Bestaanszekerheid uitwerking en planning

Gemeente Heerenveen hecht grote waarde aan bestaanszekerheid van inwoners Landelijk staat bestaanszekerheid flink onder druk, o.a. door hoge energiekosten, sterke inflatie en het niet direct meestijgen van uitkeringen/toeslagen/inkomens. Ook geldt dat toenemende participatie niet meteen leidt tot meer bestaanszekerheid (o.a. door armoedeval en andere aspecten). Een flink aantal inwoners van gemeente Heerenveen leeft in bestaansonzekerheid of kan daar snel in terecht komen. Heerenveen heeft beleid gericht op bestaanszekerheid, verzachten gevolgen bestaansonzekerheid en biedt support bij participeren/(vrijwilligers)werk in samenwerking met maatschappelijke organisaties & de participatieraad. Bestaanszekerheid is gezien deze aspecten een belangrijk Raadsagenda thema. Raadsdoelen zijn (1) z.s.m. valideren of huidig beleid goed/effectief werkt. Daarbij nagaan (2) hoe bestaand beleid beter kan worden ingezet voor groeiend aantal inwoners, (3) of/wanneer aanpassing van beleid nodig wordt geacht. Daarbij wenst de Raad op voorhand inzicht in (4) wat autonome ontwikkelingen & eventueel nieuw beleid voor inhoudelijk effect hebben, (5) hoeveel extra budget dit vraagt en (6) welke budgettaire ruimte daar voor is of moet worden gemaakt (structureel/eenmalig).

Toetsen (valideren beleid en specifiek ook de bestaande regelingen) o De Raad geeft het College opdracht de huidige regelingen rondom bestaans(on)zekerheid z.s.m. te toetsen op volledigheid (te veel/te weinig/anders) en mate van gebruik + de Raad hierover te informeren. o Op basis hiervan wenst de Raad in de begroting 2023 een voorstel van het College met door te voeren veranderingen. o De Raad toetst komend najaar uitvoering schuldhulpverlening om te voorkomen dat er niet effectieve werkwijzen zijn, en specifiek hoe malafide bewindvoerders worden aangepakt/geweerd. Waar nodig vindt dit periodiek plaats. Inzicht (nodig om straks debat te kunnen voeren en besluiten te nemen zonder veel tijd te verliezen) o Actueel inzicht vanuit toets op regelingen (zie hiervoor): effectief gebruik? Aanpassing nodig? Zo ja: welke? o Actueel inzicht in de uitvoering van afkopen, saneren, goede preventie schuldhulpverlening (zie boven) + toets op malafide bewindvoerders. o Periodieke inschatting (kwartaal?) hoeveel inwoners extra in bestaansonzekerheid terecht dreigen te komen (armoedeval/anderszins), met onderscheid naar huidig beleid en eventueel aangepast beleid. Dit inclusief budgettaire gevolgen. College levert dit aan. Eerst ad hoc rapportage, vanaf 2023 opnemen in P&C. o De Raad ontvangt een Rekenkamerrapport met duidelijk beeld over uitvoering armoedebeleid.

Actie (hiertoe heeft de Raad al besloten) o De Raad geeft het College opdracht (1) bestaande regelingen z.s.m. versimpelen & (2) eventuele nieuwe regelingen direct zo eenvoudig & gebruiksvriendelijk mogelijk maken. Doel = beter gebruik regelingen huidige doelgroep. Een jaar na invoering evaluatie of aanpassingen resultaat hebben. Verkennen (als aanloop naar concrete Raadsbesluiten en verankering daarvan in de P&C) o De Raad voert na actualisatie regelingen een kaderstellend debat over eventuele aanpassing huidig beleid m.b.t. verruiming grenzen minima. Debat vindt plaats eind 2022/begin 2023. Wel/niet aanpassen beleid en budgettaire gevolgen worden OF in Perspectiefnota (voor Begroting 2024-2027) OF als wijziging in begroting 2023 opgenomen. o Ter voorbereiding op kaderstellend debat levert het College tijdig alle relevante informatie aan (wordt op korte termijn door Raad ingevuld). Denk o.a.

aan: ▪ Wat zijn ervaringen andere gemeenten op dit punt & wat kunnen we daarvan leren ▪ Welke opties kun je kiezen om het huidige Heerenveense beleid aan te passen ▪ Welke (extra) doelgroepen hebben baat bij de aanpassingen en hoe bereiken we die ▪ Welke resultaat/effecten verwachten we te realiseren op korte en iets langere termijn ▪ Hoeveel tijd/doorlooptijd is nodig (zelf + externen) om aanpassingen te realiseren ▪ Wat zijn budgettaire consequenties voor Raadsperiode/ meerjarenbegroting 2023-2026 o De Raad voert (mede o.b.v. rapport Rekenkamer) beeldvormend debat over waarde (vrijwilligers)werk waaraan ook inwoners deelnemen. Voorbereiding start met maken van een procesnota door de Raad. o De Raad debatteert mede o.b.v. Rekenkamerrapport over armoedebeleid om wellicht huidige kaders aan te passen. Samenvattend: Raad beschikt over dashboard om te sturen, heeft gereedschapskist om mee te werken, paar knoppen om aan te draaien, weet wat de portemonnee aankan & hoeveel te halen valt uit het spaarvarken.

Planning: voor de Perspectiefnota (voorjaar 2023) alle bovenstaande zaken afronden m.u.v. debat over waarde van werk. Doelen/acties opnemen in begroting 2023, LTA & vertalen naar data bijeenkomsten/vergaderingen Raad.