1.3 bijlage 3 Ruimtelijke onderbouwing

Herinrichting kruising Burg. Falkenaweg Heerenveen Ruimtelijke onderbouwing ex art. 2.12 lid 1 onder a sub 3 Wabo

Verantwoording Titel: Onderwerp: Projectnummer: Klant: Referentienummer: Versie:

Ruimtelijke onderbouwing Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen 51008007 Gemeente Heerenveen NL22-648800269-17099 D02

Datum:

04-04-2022

Auteur: E-mailadres: Gecontroleerd door: Paraaf gecontroleerd:

Vrijgegeven door: Paraaf vrijgegeven:

2/32

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding ........................................................................................... 4 Aanleiding en doel ........................................................................... 4 Ligging projectgebied ...................................................................... 5 Bijbehorende stukken ...................................................................... 6 Leeswijzer ........................................................................................ 6

2 Planbeschrijving .............................................................................. 7 2.1 Heerenveen Beter Bereikbaar ......................................................... 7 2.2 Oplossingsrichtingen en voorkeursvariant ...................................... 7 2.2.1 Huidige en toekomstige situatie ................................................... 7 2.2.2 Oplossingsrichtingen .................................................................... 8 2.3 Ontwerp voorkeursvariant ............................................................... 9 2.4 Openbare ruimte............................................................................ 11 3

Toets aan het bestemmingsplan ................................................... 14

4 Beleid ............................................................................................. 17 4.1 Rijksbeleid ..................................................................................... 17 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (2020) .............................................. 17 4.2 Provinciaal beleid .......................................................................... 17 4.2.1 Omgevingsvisie De Romte Diele (2020) .................................... 17 4.2.2 Verordening Romte 2014 (geconsolideerde versie 2021) ......... 18 4.3 Gemeentelijk beleid ....................................................................... 18 4.3.1 Omgevingsvisie Heerenveen 2040 (2021) ................................. 18 4.3.2 Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (2017) ....................... 19 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12

Milieu- en omgevingsaspecten ...................................................... 20 Bodem ........................................................................................... 20 Archeologie .................................................................................... 21 Cultuurhistorie ............................................................................... 22 Ecologie ......................................................................................... 24 Bomen ........................................................................................... 26 Water ............................................................................................. 26 Verkeer .......................................................................................... 27 Geluid ............................................................................................ 28 Luchtkwaliteit ................................................................................. 29 Externe veiligheid .......................................................................... 30 Kabels en leidingen ....................................................................... 31 Vormvrije m.e.r.-beoordeling ......................................................... 31

6 6.1 6.2

Uitvoerbaarheid ............................................................................. 32 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ................................................. 32 Economische uitvoerbaarheid ....................................................... 32

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9

Tekening strijdige bestemmingen Memo verkeerskundige onderbouwing voorkeursvariant VRI Bomen Effect Analyse Ecologisch onderzoek AERIUS-berekening Watertoets Akoestisch onderzoek Luchtkwaliteit Vormvrije m.e.r.-beoordeling

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 3/32

1

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel

De gemeente Heerenveen is voornemens om de rotonde ‘Heerenveen-Midden’, waar de Burgemeester Falkenaweg, de Oranje Nassaulaan en de Rottumerweg met elkaar worden verbonden, om te bouwen tot een kruising met verkeerregelinstallaties (VRI’s). De realisatie van een VRI op deze locatie is gedeeltelijk in strijd met de ter plaatse geldende bestemmingsplannen. Op enkele locaties bevindt het ontwerp zich binnen groen-, bedrijfs- en waterbestemmingen (zie ook hoofdstuk 3). De uitgebreide omgevingsvergunningprocedure uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) biedt de gemeente Heerenveen de mogelijkheid af te wijken van deze bestemmingsplannen (artikel 2.12 lid 1a sub 3 Wabo). Voor deze afwijking moet een ruimtelijke onderbouwing worden opgesteld waarin wordt gemotiveerd dat de afwijking leidt tot een ‘goede ruimtelijke ordening’. De herinrichting van de rotonde Heerenveen Midden is een onderdeel van het project Heerenveen Beter Bereikbaar (HBB). Het project HBB heeft als doel het autoverkeer in Heerenveen beter te laten doorstromen en voorziet in aanpassingen van wegen rondom de A32-aansluitingen Centrum en Oranjewoud. Het project wordt in paragraaf 2.1 nader beschreven. De rotonde Heerenveen-Midden is op dit moment ingericht als een enkelstrooks rotonde, inclusief fiets- en voetgangersoversteken op alle takken. Gemotoriseerd verkeer heeft voorrang op langzaam verkeer.

De rotonde vormt een belangrijke schakel in het verkeersnetwerk van Heerenveen.

Figuur 1.1: Locatie

Op het kruispunt kruisen twee belangrijke doorgaande routes binnen Heerenveen elkaar (zie figuur 1.1) . In oost-west richting verbindt de rotonde de Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 4/32

A32, Skoatterwâld en Oranjewoud met het westelijke deel van Heerenveen en de dorpen aan de westkant van Heerenveen. Daarnaast wordt het centrum van Heerenveen en aangrenzende woonwijken via de Burgemeester Falkenaweg ontsloten via deze rotonde en kan in zuidelijke richting onder meer de woonwijk De Akkers worden bereikt. De fietsroute via de Burgemeester Falkenaweg is aangewezen als hoofdfietsroute en vormt daarmee een belangrijke schakel in het regionale fietsnetwerk in en rondom Heerenveen. Uit de verkeerskundige onderbouwing van Antea (bijlage 2) blijkt dat in de huidige situatie de verkeersdoorstroming van gemotoriseerd verkeer op de rotonde op drukke momenten onder druk staat. Uit berekeningen met het verkeersmodel is gebleken dat het in de toekomst op de rotonde nog drukker wordt en dat zonder een ingreep op de rotonde het verkeer hier vastloopt. De herinrichting van de rotonde is dus noodzakelijk om de doorstroming van het verkeer op deze belangrijke schakel in het netwerk binnen Heerenveen op peil te houden. De gemeenteraad heeft op 5 oktober 2020 gekozen voor een kruispunt met verkeerslichten als nieuwe inrichting van de huidige rotonde HeerenveenMidden. De raad heeft de uitkomsten van een participatietraject met bewoners en pandeigenaren in de wijken Midden en De Akkers in haar overweging meegenomen. In hoofdstuk 2 wordt hier nader op ingegaan.

1.2

Ligging projectgebied

De projectlocatie betreft de kruising van de Burgemeester Falkenaweg, de Oranje Nassaulaan en de Rottumerweg in Heerenveen. Het projectgebied staat op onderstaande figuur weergegeven. Voor een beperkt gedeelte binnen dit projectgebied is er sprake van strijdigheid met de vigerende bestemmingen (zie verder hoofdstuk 3).

Figuur 1.2: Projectgebied

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 5/32

1.3

Bijbehorende stukken

Voor de totstandkoming van deze ruimtelijke onderbouwing zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd, waarvan de resultaten op hoofdlijnen zijn verwoord in hoofdstuk 4. De volgende rapportages zijn als separate bijlagen opgenomen: • • • • • • • • •

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9

1.4

Tekening strijdige bestemmingen Memo verkeerskundige onderbouwing voorkeursvariant VRI. Bomen Effect Analyse. Ecologisch onderzoek. AERIUS-berekening. Watertoets. Akoestisch onderzoek. Luchtkwaliteit. Vormvrije m.e.r. beoordeling.

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 is een beschrijving gegeven van het voortraject, het ontwerp en relevante inrichtingsaspecten. In hoofdstuk 3 is de toetsing aan het bestemmingsplan uitgevoerd, in hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleid. In hoofdstuk 5 is vervolgens aandacht besteed aan de omgevingsaspecten en de daaraan verbonden onderzoeken. In hoofdstuk 6 komt de maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid aan de orde.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 6/32

2

Planbeschrijving

2.1

Heerenveen Beter Bereikbaar

Het Project Heerenveen Beter Bereikbaar is een samenwerking van de gemeente Heerenveen, provincie Fryslân en Rijkswaterstaat. Heerenveen kent een grote verkeersdrukte in de ochtend- en avondspits. Om de verkeerssituatie vlotter en veiliger te maken, worden de op- en afritten van de A32 en de wegen naar de op- en afritten (K.R. Poststraat en Oranje Nassaulaan) verbeterd. Het project is verdeeld in twee fasen. Fase 1 betreft de op- en afritten Heerenveen-Centrum (A32-aansluiting 12). Deze eerste fase is in augustus 2021 afgerond. Fase 2 betreft de op- en afritten Heerenveen (A32-aansluiting 11), de Oranje Nassaulaan en het ombouwen van de rotonde HeerenveenMidden tot een kruising met verkeerslichten. De werkzaamheden aan deze tweede fase worden in 2023 verwacht. Voor de aanpassingen aan de Oranje Nassaulaan en de A32-aansluitingen is een bestemmingsplanprocedure doorlopen. Het bestemmingsplan is vastgesteld op 5 oktober 2020 en inmiddels onherroepelijk. De aanpassing van de kruising Burgemeester Falkenaweg – Oranje Nassaulaan – Rottumerweg is niet in dit bestemmingsplan meegenomen, omdat bij de voorbereiding van het bestemmingsplan nog geen keuze was gemaakt voor de kruispuntvorm. Voorliggende ruimtelijke onderbouwing heeft enkel betrekking op de ombouw van de rotonde Heerenveen-Midden tot een kruising met verkeerslichten.

2.2

Oplossingsrichtingen en voorkeursvariant

2.2.1

Huidige en toekomstige situatie

Uit de verkeerskundige onderbouwing van Antea (bijlage 2) blijkt dat in de huidige situatie de verkeersdoorstroming van gemotoriseerd verkeer op de rotonde op drukke momenten onder druk staat. Dit leidt (vaak nog kortstondig) tot wachtrijen op de aanleidende wegen. Dit is met name op beide takken van de Burgemeester Falkenaweg het geval. Op overige momenten van de dag kan de rotonde het verkeer goed verwerken. Langzaam verkeer moet voorrang verlenen aan gemotoriseerd verkeer. Op rustige momenten zijn er voldoende hiaten voor langzaam verkeer om over te steken. Op drukke momenten zijn deze hiaten er (veel) minder. Dit maakt het oversteken voor langzaam verkeer lastiger. De verkeerskundige notitie van Antea toont aan dat uit verkeerstellingen blijkt dat de hoeveelheid verkeer via deze route gestaag stijgt. Onder andere als gevolg van de groei van Skoatterwâld. Daarnaast wordt op korte termijn de aansluiting bij de Oranje Nassaulaan op de A32 opgewaardeerd. Uit berekeningen met het verkeersmodel is gebleken dat dit zorgt voor extra verkeer over de Oranje Nassaulaan in de toekomst en dat zonder een ingreep op de rotonde het verkeer hier vastloopt. De herinrichting van de rotonde is dus noodzakelijk om de doorstroming van het verkeer op deze belangrijke schakel in het netwerk binnen Heerenveen op peil te houden.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 7/32

2.2.2

Oplossingsrichtingen

Om in de toekomst een vlotte doorstroming voor het verkeer op de kruising Burgemeester Falkenaweg – Rottumerweg/Oranje Nassaulaan te garanderen zijn enkele oplossingsrichtingen onderzocht, waaronder diverse uitvoeringen van rotondes (onder andere turborotonde, ovonde, bril-rotonde) en waarbij fietsverbindingen op verschillende manieren zijn ingepast (fietstunnel(s) en/of fietsbrug). In de verkeerskundige notitie in bijlage 2 is nader beschreven welke opties zijn onderzocht. Op basis van de uitkomsten uit bewonersbijeenkomsten, verdere onderzoeken en overleggen met de werkgroep Rotonde Midden, zijn er in 2020 vier varianten overgebleven (zie ook figuur 2.1): • • • •

Variant A: 2 x 3-taksrotonde (fietspad ten oosten Burg. Falkenaweg Zuid). Variant B: 2 x 3-taksrotonde (fietspad ten westen Burg. Falkenaweg Zuid). Variant C: turborotonde. Variant D: verkeerslichten.

Figuur 2.1: Varianten A, B, C en D (fragmenten filmpjes Rotonde Heerenveen Midden)

Alle vier varianten zijn uitgewerkt op schetsontwerpniveau waarmee (globaal) de inpasbaarheid is aangetoond. Ook zijn de vier varianten dynamisch gesimuleerd om de effecten op de doorstroming van het verkeer te toetsen. De vier varianten zijn vervolgens door de gemeente en door de bewoners beoordeeld op veiligheid, landschappelijke inpassing, doorstroming, financiën en draagvlak. De beoordelingen zijn terug te vinden in het document ‘Definitief beoordelingsresultaat Rotonde Heerenveen Midden’ van 16 juli 2020. De gemeenteraad van Heerenveen heeft op 5 oktober 2020 besloten om voor scenario D – een kruispunt met verkeerslichten – te kiezen. De uitkomst van de peiling door bewoners en pandeigenaren in de wijken Midden en De Akkers op de vier plannen heeft de raad in haar overweging meegenomen.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 8/32

Uit de peiling blijkt dat voor elk van de scenario’s in meer of mindere mate draagvlak is, maar dat een kruispunt met verkeerslichten op het meeste draagvlak kan rekenen. Hieronder zijn beknopt de resultaten weergegeven van de variantenafweging: •

•

• • •

Variant D scoort qua landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing relatief goed en biedt vanuit deze optiek de beste mogelijkheden voor groeninpassing en beleving van de stedenbouwkundige structuur en het landschap door alle soorten verkeersdeelnemers. Op het thema veiligheid kent variant D wel enkele veiligheidsrisico's doordat gemotoriseerd en langzaam verkeer elkaar op maaiveld kruisen en de kans aanwezig is op het negeren van een rood verkeerslicht. Variant D is daarnaast minder fietsvriendelijk, doordat verkeerslichten leiden tot wachttijden voor fietsverkeer. Voor variant D geldt dat door middel van een slimme VRI (iVRI) de wachttijden voor de verkeerslichten verder beperkt kunnen worden, met name in de rustige periodes. Voor (een deel van de) voetgangers is variant D comfortabeler, vanwege het ontbreken van tunnels met hellingen. Uit geluidsonderzoek blijkt dat voor varianten A en B aanvullende maatregelen nodig zijn om het geluidseffect te beperken. Dit geldt niet voor varianten C en D. Het geluidseffect voor variant C en D is neutraal. Door gebruik te maken van een tunnelsysteem zijn varianten A, B en C significant duurder dan de oplossing met verkeerslichten van variant D.

In hoofdstuk 4 wordt verder ingegaan op deze variant ten opzichte van de milieu- en omgevingsaspecten.

2.3

Ontwerp voorkeursvariant

Na de keuze voor een voorkeursvariant is het ontwerp hiervoor nader uitgewerkt. In figuur 2.2 staat het ontwerp weergegeven. Het ontwerp betreft grotendeels gronden die nu al een verkeersbestemming hebben. Er zijn enkele stroken met een groen- en waterbestemming waarop het planvoornemen mee in strijd is (zie verder hoofdstuk 3). Op de Oranje Nassaulaan, de Rottumerweg en de Burgemeester Falkenaweg Zuid zijn richting de VRI-kruising drie rijstroken voor het autoverkeer beoogd: linksaf, rechtdoor en rechtsaf. Op de Burgemeester Falkenaweg Noord zijn twee rijstroken beoogd: één voor linksaf en één voor rechtdoor en rechtsaf. Voor het verkeer dat de VRI-kruising verlaat is in alle richtingen één rijstrook in het ontwerp opgenomen.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 9/32

Figuur 2.2: Ontwerp (bron: gemeente Heerenveen)

Het fietsverkeer en wandelaars kunnen bij alle richtingen van de kruising oversteken bij de verkeerslichten. De fiets- en voetpaden op het kruispunt zijn in twee richtingen. Van de beoogde eindsituatie is in het omgevingsproces in 2020 een visualisatie gemaakt. Deze visualisatie is weergegeven in figuur 2.3. De visualisatie geeft een indicatief beeld. Na het omgevingsproces in 2020 is de inrichting verder uitgewerkt en gedetailleerd. De uiteindelijke (detail)inrichting kan afwijken van de visualisatie (o.a. ten aanzien van groen).

Figuur 2.3: Visualisatie eindsituatie (fragment filmpje Rotonde Heerenveen Midden Plan D via Rotonde Heerenveen Midden Plan D - YouTube)

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 10/32

Bij de uitwerking van de voorkeursvariant is gebleken dat de Hoflaan het beste kan worden ontsloten door een rechtstreekse aansluiting op de Oranje Nassaulaan (zie figuur 2.4). Dit is in overleg met de werkgroep Rotonde Midden vastgesteld. Belangrijkste voordelen van deze optie is dat deze verkeersveilig kan worden ingericht en goed inpasbaar is.

Figuur 2.4: Visualisatie eindsituatie kruising Hoflaan

2.4

Openbare ruimte

Het ontwerp leidt ertoe dat de openbare ruimte op en rondom de kruising anders wordt ingericht dan in de huidige situatie. Het verschil in ruimtebeslag tussen de huidige rotonde en de toekomstige kruising met VRI is gering. De fietspaden rond de rotonde (figuur 2.5) blijven op ongeveer dezelfde positie als in het nieuwe ontwerp van de kruising, zoals is weergegeven in figuur 2.6. De toeleidende wegen worden door de opstelstroken daarentegen wel breder, waardoor bestaand groen en water gedeeltelijk komen te vervallen.

Figuur 2.5: Huidige situatie

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 11/32

Figuur 2.6: Huidige situatie (lichte grijze lijnen) en het ontwerp (roze lijnen)

Bomen Om ruimte te creëren voor de nieuwe infrastructuur is het noodzakelijk dat er bomen gekapt worden of dat bomen worden verplaatst. In figuur 2.7 is aangegeven welke bomen behouden, gekapt en herplant worden en waar nieuwe bomen zijn beoogd.

Figuur 2.7: Bomen in het ontwerp Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 12/32

De bovenstaande bomen die gekapt worden betreffen geen waardevolle of monumentale bomen als bedoeld in de Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Heerenveen en het beleidsdocument Kapbeleid gemeente Heerenveen 2017. Om die reden is er geen omgevingsvergunning voor het onderdeel kap nodig. In eerste instantie was er sprake van het mogelijk moeten kappen van drie waardevolle bomen langs de Burgemeester Falkenaweg ten zuiden van de kruising. Om deze waardevolle bomen te kunnen behouden is het ontwerp aangepast. Omdat het wegprofiel dicht bij deze drie waardevolle bomen ligt, is een Bomen Effect Analyse (BEA) opgesteld. Hierin wordt de impact op deze waardevolle bomen inzichtelijk gemaakt (zie ook paragraaf 5.5). Deze BEA is opgenomen in bijlage 3. Water Het ontwerp leidt tot een toename van verharding door verbreding. De omvang van het oppervlaktewater neemt af door het dempen van water voor de nieuwe verbinding met de Hoflaan. Het project Heerenveen Beter Bereikbaar (HBB) voorziet in de aanleg van nieuw oppervlaktewater. In het gehele project wordt meer water aangelegd dan voor de watercompensatie nodig is. In paragraaf 5.6 wordt dit nader behandeld.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 13/32

3

Toets aan het bestemmingsplan

Het project voor de realisatie van de ombouw van de rotonden tot een VRIkruising valt deels in drie vigerende bestemmingsplannen: • • •

Bestemmingsplan De Akkers / Ten Woude (2013). Bestemmingsplan Heerenveen - Midden (2013). Heerenveen - Aansluiting A32 (2020).

Voor het gebied gelden ook de facetbestemmingsplannen ‘Partiële herziening bestemmingsplannen kamerverhuur’ en ‘Partiële herziening bestemmingsplannen parkeren’. Deze bestemmingsplannen hebben echter geen raakvlakken met dit planvoornemen. Het ontwerp voor de VRI-kruising past grotendeels binnen de bestemmingen ‘Verkeer’ van de drie vigerende plannen. Slechts op enkele locaties is er een strijdigheid met de vigerende bestemmingen. Dit wordt hieronder toegelicht. Burgemeester Falkenaweg noord en zuid Voor de bestemmingsplannen ‘Heerenveen – Midden’ en ‘De Akkers/Ten Woude’ geldt dat in de noord-zuid richting de verkeersbestemming (voor de Burgemeester Falkenaweg ten noorden en zuiden van de rotonde, inclusief parallelwegen, fiets- en voetpaden) ruim is. In de omgeving van de rotonde zijn in de vigerende plannen geen groen- of waterbestemmingen opgenomen. Het ontwerp past volledig binnen de vigerende verkeersbestemmingen. Oranje Nassaulaan en Rottumerweg Voor de bestemmingsplannen ‘De Akkers/Ten Woude’ en ‘Aansluiting A32’ geldt dat in de oost-west richting naast ruime verkeersbestemmingen (voor de Oranje Nassaulaan, de Rottumerweg en fietspaden) ook groen- en waterbestemmingen zijn opgenomen. Op enkele locaties zijn in het ontwerp van de voorkeursvariant wegen, wegbermen en fietspaden voorzien in de groen-, water- en bedrijfsbestemmingen.

De locaties worden hieronder beschreven en op kaart weergegeven. Deze tekening is ook opgenomen in bijlage 1. Oranje Nassaulaan Aan de noordoostzijde van de kruising liggen de rijstroken van de Oranje Nassaulaan (richting zuidwest) en een beperkt deel van het fietspad aan de noordzijde van de Oranje Nassaulaan in de bestemmingen ‘Groen’ en ‘Bedrijf nutsdoeleinden’. Aan de zuidzijde van de Oranje Nassaulaan is een afslag vanaf de Oranje Nassaulaan naar de Hoflaan beoogd binnen de bestemmingen ‘Groen’ en ‘Water’. In onderstaande tabel en figuur 3.1 is aangegeven waar van welke bestemmingen wordt afgeweken. De rijstrook voor rechtsaf ten noorden van 1B past binnen de vigerende verkeersbestemming. Hiervoor is een afwijking van het bestemmingsplan niet nodig.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 14/32

Nr 1a 1b 2a 2b 2c 3a 3b 4a 4b

Vigerend plan Aansluiting A32 Aansluiting A32 Aansluiting A32 De Akkers/Ten Woude De Akkers/Ten Woude De Akkers/Ten Woude De Akkers/Ten Woude De Akkers/Ten Woude De Akkers/Ten Woude

Bestemming Groen Groen Groen Water en Groen Groen Groen Groen Bedrijf - nutsdoeleinden Bedrijf - nutsdoeleinden

Ontwerp Berm Weg Weg en berm Weg en berm Weg en berm Fietspad Fietspad Berm Weg

Afwijking Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Figuur 3.1: Verkeerskundig ontwerp en vigerende bestemmingen ten noordoosten kruising

Rottumerweg Aan de zuidwestzijde van de kruising ligt een fietspad gedeeltelijk in de bestemming ‘Groen’ van bestemmingsplan De Akkers-Ten Woude (zie nummer 5 in figuur 3.2). Voor de aanleg van dit fietspad wordt van de vigerende bestemming afgeweken. Vanwege de verlegging van het fietspad naar het zuiden en het herplanten van de bomenrij is het gewenst om de groenstrook naar het zuiden te verschuiven. Hierdoor schuift ook de nu aanwezige watergang in beperkte mate naar het zuiden op. Binnen de groenbestemming is water toegestaan en binnen de waterbestemming is groen toegestaan. Het naar het zuiden verleggen van de groenstrook en de watergang is daarom niet in strijd met de vigerende bestemmingen. Hiervoor is een afwijking dus niet nodig. Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 15/32

Figuur 3.2: Verkeerskundig ontwerp en vigerende bestemmingen ten zuidwesten kruising

De gemeente heeft de mogelijkheid om bij de realisatie van de kruising de vigerende bestemmingen aan te passen of hier van af te wijken. Dit kan door middel van het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan of een omgevingsvergunning op grond van artikel 2.12 lid 1a sub 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In dit geval is gekozen voor de optie van de omgevingsvergunning. Het betreffende wetsartikel schrijft voor dat de motivering van het besluit een omgevingsvergunning af te geven een goede ruimtelijke onderbouwing bevat. Voorliggende ruimtelijke onderbouwing voorziet hierin.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 16/32

4

Beleid

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (2020)

De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige duurzame leefomgeving. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die het aanzien van ons land de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. De NOVI geeft richting door strategische keuzes te maken. Ook maakt de NOVI ruimte voor maatwerk in de regio en werkt gebiedsgericht, dat wil zeggen bij de aanpak van de opgaven worden de kenmerken van het gebied als uitgangspunt genomen. De opgaven die voortkomen uit de nationale belangen van het Rijk zijn vertaald in vier integrale prioriteiten. Deze vier integrale prioriteiten betreffen: • • • •

Klimaat & Energie; ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. Duurzame economie; duurzaam economisch groeipotentieel. Stad & Regio; sterke en gezonde steden en regio’s. Landelijk gebied; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Het project heeft te maken met een aantal nationale belangen: 2. Het realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; 4. Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; 8. Waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving; Deze belangen zullen worden versterkt door het uitvoeren van het project.

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1

Omgevingsvisie De Romte Diele (2020)

In de nieuwe Omgevingsvisie 'De Romte Diele’ stelt de provincie als ambitie om een vitaal, veerkrachtig, karakteristiek en gezond Fryslân te zijn. Er worden vier urgente opgaven benoemd: • Fryslân houdt de leefomgeving leefbaar, vitaal en bereikbaar. • Fryslân zet de energietransitie met kracht voort. • Fryslân wordt klimaatadaptief ingericht. • Fryslân versterkt de biodiversiteit. Met name de eerste opgave is voor deze ruimtelijke onderbouwing relevant, aangezien dit plan de bereikbaarheid van Heerenveen verbetert . De ombouw van de rotonde naar een VRI-kruising is niet strijdig met de doelstellingen uit de provinciale Omgevingsvisie aangezien de vernieuwde aansluiting bij draagt aan de sociaaleconomische ontwikkeling en een betere bereikbaarheid. Bovendien is zorgvuldig aandacht besteed aan de ruimtelijke inpassing van de nieuwe infrastructuur.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 17/32

4.2.2

Verordening Romte 2014 (geconsolideerde versie 2021)

Op 24 juni 2014 hebben Provinciale Staten de Verordening Romte Fryslân 2014 vastgesteld. De verordening is in werking getreden op 1 augustus 2014. De verordening uit 2011 is hiermee integraal herzien. In de verordening zijn regels gesteld die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen. In de verordening is onder meer de grens tussen het buitengebied en het stedelijk gebied vastgelegd. In stedelijk gebied bestaat een grotere mate van beleidsvrijheid wat betreft de ruimtelijke ordening dan in het buitengebied. Het projectgebied ligt binnen de als stedelijk gebied aangewezen gronden en is niet strijdig met de doelstellingen uit de verordening.

4.3

Gemeentelijk beleid

4.3.1

Omgevingsvisie Heerenveen 2040 (2021)

Met de omgevingsvisie werkt de gemeente Heerenveen aan het realiseren van de Global Goals. Deze zijn gebruikt bij het formuleren van de strategische doelstellingen van de gemeente. Er zijn kernkwaliteiten benoemd die relevant zijn voor het planvoornemen. Zo kent Heerenveen een uitstekende (boven)regionale bereikbaarheid en het daarbij behorende vestigingsklimaat. Op basis van de Samenvattende Visiekaart Heerenveen 2040 (figuur 4.1) ligt het gebied aan de hoofdassen van Heerenveen. De Burgemeester Falkenaweg is onderdeel van de historische lintstructuren in de gemeente. Ten aanzien van woningbouw moet deze lint ook behouden en versterkt worden. De Rottumerweg - Oranje Nassaulaan en Burgemeester Falkenaweg maken onderdeel uit van een behoudswaardige en te versterken groene structuur. In hoofdstuk 4 wordt aangetoond dat het planvoornemen geen negatieve impact heeft op de Omgevingsvisie.

Figuur 4.1: Samenvattende Visiekaart Heerenveen 2040

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 18/32

4.3.2

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (2017)

Het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is vastgesteld door de gemeenteraad op 18 december 2017. De komende jaren dient het GVVP als leidraad voor te nemen beslissingen op verkeersgebied. De ambities en beleidsdoelstellingen kennen een looptijd van ongeveer 10 jaar. Hoofddoelstellingen zijn het vergroten van de verkeersveiligheid, het in stand houden en verbeteren van de bereikbaarheid, duurzaamheid en gezondheid en de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid In het GVVP vormt het verbeteren van de aansluiting op de Rijksweg A32 één van de speerpunten, zowel op het gebied van verkeersveiligheid als bereikbaarheid. Het plan is in lijn met de doelstellingen uit het GVVP. De ombouw van rotonde tot VRI-kruising draagt bij aan de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 19/32

5

Milieu- en omgevingsaspecten

Naast het feit dat de aanpassing van de rotonde Heerenveen-Midden binnen het beleidskader van het Rijk, de provincie en de gemeente tot stand moet komen, dient ook rekening te worden gehouden met de aanwezige functies in en rond het plangebied. Uitgangspunt voor het plan is dat er een goede omgevingssituatie ontstaat. In de volgende paragrafen worden de milieu- en omgevingsaspecten en eventueel daaraan verbonden randvoorwaarden behandeld.

5.1

Bodem

Algemeen Uitgangspunt van een goede ruimtelijke ordening is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde bestemming en de daarin toegestane gebruiksvormen. Dit betekent dat het aspect bodemkwaliteit voor vrijwel alle nieuwe ontwikkelingen, die met ruimtelijke plannen mogelijk worden gemaakt, onderzocht moet worden. In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is bepaald dat de ruimtelijke onderbouwing of de toelichting op een bestemmingsplan inzichtelijk dient te maken of het plan uitvoerbaar is. Dit betekent dat er onder andere inzicht verkregen moet worden in de noodzakelijke financiële investering van een (mogelijk noodzakelijke) bodemsanering. Hierbij moet worden opgemerkt dat ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening het bestemmen van gronden met een bodem van onvoldoende milieuhygiënische kwaliteit met een hiervoor gevoelige bestemming in beginsel moet worden voorkomen. Conclusie onderzoek Voor deze ruimtelijke onderbouwing is de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart gehanteerd. De bodemkwaliteitskaart dient als basis voor afvoer/hergebruik van de vrijkomende grond. Bij toepassing binnen de gemeentegrenzen hoeft geen aanvullende grondsamenstellingsgegevens te worden overlegd. In een interne informatiecontrole bij de gemeente is geconstateerd dat er geen bodemverdachte situaties c.q. bijzondere verontreinigingen in het plangebied zijn geconstateerd.

Hierdoor kan zonder aanvullend onderzoek de bodemkwaliteitskaart ook van toepassing verklaard worden voor het projectgebied. De grond kan zonder aanvullende bewijsmiddelen worden afgezet binnen het toepassingsgebied van de bodemkwaliteitskaart. Alleen als de grond hoogwaardiger afgezet dient te worden, moet er aanvullend (AP04) onderzoek plaatsvinden. Bij de afslag naar de Hoflaan wordt een watergang gedempt. Hiervoor moet een verkennend waterbodemonderzoek worden uitgevoerd. Gemeente draagt er zorg voor dat dit voorafgaand aan de demping wordt uitgevoerd. Conclusie Het plan is uitvoerbaar op het aspect bodem.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 20/32

5.2

Archeologie

Algemeen De belangrijkste wettelijke basis voor het behoud van het erfgoed is de Erfgoedwet. Hierin is onder meer het Verdrag van Malta geïmplementeerd. Relevant is dat wanneer de bodem wordt verstoord, archeologische resten intact moeten blijven (in situ). Wanneer dit niet mogelijk is, worden archeologische resten opgegraven en elders bewaard (ex situ). Conclusie onderzoek De gemeente vraagt in de ruimtelijke onderbouwing rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden in de bodem. Hiervoor is de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE) een bruikbaar instrument. Op deze kaart is voor de hele provincie aangegeven wat de verwachtingswaarde is op het aantreffen van archeologische resten. Hieraan zijn adviezen gekoppeld over hoe om te gaan met deze waarden. Voor het projectgebied gelden de volgende twee adviezen: FAMKE advies ijzertijd-middeleeuwen: karterend onderzoek 3 (middeleeuwen) In deze gebieden kunnen zich archeologische resten bevinden uit de periode ijzertijd - middeleeuwen. Het gaat hier dan met name om vroeg en volmiddeleeuwse veenontginningen. Daarbij bestaat de kans dat er zich huisterpjes uit deze tijd in het plangebied bevinden. Ook de wat oudere boerderijen kunnen archeologische sporen of resten afdekken, hoewel de veengronden eromheen al afgegraven zijn.

De provincie beveelt aan om bij ingrepen van meer 5.000 m² een historisch en karterend onderzoek te verrichten, waarbij speciale aandacht moet worden besteed aan eventuele Romeinse sporen en/of vroeg-middeleeuwse ontginningen. Mochten er, als gevolg van het karterend archeologisch onderzoek, een of meerdere vindplaatsen worden aangetroffen, dan zal uit nader (waarderend) onderzoek moeten blijken hoe waardevol deze vindplaatsen zijn. Indien de vindplaats een nieuw aangetroffen terp betreft, geldt het advies: ‘waarderend onderzoek op terpen'. De resultaten van het karterend onderzoek kunnen ook uitwijzen dat de voorgenomen ingreep niet bezwaarlijk is, of met welke randvoorwaarden in het plan rekening dient te worden gehouden. FAMKE advies steentijd-Bronstijd: karterend onderzoek 2 (steentijd) In deze gebieden kunnen zich op enige diepte archeologische lagen uit de steentijd bevinden, die zijn afgedekt door een veen- of kleidek. Mochten zich hier archeologisch resten bevinden, dan zijn deze waarschijnlijk goed van kwaliteit. De provincie beveelt daarom aan om bij ingrepen van meer dan 2.500 m² een karterend (boor)onderzoek uit te laten voeren, waarbij minimaal zes boringen per hectare worden gezet, met een minimum van zes boringen voor gebieden kleiner dan een hectare.

De resultaten van een dergelijk karterend booronderzoek kunnen bijvoorbeeld inzicht geven aanwezigheid van dekzandkopjes of -ruggen, waarop zich archeologisch resten kunnen bevinden. Het booronderzoek dient zich vooral te richten op de aanwezigheid van podzol en het microreliëf van het zand onder het veen- of kleidek. Mochten zich in de gebieden dekzandkoppen of -ruggen bevinden, dan bevelen wij aan een waarderend onderzoek te laten verrichten op de gevonden koppen (zie advies ‘waarderend onderzoek - kopjes').

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 21/32

De resultaten kunnen ook uitwijzen dat de voorgenomen ingreep niet bezwaarlijk is, of met welke randvoorwaarden in het plan rekening dient te worden gehouden. Resumé Op basis van het verkeerskundige ontwerp en de strijdige bestemmingen zal voor het aanleggen en verbreden van het cunet circa 1.225 m2 ontgraven worden. Er wordt maximaal ca. 0,90 cm ten opzichte van het bestaand maaiveld ontgraven. Daarnaast is het projectgebied gelegen in de bebouwde kom, waardoor de kans op recente verstoringen zeer groot is. De omvang van werken buiten de bestaande verkeersbestemming, de bestaande verharding en de verstoorde grond is dermate klein dat deze omvang onder de grens voor archeologisch onderzoek blijft. De kans op het aantreffen van archeologische resten is zeer klein. Aanvullend onderzoek is dus niet noodzakelijk. Conclusie Het project is uitvoerbaar op het gebied van archeologie.

5.3

Cultuurhistorie

Algemeen Uitgangspunt bij ruimtelijke ontwikkelingen is om het binnen een plangebied aanwezige cultuurhistorische erfgoed te behouden. Dit houdt in dat bescherming moet worden geboden aan de aanwezige Rijksmonumenten, provinciale en gemeentelijke monumenten. Met als doel cultuurhistorische belangen te laten meewegen in de ruimtelijke ordening is per 1 januari 2012 het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Daarmee zijn gemeenten verplicht in ruimtelijke plannen een beschrijving op te nemen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden rekening is gehouden. Dat betekent dat een analyse moet worden verricht naar de cultuurhistorische waarden in een projectgebied en dat daar conclusies aan moeten worden verbonden die in een ruimtelijke onderbouwing verankerd worden. De gemeente Heerenveen heeft haar cultuurhistorische waarden beschreven in de nota ‘Cultuurhistorisch Erfgoed Gemeente Heerenveen’. Conclusie onderzoek De Burgemeester Falkenaweg is de historische weg tussen Heerenveen en Oudeschoot. Op de oudste historische topografische kaarten is dit lint al zichtbaar. Ook de Rottumerweg is al op oude kaarten zichtbaar. Beide wegen lagen tot en met de Tweede Wereldoorlog nog in het buitengebied. Volgens de Erfgoednota van de gemeente Heerenveen werd de Rijksweg A32 (ZwolleLeeuwarden) bij Heerenveen voltooid in 1957.

Pas rond het jaar 2000 werd de Oranje Nassaulaan aangelegd na de ombouw van de A32 van tweestrooks autoweg naar vierstrooks autosnelweg. Gelijktijdig is de T-kruising Burgemeester Falkenaweg - Rottumerweg ook aangepast naar een rotonde. Ten opzichte van de huidige situatie veranderen de cultuurhistorische structuren met het ombouwen van de rotonde tot VRI-kruising niet. De noordzuid en oost-west verbindingen blijven recht kruisen. De grootste wijzigingen vinden plaats in de breedte van de wegen die naar de kruising leiden.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 22/32

Vooral de Oranje Nassaulaan en Rottumerweg worden breder door de komst van opstelstroken. Vanwege het ontbreken van woningen aan deze wegen nabij de kruising is de ruimte voor verbreding van de infrastructuur hier aanwezig. De Burgemeester Falkenaweg is vanwege de historische route in de Erfgoednota van de gemeente Heerenveen opgenomen met stedenbouwkundige beeldkenmerken als: • •

Bebouwing aan beide zijden van het lint. Profiel van een doorgaande weg: geasfalteerde rijstroken met vrije fietspaden of ventwegen, brede groene bermen en laanbeplanting.

De kenmerkende laanbeplanting aan de Burgemeester Falkenaweg zal aan de oostzijde deels gekapt moeten worden en de brede groene bermen zullen aangepast worden. De onderbreking van de laanstructuur tussen de noord- en zuidzijde van de rotonde is nu circa 140 meter (zie figuur 5.1). Door het kappen van circa zes bomen aan de oostzijde van de Burgemeester Falkenaweg ten noorden van de kruising wordt de onderbreking in de laanbeplanting circa 210 meter (zie onderstaande figuur), een toename van circa 70 meter. Door herplant aan de westzijde wordt de laanstructuur weer teruggebracht. Na herplant zal de onderbreking ongeveer 130 meter bedragen.

Figuur 5.1: Afstand tussen bomen aan oostzijde in huidige (grijze lijn) en nieuwe situatie (zwarte lijn)

Het wegprofiel (van woning tot woning) van de Burgemeester Falkenaweg is ten noorden en ten zuiden van de rotonde relatief smal. Het aanwezige wegprofiel zoals in de Erfgoednota is opgenomen wordt aangepast. Er blijft sprake van een rijbaan met vrije ventwegen aan weerszijden van de hoofdrijbaan. In nauw overleg met de bewoners is een afweging gemaakt tussen parkeren en groen. Dit heeft geresulteerd in het hierboven beschreven en weergegeven ontwerp.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 23/32

Conclusie Uit bovenstaande kan geconcludeerd worden dat enerzijds sprake is van het gedeeltelijk verdwijnen van de laanbeplanting, anderzijds wordt de laanstructuur hersteld en versterkt. Vanuit het aspect Cultuurhistorie is het project uitvoerbaar.

5.4

Ecologie

Algemeen In het kader van de Wet natuurbescherming moet voorafgaand aan ruimtelijke ingrepen worden onderzocht of er sprake is van effecten van de voorgenomen werkzaamheden op wettelijk beschermde soorten flora en fauna en/of natuurgebieden. De wettelijke bescherming van natuurwaarden valt in grote lijnen uiteen in gebiedsbescherming en soortbescherming. Gebiedsbescherming houdt in dat gebieden met belangrijke natuurwaarden wettelijk zijn beschermd. Het gaat hierbij om Natura 2000-gebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN), natuurreservaten en andere in bestemmingsplannen aangeduide natuurgebieden. Soortbescherming is gericht op het beschermen van aangewezen beschermde planten- en diersoorten. De gebiedsbescherming voor Natura-2000 en de soortbescherming zijn geregeld in de Wet Natuurbescherming. Onderzoek In maart 2021 is door Altenburg & Wymenga een ecologisch onderzoek uitgevoerd in het projectgebied en rondom de aansluiting A32-Oranje Nassaulaan. Het onderzoek is opgenomen in bijlage 4. Voor de effecten op Natura 2000 als gevolg van stikstofdepositie is onderzoek uitgevoerd door Sweco (zie bijlage 5). Natura 2000 Door uitvoering van de plannen zijn geen (significant) negatieve effecten op het nabijgelegen Natura 2000-gebieden de Deelen en Rottige Meenthe en Brandemeer te verwachten.

Voor het stikstofgevoelige Natura 2000-gebied de Rottige Meenthe en Brandemeer is een AERIUS berekening geadviseerd. Overige Natura 2000gebieden zijn gelegen op een zodanig grote afstand vanaf het plangebied dat ook op deze gebieden geen negatieve effecten te verwachten zijn. In een aanvullend onderzoek naar stikstofdepositie (zie ook bijlage 5) zijn de wegvakken meegenomen die aansluiten op het kruispunt en waar een relevante wijziging in de verkeersintensiteiten optreedt tussen de autonome ontwikkeling en de plansituatie. Voor de verkeersintensiteiten in beide situaties is uitgegaan van de gegevens uit het regionale verkeersmodel van de gemeente Heerenveen. Op basis van tellingen op de betreffende wegen is een verdeling van 90% licht verkeer en 10% vrachtverkeer gehanteerd. Hierbij is voor het vrachtverkeer uitgegaan van zwaar vrachtverkeer (worst case uitganspunt). Op basis van de emissiebronnen is de stikstofdepositie in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden berekend. Voor de berekeningen is gebruik gemaakt van AERIUS Calculator 2020. Voor de berekeningen is het rekenjaar 2022 gehanteerd (dit is eveneens worst case omdat de emissiefactoren in de jaren na 2022 lager worden).

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 24/32

De maximale toename van de depositie ten gevolge van het project op stikstofgevoelige habitattypen/ leefgebieden met een (naderende) overschrijding van de KDW bedraagt 0,00 mol N/ha/jaar. Op basis van bovenstaande zijn negatieve effecten in stikstofgevoelige habitattypen en/of stikstofgevoelige leefgebieden uitgesloten en is voor het project een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming niet noodzakelijk. Overige gebiedsbescherming Gebieden die behoren tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen: de Ecologische Hoofdstructuur oftewel EHS), Natuur buiten NNN of zijn aangewezen als Ganzenfoerageergebied of Weidevogelkansgebied zijn op relatief grote afstand van het plangebied gelegen (zie figuur 5.2). Om die reden veroorzaken de plannen geen conflict met het beleid voor overige gebiedsbescherming.

Figuur 5.2: Ligging plangebied t.o.v. beschermde natuurgebieden

Soortenbescherming Door uitvoering van de plannen ontstaat mogelijk een conflict met de Wet natuurbescherming indien broedende vogels en hun nesten worden verstoord. Hieraan zijn bepaalde voorwaarden gekoppeld, die in paragraaf 4.4 van het onderzoek worden behandeld. Daarnaast wordt geadviseerd om geen licht te laten schijnen op watergangen na zonsondergang. Ten aanzien van algemene soorten vissen, amfibieën en zoogdieren moet men rekening houden met de zorgplicht. Door uitvoering van de plannen zal geen conflict met de Wet natuurbescherming ontstaan ten aanzien van beschermde soorten. Conclusie Op basis van het aspect ecologie is het project uitvoerbaar.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 25/32

5.5

Bomen

Binnen het projectgebied moeten meerdere bomen gekapt of verplaatst worden. Ook worden er nieuwe bomen aangeplant. De bomen die gekapt worden betreffen geen waardevolle of monumentale bomen. Om die reden is er geen omgevingsvergunning voor het onderdeel kap nodig. In eerste instantie had het ontwerp tot gevolg dat drie waardevolle bomen gekapt moesten worden aan de Burgemeester Falkenaweg. Het ontwerp is daarom, in samenspraak met de bewoners, zo aangepast dat de drie waardevolle bomen behouden kunnen worden. Voor deze drie bomen is echter wel een Bomen Effect Analyse (BEA) opgesteld (zie bijlage 3), mede doordat de weginfrastructuur dichter bij deze bomen zou komen. In de BEA wordt aangetoond dat de werkzaamheden en het verkeerskundig ontwerp geen effect hebben op deze bomen, mits de gestelde voorwaarden worden nageleefd. Op basis van het aspect ‘bomen’ is het project uitvoerbaar.

5.6

Water

Algemeen Het aspect water is afgewogen door middel van een Watertoets. De watertoets is het proces van informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten. Het doel is het waarborgen en het expliciet en op evenwichtige wijze in beschouwing nemen van alle waterhuishoudkundige doelstellingen. Door middel van de watertoets kunnen de initiatiefnemer en waterbeheerder, al tijdens de planontwikkeling, overeenstemming bereiken over water in het ruimtelijk plan. In de watertoets worden de waterhuishoudkundige consequenties van het ruimtelijk plan beoordeeld en geconcretiseerd in termen van "vasthouden, bergen en afvoeren" en "voorkomen, scheiden en zuiveren". In deze paragraaf is aangegeven welke afwegingen ten aanzien van water zijn gemaakt. Het is een toelichting op het doorlopen proces en maakt de besluitvorming ten aanzien van water transparant. Onderzoek Voor het projectgebied is een inventarisatie gemaakt van de huidige verharding en de omvang oppervlaktewater. Ook is inzichtelijk gemaakt wat de nieuwe situatie wordt. Op basis hiervan is een Watertoets gemaakt (opgenomen in bijlage 6). Van de totale toename aan verharding moet ook 10% daarvan extra gecompenseerd worden. De totale compensatieopgave van Heerenveen Beter Bereikbaar bedraagt circa 1.100 m2.

Binnen het totale project wordt echter ruim 3.100 m2 wateroppervlak aangelegd. Hierdoor wordt ruimschoots aan de bergings- en compensatieopgave voldaan. De aanpak van de watercompensatie is afgestemd met het Wetterskip Fryslân en op 11-01-2022 akkoord bevonden. Ook is een digitale watertoets ingevuld. De afspraken over de waterhuishoudkundige aspecten en uitvoeringswijze worden vastgelegd in een watervergunning.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 26/32

Conclusie Het plan is uitvoerbaar op het gebied van water.

5.7

Verkeer

In deze paragraaf wordt ingegaan op de verkeersaspecten van het project. Onderzoek Met het verkeersmodel zijn door RHDHV verschillende situaties doorgerekend. In de onderstaande tabel zijn de aantallen motorvoertuigen op de vier takken van de kruising weergegeven voor de situatie waarin HBB conform de voorkeursvariant uit 2019 wordt uitgevoerd en de situatie waarin HBB wordt uitgevoerd met een VRI-kruising bij de Burgemeester Falkenaweg. 1

Wegvak nabij VRI kruising Rottumerweg (beide richtingen) Falkenaweg zuid (beide richtingen) Oranje Nassaulaan (beide richtingen) Falkenaweg noord (beide richtingen)

Etmaalintensiteiten in 2030 op basis van verkeersmodelberekeningen (motorvoertuigen per etmaal op werkdagen) HBB Voorkeursvariant 2019 HBB + VRI Falkenaweg 10.640

10.896

12.302

12.175

18.292

17.778

8.449

8.846

Het doel van de herinrichting van de huidige rotonde tot VRI-kruising is het verbeteren van de doorstroming op de oost-west- en noord-zuidverbindingen. In het kader van de variantenstudie in 2020 heeft de gemeente de voorkeursvariant D (VRI-kruising) beoordeeld op de criteria ‘Verkeersdoorstroming’, ‘Veiligheid’ en ‘Vriendelijkheid voor het langzaam verkeer’ (bron: ‘Definitief beoordelingsresultaat 16 juli 2020’). De beoordelingen door de gemeente en door de werkgroep ‘Rotonde Heerenveen Midden’ zijn in onderstaande tabel weergegeven. Criterium

Beoordeling gemeente 2020

Beoordeling werkgroep 2020

Verkeersdoorstroming

Goed

Er zijn zorgpunten aanwezig

Veiligheid

Voldoende, maar aandachtspunten

Er zijn zorgpunten aanwezig

Vriendelijkheid voor langzaam verkeer

Voldoende, maar aandachtspunten

Voldoende, maar aandachtspunten

Op basis van onder andere deze beoordelingen heeft de gemeenteraad gekozen voor variant D. De aandachtspunten en zorgpunten zijn hierbij meegewogen, zoals is beschreven in hoofdstuk 2.

1

Voor “HBB Voorkeursvariant 2019” is in het verkeersmodel de kruising ON-laan met op- en afrit van de A32 een VRI-kruising, en is modelmatig aangehouden dat de rotonde Heerenveen Midden het verkeer voldoende kan afwikkelen. Voor “HBB + VRI Falkenaweg” is in het verkeersmodel de kruising ON-laan met op- en afrit van de A32 een turborotonde.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 27/32

Conclusie Het doel van de herinrichting van de huidige rotonde tot VRI-kruising is het verbeteren van de doorstroming op de oost-west- en noord-zuidverbindingen. De wijzigingen zijn vanuit deze doelstelling ontworpen. In het ontwerp is verkeersveiligheid het uitgangspunt geweest.

5.8

Geluid

Algemeen Het veranderen van het profiel van een weg valt onder de definitie van een wijziging op of aan een weg, zoals bedoeld in de Wet geluidhinder. De Rembrandtlaan (uitgezonder het deel tussen Burgemeester Falkenaweg en Van Goghlaan) en de Prinsenweg worden fysiek niet gewijzigd en de Hoflaan betreft een 30 km weg. Voor deze wegen geldt dan de reconstructieplicht niet. Voordat deze wijziging mag worden doorgevoerd, moet eerst worden onderzocht of hierdoor geen onaanvaardbare toename van de geluidbelasting optreedt. Daarvoor wordt de geluidbelasting in de bestaande situatie vergeleken met de geluidbelasting tien jaar na de wijziging. Als de toename van de geluidbelasting ten opzichte van de bestaande situatie kleiner is dan 1,5 dB, dan is dat op grond van de Wet geluidhinder toelaatbaar. Indien redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de reconstructie van een weg zal leiden tot een toename van de geluidsbelasting van 2 dB of meer vanwege andere wegen dan de te reconstrueren weg of - als een weg gedeeltelijk wordt gereconstrueerd - vanwege de niet te reconstrueren gedeelten daarvan, dient de zogenaamde “uitstraling” van de reconstructie te worden onderzocht (artikel 99.2). Dit houdt in, dat de wegen aansluitend op het reconstructiedeel, onderzocht moeten worden op de geluidstoename, bijvoorbeeld door emissieverschil vergelijking.

Er bestaat vanuit de wet geen verplichting om maatregelen te treffen. Conclusie onderzoek In dit geval is voor de Oranje Nassaulaan, de Burgemeester Falkenaweg en de Rottumerweg akoestisch onderzoek verplicht. In het onderzoek van de FUMO (zie bijlage 7) is de situatie vóór de uitvoering van de reconstructie (jaar 2019) vergeleken met de situatie minimaal 10 jaar na de uitvoering van de reconstructie (jaar 2033). Daarbij wordt opgemerkt dat het jaar 2019 vanwege COVID19 voor de verkeersintensiteit als representatief jaar is aangehouden. Bij de uitvoering van het ontwerp wordt het wegdek op het westelijk deel van de Oranje Nassaulaan (tussen kruising Prinsenweg en de nieuwe VRI met de Burgemeester Falkenaweg) direct uitgevoerd met het stillere type asfalt SMA NL8G+. Omdat dit onderdeel is van de fysieke wijziging van de weg, mag bij de reconstructietoets met het effect van deze maatregel rekening worden gehouden. Uit het akoestisch onderzoek blijkt voor geen van de betrokken wegen sprake is van een toename van 2 dB of meer. Als gevolg daarvan is geen sprake van een formele reconstructie.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 28/32

Conclusie Het ontwerp is uitvoerbaar binnen de kaders van de Wet geluidhinder. Er hoeven bij dit ontwerp geen hogere grenswaarde-procedures worden doorlopen. Het plan is niet in strijd met het criterium ‘goede ruimtelijke ordening’.

5.9

Luchtkwaliteit

Algemeen Door de aanpassing van de rotonde naar kruising met VRI wordt beoogd de doorstroming te verbeteren en het vastlopen van de rotonde te voorkomen en daarmee tot een verbetering van de luchtkwaliteit. Op andere plaatsen zal de luchtkwaliteit iets kunnen verslechteren ten opzichte van de autonome situatie. Dit is het geval op locaties waarbij autorijstroken dichter bij woningen komen te liggen. Het wettelijke stelsel voor luchtkwaliteitseisen is opgenomen in hoofdstuk 5, titel 5.2 van de Wet milieubeheer (Wm). Dit wettelijk stelsel wordt ook wel de ‘Wet luchtkwaliteit’ genoemd. De Wet luchtkwaliteit geeft het kwaliteitsniveau aan waaraan de buitenlucht moet voldoen om ongewenste effecten van luchtverontreiniging op de gezondheid van mensen te voorkomen. In deze wet zijn luchtkwaliteitsnormen vastgelegd voor onder meer stikstofdioxide (NO 2) en fijn stof (PM10). De Wet luchtkwaliteit schrijft voor dat bij ruimtelijke en verkeersplannen onderzoek moet worden gedaan naar de effecten op de luchtkwaliteit. Hierbij moeten de huidige en toekomstige concentraties van luchtverontreinigende stoffen in het onderzoeksgebied worden getoetst aan de wettelijke luchtkwaliteitsnormen. Conclusie onderzoek Om de effecten inzichtelijk te maken heeft de FUMO een onderzoek uitgevoerd en de luchtkwaliteit berekend op een aantal toetsingspunten in de nabijheid van de nieuwe kruising.

Het onderzoek is opgenomen als bijlage 8. Met behulp van het model Geomilieu STACKS is bepaald wat, in het geval van de luchtkwaliteit van het wegverkeer, de gevolgen zullen zijn van de wijziging van de rotonde in een VRI-kruising. Voor de bestaande situatie (2019) en de nieuwe situatie (2033) is berekend wat de concentraties stikstofdioxide (NO 2), fijn stof (PM10) en zeer fijn stof (PM2,5) langs de wegen zijn ten gevolge van het wegverkeer. Deze berekende concentraties zijn getoetst aan de geldende luchtkwaliteitsnormen. De toetsing levert de volgende conclusies:

• •

De jaargemiddelde concentraties in de verschillende scenario’s voor stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof langs de wegen en de kruising, voldoen ruimschoots aan de geldende luchtkwaliteitsnormen. Ten opzichte van de bestaande situatie (2019) nemen, voor zowel de autonome ontwikkeling als de planontwikkeling, ondanks het toenemend wegverkeer, de jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof af. De verklaring hiervoor is een wagenpark dat aan steeds strengere emissie-eisen voldoet en gunstiger achtergrondconcentraties.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 29/32

Conclusie De eindconclusie is dat uit oogpunt van luchtkwaliteit er geen belemmering bestaat om de kruising te wijzigen van een rotonde in een VRI-kruising. Het project is uitvoerbaar op het gebied van luchtkwaliteit.

5.10 Externe veiligheid Algemeen Het beoordelingskader externe veiligheid richt zich met name op het handelen met en het transport van gevaarlijke stoffen en kan naar risicobron grofweg als volgt ingedeeld worden: 1. Inrichtingen waar risicovolle activiteiten plaatsvinden. 2. Buisleidingen. 3. Vervoer over weg, water of spoor. In het veiligheidsbeleid wordt gewerkt met afstanden of gebieden. Daarbij zijn drie basisbegrippen van belang, te weten: • • •

PR-gebied: gebied waar plaatsgebonden risiconormen (PR) gelden en getoetst moeten worden. Invloedsgebied: gebied waar beoordeling en verantwoording van het groepsrisico (GR) nodig is. Plasbrandaandachtsgebied: het gebied (PAG) waarin rekening gehouden moet worden met de effecten van een plasbrand.

Inventarisatie risicobronnen Bij de inventarisatie van de risicobronnen die in de omgeving van het projectgebied aanwezig zijn, is gebruik gemaakt van de risicokaart (http://risicokaart.nl). Een actuele uitsnede is in figuur 5.4 gegeven.

Figuur 5.3: Externe veiligheid (bron: Risicokaart.nl)

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 30/32

Het projectgebied ligt niet nabij inrichtingen waar risicovolle activiteiten plaatsvinden, nabij buisleidingen of nabij transportroutes gevaarlijke stoffen over weg, water of spoor. Ook na de reconstructie zijn de wegen geen routes voor vervoer van gevaarlijke stoffen. Door de afwijking van het bestemmingsplan worden geen nieuwe kwetsbare objecten toegevoegd. Het herinrichten van de kruising heeft geen effect op het plaatsgebonden risico. Een verantwoording van het groepsrisico is niet nodig.

5.11 Kabels en leidingen In het plangebied liggen enkele leidingen waarmee rekening dient te worden gehouden bij de uitvoering van de werkzaamheden.

5.12 Vormvrije m.e.r.-beoordeling Voorafgaand aan de vergunningaanvraag is (vrijwillig) een vormvrije m.e.r.beoordeling (VVM) uitgevoerd. Hieruit blijkt dat er geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn te verwachten. De VVM is opgenomen in bijlage 9.

Sweco | Kruising Burgemeester Falkenaweg Heerenveen Projectnummer: 51008007 Datum: 04-04-2022

Versie: D02 31/32

6

Uitvoerbaarheid

6.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Vanwege de doorstroming en verkeersveiligheid dient de uitvoering van dit project een algemeen belang. Hierbij is een zorgvuldig proces doorlopen waarbij de omgeving nauw is betrokken. In het voorbereidingstraject is aan omwonenden en andere belanghebbenden de gelegenheid gegeven om te reageren op de voorgenomen plannen. Hierop zijn diverse reacties binnengekomen (zowel positief als negatief). Daarnaast zijn er suggesties gedaan voor de verdere uitwerking. Het omgevingsproces krijgt nog een vervolg. Met de bewoners is een participatieproces gestart om te bepalen waar onder andere herplant van bomen moet plaatsvinden. Alles afwegend is sprake van een uitvoerbaar plan. De ruimtelijke onderbouwing zal met het ontwerpbesluit om een omgevingsvergunning te verlenen conform de Wabo en 3.4 Algemene wet bestuursrecht 6 weken ter inzage worden gelegd. Het college van Burgermeester en Wethouders betrekt de ingediende zienswijzen bij het besluit over het verlenen van de definitieve omgevingsvergunning.

6.2

Economische uitvoerbaarheid

Het project maakt deel uit van het project Heerenveen Beter Bereikbaar. De gemeente Heerenveen is de aanvrager van de omgevingsvergunning voor de aanleg van de kruising met VRI. De kosten gemoeid met de aanleg van de VRI-kruising worden gedekt uit gemeentelijke middelen die zijn ondergebracht bij het project Heerenveen Beter Bereikbaar. Voor het project is een investeringsbegroting gemaakt. Deze begroting is taakstellend voor de uitvoering van het project. Gelet op het voorgaande is de financiële uitvoerbaarheid van het project voldoende gewaarborgd. De omgevingsvergunning voorziet in de aanleg van de kruising met VRI. Dit werk wordt door c.q. in opdracht van de gemeente of de projectorganisatie Heerenveen Beter Bereikbaar uitgevoerd. De benodigde gronden zijn in eigendom van de gemeente of zullen door de gemeente worden verworven. Er is geen sprake van grondexploitatie. Daarom hoeft geen exploitatieplan, als bedoeld in artikel 6.12, lid 1, van de Wet ruimtelijke ordening te worden vastgesteld.