Beantwoording technische_vragen_commissies_Gezamenlijk_11_mei_POVI

ID

Agendapunt

Onderwerp

Fractie

Vraag

Antwoord

115

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

minimale of maximale tiphoogte windturbines

PRO Heerenveen

Op pagina 10 van de zienswijze onder het kopje ‘Windenergie en energiesysteem’

Dit betreft inderdaad de minimale tiphoogte, maar is niet bedoeld om uitsluitend turbines van minimaal 180m te krijgen.

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders van Heerenveen het college gedeputeerde staten om een aanpassing in de voorwaarden ten aanzien van windenergie in de provincie. B&W vraagt onder andere, ik citeer: • Een minimale tiphoogte van 180 meter voor windturbines mogelijk te maken;

We willen de vrijheid hebben om hoger toe te kunnen staan, maar ook onder dit formaat. In de zienswijze van Heerenveen op de Friese Energievisie (vastgesteld op 21 mei 2024) hebben we dit bepleit omdat hoge turbines essentieel zijn voor de toekomst van duurzame energie.

Dit zou leiden tot uitsluitend turbines van 180 meter en hoger. Bedoelt u hier niet een maximale tiphoogte? 114

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

Schaalsprong Heerenveen en draagvlak inwoners

Forum voor Democratie

1. Hoe zijn inwoners geïnformeerd over de toekomstige schaalsprong? 2. Hoeveel inwoners zijn daadwerkelijk actief geraadpleegd over de toekomstige schaalsprong?

1. Er wordt een onderzoek ingesteld naar de benodigde en haalbare schaalsprong om de Brede Welvaart in de toekomst te borgen (raadsbesluit 5 maart 2026). Deze staat onder druk door dubbele vergrijzing, ontgroening en onvoldoende arbeidspotentieel om voorzieningen in stand te houden. 2. Inwonersparticipatie vindt plaats bij de ontwikkeling van de integrale toekomstvisie in 2027-2028.

3. Voor wie wordt er grootschalig gebouwd en gaat dit niet ten koste van de Friese identiteit en mienskip? 4. Welke concrete signalen uit enquêtes of inspraakavonden ondersteunen deze groeiambitie?

3. Voor huidige en toekomstige inwoners met als doel toekomstig arbeidspotentieel te borgen, noodzakelijk voor de in stand houding van voorzieningen en Brede Welvaart. Schaalvergroting zal moeten plaatsvinden met behoud van de kenmerken ruimte, groen en sociale cohesie; dit zijn elementen uit de Friese paradox: ondanks lagere economische welvaart zijn dit kenmerken waardoor Friezen zich gelukkiger voelen (onderzoek Planbureau Fryslân). 4. Dit komt onder andere uit het woonbehoefteonderzoek en uit de NOVEX studies Lelylijn. Ook zonder Lelylijn is de schaalsprong noodzakelijk.

113

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

Landbouwhoo fdstructuur (LHS), multifunction ele stadsranden en verdringing boeren

Forum voor Democratie

De FSN-zienswijze vraagt om de multifunctionele stadsranden en uitnodigingszones uit te sluiten van de LHS of veel ruimer te maken voor woningbouw, energie en groen. 1. Welke concrete analyse is er gemaakt van de effecten op voedselproductie, bedrijfscontinuïteit van boeren en de regionale economie?

1.De ontwerp‑POVI bevat geen expliciete analyse van de effecten van de LHS en uitnodigingszones op voedselproductie, bedrijfscontinuïteit of de regionale economie. Dit ondersteunt de kern van de zienswijzen dat wezenlijke keuzes over landbouwbelangen nog onvoldoende zijn onderbouwd en expliciet gemaakt.

112

111

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

Gezondheid, leefbaarheid, landschapsve rvuiling en biodiversiteit

Ruimtebeslag en fossielvrij beleid

Forum voor Democratie

Forum voor Democratie

2. Hoe groot zijn deze zones rond Heerenveen in hectare agrarische grond, en welke boerenbedrijven in onze gemeente worden direct geraakt?

2.De ontwerp POVI maakt niet duidelijk hoeveel hectare agrarische grond rond Heerenveen binnen de LHS, multifunctionele stadsranden en uitnodigingszones vallen en welke agrarische bedrijven hier deel van uitmaken. Het betreft schetsmatig gearceerde, indicatieve zones. Tevens worden agrarische ondernemingen niet automatisch geraakt als ze in zo’n gebied vallen.

1. Heeft het college bij de verzoeken om meer wind en zon expliciet rekening gehouden met de negatieve effecten op gezondheid (geluid, slagschaduw, laagfrequente trillingen), leefbaarheid (verlies dorpskarakter), landschapsvervuiling, hitte-eilandeffect en biodiversiteitsverlies door zonnevelden?

1. De verzoeken uit de zienswijze op De POVI zijn bestuurlijk vastgelegd in 2024, toen Heerenveen een zienswijze indiende op de wijzigingsverordening Provinciale omgevingsverordening Fryslân van 21 mei 2024. Daarnaast is in het vastgestelde Zonneparkenbeleid (2022) vastgelegd hoe we omgaan met relevante effecten (o.a. landschap, ecologie en ruimtelijke inrichting).

2. Zijn deze effecten gewogen in het Omgevingseffectrapport (OER) bij de POVI en zo ja, hoe?

2.Nee. Deze omgevingseffecten worden per project beoordeeld.

De reden voor het indienen van de zienswijze is dat de ruimte schaars is, belangen zich opstapelen en niet alles overal kan. Welke kwantitatieve criteria, zoals ruimtebeslag, energiedichtheid en ruimtelijke inpasbaarheid, zijn gehanteerd bij de beoordeling van verschillende energieopwekopties, en hoe scoren zon, wind en kernenergie op deze criteria?

De opwek van zonne-energie en windenergie (in beperkte gevallen) maken momenteel deel uit van de planologische mogelijkheden voorvloeiende uit provinciale regelgeving (verordening). Er is geen beoordeling gemaakt van verschillende opwerkopties, dit is ook de reden waarom het college aan de provincie vraagt dit verder te onderzoeken.

110

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

Brede welvaart en fossielvrij beleid

Forum voor Democratie

1 Op welke manier kan brede welvaart centraal staan als de POVI en de zienswijze tegelijk pleiten voor een fossielvrije energietransitie waarvoor alleen al de netverzwaring astronomisch duur is (landelijk 230 miljard (!) tot 2040)? 2 Welke onafhankelijke kostenbatenanalyse (CPB of PBL) toont aan dat hogere energierekeningen niet leiden tot verlies van koopkracht en banen? Om netcongestie te voorkomen heeft Liander Heerenveen geadviseerd om deelname aan energiehubs als voorwaarde te stellen bij de uitgifte van kavels bedrijventerrein en Heerenveen neemt dit advies over. 3. In hoeverrre beperkt dit bedrijven in hun onderneming en groei en wordt samenwerking met andere bedrijven afgedwongen?

1.Een onderdeel van brede welvaart is dat de kwaliteit van leven hier en nu niet ten koste gaat van die van latere generaties. De transitie naar fossielvrije energie draagt eraan bij dat toekomstige generaties niet te maken krijgen met negatieve effecten zoals uitputting van en geopolitieke afhankelijkheid van fossiele energiebronnen, klimaatverandering zoals zeespiegelrijzing of aardbevingen. 2.Dit wordt niet door CPB of PBL geconcludeerd, integendeel, hogere energierekeningen laten minder budget over voor andere zaken. Bij lokaal eigendom kan een deel van de uitgaven wel lokaal terug vloeien. 3.Er is geen sprake van dwang, integendeel: bedrijven willen dit zelf graag en vanuit de gemeente (en Liander) ondersteunen we daarbij. Voor KNO zien we dat beperkte netcapaciteit ook noopt tot (collectieve) oplossingen om toch voldoende energievoorziening te realiseren. Sinds ruim 2 jaar beperkt netcongestie de ontwikkeling van bedrijven, woningbouw en andere functies. Netcongestie beperkt dus ook bedrijven, in hun onderneming en groei in verschillende mate, afhankelijk van hun energieprofiel, locatie (van netaansluiting) en ontwikkelingsplannen. Samen met Liander verkennen we sindsdien wat

4. Wie beheert de energiehubs, wat kost dit en vergt dit specialistische kennis over stroomverbruik in de onderneming?

mogelijke oplossingen kunnen zijn. De aanpak bestaat uit een breed spectrum: netverzwaring en andere vormen van energietransport (warmtenetten of gassen), besparing (congestie vindt vnl. plaats tijden piekgebruik) en innovaties zoals collectieve oplossingen (fysiek en of administratief). Op bedrijventerrein Heerenveen Zuid en op IBF zijn we ca. 2 jaar met bedrijven aan het werk om individuele en collectieve opties vorm te geven. 4.Specialistische kennis is nodig om per hub een goede collectieve invulling te creëren. Dit vraagt inspanning van de ondernemingen die daar ook belang bij heeft vanuit de continuïteit van de onderneming.

109

Commissie Gezamenlijk 11-05-2026 9. Zienswijze ontwerpProvinciale Omgevingsvisie (POVI) (Leefomgeving)

Energietransit ie & netcongestie

Forum voor Democratie

In de zienswijze verzoekt het college expliciet om ‘windenergie op alle schaalniveaus mogelijk te maken’ en ‘meer ruimte voor zonne-energie op landbouwgrond’ in de Uitnodigingszone Heerenveen-Joure. 1. Op welke manier denkt Heerenveen dat warmtenetten, zon en wind stabiele, toekomstbestendige energiesystemen zijn, terwijl opwekking van stroom met zon en wind voor netcongestie zorgt?

1.Duurzame elektrische opties vragen meer van de elektriciteitsnetten dan die nu aankunnen. Daarom vindt verzwaring plaats. Daarnaast werken we aan een integraal energiesysteem door in te zetten op de opties zoals netverzwaring en andere vormen van energietransport (warmtenetten of gassen), besparing (congestie vindt vnl. plaats tijden piekgebruik) en innovaties zoals collectieve oplossingen (fysiek en of administratief).

2. Welke concrete analyses liggen hieraan ten grondslag en welke extra netbelasting voorspelt het college voor Heerenveen en de dorpen? 3. Welke concrete analyse heeft het college gemaakt over de bijdrage van regelbare bronnen (bestaande gascentrales, WKK) en kernenergie (eventueel via SMR’s) aan het voorkomen van netcongestie in Heerenveen en de dorpen?

2.Analyses en vastgesteld beleid: Friese Energievisie 2050, Fries Actieplan Netcongestie, Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIek)Regioanalyse 2030, Beleidskader zonneparken (lokaal eigendom). De rol van warmtenetten en duurzame gassen (zoals biogas, waterstof) staan beschreven in de Transitievisie Warmte (2021) en worden geactualiseerd in het Warmteprogramma (nog vast te stellen, 2026) waarvoor de raad in december 2025 uitgangspunten heeft vastgesteld (als onderdeel van de Omgevingsvisie 2.0). Conform de Wet Collectieve Warmte heeft de gemeenteraad in december 2024 een startnotitie Publiek Energiebedrijf (PEB) vastgesteld, en vervolgens in januari 2026 het besluit genomen om onze gemeentelijke rol in een Publiek Energiebedrijf vorm te geven. Het college voorspelt zelf niet, maar heeft veelvuldig Bestuurlijk Overleg met Liander en TenneT en bespreekt daarbij de voorspellingen en investeringsplannen van de netbeheerders. 3.In het verlengde van bovenstaande: Kernenergie (SMR’s) zijn niet onderzocht; de provincie is wel bezig met een onderzoek naar de potentie.