olie Interpretatie: raadpleeg voor de typering van de oliesoort de OMEGAM oliebibliotheek. De hoogte van de signalen is geen maat voor de concentratie van de olie in het monster. (Het chromatogram heeft een variabele schaalindeling) Bij een minerale olie gehalte kleiner dan de rapportagegrens worden geen oliefracties weergegeven. Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Oliechromatogram 3 van 4 OLIE-ONDERZOEK Monstercode Uw project omschrijving Uw referentie Methode
: 7261302 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MM12bg : minerale olie (florisil clean-up)
OLIECHROMATOGRAM
➝ oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1) 2) 3) 4)
fractie > C10 - C19 fractie C19 - C29 fractie C29 - C35 fractie C35 -< C40
7% 22 % 61 % 10 %
minerale olie gehalte: 65 mg/kg ds
Minerale olie Interpretatie: raadpleeg voor de typering van de oliesoort de OMEGAM oliebibliotheek. De hoogte van de signalen is geen maat voor de concentratie van de olie in het monster. (Het chromatogram heeft een variabele schaalindeling) Bij een minerale olie gehalte kleiner dan de rapportagegrens worden geen oliefracties weergegeven. Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Oliechromatogram 4 van 4 OLIE-ONDERZOEK Monstercode Uw project omschrijving Uw referentie Methode
: 7261303 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MM13og : minerale olie (florisil clean-up)
OLIECHROMATOGRAM
➝ oliefractieverdeling OLIEFRACTIEVERDELING 1) 2) 3) 4)
fractie > C10 - C19 fractie C19 - C29 fractie C29 - C35 fractie C35 -< C40
4% 52 % 37 % 7%
minerale olie gehalte: 160 mg/kg ds
Minerale olie Interpretatie: raadpleeg voor de typering van de oliesoort de OMEGAM oliebibliotheek. De hoogte van de signalen is geen maat voor de concentratie van de olie in het monster. (Het chromatogram heeft een variabele schaalindeling) Bij een minerale olie gehalte kleiner dan de rapportagegrens worden geen oliefracties weergegeven. Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Bijlage 1 van 2 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever
: 1385232 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MUG Ingenieursbureau b.v.
Barcodeschema's Monstercode Uw referentie
uw monsterref.
uw diepte
uw barcode
7261300
MM10bg
35 36 37 41
0-0.5 0-0.5 0-0.5 0-0.5
0539335985 0539335992 0539335989 0539335997
7261301
MM11bg
38 39 43 44
0-0.5 0-0.5 0-0.5 0-0.5
0539335994 0539335996 0539335929 0539335998
7261302
MM12bg
40 45 46 47
0-0.5 0-0.5 0-0.5 0-0.5
0539335988 4136574AA 4136582AA 4136575AA
7261303
MM13og
35 43 46
0.5-0.7 0.6-1 0.5-1
0539335983 0539335978 4136577AA
Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
Bijlage 2 van 2 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever
: 1385232 : 22301050-VBO Joure en Jubbega : MUG Ingenieursbureau b.v.
Analysemethoden Grond (AS3000) AS3000 In dit analysecertificaat zijn de met 'S' gemerkte analyses uitgevoerd volgens de analysemethoden beschreven in het "Accreditatieschema Laboratoriumanalyses voor grond-, waterbodem- en grondwateronderzoek (AS SIKB 3000)". Het laboratoriumonderzoek is uitgevoerd volgens de onderstaande analysemethoden. Deze analyses zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat met bijbehorende verrichtingenlijst L086 van Eurofins Omegam BV. voorbewerking AS3000 Droge stof Organische stof (gec. voor lutum) Lutumgehalte (pipetmethode) Barium (Ba) Cadmium (Cd) Kobalt (Co) Koper (Cu) Kwik (Hg) (niet vluchtig) Lood (Pb) Molybdeen (Mo) Nikkel (Ni) Zink (Zn) Minerale olie (florisil clean-up) PAKs PCBs
: Conform AS3000 en NEN-EN 16179 : Conform AS3010 prestatieblad 2 : Conform AS3010 prestatieblad 3 en gelijkwaardig aan NEN 5754 : Conform AS3010 prestatieblad 4; gelijkwaardig aan NEN 5753 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 5 en NEN-EN-ISO 17294-2 en destructie conform NEN 6961 : Conform AS3010 prestatieblad 7 : Conform AS3010 prestatieblad 6 : Conform AS3010 prestatieblad 8
Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. Opdrachtverificatiecode: YDNC-ZFDF-EZEP-HFCL
Ref.: 1385232_certificaat_v1
MUG Ingenieursbureau b.v. T.a.v. mevrouw Zernikelaan 8 9351VA LEEK
Uw kenmerk : 22301050-VBO Joure en Jubbega Ons kenmerk : Project 1390517 (gesplitst) (betreft gewijzigd rapport) Validatieref. : 1390517_certificaat_v4 Opdrachtverificatiecode : DPKB-SJPP-PKRR-GTWU Wijziging : Op verzoek van de klant zijn monsters separaat gerapporteerd. Bijlage(n) : 2 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)
Amsterdam, 3 augustus 2022 Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de door u aangeboden monsters. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter beschikking werden gesteld. Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins Omegam volgens de methoden zoals ze zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat L086 en/of in de bundel "Analysevoorschriften Eurofins Omegam". De in dit onderzoek uitgevoerde onderzoeksmethoden van de geaccrediteerde analyses zijn in een aparte bijlage als onderdeel van dit analyse-certificaat opgenomen. De methoden zijn, voor zover mogelijk, ontleend aan de accreditatieprogramma's/schema's en NEN- EN- en/of ISO-voorschriften. Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice. Hoogachtend, namens Eurofins Omegam,