Beantwoording toezegging ID 134 (PvdA)

Aan Gemeenteraad Van Wethouder Rozema Datum 25 juni 2024

Beantwoording vraag PvdA n.a.v. commissie ROM Inleiding

Op 13 juni 2024 is in de raadscommissie ROM de notitie biodiversiteit behandeld. Bij de behandeling van dit onderwerp heeft wethouder Rozema de volgende toezegging gedaan. “Wethouder Rozema zegt toe schriftelijk terug te komen op de vraag van de PvdA naar het verbod op de teelt van bepaalde gewassen waar veel pesticiden bij nodig zijn”.

Beantwoording Huidige beleid

Voor het grootste deel van het buitengebied in de gemeente Heerenveen geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2007’. Dit bestemmingsplan is nog een bestemmingsplan van de voormalige gemeente Heerenveen. Dit bestemmingsplan maakt onderscheid in permanente teelt van bloembollen en wisselteelt van bloembollen, zoals de teelt van lelies. Bij wisselteelt wordt per seizoen van perceel gewisseld, omdat anders de grond te veel wordt uitgeput. Het Bestemmingsplan Buitengebied 2007 verbiedt wisselteelt van bloembollen voor gronden die vallen binnen de agrarische gebiedsbestemmingen én alleen voor zover de gronden binnen deze bestemming de aanduiding “wijzigingsbevoegdheid in de bestemming Natuurgebied” van toepassing is. De gezamenlijke omvang van gebieden met deze aanduiding is echter niet groot. Daarmee is wisselteelt voor een groot deel van het grondgebied binnen genoemde bestemmingen, en daarmee voor een groot deel van buitengebied van de voormalige gemeente Heerenveen, toegestaan. Aanvullend wilde de toenmalige gemeenteraad in het bestemmingsplan buitengebied een verbod instellen op wisselteelt van bloembollen (lelies) binnen 30 meter van de grenzen van de woonbestemmingen en verblijfsrecreatie bestemmingen. Dit vanuit het voorzorgbeginsel met het oog op het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen/bestrijdingsmiddelen.

Het was niet duidelijk of het (royale) gebruik van bestrijdingsmiddelen risico’s heeft voor de gezondheid, bovendien speelde het hinderaspect bij spuiten tot aan de perceelsgrens van (recreatie)woningen. De LTO en de brancheorganisaties van bollentelers (KAVB) gingen over deze bepaling voor een teeltvrije zone van 30 meter in beroep bij de Raad van State met het argument dat er geen gevolgen waren voor de volksgezondheid. Daarbij overlegden zij, met succes, een lijvig rapport (deskundigenbericht) van een

hoogleraar uit Wageningen. Dit onderdeel van het bestemmingsplan werd vernietigd en sindsdien gelden er planologisch ook geen beperkingen voor lelieteelt binnen een afstand van 30 meter van woningen en recreatiewoningen. Voor de gronden van de voormalige gemeenten Boarnsterhim en Skarsterlân, die na de gemeentelijke herindeling in 2016, onder de gemeente Heerenveen vallen, zijn in de bestemmingsplannen geen beperkingen opgelegd voor wisselteelt. De gemeente Heerenveen heeft naderhand geen aanvullend beleid voor wisselteelt vastgesteld. Zijn er mogelijkheden voor het werken met een verbod? Het opnemen van een verbod voor teeltvormen in het omgevingsplan of het werken met teeltvrije zones is mogelijk, maar moet niet licht worden opgevat. Uit jurisprudentie blijkt dat de gemeenteraad dat zeer goed moet onderbouwen met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (voorheen goede ruimtelijke ordening). Daarvoor is heel specifiek onderzoek nodig naar de Heerenveense situatie. Het is goed om te vermelden dat de gemeente niet gaat over het verbieden of toepassen van gewasbeschermingsmiddelen. Dit is geregeld in de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb). Uit deze wet volgt dat het Ministerie van LNV bevoegd gezag is en verantwoordelijk voor toezicht en handhaving op toepassing van gewasbeschermingsmiddelen.

In het op te stellen programma Buitengebied, waar de gemeente Heerenveen momenteel aan werkt, en doorvertaling daarvan naar het Omgevingsplan voor de gemeente Heerenveen gaan we een (hernieuwde) afweging maken over de vraag óf en hoe we een verbod op sierteelt/wisselteelt mogelijk maken. De effecten van bestrijdingsmiddelen op mens en dier nemen we hierbij in ogenschouw mee. Andere gemeenten Bij het stellen van de vraag is ook de verwijzing gemaakt naar de gemeente Opsterland. In de gemeente Opsterland is in het bestemmingsplan buitengebied (2014) binnen de agrarische bestemming sierteelt (daar valt lelieteelt ook onder) als strijdig gebruik aangemerkt en daarmee verboden. In de toelichting bij het bestemmingsplan wordt dit verder niet gemotiveerd. Deze gebruiksbepaling biedt in Opsterland dus mogelijkheden om handhavend op te treden. Tegen dit gebruiksverbod is in de hele bestemmingsplanprocedure geen bezwaar gemaakt. De bepaling is daarom ook niet door de Raad van State getoetst en daarmee gewoon van kracht.