1.5 bijlage 5 deskundigennotitie Dienstenrichtlijn Bos Tuin en Dier locatie Heerenveen 21 april 2022
Tekst van het document
Hoofdwinkelgebied groot 200-400 winkels
Binnenstad > 400 winkels 0% 11-Dagelijks
Bron: Locatus 2020
22-Mode & Luxe
20% 35-Vrije Tijd
40%
60%
37-In/Om Huis
80%
100%
38-Detailh Overig
120%
DESKUNDIGENNOTITIE DIENSTENRICHTLIJN BOS TUIN EN DIER-LOCATIE HEERENVEEN
Kwalitatief-ruimtelijke mogelijkheden Ook in kwalitatieve zin zijn er binnen het brede pakket maatregelen voldoende mogelijkheden om het aanbod in het centrum en de wijk- en buurtwinkelcentra te vernieuwen. Dat hebben de detailhandelsmutaties in de afgelopen jaren in Heerenveen-centrum, De Greiden en Akkersplein laten zien. Hier zijn voldoende kwalitatieve mogelijkheden voor de detailhandel. Bij een goede ruimtelijke ordening zijn de volgende kwaliteitseisen van belang: •
een goede omvang en uitstraling in een prettige omgeving,
•
centraal en goed bereikbaar voor de hele kern en de regio, en binnen de wijken en buurten op fiets en loopafstand gelegen: alleen zo worden ontwrichting en leegstand voorkomen,
•
dat de keuze voor de consument toeneemt, met een goede opbouw van de segmentering en een differentiatie in het aanbod,
•
met goede oplossingen voor verkeerafwikkeling van auto’s, bevoorrading en voor parkeren.
Volgens de gemeente kan het centrum van Heerenveen goed voldoen aan deze kwaliteitseisen. Dat geldt ook voor De Greiden en Akkersplein. In het centrum hebben zich diverse gespecialiseerde supermarkten en andere winkels in het dagelijkse segment gevestigd. Voorbeelden zijn Budget Food en Ekoplaza die onderdeel uitmaakt van het Versplein. De komende jaren wordt Centrum Oost aangepakt. Dan zal daar het dagelijkse en supermarktaanbod zijn vernieuwd, met een goede omvang en uitstraling. Het aanbod zal goed bereikbaar zijn voor de diverse vormen van vervoer, met passende oplossingen voor verkeer, parkeren in een nieuwe garage, en een betere bevoorradingsoplossing: iets wat bij de huidige Albert Heijn nu als ongunstig wordt ervaren. De nieuwe fullservice-supermarkt zal de ruime differentiatie in het centrumaanbod verder vergroten. Conclusie verband afwijzingsbesluiten en brede pakket (zinvolle bijdrage) De cijfermatige onderbouwing is geleverd via een benchmark en distributieve analyses. De locatie van een supermarkt heeft een structuurbepalende invloed binnen het pakket aan maatregelen om de doelen en ambities te bereiken van een vitale en aantrekkelijke detailhandelstructuur. De benchmark laat zien dat Heerenveen over een ruim dagelijks aanbod beschikt.
Uit het distributieplanologische berekeningen blijkt dat de distributieve ruimte voor een kwantitatieve uitbreiding van het supermarktaanbod nagenoeg ontbreekt. Ook in kwalitatieve zin ontbreekt de toegevoegde waarde van een nieuwe supermarkt omdat in alle marktsegmenten wordt voorzien. Er is voldoende aangetoond dat de afwijzingsbesluiten een zinvolle bijdrage leveren aan het brede pakket maatregelen. Zonder afwijzingsbesluit is juridisch niet uit te sluiten dat zich een supermarkt gaat vestigen op de locatie van Bos Tuin en Dier. Omdat de distributieve ruimte ontbreekt is de kans groot dat er een supermarkt gaat verplaatsen, bijvoorbeeld vanuit het centrum. Dit zal grote gevolgen hebben voor het centrum, de leegstand en voor het woon-, leef- en ondernemersklimaat. Investeringen om het centrum te versterken zullen achterblijven. Ook ontstaan er effecten op de beide centra in de wijken vanwege het overaanbod.
27
28
DESKUNDIGENNOTITIE DIENSTENRICHTLIJN BOS TUIN EN DIER-LOCATIE HEERENVEEN
4.4 Niet verder dan nodig, geen andere minder beperkende maatregelen mogelijk De locatiekeuze van nieuwe detailhandel is een structuurbepalende en harde maatregel binnen dit totale pakket van maatregelen. De invloed van de locatie van 2.400 m2 bvo nieuwe detailhandel is vele malen groter dan van louter zachte maatregelen. Voorbeelden van zachte maatregelen zijn een verbetering van een gevel, de aanpak van de openbare ruimte om het verblijfsklimaat te verbeteren, marketing en promotie, verplaatsing van een kleinere winkel of de acquisitie van een nieuw winkelconcept. De gemeente Heerenveen gaat uit van een ‘én-én systematiek’. Dit betekent effectieve juridische instrumenten via het juridische-planologisch kader, én effectieve niet-juridische instrumenten binnen het bredere pakket aan maatregelen. Alleen deze combinatie garandeert dat het doel van een toekomstbestendige en vitale detailhandelstructuur behaald kan worden. Zou de gemeente toch een grote supermarkt toestaan op de Bos Tuin en Dier-locatie dan komt dat neer op ‘dweilen met de kraan open’ voor alle overige acties en zachte maatregelen die nog opgepakt moeten worden vanuit bijvoorbeeld het Programma Centrum Heerenveen. De afwijzingsbesluiten zijn noodzakelijk om negatieve effecten op het centrum te voorkomen.
Een nieuwe supermarkt van 2.400 m2 bvo buiten de detailhandelstructuur betekent een grootschalige ontwikkeling die langdurig in gebruik zal zijn door nieuwe detailhandel. Het mogelijk maken hiervan heeft verstrekkende gevolgen voor de resultaten die behaald kunnen en zullen worden met de aanpak van het centrum via het genoemde Programma. Beide afwijzingsbesluiten gaan niet verder dan nodig. Er zijn (aantoonbaar) geen andere, minder beperkende maatregelen die eenzelfde of betere bijdrage kunnen leveren om de nagestreefde doelen te bereiken.
4.5 Conclusie evenredigheid Conclusie is dat beide afwijzingsbesluiten voor een mogelijke supermarkt op de Bos Tuin en Dier-locatie geschikt zijn om de beoogde doelen te bereiken. Met het totale pakket aan maatregelen wordt het beoogde doel coherent en systematisch nagestreefd: • De gemeente Heerenveen handelt coherent en systematisch om het nagestreefde doel te bereiken. Dat is voor de gemeente erg belangrijk, en het verlengde werken de ondernemers actief samen. Zonder de beide afwijzingsbesluiten is het niet uitgesloten dat de gemeente elders genoodzaakt wordt om vergelijkbare regels te schrappen waarmee nieuwe detailhandel op verspreide locaties zoals de bedrijventerreinen toegestaan moet worden; • Het brede pakket aan maatregelen is effectief om de nagestreefde algemene doelen te bereiken; • De specifieke maatregel met beide afwijzingsbesluiten draagt binnen het brede pakket aan maatregelen zinvol bij aan het bereiken van het nagestreefde doel; • De maatregel gaat niet verder dan nodig om het nagestreefde doel te bereiken: de locatiekeuze van een solitaire grootschalige supermarkt is een structuurbepalende en harde maatregel. Er zijn (aantoonbaar) geen andere, minder beperkende maatregelen mogelijk.
DESKUNDIGENNOTITIE DIENSTENRICHTLIJN BOS TUIN EN DIER-LOCATIE HEERENVEEN
5. Conclusie toetsing Dienstenrichtlijn In het bestemmingsplan Heerenveen - Skoatterwâld 2e en 3e fase zijn voor dit gebied binnen de bestemming 'Bedrijf - Tuincentrum / Bouwmarkt' beperkingen opgenomen voor de vestiging van detailhandel. Deze worden voor deze locatie beperkt tot ‘Bedrijf - Tuincentrum / Bouwmarkt’. Conform de Dienstenrichtlijn mag er geen beperking plaatsvinden van het vrij vestigen van ‘diensten’ tenzij voldaan wordt aan artikel 15 lid 3 van de Dienstenrichtlijn. Hierin wordt aangegeven dat vestigingsbeperkingen niet mogen tenzij: 1.
Geen sprake is van discriminatie (naar land);
2.
De beperking (aantoonbaar) noodzakelijk is in verband met een dwingende reden van algemeen belang (het doel);
3.
De maatregel (aantoonbaar) evenredig is: a. de maatregel is geschikt en effectief voor het beoogde doel; b. de maatregel op coherente en systematische wijze wordt uitgevoerd; c. maatregel gaat niet verder dan nodig; d. hetzelfde doel kan niet met andere en/of minder beperkende middelen worden bereikt.
In het voorgaande is onderzocht of de opgenomen vestigingsbeperking binnen de bestemming 'Bedrijf Tuincentrum / Bouwmarkt' voldoet aan de gestelde criteria. Op basis van dit onderzoek wordt geconcludeerd dat zowel het detailhandelsbeleid van de gemeente als de planologische uitwerking van dit beleid voor deze locatie te Heerenveen voldoet aan de criteria van art. 15 lid 3 van de Dienstenrichtlijn. Ook voldoet de afwijzing van de gemeenteraad van de aanvraag om een bestemmingsplan vast te stellen aan de criteria van de Dienstenrichtlijn. Van (evidente) strijd met de Dienstenrichtlijn is geen sprake.
29
30
DESKUNDIGENNOTITIE DIENSTENRICHTLIJN BOS TUIN EN DIER-LOCATIE HEERENVEEN
Bijlage Fotomateriaal van de winkelgebieden in de kern Heerenveen
Molenplein en omgeving is helemaal vernieuwd medio 2016. De aanpak van Centrum Oostzijde volgt nog.
DESKUNDIGENNOTITIE DIENSTENRICHTLIJN BOS TUIN EN DIER-LOCATIE HEERENVEEN
Wijkwinkelcentrum De Greiden is medio 2016 vernieuwd
Buurtwinkelcentrum Akkersplein is in de periode tot 2015 vernieuwd.
Bron: locatiebezoek Seinpost oktober 2021
31