Bijlage 1 - Analysedocument Gebiedsperspectief Oranjewoud (dec 2023).

35

BIJLAGE 2: NIET-COMMERCIËLE ACTIVITEITEN Parklandschap Oranjewoud leent zich bij uitstek voor niet-commerciële activiteiten die aansluiten bij het idee van slow living. Ter inspiratie volgen enkele activiteiten die goed passen bij slow living: • Wandelen: Wandelen in de natuur biedt de gelegenheid om te vertragen, te ademen en het landschap in je op te nemen. Wandelen kan zowel meditatief als fysiek verrijkend zijn. • Nordic walking: Deze activiteit biedt verschillende voordelen, waaronder een volledige lichaamstraining, verbetering van de conditie en het evenwicht, en de mogelijkheid om de natuur te verkennen op een rustig tempo. • Fotografie: Slow living moedigt aan om de schoonheid van de natuur te waarderen. Fotografie stelt mensen in staat om zich te concentreren op details en de tijd te nemen om het perfecte shot vast te leggen.

• Natuurkunst: Sommige kunstenaars creëren kunstwerken in de natuur met behulp van natuurlijke materialen. Dit kunnen tijdelijke installaties zijn die langzaam vergaan en weer opgaan in de natuur. Voorbeeld is de ecokathedraal in Mildam, waar natuurlijke materialen zijn hergebruikt en samengaan met de natuur. • Natuurtheater: Sommige parklandschappen lenen zich voor openluchttheatervoorstellingen of kleine concerten. Dit combineert de schoonheid van de natuur met culturele evenementen. Zo vindt in Oranjewoud o.a. het jaarlijkse Oranjewoud Festival plaats. • Ecologische restauratie en vrijwilligerswerk: Vrijwilligersactiviteiten gericht op het herstellen en behouden van de natuur, zoals boomplantacties, schoonmaakacties en ecologisch herstelwerk.

• Wildlife observatie: Het observeren van dieren in hun natuurlijke omgeving vereist geduld en stilte. Het kan een diepe verbinding met de natuur tot stand brengen. • Meditatie: Het beoefenen van meditatie en vormen van lichaamsbeweging zoals yoga in de natuurlijke omgeving kan een gevoel van kalmte en welzijn bevorderen. • Picknicken: Een langzame maaltijd in de natuur is een uitstekende manier om te genieten van het landschap en het gezelschap van anderen. GEBIEDSPERSPECTIEF PARKLANDSCHAP ORANJEWOUD

36

BIJLAGE 3: COMMERCIËLE ACTIVITEITEN Er zijn verschillende kleinschalige commerciële activiteiten die bijdragen aan de economische vitaliteit van parklandschappen, terwijl ze tegelijkertijd de nadruk leggen op het behoud van de natuurlijke omgeving en het stimuleren van een slow living gastervaring. Enkele voorbeelden ter inspiratie zijn: • Stadslandbouw met kleine boerderijwinkels en streekmarkten: Het opzetten van stadslandbouw in combinatie met het exploiteren van boerderijwinkel(s) waar lokale, biologische producten worden verkocht, zoals verse groenten, fruit, honing, zuivelproducten en ambachtelijk brood. Ook het organiseren van streekmarkten waar lokale producenten hun waren kunnen aanbieden, past goed bij een slow living benadering. • Eco-vriendelijke logiesaccommodaties: Kleinschalige, karaktervolle en onderscheidende logiesaccommodaties zoals eco-lodges, vakantiehuisjes en bed & breakfasts die zijn gebouwd met duurzame materialen en worden beheerd met aandacht voor ecologische verantwoordelijkheid en aandacht. Gasten kunnen hier genieten van rust en natuur.

• Kleine kunstgalerieën en ateliers: Het tentoonstellen en verkopen van lokale kunstwerken en handgemaakte ambachten in kleine kunstgalerieën of ateliers op het landgoed. • Culinaire recreatie: Het organiseren van kleinschalige culinaire evenementen, zoals diners met lokale ingrediënten, kookworkshops en proeverijen van regionale gerechten en wijnen. • Educatieve workshops: Het aanbieden van workshops over thema's zoals natuurbehoud, ambachtelijke vaardigheden en traditionele landbouwpraktijken. Deze workshops kunnen gasten betrekken bij de lokale cultuur en omgeving. • Natuurlijke avontuurlijke activiteiten: Het organiseren van kleinschalige avontuurlijke activiteiten zoals paardrijden, vogels kijken en wandeltochten onder begeleiding van natuurgidsen.

• Natuurlijke wellness-activiteiten: Het aanbieden van wellnessactiviteiten zoals yogalessen, meditatie, natuurwandelingen, en natuurlijke spa-ervaringen in een rustige en natuurlijke omgeving.

GEBIEDSPERSPECTIEF PARKLANDSCHAP ORANJEWOUD

37

BIJLAGE 4: INRICHTING OPENBARE RUIMTE Parklandschappen kunnen op verschillende manieren worden ingericht om slow living te bevorderen. Enkele voorbeelden ter inspiratie zijn: • Stiltewandelpaden: Creëer speciale paden of routes waar stilte en contemplatie worden aangemoedigd. Deze paden zijn bedoeld voor wandelaars die de rust van de natuur willen ervaren zonder afleiding van lawaai en drukte. • Natuurlijke rustzones: Richt rustzones in met comfortabele banken en uitzichtpunten waar bezoekers kunnen zitten en genieten van de omgeving. Dit nodigt uit tot vertragen, ontspannen en reflecteren.

• Picknickplaatsen: Maak sfeervolle picknickplaatsen waar mensen kunnen genieten van lokaal geproduceerd voedsel in de natuur. Het stimuleert langzaam eten en bewust genieten van maaltijden in een natuurlijke omgeving. • Mindfulnessplekken: Creëer plekken voor meditatie en mindfulnessoefeningen, zoals kleine meditatietuinen of zitplaatsen met instructies voor ademhalingsoefeningen. • Informatieborden en verhalenroutes: Plaats kleine en subtiele paaltjes of zuilen met qr-codes die verwijzen naar informatie over de geschiedenis, cultuur en ecologie van het gebied. Verhalenroutes kunnen bezoekers betrekken bij lokale legendes of historische verhalen. GEBIEDSPERSPECTIEF PARKLANDSCHAP ORANJEWOUD

• Fysieke inrichting van de infrastructuur: Met stijlvolle banieren kan de entree van het parklandschap worden aangegeven, wat direct uitnodigt tot het verminderen van de snelheid. Ook de ondergrond van de autowegen (denk aan klinkers in plaats van asfalt) draagt bij een het vertragen en stijlvolle uitstraling van het gebied. • Natuur als speeluin: Creëer natuurlijke speelzones voor kinderen met materialen zoals boomstammen, zand en water. Dit bevordert verbinding tussen mens en natuur. • Kunst en cultuur in de natuur: Integreer kunstwerken en culturele elementen in het landschap, zoals beeldhouwwerken, kunsttentoonstellingen of poëzieroutes. Dit nodigt bezoekers uit om op een meer contemplatieve manier de omgeving te ervaren. • Zintuiglijke tuinen: Ontwerp tuinen die zintuiglijke ervaringen bieden, zoals geurende bloemen, voelbare texturen, luisterrijke vogelgeluiden en smaakvolle eetbare planten. Dit spreekt de zintuigen aan en stimuleert bewustwording. • Beperkte parkeergelegenheid: Om de druk op het gebied te verminderen, kunnen parklandschappen beperkte toegang bieden voor auto's. Dit kan worden bereikt door het aantal parkeerplaatsen te beperken en bezoekers aan te moedigen om met milieuvriendelijke vervoersmiddelen te komen, zoals fietsen of wandelen.

Het subtiel toepassen van dit soort inrichtingsvoorbeelden draagt bij aan het creëren van een omgeving die slow living stimuleert, waarin 38 bezoekers vertragen, genieten van de natuur en bewust contact maken met de wereld om hen heen.

BIJLAGE 5: PIJLERS CIRCULAIRE ECONOMIE De 7 pijlers van de circulaire economie volgens Metabolic

Voor meer informatie zie: https://circulairfriesland.frl/recreatieentoerisme/ GEBIEDSPERSPECTIEF PARKLANDSCHAP ORANJEWOUD

39

BIJLAGE 6: KENMERKEN BLAUWE LEEFSTIJL

Beoogde leefstijlgerichte doelgroep Voor meer informatie zie: https://leefstijlvinder.nl/ GEBIEDSPERSPECTIEF PARKLANDSCHAP ORANJEWOUD

40

Opdrachtgever: Gemeente Heerenveen

Uitgevoerd door: Merlijn Pietersma m.pietersma@wijzijnginder.nl Sanne Westerink s.westerink@wijzijnginder.nl Joost Gieling j.gieling@wijzijnginder.nl

Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onderzoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en interpretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.

GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl